Τρίτη, 31 Μαΐου 2011

Εκτός πλατείας...

Ελευθεροτυπία:

Διαρροές για πακέτο διάσωσης, όπως το 1893, με διεθνή οικονομικό έλεγχο
Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ

Νέο πακέτο διάσωσης για την Ελλάδα, ετοιμάζει η Ε.Ε., σύμφωνα με δηλώσεις ανώνυμων Ευρωπαίων αξιωματούχων στο πρακτορείο «Ρόιτερ», με όρους που θα θυμίζουν διεθνή οικονομικό έλεγχο μετά την πτώχευση του 1893.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν στο «Ρόιτερ» ότι δίνεται μάχη με το χρόνο για τη χορήγηση νέων δανείων από τον επόμενο μήνα (Ιούνιο) και την αποτροπή μια χώρα της ευρωζώνης να κηρύξει πτώχευση. Σύμφωνα με δήλωση πηγής της Ε.Ε., υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν έκτακτες, επείγουσες και μη ανακοινώσιμες διαπραγματεύσεις με την ελληνική κυβέρνηση το Σαββατοκύριακο.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι το ύψους 65 δισ. ευρώ νέο πακέτο θα περιλαμβάνει μείγμα από δάνεια που θα δοθούν με βάση εγγυήσεις από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ και θα χορηγηθεί υπό την προϋπόθεση νέων μέτρων που θα αφορούν τα έσοδα, καθώς και πρωτοφανή ενδελεχή εξωτερική εποπτεία του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.

«Θα απαιτεί εγγυήσεις για νέα δάνεια και τεχνική βοήθεια από την Ε.Ε. -ανάμειξη της Ε.Ε. στη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων», αναφέρει αξιωματούχος της Ε.Ε., υπό τον όρο να παραμείνει ανώνυμος.

Οι «Financial Times»

Στο ίδιο μήκος κύματος, χθεσινό πρωτοσέλιδο των «Financial Times» υποστηρίζει ότι «οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαπραγματεύονται μια συμφωνία που θα οδηγούσε σε πρωτοφανή εξωτερική παρέμβαση στην ελληνική οικονομία, στην οποία θα περιλαμβάνεται διεθνής ανάμειξη στη συλλογή φόρων και την ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, με αντάλλαγμα νέο πακέτο βοήθειας προς την Αθήνα». Τύφλα να 'χει ο διεθνής οικονομικός έλεγχος του 1898 (!).

Σύμφωνα με την εφημερίδα, το πακέτο θα περιλαμβάνει κίνητρα προς τους ιδιώτες κατόχους ελληνικών ομολόγων να προχωρήσουν σε εθελούσια επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, καθώς και νέο γύρο λιτότητας. Κατά τους «F.Τ.», οι χώρες της ευρωζώνης θα χρειαστεί να δανείσουν 30-35 δισ. ευρώ, πέραν των 110 δισ. ευρώ του αρχικού πακέτου.

Σε συνέντευξή του στην ίδια εφημερίδα, ο Ιταλός τραπεζίτης, μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ, Λορέντσο Μπίνι Σμάγκι, χαρακτηρίζει «παραμύθια» τα περί συντεταγμένης αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, κόβοντας με το μαχαίρι τη σχετική συζήτηση.

«Μια "συντεταγμένη" αναδιάρθρωση χρέους είναι "παραμύθια"», δηλώνει ο Σμάγκι. «Ακόμη και για μια χώρα που περιφρονούσε επί μια δεκαετία τους δημοσιονομικούς κανόνες της ευρωζώνης, μια αναδιάρθρωση χρέους ή έξοδος από το ευρώ θα ήταν σαν τη θανατική ποινή -η οποία έχει καταργηθεί στην Ε.Ε.», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά ο Ιταλός τραπεζίτης.

«Αν η Ελλάδα πτωχεύσει, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα κατέρρεε. Θα χρειαζόταν τότε μια τεράστια κεφαλαιακή ενίσχυση -αλλά από πού θα προέρχονταν τα λεφτά;», αναρωτιέται ο Σμάγκι σε άλλο σημείο της συνέντευξής του. Μοναδική... λύτρωση για την Ελλάδα, το ξεπούλημα...

Και ενώ από επιτρόπους μέχρι κεντρικούς τραπεζίτες εποφθαλμιούν την ελληνική περιουσία, ο Βέλγος υπουργός Οικονομικών Ντιντιέ Ρέιντερς θυμήθηκε ξανά την ιδέα του ευρωομολόγου, τασσόμενος με προχθεσινές δηλώσεις του υπέρ της «ξεχασμένης» λύσης για να βοηθηθεί η Ελλάδα να ξεπεράσει την κρίση χρέους. *


Δίνουν άλλα 65 δισ. με αντάλλαγμα ασφυκτική κηδεμονία

Εκτακτη σύσκεψη με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων αξιωματούχων από τα υπουργεία Οικονομικών των χωρών της ευρωζώνης πραγματοποιείται αύριο στη Βιέννη με αντικείμενο την οικονομική κρίση στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή το Βερολίνο εμφανίζεται να βάζει αρκετό νερό στο κρασί του και να μην απαιτεί την «εδώ και τώρα» αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους - στάση που εκτιμάται ότι ανοίγει το δρόμο για νέα χρηματοδότηση της χώρας μας. Ολα αυτά τη στιγμή που η έκθεση της τρόικας εξελίσσεται σε ένα διαρκές ράβε-ξήλωνε, με έμφαση στις αποκρατικοποιήσεις αλλά και πληροφορίες για μείωση του ΦΠΑ.

Το πρώτο βήμα στη διαδικασία είναι η έγκριση της έκθεσης αξιολόγησης της τρόικας, στην οποία αναμένεται πως θα υπάρχουν λεπτομέρειες για νέα μέτρα λιτότητας, αποκρατικοποιήσεις και ενίσχυση των φορολογικών εσόδων. Ερωτηθείς ο Αμ. Αλταφάζ, εκπρόσωπος του επιτρόπου Ολι Ρεν, περιορίστηκε να πει ότι συνεχίζεται από την τρόικα η 4η αξιολόγηση για την εφαρμογή του μνημονίου, πως "έχει γίνει καλή πρόοδος" και πως "είμαστε πολύ κοντά σε συμφωνία τις επόμενες ημέρες".

Η παροχή "τεχνικής βοήθειας" θα είναι, κατά τα φαινόμενα, ένα από τα βασικά θέματα που θα συζητήσουν αύριο στη Βιέννη οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.

Οπως σημειώνει το Associated Press σε ανταπόκρισή του από τις Βρυξέλλες, η βοήθεια αυτή αποτελεί επί της ουσίας πρωτοφανή παρέμβαση στα εσωτερικά κράτους-μέλους της ευρωζώνης και για το λόγο αυτό εκτιμάται ότι "θα συναντήσει έντονη αντίδραση στην Ελλάδα". Δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου τις τελευταίες ημέρες κάνουν λόγο για υπαγωγή της χώρας σε ασφυκτική επιτήρηση, κυρίως όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις αλλά και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου.

Παράλληλα συζητείται το ενδεχόμενο μιας κίνησης στη βάση της "Πρωτοβουλίας της Βιέννης" που προ διετίας απέτρεψε τη χρεοκοπία μιας μεγάλης σειράς κρατών της ανατολικής Ευρώπης στον απόηχο της κατάρρευσης της Lehman Brothers.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνδύαζε τη διάθεση οικονομικής βοήθειας στην ανατ. Ευρώπη με τη διακράτηση κρατικών ομολόγων από μεγάλες τράπεζες που είχαν παρουσία στην περιοχή. Ωστόσο ορισμένοι αναλυτές διαβλέπουν δυσκολίες στην επανάληψη ενός τέτοιου εγχειρήματος για την περίπτωση της Ελλάδας, σημειώνοντας πως οι τράπεζες που έχουν στην κατοχή τους ελληνικά ομόλογα δεν δραστηριοποιούνται στη χώρα και δεν θα έχουν άμεσα οφέλη από μια γερή "ένεση" κεφαλαίων στην Ελλάδα.

Αλλωστε, η διακράτηση ομολόγων μπορεί να ερμηνευτεί από τις αγορές ως δήλωση χρεοκοπίας της χώρας, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στο ευρώ.

Την ίδια στιγμή το Βερολίνο φαίνεται να υπαναχωρεί των προηγούμενων θέσεών του για μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Η θέση αυτή είχε φέρει τη Γερμανία σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αξιωματούχοι της οποίας τόνιζαν σε κάθε ευκαιρία τις τελευταίες εβδομάδες ότι όποια μορφή και αν δοθεί σε μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, αυτή θα προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στο ενιαίο νόμισμα. Η αλλαγή στάσης της Ανγκελα Μέρκελ "ξεκλειδώνει" και τη διάθεση ενός νέου πακέτου οικονομικής βοήθειας προς την Ελλάδα, το ύψος του οποίου υπολογίζεται στα 65 δισ. ευρώ.





Πολιτική εξομολόγηση σε επανάληψη

Πρώτη δημοσίευση: Through the Loophole, 8/1/2010

Η σημασία του να είσαι άχρηστος
Έχει ιδιαίτερη σημασία να είσαι άχρηστος για κάθε υπάρχουσα ή διαθέσιμη θέση. Αυτό μπορεί διαφορετικά να διατυπωθεί ως εξής: έχει ιδιαίτερη σημασία να καταστήσεις όλες τις υπάρχουσες ή διαθέσιμες θέσεις άβολες.

Τούτο δεν σημαίνει ότι είσαι "αδέσμευτος." Το αντίθετο συμβαίνει: είσαι δεσμευμένος με την διαδικασία του να ανοίγεις διόδους εκεί που δεν διαφαινόταν καμμία. Και αυτό πάνω από όλα σημαίνει: για να γνωριστεί ο κόσμος που παρίσταται σε μια συγκέντρωση πρέπει να σηκωθεί από εκεί που κάθεται.

Διαλεκτικό μοντάζ

24/5/2011
«Ιστορικό» χαρακτήρισε το Υπουργικό Συμβούλιο της Δευτέρας ο υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλώντας τη Δευτέρα στην ανοιχτή γενική συνέλευση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος και τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι λήφθηκαν «δύσκολες αλλά κρίσιμες αποφάσεις».

«Ουσιαστικά αποφασίστηκε η αποσοβιετοποίηση του κράτους και η δημιουργία ενός νέου ισχυρού οικονομικού προτύπου με χαρακτηριστικά του την εξωστρέφεια, τον δυναμισμό και την καινοτομία», τόνισε ο υπουργός.


[Ο ΣΥΡΙΖΑ] χρειάζεται να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με τον κόσμο της αριστεράς, να πάρει σαφείς αποστάσεις από αρνητικές συμπεριφορές, τον υπαρκτό σοσιαλισμό και κυρίως να έρθει σε επαφή με τα κοινωνικά κινήματα [...] Οι διεκδικήσεις και τα δικαιώματα δεν θα πρέπει να καθορίζονται με συντεχνιακά κριτήρια, αλλά με κοινωνικά. Είναι λάθος να υπερασπιζόμαστε άκριτα τις διεκδικήσεις των συντεχνιών. Γιατί ορισμένες φορές οι συντεχνίες εκμεταλλεύονται τη δύναμη του συνδικάτου, επιβάλουν τα συμφέροντά τους σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.
Νίκος Αρβανίτης, Εποχή, 29/5/2011


[...] η σήμανση αυτής της νέας Κατοχής είναι πολύ διακριτική: λέγεται «αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας», «αποσοβιετοποίηση της ελληνικής οικονομίας», είναι σχεδόν αόρατη. Είναι τόσο αόρατη που οι «Αγανακτισμένοι» του Συντάγματος δεν ασχολούνται με αυτή.

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κείμενο για την επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ

...ιδιαίτερα ενδιαφέρον όχι για τον τίτλο του, αλλά γιατί αναδεικνύει βασικές διαστάσεις της ενδο-αριστερής σύγκρουσης γύρω από τις κινητοποιήσεις των αγανακτισμένων και τις ιδεολογικές και οργανωτικές προκείμενες απ' τις οποίες πηγάζουν. Οι υπογραμμίσεις και οι εμφάσεις δικές μου, χωρίς περαιτέρω σχολιασμό.

Η επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ μήπως είναι προβοκάτσια;
ΕΠΟΧΗ, 29.05.11

Για να έχει προοπτική η επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ, χρειάζεται να απαντηθούν μια σειρά ερωτήματα. Για παράδειγμα, πως θα μπορέσουν οι δυνάμεις που συγκροτούν τον ΣΥΡΙΖΑ να ανακτήσουν εκ νέου τη χαμένη φερεγγυότητα και την εμπιστοσύνη ενός ολόκληρου κόσμου, που πίστεψε στο ενωτικό εγχείρημα της αριστεράς; Επίσης, πώς θα πείσει τον κόσμο της αριστεράς ότι η επανεκκίνηση δεν γίνεται απλώς για εκλογικές σκοπιμότητες, αλλά ότι ο βασικός λόγος είναι η επιθυμία όλων να παλέψουν για μια κοινωνία με ανθρώπινο πρόσωπο. Ότι είναι οι ιδέες, τα οράματα και η προοπτική που οδηγούν στη νέα αρχή και όχι οι εκλογές και οι έδρες.

Δύσκολο, γιατί χρειάζεται να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με τον κόσμο της αριστεράς, να πάρει σαφείς αποστάσεις από αρνητικές συμπεριφορές, τον υπαρκτό σοσιαλισμό και κυρίως να έρθει σε επαφή με τα κοινωνικά κινήματα, να αποκαταστήσει δηλαδή τη σχέση του με τον κόσμο της εργασίας και τις ανάγκες του. Διαφορετικά δεν θα μπορέσει να αποκτήσει την πολιτική ηγεμονία και να ανταποκριθεί στην ιστορική του αποστολή.

Διπλό καθήκον

Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, οι απελευθερωτικές ιδέες της αριστεράς είναι επιτακτική αναγκαιότητα. Και όχι μόνο για να υπερασπίσουμε τις κατακτήσεις αιώνων που προέκυψαν με ποτάμι από αίμα, όχι μόνο για τα δικαιώματα και την απελευθέρωση κοινωνικών δυνάμεων, που οι αδίστακτοι διαχειριστές του καπιταλιστικού συστήματος καταδυναστεύουν, αλλά και για τον ίδιο τον πλανήτη γη. Γιατί ο πλανήτης μας κινδυνεύει από ολοκληρωτική οικολογική καταστροφή. Και ίσως είναι η ώρα να γυρίσουμε το χρόνο πίσω και να θυμηθούμε τη δράση του ΚΚΕ Εσωτερικού όταν πάλευε κατά της δημιουργίας πυρηνικών εργοστασίων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Κάρυστο. Σήμερα, μετά τα «ατυχήματα» στα πυρηνικά εργοστάσια στην Ιαπωνία, αποδείχτηκε ότι η πυρηνική ενέργεια είναι και πανάκριβη, κυρίως όμως είναι καταστροφική. Συνεπώς, είναι χρέος της αριστεράς να καθορίσει ως βασική προτεραιότητα την πάλη κατά των πυρηνικών.

Μια μεγάλη ευθύνη

Μετά το τέλος της πολύς, μετά από πολλά χρόνια, πετυχημένης συγκέντρωσης του ΣΥΡΙΖΑ στον Πειραιά, πλησίασα τον Αλέξη Τσίπρα και τον ρώτησα: «Σύντροφε Αλέξη, μήπως η απόφαση για την επανεκκίνηση είναι μια καλοστημένη προβοκάτσια;» Και καθώς ο σ. Τσίπρας δεν με γνώριζε, ίσως ακόμα και σήμερα να αναρωτιέται τι ήθελα να πω.

Θέλω να πω ότι η απόφαση για την επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι τεράστια ευθύνη. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ ως ενωτικός πολιτικός σχηματισμός της αριστεράς, είναι μοναδική κατάκτηση και μια νέα απογοήτευση θα ήταν καταστροφική. Υπό αυτή την έννοια, αν η επανεκκίνηση καταλήξει σε αποτυχία, δεν θα είναι τίποτα άλλο από μια καλοστημένη προβοκάτσια.

Η επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι, πράγματι, αναγκαιότητα για την κινηματική αριστερά και γενικότερα για το σύνολο της αριστεράς. Άλλη προοπτική δεν υπάρχει. Η αριστερά γεννήθηκε ως κοινωνική αναγκαιότητα για να υπερασπίσει τα συμφέροντα των κοινωνικών δυνάμεων που απευθύνεται. Να ηγεμονεύσει στη σημερινή πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης και να κερδίσει την εμπιστοσύνη όχι μόνο της εργατικής τάξης, αλλά και όσων καταδυναστεύονται από την αδίστακτη οικονομική και κοινωνική πολιτική, που εφαρμόζεται σήμερα.

Δεν είναι μόνο οι εκλογές

Δεν αρκεί η αλλαγή συσχετισμών αποκλειστικά μέσω του εκλογικού συστήματος. Και μάλιστα όταν το σύστημα αυτό είναι αντιδημοκρατικό με τις πλειοψηφίες να διαμορφώνονται ανεξάρτητα της ελεύθερης βούλησης του λαού. Συνήθως, έχουμε την κατευθυνόμενη πληροφόρηση από τα κυρίαρχα ΜΜΕ και την επιλογή προσώπων και πολιτικών σχηματισμών, που εξυπηρετούν τα κυρίαρχα συμφέροντα. Για την αντιδημοκρατικότητα αυτού του συστήματος, φέρει ευθύνες και η αριστερά, η οποία δεν φρόντισε στο βαθμό που έπρεπε να συνδεθεί με τα κοινωνικά κινήματα και να διαμορφώσει συνειδήσεις, που θα υπερβαίνουν τις αυταπάτες. Αν δεν υπάρξει αλλαγή συσχετισμών και σε κοινωνικό επίπεδο, αν δεν αλλάξουν οι συνειδήσεις, δεν θα είναι δυνατή και η αλλαγή σε πολιτικό επίπεδο.

Οι διεκδικήσεις και τα δικαιώματα δεν θα πρέπει να καθορίζονται με συντεχνιακά κριτήρια, αλλά με κοινωνικά. Είναι λάθος να υπερασπιζόμαστε άκριτα τις διεκδικήσεις των συντεχνιών. Γιατί ορισμένες φορές οι συντεχνίες εκμεταλλεύονται τη δύναμη του συνδικάτου, επιβάλουν τα συμφέροντά τους σε βάρος του κοινωνικού συνόλου. Η αριστερά, όπως είπαμε, γεννήθηκε ως κοινωνική αναγκαιότητα για να υπηρετήσει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, για να απελευθερώσει την ίδια και κατ΄ επέκταση όλη την κοινωνία. Αυτή, όμως, την επαναστατική ανατρεπτική δύναμη, κάποιοι, την μετέβαλαν σε κόμμα, αυτό το κόμμα το έκαναν εξουσία και αυτή την εξουσία από απελευθερωτική δύναμη της τάξης που την ανέδειξε, τη χρησιμοποίησε η νομενκλατούρα για τα δικά της συμφέροντα. Αυτή την ιστορική πραγματικότητα δεν πρέπει να την ξεχνάμε ποτέ.

Νίκος Αρβανίτης

Modular Indignation

Η αγανάκτηση είναι ένα ευπροσάρμοστο και ιδεολογικά ιδιαίτερα κινητικό συναίσθημα. Μπορεί να διανύσει μεγάλες αποστάσεις, ακόμα και μεταξύ φαινομενικά αγεφύρωτων σημείων. Την παρακάτω ανακοίνωση, με τίτλο "Αγανακτισμένοι και στη Λευκωσία" (έχει ήδη δημιουργηθεί ομάδα facebook κατά πως φαίνεται) την βρήκα στο ντουμπλ-φας, παντός καιρού (απ' έξω άκρα αριστερά, από μέσα άκρα δεξιά) ιστολόγιο Εμπροσθοφύλακας Κύπρου, στο οποίο είχα παλαιότερα αναφερθεί, και την βρήκα ενδιαφέρουσα. Οι υπογραμμίσεις δικές μου:

Η κρίση σε όλη την Ευρώπη δεν μπορούσε να μας αφήσει αδιάφορους. Ας σταθούμε και ‘μεις δίπλα στους υπόλοιπους Ευρωπαίους και ας διαμαρτυρηθούμε για το υπάρχον πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κατεστημένο.

Μπορεί να μην ελεγχόμαστε από ΔΝΤ, οδεύουμε όμως και ‘μεις προς στην οικονομική καταστροφή. Ήδη αυξήθηκαν οι φόροι, οι νέοι δεν βρίσκουν δουλειά και η ανεργία έχει εκτιναχθεί στο 7%. Η δημοκρατία νοσεί. Γίναμε μάρτυρες πολιτικής ρουσφετιού, καταστολής και ταμπελώματος της όποιας αντικυβερνητικής δραστηριότητας. Η λαθρομετανάστευση έχει αγγίξει επικίνδυνα επίπεδα και στην Κύπρο.

Ζητούμε υγιέστερη Δημοκρατία. Η λύση μπορεί να βρεθεί μόνο στον θεσμό της Άμεσης Δημοκρατίας.

Στην Κύπρο μπορεί να μη φτάσαμε ακόμα στην άθλια κατάσταση των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, έχουμε όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα το οποίο από μόνο του θα έπρεπε να ήταν ικανοποιητικό για να βγούμε στους δρόμους: Την κατοχή!

Σε καλούμε λοιπόν, Κύπριε, να βγεις μαζί μας στους δρόμους και να διαδηλώσεις. Μπορεί ακόμα να είσαι βολεμένος και να μην πεινάς αλλά η καταστροφή έρχεται και αν δεν κινηθούμε να την προλάβουμε θα υποφέρουμε.

Κύπριε αν δεν αγωνιστείς, ΘΑ πεινάσεις!

Δευτέρα, 30 Μαΐου 2011

Μολότωφ κοκτέιλ #5

Στις επαναστατικές περιόδους αναδύεται στον δημόσιο λόγο ένα περίεργο μείγμα ανάμεσα σε εξιδανικεύσεις ή φαντασιώσεις για πράγματα που υποτίθεται πως υπήρξαν κάποτε και ενθουσιώδη όνειρα για πράγματα που είναι παραδεκτό (με κάποια δόση περηφάνειας για το ύψος της φιλοδοξίας) πως δεν υπήρξαν ποτέ. Οι ουτοπίες του μέλλοντος συγκατοικούν κάπως άβολα με τις ουτοπίες του παρελθόντος για ένα διάστημα, πριν αναδυθεί κάτι που δεν μοιάζει ούτε στη μία ούτε στην άλλη, και είναι η πραγματικότητα.

Στις αντεπαναστατικές περιόδους, το βασικό φαντασιακό σενάριο αφορά την αναστήλωση παλαιών μεγαλείων· η ιδέα ότι αυτό που επιζητούμε είναι κάτι που γνωρίζουμε ότι δεν είχαμε ποτέ δεν ενθουσιάζει κανένα. Αλλά η έκλειψή της έχει ως συνέπεια τον αναδιπλασιασμό του τοπίου της Επανόρθωσης με όρους σύγκρουσης: οι άνθρωποι ονειρεύονται την επιστροφή στον χαμένο παράδεισο πριν πάρουν τα πράγματα την άσχημη στροφή, και έτσι, θεωρούν ότι κάτι ανάλογο κάνουν και όσοι διαφωνούν μαζί τους· ο μόνος τρόπος με τον οποίο γίνεται αντιληπτή η αντίσταση σε φαντασιώσεις Επανόρθωσης κατά τη διάρκεια περιόδων αντεπανάστασης είναι ως προτροπή για την Επανόρθωση ενός ανταγωνιστικού --και εχθρικού προς την πρώτη Επανόρθωση-- παρελθόντος. 

Ανάμεσα σε αυτές τις δύο Επανορθώσεις, την Επανόρθωση που ονειρεύεται η κυρίαρχη ιδεολογία και την Επανόρθωση που η ίδια αυτή ιδεολογία φαντασιώνεται ως το άλλο της, εξανεμίζεται κάθε ίχνος προσανατολισμού στο μέλλον: το παρελθόν ξεσκονίζεται και ορθώνεται ξανά σε μια απελπισμένη τελευταία προσπάθεια να αποδειχθεί πως δεν ξέπεσε ποτέ, λέξεις ξεχασμένες επιστρέφουν στη γλώσσα, και οι άνθρωποι σκέφτονται σε ένα ιδίωμα καλά εμπαιδωμένο, ξεχνώντας αρκετά την ιστορία των ιδεών τους ώστε να πειστούν πως προβάρουν γεμάτοι λυρικό ενθουσιασμό τη γλώσσα του μέλλοντος. 

Είναι αδύνατο να βρεθεί κανείς πίσω από τέτοιες εποχές χωρίς να είναι συνάμα μπροστά τους, και εξίσου αδύνατο να είναι κανείς μπροστά τους χωρίς να ανακαλύψει πως έχει μείνει πολύ πίσω τους.

Διαπραγματεύσεις για επέμβαση 'χωρίς προηγούμενο' στην Ελλάδα


Απ' το tvxs.gr. Θα επιμείνω: μην χάνετε επαφή ΚΑΙ με τις εξελίξεις "από τα πάνω". Έχουν σημασία για τις ζυμώσεις και τις ιδεολογικές κατευθύνσεις που εκφράζονται και θα εκφραστούν "από τα κάτω."


Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαπραγματεύονται μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια χωρίς προηγούμενο επέμβαση στην ελληνική οικονομία, στην οποία περιλαμβάνεται μια διεθνής ανάμιξη στη συλλογή φόρων καθώς και στην ιδιωτικοποίηση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας, σύμφωνα με σημερινό άρθρο στους Financial Τimes. Εξάλλου την ίδια ώρα, οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις με την τρόικα, βρίσκονται στην τελική ευθεία και οι πιέσεις από την Ευρώπη και την ΕΚΤ για πώληση της δημόσιας περιουσίας αυξάνονται.

Οι αναμεμιγμένοι στην υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δηλώνουν πως το πακέτο περιλαμβάνει επίσης κίνητρα για τους ιδιώτες κατόχους του ελληνικού χρέους, καθώς και ένα νέο γύρο μέτρων λιτότητας, αναφέρει το κεντρικό δημοσίευμα της βρετανικής οικονομικής εφημερίδας. Αξιωματούχοι ελπίζουν ότι όσο το ήμισυ των 60 δις - € 70 δισ. της νέας χρηματοδότησης που χρειάζεται η Αθήνα μέχρι το τέλος του 2013, θα μπορούσε να βρεθεί χωρίς νέα δάνεια. Σύμφωνα με το σχέδιο που εξετάζεται, ένα μεγάλο μέρος του ποσού θα μπορούσε να καλυφθεί από την πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων και την αλλαγή στους όρους αποπληρωμής των ιδιωτών που κατέχουν ελληνικό χρέος.

Οι χώρες της Ευρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα πρέπει στη συνέχεια να δανείσουν επιπλέον €30 δισ. €35 δις. επιπλέον από τα € 110 δισ. που έχουν ήδη υποσχεθεί ως μέρος του προγράμματος «διάσωσης» που συμφωνήθηκε το περασμένο έτος. Αξιωματούχοι προειδοποίησαν, ωστόσο, ότι σχεδόν κάθε στοιχείο της νέας δέσμης μέτρων αντιμετωπίζει την σημαντική αντίθεση από τουλάχιστον μία από τις κυβερνήσεις και τα θεσμικά όργανα που συμμετέχουν στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις.

Στο τελευταίο πλήγμα, η ελληνική κυβέρνηση απέτυχε την Παρασκευή να κερδίσει διακομματική συμφωνία για τα νέα μέτρα λιτότητας, για τα οποία επέμειναν οι δανειστές της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θέτοντας τη συναίνεση ως προϋπόθεση για περαιτέρω «διάσωση» της χώρας. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξακολουθεί να αντιτίθεται σε οποιαδήποτε αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως "πιστωτικό γεγονός" – μια διαφορετική διατύπωση για αυτό που τεχνικά σημαίνει χρεοκοπία.

Ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Κεντρική Τράπεζας που συμμετέχει στις συνομιλίες, ωστόσο, δήλωσε ότι οι αντιρρήσεις της ΕΚΤ θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν αν η αναδιάρθρωση ήταν δομημένη σωστά. Από την πλευρά του, σε συνέντευξή του στην ίδια εφημερίδα, ο Λορέντζο Μπίνι Σμάγκι, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ χαρακτήρισε «παραμύθι» την ιδέα ότι οποιαδήποτε αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα μπορούσε να γίνει με ομαλό τρόπο. Μιλώντας στους Financial Times, απορρίπτει την ιδέα της αναδιάταξης του χρέους ή της εθελοντικής επέκτασης της διάρκειάς του και υποστήριξε ότι μια ελληνική χρεοκοπία θα οδηγούσε σε κατάρρευση το τραπεζικό σύστημα της χώρας. «Εάν κοιτάξετε τις αγορές, κάθε φορά που αναφέρονται λέξεις όπως «αναδιάρθρωση» ή «ήπια αναδιάρθρωση» τρελαίνονται κάτι που αποδεικνύει ότι αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί με ομαλό τρόπο, τουλάχιστον εν μέσω τέτοιου κλίματος» υπογραμμίζει ο Μπίνι Σμάγκι. Αντίθετα τάσσεται κι αυτός υπέρ των όσων προβάλλουν ότι η Ελλάδα μπορεί να μειώσει το χρέος της πουλώντας δημόσια περιουσία.

Παρά τα εμπόδια, η πίεση αυξάνεται προκειμένου να επιτευχθεί μια συμφωνία, με το ΔΝΤ να απειλεί να παρακρατήσει μέρος της δόση των 12 δισ. ευρώ του Ιουνίου εάν η Αθήνα δεν μπορέσει να αποδείξει ότι θα αντεπεξέλθει στην κάλυψη των αναγκών της χρηματοδότησης που λαμβάνει για τους επόμενους 12 μήνες.

Από την αξιολόγηση, στο Eurogroup και τη σύνοδο κορυφής

Την ίδια ώρα στην Ελλάδα οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις με την τρόικα, βρίσκονται στην τελική ευθεία. Ο υπουργός Οικονομίας, Γιώργος Παπακωνσταντίνου από την πλευρά του δηλώνει πεπεισμένος για την «επιτυχία» τους και την εκταμίευση της πέμπτης δόσης των 12 δις ευρώ. Διέψευσε μάλιστα το δημοσίευμα του «Spiegel», το οποίο μιλούσε για εκτροχιασμό των δημοσιονομικών στόχων. Ο επίτροπος Όλι Ρεν από την πλευρά του, δήλωσε ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν μετά την έκθεση της τρόικας, ενώ εκπρόσωπος τύπου του ΔΝΤ έκανε λόγο για «αναληθή» δημοσιεύματα, σύμφωνα με το Reuters.

Σε σημερινές του δηλώσεις, στον Ant1, o υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, υποστήριξε ότι είναι αισιόδοξος ότι τις επόμενες ημέρες θα επέλθει συμφωνία με την τρόικα για τα μέτρα που θα ληφθούν. «Η συμφωνία με την τρόικα για την εκταμίευση της 5ης δόσης του δανείου θα κλείσει εντός των ημερών» δήλωσε χαρακτηριστικά αλλά επισήμανε ότι πρέπει να παρθούν αποφάσεις για να είναι ομαλή η εκταμίευση του δανείου. Υποστήριξε ότι «πληρώνουν κι αυτοί που δεν θα έπρεπε», ωστόσο, υπεραμύνθηκε των αποφάσεων που έχουν ληφθεί. Αναφερόμενος στις δηλώσεις της Ελληνίδας Επίτροπου Μ. Δαμανάκη, στην οποία γινόταν λόγος για ενδεχόμενη έξοδο της χώρας από το ευρώ, ο κ. Παπακωνσταντίνου υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, ενώ διέψευσε ότι οι καταθέσεις κινδυνεύουν, αφού, όπως υποστήριξε είναι εγγυημένες.

Οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα πάντως εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί εντός της εβδομάδας, ενώ οι σχετικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΔΝΤ θα είναι έτοιμες το αργότερο μέχρι τις 10 Ιουνίου. Το ελληνικό ζήτημα θα τεθεί στο σύνολό του στο Eurogroup της 6ης Ιουνίου και οι αρχικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στη σύνοδο κορυφής στις 24-26 Ιουνίου.

Πάντως οι πιέσεις για πώληση των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων εντείνονται με τον Γιούργκεν Σταρκ της ΕΚΤ να υποστηρίζει ότι η Ελλάδα μπορεί να βγάλει έως και 300 δις ευρώ από τις ιδιωτικοποιήσεις. Την πολιτική «ξεπουλήματος» υιοθέτησε και ο Σουηδός υπουργός Οικονομικών Άντερς Μποργκ, ο οποίος έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της λύσης «Τρόεχαντ», ενός οργανισμού που να προωθήσει τις ιδιωτικοποιήσεις της δημόσιας περιουσίας. Πρόκειται για την υπηρεσία που δημιούργησε η Δυτική Γερμανία για την ιδιωτικοποίηση της περιουσίας της Ανατολικής Γερμανίας.

Σενάρια για "σχέδιο Μάρσαλ" από το κοινοτικά όργανα

Ένα "σχέδιο Μάρσαλ" για την Ελλάδα, σχεδιάζουν, σύμφωνα με πληροφορίες της «Ελευθεροτυπίας» τα κοινοτικά όργανα, καθώς πηγές των Βρυξελών εκτιμούν ότι η ύφεση από τα νέα μέτρα θα ξεπεράσει το 4% ενώ είχε υπολογιστεί στο 3% λόγω της μεγάλης μείωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης και την ανεργίας. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, το «όχημα» για τη διαχείριση των κεφαλαίων θα είναι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Σύμφωνα με δήλωση του αντιπροέδρου της ΕΤΕπ, Ματίας Κόλατς-Ανεν, σε γερμανική εφημερίδα, θα βοηθηθεί η Ελλάδα μ' ένα 15ετές πρόγραμμα ανασυγκρότησης, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην αύξηση του ΑΕΠ κατά 3% (7,5 δισ. ευρώ). Το πρόγραμμα θα στοχεύει κυρίως στις μικρές και μεσαίες εταιρείες, αλλά και σε σχέδια ενίσχυσης των δημόσιων υποδομών. Στο ζήτημα είχε αναφερθεί πριν από λίγο καιρό και ο Έλληνας αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Πλούταρχος Σακελλάρης. Έκανε λόγο για ένα επενδυτικό ευρωομόλογο, που θα εκδίδεται από εταιρείες ειδικού σκοπού, με το οποίο θα αναζητούνται κεφάλαια για επενδύσεις με χαμηλότερο επιτόκιο και την εγγύηση της ΕΤΕπ.

Σημειώνεται ότι στους νέους κανονισμούς που ολοκληρώνει η Κομισιόν με το Ευρωκοινοβούλιο για τη δημοσιονομική αρχιτεκτονική της Ε.Ε. και στόχος είναι να εγκριθούν στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου, σύμφωνα με πληροφορίες, εφεξής θεσπίζεται πλαφόν στην ετήσια αύξηση δαπανών, αλλά από αυτό εξαιρούνται οι δαπάνες για επενδύσεις και δράσεις στήριξης των ανέργων.

Επανεξέταση του ευρωομολόγου ζητά το Βέλγιο

Η βελγική κυβέρνηση ζήτησε από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ευρωζώνης να επανεξετάσουν την ιδέα της έκδοσης ενός ευρω-ομολόγου. Η ιδέα, όμως, συναντά την αντίθεση της γερμανικής κυβέρνησης. Ο υπουργός Οικονομικών του Βελγίου, Ντιντιέ Ρέϊντερς, χαρακτήρισε την έκδοση του ευρω-ομολόγου «πραγματική ευρωπαϊκή λύση» στην κρίση και κάλεσε τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ευρωζώνης να συναινέσουν σε παρόμοια προοπτική, μιλώντας σήμερα στο ειδησεογραφικό πρακτορείο «Belga».

«Κατανοώ, που η ιδέα προκαλεί κάποιες επιφυλάξεις, ιδίως στη Γερμανία, όμως αποτελεί μία λύση, που μού φαίνεται λογική. Πάντως, γρήγορα ή αργά, θα υπάρξουν τα ευρω-ομόλογα» τόνισε ο κ. Ρέϊντερς, ο οποίος συγχρόνως απέκλεισε ρητά να αναδιαρθρωθεί το εξωτερικό χρέος της Ελλάδας, ή η Αθήνα να φύγει απ το ευρώ.

«Τον ενιαίο χαρακτήρα της ευρωζώνης, πρέπει να τον διαφυλάξουμε. Βρίσκω ότι είναι ανόητο να μη γίνεται η συζήτηση για το ευρω-ομόλογο. Οι υπουργοί Οικονομικών στην ευρωζώνη θα συνεδριάσουν ξανά την 20η Ιουνίου. Έχουμε, δηλαδή, τον χρόνο, για να εξετάσουμε διάφορες υποθέσεις και ας το εκμεταλλευτούμε αυτό», πρόσθεσε ο ίδιος.

Λίγες γραμμές για την πέμπτη μέρα

Διαβάζω ότι οι συγκεντρωμένοι στο Σύνταγμα ξεπέρασαν τις 100.000, και ότι έγινε πρόταση να κηρυχθεί παράνομη η Χρυσή Αυγή. Διαβάζω, ταυτόχρονα, για νέο ξέσπασμα βίας κατά μεταναστών. Μέρες ρευστότητας. Στην γύρω απ' την κινητοποίηση φιλολογία εντοπίζει κανείς τα πάντα, από κυβερνο-αναρχισμό μέχρι ακροδεξιό εθνικισμό, με ενδιάμεσες στάσεις στον λαϊκιστικό πατριωτισμό, την περί πλήθους και αυτοδιάθεσης θεωρία, και φυσικά την επίκληση της αμεσοδημοκρατίας. Το μόνο που δεν βλέπει κανείς να εμπλέκεται στον γύρω από τις κινητοποιήσεις λόγο είναι μαρξισμός και πολιτική οικονομία: στις αιτίες για αυτή την απουσία μπλέκεται η προληπτική αποστροφή για τον κομμουνισμό --που καλλιεργείται εντέχνως και ασμένως από αρκετούς που προσεταιρίζονται την κινητοποίηση-- όσο και η μάλλον φυσιολογική απουσία διάθεσης για  διερευνήσεις των ορίων της επόμενης μέρας μέσα σε ένα ευρύτερο σύστημα που συνεχίζει να επικαθορίζεται από μια παγκόσμια οικονομία που παραπαίει. 

Σκέφτομαι πως σ' αυτή την συγκυρία η κυβέρνηση είναι εξαιρετικά ευάλωτη σε ανατροπή, τόσο λόγω της συγκριτικά πολύ χαμηλής της στήριξης στη βάση όσο και εξαιτίας του γεγονότος ότι από την σκοπιά της ΕΕ φαντάζει ήδη "καμένο χαρτί" που δεν μπορεί να επωμιστεί το πολιτικό βάρος των διαρθρωτικών αλλαγών. Τόσο "από πάνω" και "από κάτω", το ζητούμενο μοιάζει να είναι η συναίνεση. Αναζητούνται εναγωνίως οι βάσεις της: η ώρα της βιασύνης, του άγχους, της υστερίας -- ψυχικές πηγές δράσης από όπου προκύπτουν τα καλύτερα ή τα χειρότερα, και μερικές φορές τα καλύτερα και τα χειρότερα μαζί. Η κυβέρνηση δύσκολα θα θελήσει να παρέμβει δυναμικά, τόσο γιατί είναι πια πολιτικά εξαντλημένη και αδύναμη, όσο και γιατί πιθανή ανατροπή της δεν θα στενοχωρούσε ιδιαίτερα --εφόσον συμπλήρωνε κάποιες θεμελιώδεις προϋποθέσεις-- την ΕΕ. 

Μέσα στο χάος ατομικών βουλήσεων και τον ιδεολογικό ορυμαγδό που εξαπλώνεται, είναι τρομερά δύσκολο να κάνεις προβλέψεις, και ακόμα και βασικές εκτιμήσεις. Η οικονομική δεινότητα της κατάστασης στην Ελλάδα είναι πιθανό να σπρώξει τις συγκεντρώσεις σχετικά γρήγορα αρκετά πέρα από το όριο στο οποίο έφτασαν οι ισπανικές. Προς τα πού, αυτό παραμένει αυτή τη στιγμή άγνωστο σε όλους, τόσο στους παρατηρητές όσο και στους συμμετέχοντες. 

Κυριακή, 29 Μαΐου 2011

Αναμνήσεις της Κομμούνας με κάποια δυνητική παροντική σημασία

Ο Μαρξ υπήρξε επιεικής για το γενικό επιτελείο της Κομμούνας, την ανεπάρκεια του οποίου την είχε αντιληφθεί πάρα πολύ καλά. Η επανάσταση έχει επίσης τους δικούς της  Trochu [1] και Gamelin [2]. Η ειλικρίνεια του Vallès [3] μάς καταθλίβει και μας κάνει να νιώθουμε φρίκη για εκείνο το γενικό επιτελείο των κατά συρροή διακηρύξεων, για εκείνους τους πλανόδιους επαναστάτες που τους έφτυναν στο πέρασμά τους οι μαχητές των οδοφραγμάτων της Μπελβίλ τις τελευταίες ημέρες της αιματοβαμμένης εβδομάδας. Δεν υπάρχει η παραμικρή δικαιολογία να διεξάγει κανείς τον δίκαιο αγώνα όταν τον διεξάγει με τόση ελαφρότητα.

Φουντώνει μέσα μας ένα είδος φρικτής ναυτίας όταν παρακολουθούμε το συγκινητικό και φαρσοειδές πανδαιμόνιο των τελευταίων σελίδων, όπου ο δυστυχής αντιπρόσωπος της Κομμούνας, χωρίς να τολμά πια να δείχνει την εσάρπα του, κρατώντας τη σφιχτά κάτω απ' τη μασχάλη τυλιγμένη σε μια εφημερίδα, ένα είδος ανευθυνο-υπεύθυνου της συνοικίας, ένας Σαρλό "μπουρλοτιέρης" πανικόβλητος ανάμεσα σε θραύσματα οβίδων που περιπλανιέται σαν σκυλί από το ένα οδόφραγμα στο άλλο, ανίκανος για το οτιδήποτε· κι ενώ τον αποπαίρνουν οι εξεγερμένοι εργάτες με απειλητικό ύφος κι εκείνος διανέμει σαν τρελός κουπόνια για ρέγγες, κουπόνια για πυρομαχικά και κουπόνια για πυρόπληκτους, ικετεύοντας τον αγανακτισμένο όχλο που συνωστίζεται γύρω του και δονείται από οργή μέσα στο αδιέξοδο όπου εκείνος τους είχε φέρει --άξιος οίκτου, άξιος λύπησης-- "Αφήστε με μόνο, σας παρακαλώ. Έχω ανάγκη να σκεφτώ ολομόναχος."

Εξόριστος ως θαραλλέος ανεύθυνος, ίσως να ξύπνησε κάποιες φορές μέσα στη νύχτα καθώς θα έφταναν ακόμα στ' αυτιά του εκείνες οι φορτισμένες φωνές ανθρώπων που έμελλαν τα επόμενα λεπτά να πέσουν γαζωμένοι από τις σφαίρες και κραύγαζαν εναντίον του με τόση οργή από το οδόφραγμα: "Πού είναι οι διαταγές; Πού είναι το σχέδιο;"
Jules Gracq, Lettrines, στο Badiou, Η κομμουνιστική υπόθεση, Εκδ. Πατάκη.

Σημειώσεις (Αντώνης)
[1] Louis Jules Trochu (1815-1896): Γάλλος στρατιωτικός και πολιτικός. Έγινε πρόεδρος της Κυβέρνησης Εθνικής Άμυνας αλλά απέτυχε να οργανώσει την άμυνα του Παρισιού στην πολιορκία του 1870-71, κατά τον Φρανκο-πρωσσικό πόλεμο.
[2] Maurice Gamelin (1872-1958): Γάλλος στρατηγός. Απέτυχε να οργανώσει την γαλλική στρατιωτική άμυνα κατά των ναζί το 1940.
[3] Jules Vallès (1832-1885): Συγγραφέας και δημοσιογράφος. Πήρε μέρος στις μάχες της τελευταίας εβδομάδας της Κομμούνας (21-28 Μάη 1871),  κατάφερε να διαφύγει, και αυτοεξορίστηκε. Το 1872 καταδικάστηκε σε θάνατο  in absentia. Περιέγραψε τις τελευταίες μέρες της Κομμούνας στην αυτοβιογραφία του, Ο εξεγερμένος.

Μολότωφ κοκτέιλ #4

Διαβάζοντας το "Τα λαϊκά μέτωπα και η προλεταριακή πολιτική" του Παντελή Πουλιόπουλου (γραμμένο το 1937), σκεφτόμουν πόσο χρόνο θα χρειαζόταν να το διαβάσει ένας εργάτης με συγκριτικά καλές γνώσεις ανάγνωσης την εποχή εκείνη, με δεδομένο το πόσο ελεύθερο χρόνο θα έβρισκε. Θα έλεγα τουλάχιστον καμιά βδομάδα. Ο κολλητός μου, που εργάζεται σε εργοστάσιο, έκανε ένα χρόνο και βάλε για να διαβάσει το Ιστορία και ταξική συνείδηση του Λούκατς. Και μετά σκεφτόμουν και αυτές τις περίφημες ομιλίες του Κάστρο, που παίρναν κανα οκτάωρο η μία. Πολύς χρόνος, άφθονος. Πού τον έβρισκαν αυτοί οι σοσιαλιστές τόσο χρόνο;

Από τη μία, ο μαρξισμός έχει αυτή την παθιασμένη εμμονή με την ολότητα: να πάρει το θέμα και να το κοιτάξει από κάθε οπτική γωνία, να το αναλύσει, να το ανασυνθέσει. Απ' την άλλη, το ακροατήριό του ιστορικά, στις καπιταλιστικές σίγουρα χώρες, ήταν άνθρωποι που δεν είχαν και πολύ χρόνο. Κι όμως, αν και φυσικά ο μαρξισμός, έχοντας έναν εγγενή σεβασμό για τις πρακτικές ανάγκες, ανέπτυξε κάθε είδους συντομότερες μορφές λόγου --απ' τις μπροσούρες στις εκλαϊκευτικές ομιλίες και τα συνθήματα-- αυτόν τον νταλκά να είναι αναλυτικός για τα πράγματα, να τα εξαντλήσει μην του ξεφύγει κάποια λεπτομέρεια, δεν τον ξεπέρασε ποτέ.

Οπότε σκέφτομαι ότι ένα πολύ βασικό μειονέκτημα της μαρξιστικής θεωρίας σήμερα, ένας πολύ βασικός λόγος που δεν την διαβάζουν παρά ελάχιστοι, είναι ότι θέλει πολύ χρόνο, μέσα στον οποίο μπορεί κάποιος να έχει διαβάσει ή να χει δει εκατοντάδες σαφώς πιο εξιταριστικά πράγματα, πιο σωστά πακεταρισμένα, με πιο ελκυστική, ας το πούμε, συνολική παρουσίαση. Όλα θα πήγαιναν αρκετά φυσιολογικά για την δυτική κοινωνία αν δεν βρισκόταν ξαφνικά στα δύσκολα, να προσπαθεί να βγάλει από 15 λέξεις και 3 δευτερόλεπτα (ίσα με ένα tweet) αυτά που οι μαρξιστές σαν τον Πουλιόπουλο και την παρέα του θέλανε εκατοντάδες ώρες και χιλιάδες λέξεις για να πουν.

Και μετά σκέφτομαι, αν ο μαρξισμός είχε χρόνο για αυτούς που δεν είχαν χρόνο, αν σπατάλαγε τόσες λέξεις και τόσο χρόνο για να μιλήσει σε ανθρώπους που με το ζόρι είχαν κανα μισάωρο τη μέρα για διάβασμα, πώς γίνεται η σύγχρονη μορφή ριζοσπαστικής πολιτικοποίησης να τσιγκουνεύεται τόσο τον χρόνο και τις λέξεις μπροστά σε ανθρώπους --άνεργους, υποαπασχολούμενους, φοιτητές-- που έχουν χρόνο με τη σέσουλα;

Σάββατο, 28 Μαΐου 2011

Για τη θέση μας (σχόλιο Smirnoff)

Άλλο ένα σχόλιο του Smirnoff το οποίο με χαρά προσυπογράφω. Υπογραμμίσεις και σημειώσεις και πάλι δικές μου.


Εδώ και δύο μέρες, με αφορμή τις αναρτήσεις για το νέο κίνημα, τόσο ο Αντώνης όσο και εγώ δεχόμαστε μία κριτική[1] επειδή... κάνουμε κριτική. Ενώ έχουμε πολλές φορές δηλώσει ρητά πως δεν απορρίπτουμε συλλήβδην τις κινητοποιήσεις, αντίθετα προτείνουμε μία κριτική εμπλοκή, φαίνεται πως αυτό δεν αρκεί, αντίθετα απαιτείται εμμέσως πλην σαφώς μία ολοκληρωτική και ανευ όρων υποστήριξη. Αυτή η τοποθέτηση που εκφέρεται μαλιστα από τους υμνητές του νέου κινήματος που υποτίθεται ενσαρκώνει το φρέσκο, "από τα κάτω", αδιαμεσολάβητο, δυναμικό, πλουραλιστικό, μη ξύλινο, κάθε άλλο παρά νέα είναι στην αριστερά· αντίθετα θυμίζει εκείνη την αριστερά (σταλινική - σταλινίζουσα)[2] την οποία υποτίθεται το νέο κίνημα στέλνει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Ίσως τελικά αυτό το νέο να μην είναι και τόσο νέο αλλά παλαιό κρασί σε νέες μποτίλιες.

Προωθείται έτσι μία λογική που μπορεί να συνοψιστεί ως βολονταριστικός κινηματισμός που υποτιμάει την ανάγκη της υπομονετικής και πολιτικής διαπαιδαγώγησης (βέβαια και αυτή η αντίληψη είναι πολύ παλιά). Εδώ εμφανίζεται μία αντίφαση: από τη μία αναγνωρίζεται πως ο αφηρημένος και ασαφής πολιτικός λόγος και η δεδομένη μορφή δράσης, είναι αποτέλεσμα της ιδεολογικής ηγεμονίας του αστισμού και της δραματικής υποχώρησης και περιθωριοποίησης των αριστερών ιδεών, με αποτέλεσμα μόνο έτσι να μπορούσε να κινητοποιηθεί αυτός ο κόσμος. Από την άλλη όμως αυτή η σε γενικές γραμμές σωστή παραδοχή εξαφανίζεται όταν περνάμε στο στάδιο των εκτιμήσεων για τις δυνατότητες της αριστεράς να επηρεάσει και να διαμορφώσει τις κινητοποιήσεις. Σε αυτό το σημείο ξεπηδάει ένας υπερβολικός ενθουσιασμός που λίγο-πολύ υποστηρίζει πως είναι αρκετό που αυτός κόσμος βγήκε στους δρόμους και αντικειμενικά η κίνηση του είναι προς τη δική μας κατεύθυνση.

Εμείς αυτό που προσπαθήσαμε να αναδείξουμε είναι πως επειδή ακριβώς οι κινητοποιήσεις αυτές εκκινούν από τόσο χαμηλή βάση, αφενός θέλουν πολύ σκληρή προσπάθεια στο πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο ώστε να αποκτήσουν ένα χαρακτήρα πραγματικά επικίνδυνο για την κυβέρνηση[3] και άρα πρέπει να διαυγαστούν οι ιδεολογικές και πρακτικές αντιφάσεις που τις διαπερνούν. Αφετέρου, να καταδειχτεί η συστηματική προσπάθεια των ιδεολογικών μηχανισμών να "ακινητοποιήσουν" το κίνημα σε ένα επίπεδο που θα είναι ταυτόχρονα ακίνδυνο και θα επιτελεί τη λειτουργία μίας κάποιας πολιτικής και ψυχικής εκτόνωσης όσων συμμετέχουν. Η βασική στρατηγική είναι να αντικειμενοποιηθούν και να "παγώσουν" εκείνα τα χαρακτηριστικά που υποτίθεται αποτελούν την ουσία των κινητοποιήσεων και διασφαλίζουν την επιτυχία. Αυτά δεν είναι άλλα από την εμμονή στη συγκεκριμένη μορφή (ειρηνική μαζική παρουσία σε πλατείες) και ένα πολιτικό λόγο αντικομματικό, κατά των πολιτικών γενικά, με αφηρημένες επικλήσης σε μία κάποια δημοκρατία (πραγματική, αυτόνομη κλπ).

Τώρα, από προσωπική εμπειρία αλλά και συζητήσεις με αναρχικούς και αριστερούς φίλους φαίνεται πως έχει αρχίσει να σχηματοποιείται ένας διαχωρισμός στις συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα. Στο πάνω μέρος, που βρίσκεται η πλειοψηφία, επικρατεί μία χαλαρή, πανηγυρική διάθεση, ένα εθνικό κιτς κλίμα και σημάδια χαμηλής πολιτικοποίησης. Αντίθετα στο κάτω μέρος της πλατείας μαζεύεται μία μειοψηφία μεν, αλλά μαζική, που κάνει τις συνελεύσεις και σοβαρές πολιτικές συζητήσεις. Εκεί συμμετέχουν πολλά μέλη της αριστεράς και της αναρχίας, και γενικά ο κόσμος φαίνεται να έχει μία μικρότερη ή μεγαλύτερη επαφή με το χώρο και την πολιτική. Το θέμα είναι πως αυτά τα δύο μέρη δεν φαίνεται να επικοινωνούν ιδιαίτερα. Οι πάνω δεν εκδηλώνουν κάποια επιθυμία να συμμετάσχουν στη συνέλευση και ο προβληματισμός των κάτω δεν φαίνεται να αγγίζει τους πάνω. Δεν ισχυρίζομαι πως αυτός ο διαχωρισμός είναι απόλυτος ή τετελεσμένο γεγονός, απλά αναδεικνύω τις δυσκολίες του να ξεπεραστεί το παρόν πολιτικό επίπεδο που χαρακτηρίζει την πλειοψηφία.

Τέλος, χθες σε μία συζήτηση που είχα με φίλους, όχι ιδιαίτερα πολιτικοποιημένους, που συμμετείχαν την πρώτη μέρα στο συγκέντρωση, αποκόμισα την εξής εντύπωση. Ενώ ήταν ενθουσιασμένες με το κίνημα και τη δική τους παρουσία εκεί, όταν προσπάθησα να επιχειρηματολογήσω, αναγναγωρίζοντας τα θετικά, πως χρείαζεται μία εμβάθυνση του πολιτικού λόγου και μία όξυνση των μορφών δράσης, προκειμένου να έχουν οι κινητοποιήσεις αποτέλεσμα, έπεσα σε τοίχο. Η αντίδραση ήταν πως η σημασία των διαδηλώσεων ήταν η συμμετοχή του κόσμου σε αυτές και οι βιωματικές αλλαγές που θα του προκαλέσουν. Εάν γίνει προσπάθεια να συγκεκριμενοποιηθεί η πολιτική στόχευση και να αλλάξει η μορφή δράσης, αυτό θα αποθαρρύνει τον κόσμο από το να συμμετέχει. Υπήρχε δηλαδή μία εμφανής φετιχοποίηση του παρόντος σταδίου των κινητοποιήσεων, η προσέγγιση τους ως life changing βιωματική εμπειρία και όχι ως εργαλείο για την επίτευξη ενός πολιτικού σκοπού. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως αυτό εξαντλεί το γενικό κλίμα, όμως είναι ενδεικτικό των αντιλήψεων που υπάρχουν και θεωρώ πως ο προβληματισμός που αναπτύχθηκε σε αυτό το μπλογκ, τις τελευταίες μέρες επί του θέματος, με βοήθησε στο να ανταποκριθώ καλύτερα στη συζήτηση.
Smirnoff

Σημειώσεις
[1] Ενδεικτικά: "Αλλά έστω και ότι δεν γίνεται τίποτα. Καθόλου μα καθόλου απίθανο. Γιατί να σπεύσουμε να τσινίσουμε, γιατί να σπεύσουμε να αντιδράσουμε, γιατί να σπεύσουμε να του αρνηθούμε το δικαίωμα να ψάξει με αυτόν τον -ενδεχομένως πρωτόγνωρο για μεγάλο ποσοστό ανθρώπων- τρόπο τι ακριβώς θέλει να αλλάξει; Επειδή θα έπρεπε να ξέρει ήδη τι ακριβώς θέλει να αλλάξει, αλλάζοντάς το με τον τρόπο που θα του υποδείξουμε εμείς, υπό τις οδηγίες μας και τον έλεγχό μας, απαντάει το ΚΚΕ. Αλλά το ΚΚΕ δεν μπορεί να με απογοητεύσει. Αυτός ήταν πάντα ο ρόλος του. Μπορεί όμως και με έχει απογοητεύσει με τη στάση που κρατάει, ένα μπλογκ για το οποίο τρέφω τεράστιο σεβασμό, το Radical Desire.
Με όλη την απέχθεια που έχω για την καθεστηκυία πλευρά και με όλον τον θαυμασμό που έχω για τον Αντώνη του Radical Desire, φοβάμαι ότι επειδή ο τελευταίος πνευματικά απέχει έτη φωτός από τον λαό, δυσκολεύεται να κατανοήσει αυτό που κατανοούν η Ντόρα Μπακογιάννη και ο Γιάννης Πρετεντέρης που σπεύδουν να μιλήσουν -προς το παρόν εννοείται- με θερμά λόγια για τις συγκεντρώσεις. Θέλω να πω ότι ο Πρετεντέρης και η Μπακογιάννη, παρόλη τους την πολιτική αντιλαϊκότητα, έχουν ως ακροατήριο τον λαό όπως όντως είναι, συνομιλώντας μαζί του στη γλώσσα του, ενώ ο Αντώνης συνομιλεί με το Λένιν και τον Μπαντιού, με τον λαό να παίζει το ρόλο ενός ιδεατού συλλογικού υποκειμένου που θα έπρεπε να έχει συνειδητοποιήσει την ταξική αλήθεια και που όσο δεν πετυχαίνει να ανταποκριθεί σε αυτό του τον ρόλο, οτιδήποτε άλλο κάνει στο ενδιάμεσο θα είναι άσκοπο, ανόητο, ασήμαντο, απομακρύνοντάς τον από την μια και μοναδική αποστολή του η οποία θα τον οδηγήσει στη γη της κομμουνιστικής επαγγελίας." http://old-boy.blogspot.com/2011/05/blog-post_28.html

"Μου πήρε κι εμένα κάπου δύο μέρες να καταλήξω σε μια κάπως στέρεη άποψη για αυτό που γίνεται. Στο κάτω κάτω μια κινητοποίηση που νιώθουν άνετα να την επικροτούν ακόμα και ο Skai και ο Πρετεντέρης, σε βάζει σε βάσιμες υποψίες για την αποτελεσματικότητά της. Και διαβάζω με ενδιαφέρον κείμενα όπως αυτό και αυτό από το “radical desire” που είναι τροφή για σκεψη όσο κι αν πάσχουν από τη συνήθη τάση της αριστεράς να βρίσκει λόγους για διαφωνία αντί για τρόπους για συμμετοχή."
(http://derveniotis.wordpress.com/2011/05/28/back-to-the-future-2/)

"Πολλά ακούστηκαν αυτές τις μέρες για «τις πλατείες που είναι γεμάτες με το νόημα που έχει κάτι» με το νόημα αυτό, ηθελημένα αγνοημένο από την παραδοσιακά μυωπική Αριστερά που και αυτή, στο δικό της μέτρο, τρέμει το εσωτερικό πολιτικό κόστος από μια πιθανή αφομοίωση της από ένα κοινωνικό ρεύμα που δεν ελέγχει.

Σε τελευταία ανάλυση, η συμπεριφορά –ειδικά του ΚΚΕ- δεν διαφέρει ποιοτικά σε τίποτα από το καθεστώς που με διάφορα προσωπεία κυβερνά τον τόπο και τον θυσίασε στο όνομα του «πολιτικού κόστους». Και δεν είναι η πρώτη φορά." (Γιώργος Πήττας, 
http://sxoliastesxwrissynora.wordpress.com/2011/05/28/adeio-proswpo/)

[2] Βλ. το επί τούτου συνταχθέν "Μολότωφ Κοκτέιλ #1

[3] Αναρωτιέμαι, για παράδειγμα, πόσο "επικίνδυνο για την κυβέρνηση" είναι το "αναρχικό" αίτημα να "διαλύσουμε τα συνδικάτα και να φτιάξουμε άλλα" (πότε; πώς;) που εκφράστηκε εδώ, ή πόσο ανατρεπτική είναι υπό τις παρούσες συνθήκες η εκτεταμένη και αλλόκοτα άκαιρη "εξ αριστερών" επίθεση στο ΚΚΕ, που παραμένει, καλώς ή κακώς, το ισχυρότερο κόμμα της κοινοβουλευτικής αριστεράς. Προφανώς, η ανησυχία μου δεν αφορά τον φυσιολογικά ανώριμο, σε αυτή τη φάση, χαρακτήρα του όποιου κινήματος (παρά το γεγονός ότι αυτό φαίνονται να κατανοούν οι κριτές μου), αλλά τον εντελώς ανεξήγητο μαξιμαλισμό του, ο οποίος εκφράζεται σε σημαντικό βαθμό με τη μορφή απαίτησης για την διάλυση ή περιθωριοποίηση της ήδη υπάρχουσας συνδικαλιστικής και κομματικής υποδομής του εργατικού κινήματος. Αναρωτιέμαι συνεπώς εντονότατα ποιοι από αυτούς που κυκλοφορούν τέτοιου είδους θέσεις στο διαδίκτυο λογίζουν εαυτούς πολιτικά αξιόπιστους και δοκιμασμένους instant "αντικαταστάτες" μορφωμάτων που, παρ' όλη την συχνά απογοητευτική ανεπάρκειά τους, πήραν δεκατίες συλλογικού πολιτικού αγώνα και συγκρούσεων για να χτιστούν. Εκτός αν οι εργαζόμενοι οφείλουν εξ ορισμού να είναι όχι μόνο καχύποπτοι απέναντι σε ό,τι γνωρίζουν, αλλά και απόλυτα εύπιστοι απέναντι σε ό,τι αγνοούν.

Κάποιες ελάχιστες προϋποθέσεις για τον απεγκλωβισμό του κινήματος από την παγίδα του ψευδοσυμβάντος

1. Ξεκάθαρη αντίθεση με την κυρίαρχη, αντεργατική και αρπακτική οικονομική πολιτική κυβέρνησης και ΔΝΤ.

2. Ξεκάθαρος προσανατολισμός στην ένωση με προϋπάρχοντα εργατικά και συνδικαλιστικά κινήματα. Έμπρακτη αλληλεγγύη μεταξύ ετερογενών ομάδων που επιθυμούν να αντιταχθούν στην οικονομική πολιτική.

3. Αντι-μηντιακός προσανατολισμός σε ό,τι αφορά τα καθεστωτικά ΜΜΕ, τα παρακλάδια τους και τις αόρατες απολήξεις τους. Οργάνωση νέων μηντιακών φορέων για την ζύμωση και διάχυση ιδεών και οργανωτική απόσταση από εγκατεστημένους φορείς "εναλλακτικής" πολιτικής άποψης και ενημέρωσης (περιλαμβανομένου του παρόντος).

4. Κριτική της προληπτικής φοβίας για εμπλοκή του "κομματισμού", που ουσιαστικά ενισχύει την υπόγεια και ανεξέλεγκτη δράση κομματικών στελεχών και φορέων. Αντίθετα, προσπάθεια να αναγκαστεί το κομματικό σύστημα να εκφραστεί ρητά και συγκεκριμένα απέναντι σε προτάσεις που απορρέουν από κινηματικές διαδικασίες. Μεγιστοποίηση της πίεσης στα κόμματα να εκφράσουν θέσεις, να δώσουν απτές απαντήσεις στις προτάσεις και να διαλέξουν πλευρά συστράτευσης, τόσο από τα "μέσα" όσο και από έξω.

5. Απεγκλωβισμός από οποιαδήποτε εκ προοιμίου "κανονιστική" αρχή για τις μορφές που πρέπει να λάβει η έμπρακτη συμμετοχή. Οι απτές μορφές πρέπει να συζητούνται και να συναποφασίζονται πλειοψηφικά, χωρίς καμία α πριόρι δέσμευση για το τι θα συνιστά "αποδεκτή" μορφή πάλης.

6. Αντίθετα, δογματική προσκόλληση σε στοιχειώδη προτάγματα τα οποία εκφράζουν τον αξιακό πυρήνα του κινήματος. Η επίκληση των αρχών "ισότητας-δικαιοσύνης-αξιοπρέπειας" είναι μια θετική αρχή σε αυτή την κατεύθυνση.

7. Ενσυνειδητότητα για την φύση της συγκυρίας, η οποία αφορά την προσπάθεια, αρχικά, άμυνας απέναντι στις επιθετικά αντιλαϊκές και αντεργατικές συνεπαγωγές του συνδυασμού κρίσης συσσώρευσης και κρίσης χρέους και όχι την προσπάθεια διεύρυνσης μιας ήδη οικονομικά ακμάζουσας δημοκρατίας. Ακοίμητη ενσυνειδητότητα για τους κινδύνους που συνεπάγεται η σημερινή συγκυρία αυτή σε ό,τι αφορά παρεμβάσεις και προβοκάτσιες φασιστικών ή ακροδεξιών στοιχείων. Μηδενική ανοχή σε αντικομμουνιστικά, αντιμεταναστευτικά και ακραία εθνικιστικά συνθήματα ή αντζέντες.

8. Αντίληψη των συνεπαγωγών της φύσης της συλλογικότητας: συλλογικότητα δεν είναι το άρθροισμα ατομικοτήτων αλλά η έμπρακτη υπέρβαση της ατομικότητας στο όνομα της ευφυϊας και της θέλησης του συνόλου. 

9. Αντίληψη της πολιτικής ευθύνης για κάθε πράξη και απόφαση της συλλογικότητας: το μέλος της πολιτικά συνειδητοποιημένης συλλογικότητας διατηρεί στο ακέραιο την ατομική του ευθύνη για κάθε τέτοια πράξη και κάθε τέτοια απόφαση. Δεν αντιπροσωπεύει απλώς τον εαυτό του αλλά όλους όσους δεν έχουν ακόμη εμπιστευτεί το κίνημα ή ενωθεί με αυτό. Η μακροχρόνια ευρωστία κάθε συλλογικής πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από την υπευθυνότητα και την ωριμότητα όσων εντάσσονται αρχικά σ' αυτή.

10. Αντίληψη της τεράστιας σημασίας των πρακτικών και τετριμμένων "λεπτομερειών" που είναι απαραίτητες για μια δυνητικά μακροχρόνια σύγκρουση με το κράτος και τους μηχανισμούς του, από το πώς μπορεί να εξασφαλιστεί η διαρκής και αμείωτη παρουσία σε χώρους συνάθροισης, στο πώς συντονίζεται η οργανωμένη άμυνα σε δυνητικές προβοκάτσιες ή επιθέσεις της αστυνομίας, στο πώς θα εξυπηρετούνται βασικές βιολογικές ανάγκες των συμμετεχόντων όπως η σίτιση ή θα διευθετούνται για τον καθένα οικογενειακές ή εργασιακές υποχρεώσεις χωρίς να αδυνατίζει η μάζα του συνόλου.

Ψήφισμα Λαϊκής Συνέλευσης Πλατείας Συντάγματος


Εδώ και πολύ καιρό παίρνονται αποφάσεις για εμάς χωρίς εμάς.

Είμαστε εργαζόμενοι, άνεργοι, συνταξιούχοι, νεολαίοι, που έχουμε έρθει στο σύνταγμα για να παλέψουμε και να αγωνιστούμε για τις ζωές μας και το μέλλον μας.

Είμαστε εδώ γιατί γνωρίζουμε ότι οι λύσεις στα προβλήματά μας μπορούν να προέλθουν μόνο από εμάς.

Καλούμε όλους τους Αθηναίους, εργαζόμενους, ανέργους και νεολαία στο Σύνταγμα, και όλη την κοινωνία να γεμίσει τις πλατείες και να πάρει τη ζωή στα χέρια της.

Εκεί στις πλατείες θα συνδιαμορφώσουμε όλα μας τα αιτήματα και τις διεκδικήσεις μας.

Καλούμε όλους τους εργαζόμενους που θα απεργήσουν την επόμενη περίοδο να καταλήγουν και να παραμένουν στο Σύνταγμα.

Δεν θα φύγουμε από τις πλατείες, μέχρι να φύγουνε αυτοί που μας οδήγησαν εδώ: Κυβερνήσεις, Τρόικα, Τράπεζες, Μνημόνια και όλοι όσοι μας εκμεταλλεύονται. Τους διαμηνύουμε ότι το χρέος δεν είναι δικό μας.


ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΩΡΑ!


ΙΣΟΤΗΤΑ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ – ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ!


Ο μόνος αγώνας που χάνεται είναι αυτός που δεν δόθηκε ποτέ!


Πηγή: http://real-democracy.gr/el/ψηφισμα-λαικησ-συνελευσησ-πλατειασ-συνταγματοσ-0

Μολότωφ κοκτέιλ #3

Μια φορά και ένα καιρό, ήταν ένας μπούφος, εργατικός αλλά φτωχός, και αυτό το τελευταίο τό φερε βαρέως.

Μια μέρα, περνάει κάτω απ' το κλαδί του μια αλεπού. "Μπούφο", τού λέει, "τι γίνεται; Πώς πάει η ζωή;"

"Χάλια, κυρ αλεπού, χάλια, όλο δουλεύω και όλο χρωστάω και δεν έχω να θρέψω την γυναίκα μου και τα παιδιά μου όπως παλιά."

"Α, μπούφο," του λέει η αλεπού, "δεν το ξέρεις ότι αυτά με τις δουλειές είναι ξεπερασμένα και σε πάνε πίσω; Η κοινωνία έχει πλέον αλλάξει, και συ προσπαθείς ακόμα με τούτα τα παλιά μέσα να φτιάξεις τη ζωή σου;"

"Μα, υπάρχουνε καινούργια δηλαδή;" είπε ο μπούφος.

"Βεβαίως," απαντά η αλεπού. "Να παίζεις το λαχείο."

"Μα", λέει ο μπούφος, "το λαχείο μπορεί και να μην το κερδίσω, ενώ με τη δουλειά κάτι μπορώ να εξασφαλίσω, όσο λίγο και να ναι."

"Ανοησίες", λέει η αλεπού. "Στην νέα κοινωνία, όλοι όσοι παίζουν λαχείο κερδίζουν, φτάνει να το πιστέψουν. Λέγεται 'αυτοκαθορισμός' αυτό, δεν το ξέρεις;"

"Καλά", λέει ο μπούφος, "μεθαύριο που θα χω λίγο χρόνο απ' τη δουλειά, να πάω να παίξω ένα λαχείο."

"Α, όχι!" απαντά η αλεπού. "Τη δουλειά πρέπει να την παρατήσεις για να παίξεις λαχείο. Δεν γίνονται και τα δυο. Ή το ένα ή το άλλο."

"Και γιατί αυτό;" ρωτάει τότε ο μπούφος.

"Γιατί η δουλειά είναι κάτι που εφεύραν κάποιοι επιτήδειοι για να σε εμποδίσουν να παίζεις λαχεία, φυσικά. Άσε που σε εκμεταλλεύονται κιόλας και ζουν και αυτοί απ' τον κόπο σου. Για αυτό δεν θέλουν να σε δουν να λευτερώνεσαι ως μπούφος απ΄ τις παλιές σου προκαταλήψεις, για αυτό δεν θέλουν να δεις τις ατελείωτες προοπτικές του λαχείου: γιατί μετά δεν θα θες να ξαναπάς στη δουλειά." Αυτό είπε η αλεπού με ύφος περισπούδαστο και φλογερά επαναστατικό.

"Α, μάλιστα, εντάξει τότε!" είπε ο μπούφος, παράτησε τη δουλειά, και το ριξε στα λαχεία. Και έτσι πέρασε ο καιρός και η οικογένεια των μπούφων, έχοντας συναινέσει να ζει με λοταρία, άρχισε αυστηρότερη δίαιτα μέχρι να κερδηθεί το λαχείο γιατί φαγητό πια δεν έμπαινε ούτε το λίγο που έμπαινε παλιότερα στο σπίτι. Και μέχρι να ρθει η άνοιξη είχε όλη αδυνατίσει τόσο πολύ, που πεφτε κάτω στο έδαφος καθώς προσπαθούσε να πετάξει. Και έτσι γέμιζε το δάσος ημιθανείς μπούφους, γέμιζε και την κοιλίτσα της άκοπα η πάντα πεινασμένη αλεπού, η οποία χαμογέλαγε γιατί είχε παίξει επίσης λαχείο,  μόνο που το δικό της λεγόταν "μπούφος."

Παρασκευή, 27 Μαΐου 2011

Σύγχρονη Αριστερά, ή, στρατηγικές συμφιλίωσης με τον εχθρό

Αρχική δημοσίευση 11/5/2010. Πάμε άλλη μία.


Slavoj Žižek
Υπερασπίζοντας τους χαμένους αγώνες
(απόσπασμα)
Verso, 2008
Μτφρ.: Radical Desire

Παλαιότερα, στις δεκατίες του 1950 και 1960, όταν η Σχολή της Φρανκφούρτης υιοθέτησε μια αυξανόμενα κριτική στάση προς την κλασική μαρξιστική έννοια της ιστορικής αναγκαιότητας της επανάστασης, η κριτική αυτή αποκορυφώθηκε επίσης στην εγκατάλειψη της εγελιανής έννοιας της "καθορισμένης άρνησης" [determinate negation]. Η ανάστροφη πλευρά αυτής της εγκατάλειψης ήταν η άνοδος της έννοιας του "εντελώς Άλλου" (das ganz Audere) ως προοπτικής για τον ουτοπικό υπερκερασμό της παγκόσμιας καπιταλιστικής τάξης. Η ιδέα είναι ότι με την διαλεκτική του Διαφωτισμού να τείνει προς το σημείο μηδέν της πλήρως "διαχειρισμένης" κοινωνίας, δεν είναι πλέον εφικτό να εννοιολογηθεί η ρήξη με την μοιραία δίνη της διαλεκτικής αυτής με τους όρους της κλασικής μαρξιστικής έννοιας σύμφωνα με την οποία το Νέο θα αναδυθεί από τις ίδιες τις αντιφάσεις της υπαρκτής κοινωνίας, μέσα από τον εμμενή υπερκερασμό της: η ορμή για ένα τέτοιο υπερκερασμό μπορεί να έρθει μόνο μέσα από ένα αδιαμεσολάβητο "Εκτός".

Αυτή η εγκατάλειψη της "καθορισμένης άρνησης" είναι βέβαια η άλλη πλευρά της αποδοχής του θριάμβου του καπιταλισμού. Όπως έχουμε ήδη σημειώσει, το πιο αξιόπιστο σημάδι του ιδεολογικού θριάμβου του καπιταλισμού ήταν η κατ' ουσίαν εξαφάνιση του ίδιου του όρου κατά τις τελευταίες δύο ή τρεις δεκαετίες.

Η σύγχρονη Αριστερά έχει αντιδράσει με ένα ευρύ φάσμα τρόπων (οι οποίοι μερικώς αλληλεπικαλύπτονται) στην πλήρη ηγεμονία του παγκόσμιου καπιταλισμού και στο πολιτικό του παραπλήρωμα, την φιλελεύθερη δημοκρατία:

1. Πλήρης αποδοχή του πλαισίου αυτού: συνέχιση του αγώνα για χειραφέτηση μέσα στα πλαίσια των κανόνων του (σοσιαλδημοκρατία του "Τρίτου Δρόμου").

2. Αποδοχή του πλαισίου αυτού ως ενός πράγματος που θα παραμείνει, αλλά στο οποίο πρέπει παρ' όλα αυτά να αντισταθούμε, αποσυρόμενοι από το φάσμα του και λειτουργώντας από τα "διάκενά" του (ο Simon Critchley είναι ενδεικτικός αυτής της θέσης).

3. Αποδοχή της ματαιότητας κάθε αγώνα, εφόσον το πλαίσιο είναι σήμερα ολοκληρωτικό και συμπίπτει με το αντίθετό του (η λογική των στρατοπέδων συγκέντρωσης, η διαρκής κατάσταση εκτάκτου ανάγκης). Και έτσι δεν μπορεί να γίνει τίποτε, εκτός από το να περιμένουμε για μια έκρηξη "θείας βίας" --μια επαναστατική εκδοχή του χαιντεγγεριανού "μόνο ένας Θεός μπορεί πλέον να μας σώσει" (οπτική η οποία ενσαρκώνεται σήμερα από τον Giorgio Agamben, και πριν απ' αυτόν, κατά κάποιο τρόπο, από τον ύστερο Adorno).

4. Αποδοχή της προσωρινής ματαιότητας του αγώνα ("η αληθινή αντίσταση δεν είναι εφικτή στον σημερινό θρίαμβο του παγκόσμιου καπιταλισμού. Τουλάχιστον δεν είναι εφικτή στις μητροπόλεις του καπιταλισμού, και έτσι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε μέχρι να ανανεωθεί το επαναστατικό πνεύμα στην παγκόσμια εργατική τάξη είναι να υπερασπιζόμαστε ό,τι έχει απομείνει από το κοινωνικό κράτος, να βομβαρδίζουμε αυτούς που έχουν την εξουσία με απαιτήσεις που ξέρουμε ότι δεν θα μπορούν να εκπληρώσουν, και κατά τα άλλα να αποσυρθούμε στις πολιτισμικές σπουδές, όπου μπορεί κανείς να κάνει κριτική δουλειά σιωπηλά").

5. Έμφαση στο γεγονός ότι το πρόβλημα είναι πιο ουσιώδες δηλαδή ότι ο παγκόσμιος καπιταλισμός είναι σε τελική ανάλυση η οντική συνέπεια της βαθύτερης οντολογικής αρχής της τεχνολογίας ή του "εργαλειακού Λόγου" (Heidegger, αλλά κατά ένα τρόπο πάλι επίσης ο Adorno).

6. Πίστη ότι μπορεί κανείς να υποσκάψει τον παγκόσμιο καπιταλισμό και την κρατική εξουσία, όχι όμως μέσω της ευθείας επίθεσης εναντίον τους, αλλά μέσα από τον επαναπροσανατολισμό του πεδίου του αγώνα στις καθημερινές πρακτικές, όπου μπορεί κάπιος να "χτίσει ένα νέο κόσμο". Μ' αυτόν τον τρόπο, τα θεμέλια της εξουσίας του κεφαλαίου και του κράτους θα υποσκαφθούν βαθμιαία και σε κάποιο σημείο, το κράτος θα καταρρεύσει σαν τη γάτα που αιωρείται πάνω απ΄το κενό στα καρτούν (σκέφτεται κανείς εδώ το κίνημα των Ζαπατίστας).

7. Μια "μεταμοντέρνα" μετακύλιση της έμφασης από τον αντικαπιταλιστικό αγώνα στις πολλαπλές μορφές της πολιτικο-ιδεολογικής μάχης για ηγεμονία, με την τελευταία να εννοείται ως ενδεχομενική διαδικασία επανάρθρωσης συσχετισμών λόγου (Ernesto Laclau).

8. Το στοίχημα ότι μπορεί να επαναληφθεί στο μεταμοντέρνο επίπεδο η κλασική μαρξιστική χειρονομία και να πραγματοποιηθεί η "καθορισμένη άρνηση" του καπιταλισμού: μέσω της σύγχρονης ανόδου της "γνωσιακής εργασίας", η αντίφαση ανάμεσα στην κοινωνική παραγωγή και τις καπιταλιστικές σχέσεις έχει φτάσει σε πρωτόγνωρα ύψη, καθιστώντας την "απόλυτη δημοκρατία" εφικτή για πρώτη φορά (Hardt και Negri).

Μπαίνει κανείς στον πειρασμό να κατηγοριοποιήσει αυτές τις εκδοχές ως τρόπους απάρνησης της πολιτικής ως τέτοιας· τρόπους οι οποίοι ακολουθούν τους διαφορετικούς τρόπους αποφυγής του τραυματικού Πραγματικού στην ψυχανάλυση: αποδοχή-μέσω-απάρνησης (Verneinung): μια εκδοχή του "όποια και αν ήταν αυτή η γυναίκα στο όνειρό μου, δεν ήταν η μητέρα μου"" --"όποιοι και αν είναι οι νέοι κοινωνικοί ανταγωνισμοί, δεν είναι ταξική πάλη"· ψυχωτικός αποκλεισμός (Verwerfung: ο αποκλεισμένος ταξικός αγώνας επιστρέφει στο πραγματικό, με την παρανοϊκή ενδυμασία ενός αόρατου και παντοδύναμου εχθρού, όπως στην "εβραϊκή συνομωσία")· νευρωτική καταστολή (Verdrängung: η κατεσταλμένη ταξική πάλη επιστρέφει με το ένδυμα της πολλαπλότητας "νέων ανταγωνισμών")· και φετιχιστική απάρνηση (Verleugnung: η εξύψωση σε πρωταρχική Αιτία κάποιου φετιχιστικού κακέκτυπου της ταξικής πάλης ως του "τελευταίου πράγματος που βλέπουμε" πριν αντικρίσουμε τον "ταξικό ανταγωνισμό").

Δεν έχουμε να κάνουμε εδώ με μια σειρά τρόπων αποφυγής κάποιας "αληθινής" ριζοσπαστικής αριστερής θέσης· το τραύμα το οποίο αυτές οι αποφυγές προσπαθούν να αποκρύψουν είναι η έλλειψη μιας τέτοιας θέσης. Το μάθημα των τελευταίων δεκαετιών, αν υπάρχει τέτοιο, είναι ότι ο καπιταλισμός είναι άτρωτος. Όταν ο Μαρξ τον σύγκρινε (ήδη) με βαμπίρ, θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας την νεκροζώντανη διάσταση των βαμπίρ: σηκώνονται πάντα ξανά αφού τα έχουμε μαχαιρώσει θανατηφόρα. Ακόμα και η ριζοσπαστική μαοϊστική απόπειρα της Πολιτισμικής Επανάστασης να εξαλείψει τα ίχνη του καπιταλισμού κατέληξε με την θριαμβευτική του επιστροφή.

Μολότωφ κοκτέιλ #2

Μου άρεσαν αυτές οι πλατείες. Χωρίς τον επαγγελµατισµό, την εχθρότητα και τη μοχθηρότητα των διαδηλώσεων που ξέραμε έως τώρα. Χωρίς επαγγελματίες συνδικαλιστές κι αριστερούς κομματάρχες. Χωρίς ντουντούκες και πλακάτ.
Γιάννης Πρετεντέρης

Αυτή δεν είναι η συμπεριφορά του ηδονιστικού Τελευταίου Ανθρώπου; Τα πάντα επιτρέπονται, μπορείς να τα απολαύσεις όλα, ΑΛΛΑ πρέπει να στερηθούν από την ουσία η οποία τα καθιστά επικίνδυνα. Αυτή επίσης είναι η επανάσταση του Τελευταίου Ανθρώπου: "η επανάσταση χωρίς επανάσταση."
Slavoj Zizek

Τα πάντα επιτρέπονται, ένα μόνο απαγορεύεται: η ουσία όλων όσων επιτρέπονται, αυτή που τα καθιστά επικίνδυνα. Δεν είναι η συνθήκη που συνάπτει ο Τελευταίος Άνθρωπος με τον εαυτό του αυτή την οποία συνάπτει και ο Θεός με τους Πρώτους Ανθρώπους; "Kαὶ ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεὸς τῷ Ἀδὰμ λέγων· ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ και αὐτὸν γῇ, ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γιγνώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, οὐ φάγεσθε ἀπ᾿ αὐτοῦ· ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾿ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε."

Χθες, στο Σύνταγμα, η εντολή επί της εξαίρεσης αυτού που δίνει νόημα στην απόλαυση αυτού που προσφέρεται (ο Benjamin μιλά για βιβλική ειρωνεία στην περίπτωση των Πρωτόπλαστων), η συμφωνία που συνδέει τον Πρώτο με τον Τελευταίο Άνθρωπο, επέστρεψε: Όχι σφυροδρέπανα. Αυτή είναι μια διαδήλωση στην οποία χωρούν όλοι, στην οποία επιτρέπονται όλες οι ιδεολογίες και όλες οι απόψεις, εκτός από μία, αυτήν που καθιστά τις διαδηλώσεις επικίνδυνες, δηλαδή αυτή που τις κάνει διαδηλώσεις και όχι φάρσες. Ιδού, σας παρουσιάζουμε την επανάσταση χωρίς επανάσταση.

Το όνομα του Θεού στην εποχή του Τελευταίου Ανθρώπου είναι Γιάννης Πρετεντέρης. Και εμείς είμαστε οι Τελευταίοι Άνθρωποι. Όχι γιατί τελείωσε η ιστορία, όμως, αλλά γιατί τελειώσαμε εμείς πρώτοι.

Οι "indignados" και το Σύνταγμα ως η φάρσα της Πλατείας Ταχρίρ (Smirnoff)

Μετά την επιτυχία των εξεγέρσεων στην Τυνησία και την Αίγυπτο να ανατρέψουν τα δικτατορικά καθεστώτα, ξεκίνησε στα καθ’ ημάς μία ολόκληρη συζήτηση για τη μεταφορά του παραδείγματος της πλατείας Ταχρίρ του Καϊρου στην ελληνική πολιτική πρακτική. Υπήρξαν μάλιστα και εκκλήσεις από μεριά πολιτικών δυνάμεων και προσώπων, όπως ο Αλέκος Αλαβάνος, να μετατραπεί η πλατεία Συντάγματος σε πλατεία Ταχρίρ, με τον κόσμο να παραμένει εκεί και μετά το τέλος της πορείας που συνόδευσε τη γενική απεργία της 15ης του Φλεβάρη. Όπως έδειξε η εμπειρία όμως οι εκκλήσεις έπεσαν στο κενό και αντί να μετατραπεί το Σύνταγμα σε Ταχρίρ μάλλον συνέβη το αντίθετο.

Ωστόσο, μετά την έναρξη του κινήματος της Puerta del Sol στη Μαδρίτη, που επικαλείται ως έμπνευση τις αραβικές εξεγέρσεις και ειδικότερα το παράδειγμα των ειρηνικών μαζικών συγκεντρώσεων στην πλατεία Ταχρίρ, η συζήτηση αναζωπυρώθηκε και εδώ, ενώ είχαμε και την πρώτη προσπάθεια χθες να μιμηθεί το παράδειγμα της Ισπανίας, με την οργάνωση συγκεντρώσεων σε μία σειρά πόλεις της επικράτειας. Η προσπάθεια αυτή εμφανίζει μία σειρά θιασώτες και οπαδούς, από το Σκάι και το Βήμα, μέχρι τμήματα της αριστεράς και της αναρχίας.

Σε τι συνίσταται όμως το παράδειγμα της πλατείας Ταχρίρ που τείνει να μετατραπεί σε ιδεότυπο επιτυχημένης πολιτικής δράσης από ποικίλες μερίδες του εγχώριου πολιτικού φάσματος; Τι νοήματα επιχειρείται να προσκολληθούν στο όνομα »Ταχρίρ» ώστε να αξιοποιηθεί στον εγχώριο πολιτικό ανταγωνισμό; Αυτό που πρώτα και κύρια μεταφέρεται στην Ελλάδα από την εμπειρία της πλατείας του Καΐρου είναι ο υποτιθέμενος ειρηνικός- μη βίαιος χαρακτήρας των συγκεντρώσεων εκεί. Επίσης ο κατά κόρον αδιαμεσολάβητος από πολιτικά κόμματα τρόπος οργάνωσης τους. Η δε αυτή οργάνωση ήταν περισσότερο αποτέλεσμα αυθόρμητων και οριζόντιων προσπαθειών χιλιάδων ανθρώπων μέσα από ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το facebook και το twitter. Τέλος στο επίπεδο του πολιτικού περιεχομένου τα βασικά χαρακτηριστικά που αποδίδονται στο συγκεκριμένο κίνημα είναι δύο. Ένα αρνητικό, το "φτάνει πια" που αποτυπώνει την υπερχειλισμένη αντίδραση στην υπάρχουσα κατάσταση και ένα ένα θετικό: "δημοκρατία", που εκφράζει τη συγκεκριμένη στόχευση. Ωστόσο και τα δύο εμφανίζονται εξαρχής ως ηγεμονικά, με την έννοια πως απαντούν σε μία πανθομολογούμενη έλλειψη και ένα all inconclusive πρόταγμα που αγκαλιάζει την μεγάλη πλειοψηφία χωρίς να δημιουργεί "αχρείαστες" διαιρέσεις στο εσωτερικό του λαού. Αυτά λοιπόν είναι τα σημαινόμενα που επισυνάπτονται στο σημαίνον Ταχρίρ στην προσπάθεια να μεταφερθεί στην εγχώρια πολιτική συζήτηση.

Πόσο όμως αντέχει αυτή η πρόσληψη της Ταχρίρ σε μία στοιχειώδη πραγματολογική εξέταση της αιγυπτιακής (και τυνησιακής) εξέγερσης; Και πόσο στέκει μία τέτοια σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα; Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά. Η αιγυπτιακή εξέγερση ούτε αυθόρμητη και αδιαμεσολάβητη ήταν, ούτε μη βίαιη. Δεν ήταν αυθόρμητη διότι συνέβη ύστερα από 10 χρόνια κινηματικής και πολιτικής Άνοιξης της αιγυπτιακής κοινωνίας η οποία αφορούσε πολλά και αλληλοεπικαλυπτόμενα πεδία. Από το κίνημα συμπαράστασης της δεύτερης παλαιστινιακής Ιντιφάντα το 2000, το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα κατά του πολέμου στο Ιράκ το 2003, τις μαζικές και άγριες απεργίες από το 2006 και μετά, πολλές από τις οποίες νικηφόρες, μέχρι ένα ισχυρό κίνημα νεολαίας με πολιτικά και κοινωνικά αιτήματα που ξεπήδησε ακριβώς ως συμπαράσταση στις εργατικές απεργίες και κατά της καταστολής που υπέστησαν. Το κίνημα αυτό δημιούργησε και τη δική του δομή, "Το κίνημα της 6ης του Απρίλη", που ήταν και αυτό που κάλεσε την πρώτη συγκέντρωση στην πλατεία Ταχρίρ. Το διαδίκτυο έπαιξε βοηθητικό ρόλο, στη διευκόλυνση της οργάνωσης των κινητοποιήσεων, ουδέποτε όμως υποκατέστησε τις πραγματικές κινηματικές δομές και την ουσιαστική ιδεολογική και πολιτική προπαρασκευή που είχε γίνει όλα αυτά τα χρόνια. Τέλος είναι λάθος επίσης πως οι συγκεντρώσεις είχαν εχθρική ή έστω επιφυλακτική στάση απέναντι στα κόμματα. Σημαντικός κόμβος για την εξέλιξη του κινήματος υπήρξε η ολόθερμη συμμετοχή των Αδελφών Μουσουλμάνων, του μόνου μαζικού κόμματος που επιβίωσε της καταστολής του καθεστώτος, συμμετοχή που βέβαια καλωσορίστηκε ιδιαίτερα από τους διαδηλωτές.

Όλα τα παραπάνω βέβαια επιμελώς αποκρύπτονται από τη συζήτηση εδώ για να οδηγηθούμε στη θέση περί της προκλήσεως ενός συμβάντος εκ του μηδενός, για να ενισχυθεί μία τάση αντιπολιτικής, η εχθρότητα απέναντι στα κόμματα και κατ’ επέκτασιν τις θέσεις τους, για να επιστρέψουμε σε μία προ της Πτώσης αρχή όπου όλα ήταν ειρηνικά και όμορφα, μέχρι να έρθουν τα κόμματα με τον ξύλινο λόγο τους και την ατελέσφορη ή και επικίνδυνη πρακτική τους, να τα διαταράξουν. Υποβαθμίζεται έτσι η πολιτική συζήτηση και εξαφανίζονται μία σειρά πολιτικά κεκτημένα των αγώνων δεκαετιών. Αν μπορεί να υπάρξει κάτι από το τίποτα, τότε ποιος ο λόγος όλων αυτών των συζητήσεων για στρατηγικές, αιτήματα, τακτικές και μορφές δράσης;

Ας περάσουμε τώρα στον ειρηνικό – μη βίαιο χαρακτήρα των αιγυπτιακών κινητοποιήσεων. Αυτό είναι ίσως το κεντρικό στοιχείο της αφήγησης που συγκροτεί τον ιδεότυπο "Ταχρίρ" . Μαθαίνουμε λοιπόν πως αυτό που εξασφάλισε τη μαζικότητα και την επιτυχία των αιγυπτιακών διαδηλώσεων είναι η μέχρι τέλους παθητική, μη βίαιη διάσταση τους, ο σεβασμός της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, η μη παρακώλυση της ομαλής λειτουργίας της οικονομίας και κοινωνίας. Όλα αυτά βέβαια, εμμέσως πλην σαφώς, αντιπαραβάλλονται με τον αναποτελεσματικό και αδιέξοδο χαρακτήρα των εγχώριων κινητοποιήσεων, όπως οι απεργίες, οι καταλήψεις και οι διαδηλώσεις. Η επιφανειακή αυτή προσέγγιση των διαδηλώσεων της πλατείας του Καΐρου λέει περισσότερα εξαιτίας αυτών που αποκρύπτει, παρά με αυτά που ρητά διατυπώνει. Διότι μπορεί για τα ευρωπαϊκά και ελληνικά δεδομένα η δράση των Αιγυπτίων να ήταν παθητική και μη βίαιη (ειρηνική παρουσία σε μία πλατεία), για το αιγυπτιακό καθεστώς όμως συνιστούσαν μία μέγιστη επιθετική κίνηση που υπονόμευε άμεσα την εξουσία του. Σε δικτατορικά καθεστώτα που απαγορεύουν ή περιστέλλουν δραστικά, με φυσική καταστολή, το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και την ελεύθερη πολιτική έκφραση, κινήσεις που αμφισβητούν αυτή την απαγόρευση, όπως οι συγκεντρώσεις στην Ταχριρ, μόνο με την ύπαρξη τους και δευτερευόντως με τα αιτήματα τους (που στην Αίγυπτο ήταν σαφώς αντικαθεστωτικά), εκλαμβάνονται, και ορθά, ως μέγιστες απειλές. Ταυτόχρονα, σε καθεστώτα που στηρίζουν τη κυριαρχία τους στην καταστολή και στη διάλυση κάθε αντιπολίτευσης εν τη γενέσει της είναι αποφασιστικής σημασίας, από τη σκοπιά των αντιπολιτευόμενων, να σπάσει το φράγμα του φόβου και καταστεί εφικτό να υπάρξει μία κρίσιμη μάζα ανθρώπων που θα αντέξει την καταστολή και θα επιτρέψει σε μεγαλύτερες μάζες να κατέβουν στους δρόμους. Το τελευταίο με τη σειρά του αποτελεί αποτελεί και το ποιοτικό άλμα που εν πολλοίς αχρηστεύει τις κατασταλτικές δυνατότητες του αστυνομικού κράτους.

Όπως βλέπουμε λοιπόν, μία συγκεκριμένη μορφή δράσης (μαζικές ειρηνικές συγκεντρώσεις) σε ένα δεδομένο συγκείμενο σαν και αυτό της Αιγύπτου, ενός διδακτορικού κράτους δηλαδή, μπορεί να αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα. Τι σχέση όμως μπορεί να έχει αυτό με την ελληνική πραγματικότητα όπου το δικαίωμα των συναθροίσεων είναι ελεύθερο και όπου σύμφωνα με την αστυνομία το περασμένο χρόνο έγιναν 900 συγκεντρώσεις στο κέντρο της Αθήνας, από πολύ μαζικές έως ελάχιστα; Επίσης δεν είναι καθόλου αλήθεια πως οι αιγυπτιακές διαδηλώσεις ήταν εξολοκλήρου μη βίαιες, αντίθετα οι διαδηλωτές χρησιμοποίησαν αρκετή βία κάθε φορά που οι αστυνομία ή πληρωμένοι και μη οπαδοί του Μουμπαρακ προσπάθησαν να τους διαλύσουν. Αμυντική μεν αλλά βία δε. Αν θέλαμε λοιπόν να κάνουμε τη σύγκριση με την Ελλάδα, μία καλύτερη αναλογία θα ήταν αυτή της Κερατέας, όπου οι κάτοικοι κατέλαβαν την περιοχή τους για να εμποδίσουν την κατασκευή ΧΥΤΑ, ασκώντας αμυντική βία κάθε φορά που η αστυνομία προσπαθούσε να τους διαλύσει. Όμως οι κάτοικοι της Κερατέας δεν επιβραβεύονται από τα εγχώρια μίντια, αντίθετα λοιδορούνται ως »300 χούλιγκανς».

Όμως ακόμη και στην περίπτωση της Αιγύπτου και της Τυνησίας δεν πρέπει να υπερτονιστεί ο ρόλος των πολυήμερων, ειρηνικών συγκεντρώσεων στην πτώση του Μουμπάρακ και του Μπεν Άλι. Οι κινητοποιήσεις αυτές υπήρξαν ιδιαίτερα σημαντικές αλλά από μόνες τους δεν θα ήταν αρκετές για να προκαλέσουν την πτώση των δικτατόρων. Αντίθετα, αυτό που έπαιξε καταλυτικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη ήταν κάτι που οι εδώ εγχώριοι υμνητές της πλατείας Ταχρίρ προσπαθούν επιμελώς να το ξεχάσουν. Ποιο είναι αυτό; μα η παράλυση της οικονομίας βέβαια. Η Αίγυπτος και η Τυνησία είναι δύο χώρες που η οικονομία τους στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό. Η παρατεταμένη, αστάθεια, η συνεχόμενη βία και καταστολή, το συνεχές κλείσιμο των καταστημάτων, είτε λόγω των διαδηλώσεων είτε λόγω της συμμετοχής των ιδιοκτητών σε αυτές, παρέλυσαν την τουριστική βιομηχανία με αποτέλεσμα η οικονομία και οι αιγυπτιακές επιχειρήσεις και το κράτος να χάνουν δισεκατομμύρια δολάρια. Ταυτόχρονα τις τελευταίες μέρες των κινητοποίησεων άρχισαν να εξαπλώνονται μαζικές απεργίες στις ιδιωτικές και μη βιομηχανίες, πολλές από τις οποίες ήταν ιδιαίτερα ριζοσπαστικές, φτάνοντας μέχρι το σημείο της εκδίωξης των διευθυντών από τα εργοστάσια και την κατάληψης τους από τους εργάτες. Ήταν αυτές οι εξελίξεις που έπεισαν το στρατό και την αστική τάξη που μέχρι τότε επέμεναν να στηρίζουν τον Μουμπάρακ (και τον Μπεν Άλι), να τους εγκαταλείψουν και να δρομολογήσουν έναν ελεγχόμενο εκδημοκρατισμό. Βλέπουμε λοιπόν πως όλες εκείνες οι μορφές πάλης που εδώ παρουσιάζονται ως αναποτελεσματικές) απεργίες, παράλυση της οικονομίας κλπ) είναι αυτές που σε τελική ανάλυση οδήγησαν στη νίκη τα κινήματα της Αιγύπτου και της Τυνησίας.

Τέλος λίγα λόγια για το πολιτικό περιεχόμενο της πλατείας Ταχρίρ, έτσι όπως αναμορφώνεται βέβαια για να παρουσιαστεί στην εγχώρια πραγματικότητα ως οδηγός αποτελεσματικής πολιτικής δράσης. Όπως επισημάναμε πιο πάνω, αυτό συνίσταται στη σημασία του να εκφραστεί η αγανάκτηση: να κατέβει ο κόσμος στους δρόμους και να εκφράσει ειρηνικά τη δυσαρέσκεια του. Και στην επίκληση της δημοκρατίας γενικά, απέναντι στους διεφθαρμένους πολιτικούς, τους ανεξέλεγκτους τραπεζίτες, τα αναποτελεσματικά κόμματα κ.ο.κ. Πράγματι, δε μπορεί να αρνηθεί κανείς πως αυτό που παρακίνησε τα εκατομμύρια των Αιγυπτίων και Τυνήσιων να κατέβουν στους δρόμους ήταν μία ειλικρινής αγανάκτηση και μία συσσωρευμένη δυσαρέσκεια από την καταπίεση που υφίστανται. Ωστόσο οι πηγές αυτής της καταπίεσης δεν ήταν κοινές για όλους όσους κινητοποιήθηκαν ούτε και η έκταση της. Διαφορετικά λοιπόν τα αίτια της καταπίεσης των Αιγυπτίων εργατών από τα μεσοστρώματα του Καΐρου, των ανέργων από τις θρησκευτικές μειονότητες, των δημοσίων υπαλλήλων από των γυναικών. Υπήρχε βέβαια μία προφανής κοινότητα, αυτή της έλλειψης πολιτικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων η οποία όμως είναι νόμιμο να ισχυριστούμε πως βιωνόταν διαφορετικά από τις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, ανάλογα με τη σχετική τους ισχύ στην αιγυπτιακή κοινωνία. Επίσης είναι σίγουρο πως υπήρξε μία αλληλόεπικάλυψη που σχετίζεται με τις πολλαπλές ιδιότητες πολλών από τους συμμετέχοντες στις διαδηλώσεις (πχ άνεργη χριστιανή γυναίκα ή μικρομεσαίος έμπορος μέλος των Αδελφών Μουσουλμάνων κλπ). Απεδείχθη όμως πως όλες αυτές οι διαφορετικής ποιότητας και έκτασης, δυσαρέσκειες κατέστη δυνατόν να εκδηλωθούν στο ίδιο χώρο και χρόνο και να συμπυκνωθούν σε ένα σύνθημα: »δημοκρατία» έτσι όπως εξειδικεύονταν στο: "κάτω ο Μουμπάρακ". Στην περίπτωση λοιπόν της Αιγύπτου (και Τυνησίας) η δημοκρατία (η πολυκομματική κοινοβουλευτική δημοκρατία βέβαια) μετατράπηκε σε κύριο αδειανό σημαίνον που σταθεροποιούσε στο σημείο διαρραφής το νόημα των επιπλέοντων σημαινόντων όπως, ελευθερία, δικαιώματα, εργασία, αυξήσεις, θρησκευτική ελευθερία κλπ. που συμπύκνωναν τη δυσαρέσκεια των διαφορετικών υποκείμενων που απάρτιζαν το κίνημα.

Χωρίς εδώ να είμαστε σε θέση να κάνουμε μία διεξοδική ανάλυση για το πώς το αστικό- δημοκρατικό πρόταγμα κατάφερε να ηγεμονεύσει στις αραβικές εξεγέρσεις αρκεί να επισημάνουμε πως στις συγκεκριμένες περιπτώσεις η πάλη ενάντια στο οποιοδήποτε κακώς κείμενο της κοινωνίας, όπως τη φτώχεια, την ανεργία, την θρησκευτική καταπίεση, την απουσία δικαιωμάτων, προσέκρουε πάνω στον αυταρχικό χαρακτήρα του καθεστώτος, την απουσία καναλιών πολιτικής διαμεσολάβησης με αποτέλεσμα να πολιτικοποιείται και να γενικεύεται σχεδόν αυτόματα. Η ικανοποίηση του οποιουδήποτε "μερικού" αιτήματος προϋπέθετε τη συνολική πολιτειακή αλλαγή. Αυτό έγινε πιο εμφανές μετά την πτώση των δικτατόρων και την δρομολόγηση εκλογών. Η μεγάλη κοινωνική και πολιτική συμμαχία που πραγματοποίησε την εξέγερση έσπασε και οι κινητοποιήσεις απομαζικοποιήθηκαν. Οι διαδηλώσεις για πιο βαθύ και γρήγορο εκδημοκρατισμό συνεχίστηκαν βέβαια, όπως και οι μία σειρά απεργίες και δράσεις. Όμως αυτές ξαναπέκτησαν τον μερικό και αποσπασματικό χαρακτήρα τους, με αποτέλεσμα να δοθεί η ευκαιρία στη μεταβατική χούντα που διοικεί αυτή τη στιγμή την Αίγυπτο και την Τυνησία, να τις αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά μέσω της καταστολής.. Τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως πίσω από τα αιτήματα των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων που αποτέλεσαν το αιγυπτιακό και τυνησιακό κίνημα δεν υποκρύπτονταν διαφορετικά υλικά συμφέροντα. Αυτό που θέλουμε να αναδείξουμε εδώ είναι πως στη δεδομένη συγκυρία τα διαφορετικά αυτά αιτήματα των ξεχωριστών κοινωνικών ομάδων και τάξεων κατέστη δυνατό να νοηματοδοτηθούν από το σημαίνον (κοινοβουλευτική) δημοκρατία και να ξεδιπλωθούν κυρίως μέσα από την πάλη για την πραγματοποίηση της.

Με βάση τα παραπάνω, ας επιχειρήσουμε τώρα να επιστρέψουμε στο ερώτημα κατά πόσο το σχήμα: αυθόρμητη, μαζική ειρηνική διαμαρτυρία με στόχο τη δημοκρατία (γαρνιρισμένη βέβαια με κατηγορίες εναντίων των διεφθαρμένων πολιτικών, των αναποτελεσματικών κομμάτων κλπ) που επιχειρούν οι προπαγανδιστές της πλατείας Ταχρίρ και αυτής της Puerta del Sol, στην Ελλάδα, μπορεί να λειτουργήσει με τον τρόπο που φαντασιώνονται πως λειτούργησε στην Αίγυπτο και την Τυνησία. Μπορεί λοιπόν η οργανωμένη από το facebook καθιστική διαμαρτυρία στο Σύνταγμα και σε άλλες πλατείες ανά την επικράτεια, με αίτημα μία αφηρημένη (πραγματική, μη διεφθαρμένη κοκ) δημοκρατία να προκαλέσει μία τόσο μεγάλης έκτασης πολιτική αλλαγή όπως στην Αίγυπτο; Για να απαντήσουμε στο ερώτημα θα πρέπει να επικεντρώσουμε στα δεδομένα της ελληνικής κρίσης, διότι μπορεί στην Αίγυπτο και την Τυνησία το σημαίνον δημοκρατία να συνέδεσε και να να συμπύκνωσε τα επιμέρους αιτήματα και δυσαρέσκειες των ξεχωριστών κοινωνικών ομάδων, αναδυόμενο ως αυτό που απουσιάζει και το σημαίνον αυτής της απουσίας, στην περίπτωση της Ελλάδας όμως είναι απίθανο να επιτελέσει αυτό το ρόλο. Αυτό συμβαίνει γιατί ο πυρήνας της ελληνικής κρίση δεν είναι η δυσλειτουργία των θεσμών ή "έλλειψη" δημοκρατίας. Το αντίθετο θα λέγαμε, η κρίση έδειξε πως στην Ελλάδα οι θεσμοί και η δημοκρατία λειτουργούν άψογα παίζοντας τέλεια το ρόλο τους στο να φυσικοποιούν και αποπολιτικοποιούν το πεδίο της οικονομίας, στο οποίο εντοπίζεται και η ελληνική κρίση, αποκρύπτοντας πως εκεί καμία δημοκρατία δεν υφίσταται ούτε επιτρέπεται. Δεν μπορείς άλλωστε να αποφασίσεις δημοκρατικά στο αν ισχύει ο νόμος της βαρύτητας. Στην Ελλάδα όλες οι δυσαρεστημένες κοινωνικές ομάδες ή και πρόσωπα μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα την αγανάκτηση τους διαδηλώνοντας όσο θέλουν και φωνάζοντας όσο πιο δυνατά μπορούν, όπως αποδεικνύει και η πληθώρα διαμαρτυριών τον τελευταίο χρόνο. Βέβαια δεν υπάρχει κανένας να τους ακούσει από τη στιγμή που η οικονομία έχει μετατραπεί σε φυσική αναγκαιότητα που εκφράζεται αποκλειστικά μέσα από τα αλλεπάλληλα μνημόνια. Σε αυτό συμφωνούν η πλειοψηφία των κομμάτων, εκτός από το ΚΚΕ που διαφωνεί αλλά δεν παρουσιάζει καμία συγκεκριμένη εναλλακτική και το ΣΥΝ που επίσης διαφωνεί αλλά παρουσιάζει όλες τις πιθανές εναλλακτικές, δηλαδή πάλι καμία. Αν λοιπόν στην Αίγυπτο και την Τυνησία η απουσία της πολυκομματικής, κοινοβουλευτικής δημοκρατίας συνιστούσε ένα πρώτο αλλά ανυπέρβλητο εμπόδιο για το ξεδίπλωμα και την επίτευξη των λαϊκών διεκδικήσεων, στην Ελλάδα συμβαίνει το αντίθετο: η ύπαρξη αυτής της δημοκρατίας είναι το ανυπέρβλητο εμπόδιο πάνω στο οποίο πέφτει ο κόσμος στην προσπάθεια του να συνειδητοποιήσει την πηγή των προβλημάτων του για να μπορέσει να τα επιλύσει.

Ολοκληρώνοντας το παραπάνω συλλογισμό είμαστε τώρα σε θέση να απαντήσουμε κατά πόσο οι επίδοξοι μιμητές της πλατείας Ταχρίρ και της Puerta del Sol κομίζουν την λύση για το χειμαζόμενο ελληνικό κίνημα. Ένα σχήμα λοιπόν που υποδεικνύει ως υπαίτιους για την κρίση κάποιους διεφθαρμένους πολιτικούς και τραπεζίτες και ως απάντηση σε αυτή τη διεκδίκηση μία αφηρημένη, υπερταξική δημοκρατία. Και ως αποτελεσματική μορφή δράσης τις ειρηνικές καθιστικές διαμαρτυρίες που κανένα πρόβλημα δεν δημιουργούν στο κράτος και τα αφεντικά, όχι μόνο λύση δεν μπορεί να είναι, αντίθετα συνιστά μέρος του προβλήματος.

Εδώ θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς πως αυτό το περιεχόμενο και αυτή η μορφή δράσης έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν σε ένα πλατύτερο κόσμο από αυτόν που συμμετέχει κανονικά στις παραδοσιακές διαμαρτυρίες, γεγονός που είναι αντικειμενικά θετικό. Αυτός ο ισχυρισμός θα είχε μία βάση ένα χρόνο πίσω, πριν την έκρηξη της ταξικής πάλης που συνόδεψε την υπογραφή του πρώτου μνημονίου. Πριν επίσης από όλη αυτή τη συζήτηση που διεξάγεται στην ελληνική κοινωνία για τα αίτια της οικονομικής κρίσης, το ταξικό περιεχόμενο του χρέους και του ευρώ, τον αντιδραστικό χαρακτήρα της ελληνικής δημοκρατίας. Αυτή η συζήτηση και οι κινητοποιήσεις δεν αφορούσαν μόνο τους συνήθεις ύποπτους του χώρου της αριστεράς και της αναρχίας, άλλα επεκτάθηκε σε μεγάλα τμήματα των λαϊκών στρωμάτων, όπως αποδεικνύουν και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις. Η προσπάθεια λοιπόν όσων φιλοδοξούν να παράξουν και εδώ μία Ταχρίρ ή Puerta del Sol, παρακάμπτει όλη αυτή την εμπειρία και τα συμπεράσματα της και υποβαθμίζει σε ένα αρκετά χαμηλότερο επίπεδο δράσης και πολιτικής συνειδητοποίησης, όχι από αυτό που φαντασιώνεται η αριστερά αλλά από αυτό που είχε κατακτηθεί από τις μαζικές δράσεις του τελευταίου χρόνου. Αναγκαστικά λοιπόν και σε ένα χαμηλότερο επίπεδο αποτελεσματικότητας. Γιατί τι παραπάνω θα πετύχουν οι μαζικές καθιστικές διαμαρτυρίες, όσες μέρες και αν κρατήσουν, εκεί που απέτυχαν οι 9 γενικές απεργίες, οι δυναμικές διαδηλώσεις πολλών δεκάδων χιλιάδων, οι καταλήψεις κλπ. Όλες αυτές οι δράσεις δεν απέτυχαν επειδή δεν ήταν αρκετά μαζικές ή επειδή ήταν πολύ »αριστερίστικες» αλλά επειδή δεν κατάφεραν να μετουσιωθούν σε μία εναλλακτική πολιτική πρόταση και δύναμη που να διεκδικεί να τις ολοκληρώσει προτείνοντας μία διαφορετική κυβέρνηση – εξουσία.

Αν όμως το κίνημα της ελληνικής Ταχρίρ δεν διεκδικεί να πετύχει εκεί που πιο ριζοσπαστικές και αρκετά μαζικές δράσεις απέτυχαν, σε τι αποσκοπεί; Στο να διαχειριστεί το τραύμα αυτής της αποτυχίας βέβαια, κατασκευάζοντας ένα φετίχ στο οποίο θα κατευθυνθεί η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια και θα εκφραστεί ακίνδυνα, ικανοποιώντας την ανάγκη της ψυχικής και πολιτικής εκτόνωσης. Οι διαμαρτυρίες αυτές συνειδητά ή ασυνείδητα, δεν λογίζονται ως μέσα για την επίτευξη ενός στόχου: την αλλαγή της αντιλαϊκής πολιτικής, αλλά ως αυτοσκοπός. Γι αυτό και η έμφαση δίνεται στο να πραγματοποιηθούν αυτές οι διαμαρτυρίες, να είναι μαζικές, να είναι ειρηνικές, να είναι περιεκτικές ώστε να μην αφήνουν κανέναν απέξω. Οποιαδήποτε προσπάθεια να προσδιορισθούν στόχοι μη αυτοαναφορικοί και μορφές πάλης πιο αποτελεσματικές συναντά την άμεση κατηγορία για σεχταρισμό και εμμονή σε αποτυχημένες πρακτικές της "ξύλινης" αριστεράς. Ως τέτοιες λοιπόν παρουσιάζονται και από τα ποικιλώνυμα μίντια, ως ένα event, πανηγυρικό, πολιτισμένο, ευρωπαϊκό.

Αυτή η πραγματικότητα δυστυχώς έφτασε να αγγίζει και τμήματα της αριστεράς και της αναρχίας που μετατράπηκαν σε ενθουσιώδεις υποστηρικτές αυτών των μορφών δράσης αποφεύγοντας να κάνουν στοιχειώδη πολιτική ανάλυση. Ο ίδιος μηχανισμός του φετιχισμού βρίσκεται εν λειτουργία και εδώ με μία μικρή διαφοροποίηση που συνίσταται στο σχήμα: οτιδήποτε δεν θυμίζει την αποτυχημένη μέχρι τώρα πρακτική του κινήματος και της αριστεράς είναι καλό. Όποιος προσπαθήσει να αναδείξει προβλήματα και ανεπάρκειες αυτής της "νέας" μορφής δράσης χαρακτηρίζεται παλαιοαριστερός και καταγγέλλεται για πρωτογονισμό.

Βέβαια υπάρχει και εκείνο το τμήμα του χώρου που αναγνωρίζει τα προβλήματα και τα όρια του εν λόγω κινήματος, διατηρώντας επιφυλάξεις, υποστηρίζει όμως πως η αριστερά πρέπει να δοκιμάσει μία κριτική εμπλοκή, αναγνωρίζοντας το ως πεδίο δράσης και συζήτησης με ένα ευρύτερο ακροατήριο. Σε αντίθεση με το ΚΚΕ που ενώ αναδεικνύει μία σειρά προβλήματα που το χαρακτηρίζουν, καταγγέλλει και αποχωρεί. Η τοποθέτηση αυτή είναι ομολογουμένως η πιο σωστή αλλά πρέπει να υπάρχει συναίσθηση των ορίων της δυνατότητας της να επηρεάσει και να διαμορφώσει το συγκεκριμένο κίνημα. Από τη στιγμή που η ίδια αυτή η μορφή δράσης συνιστά μία μετατόπιση- υπεραναπλήρωση της αδυναμίας να επιτευχθεί πραγματική αλλαγή, οποιαδήποτε προσπάθεια να αποσπασθεί η προσήλωση από το φετίχ σε κάτι άλλο αναμένεται να συναντήσει έντονη αντίσταση. Όταν δεν μπορώ να έχω τη Charlize Theron μπορεί να μου αρκεί μία γόβα της. Εάν πείσω τον εαυτό μου πως εξαρχής αυτό που ήθελα ήταν η γόβα, τότε η Charlize μπορεί να εξαφανιστεί εντελώς από την εικόνα και αν προσπαθήσεις να μου πάρεις τη γόβα, κινδυνεύεις να βρεθείς με αυτή καρφωμένη στο κεφάλι….

Ολοκληρώνοντας, δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε ορισμένα γεγονότα των τελευταίων ημερών. Η κυβέρνηση ανακοινώνει το τριετές, μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικής σταθερότητας, εξαγγέλλει μία νέα φοροεπιδρομή, περικοπές και ιδιωτικοποιήσεις. Ταυτόχρονα τα στελέχη της επαναφέρουν συνεχώς τον μπαμπούλα της χρεοκοπίας, ενώ η Μαρία Δαμανάκη, εμφανώς σκόπιμα, "διαρρέει" πως στα ευρωπαϊκά επιτελεία συζητιέται η αποπομπή της Ελλάδας από την ΟΝΕ. Η στόχευση όλων αυτών είναι προφανής, η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει ένα κλίμα πανικού προκειμένου να παραλύσει τις αντιδράσεις απέναντι στα νέα μέτρα και να διευκολύνει την αποδοχή τους. Την ίδια στιγμή δεν προγραμματίζεται καμία κινητοποίηση από τη ΓΣΕΕ ή από άλλα συνδικάτα ενώ ο χώρος πανηγυρίζει για το πολύχρωμο, φρέσκο, all inclusive, κίνημα των Ελλήνων indignados. To Σκάι και τα άλλα αστικά μίντια επιχαίρουν γιατί επιτέλους έγινε και στην Ελλάδα μία πολιτισμένη, ευρωπαϊκή διαμαρτυρία, μακριά από μολότοφ, πέτρες και συγκρούσεις και η Αυγή, η εφημερίδα του ΣΥΝ, του κατεξοχήν εν Ελλάδι εκπροσώπου του επιλεκτικού υλισμού και του διαλεκτικού οπορτουνισμού, κατεβαίνει με πρωτοσέλιδο "Δημοκρατία". What a wonderful world…

Σε μία επίσκεψη του στο Λονδίνο το 2003, λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ, ο George Bush, ρωτήθηκε στη συνέντευξη τύπου να σχολιάσει τις μαζικές διαδηλώσεις κατά του πολέμου που έγιναν στην Βρετανία. Η απάντηση του ήταν ιδιαίτερα οξυδερκής: "Βλέπετε, ακριβώς γι αυτό κάναμε τον πόλεμο στο Ιράκ, για να μπορούν και οι Ιρακινοί να διαδηλώνουν ελεύθερα, όποτε διαφωνούν με την κυβέρνηση τους, όπως γίνεται και εδώ". Η χαρακτηριστική αποτυχία των αντιπολεμικών διαδηλώσεων, παρά τη μαζικότητα τους, να αποτρέψουν τον πόλεμο, οδήγησε το Ζίζεκ να ισχυριστεί πως η πραγματική λειτουργία τους ήταν κατά κάποιο τρόπο να τους κάνουν όλους να αισθανθούν καλά. Οι διαδηλωτές εξέφρασαν ηχηρά την αντίθεση στον πόλεμο, οι κυβερνήσεις επέτρεψαν αυτές τις διαμαρτυρίες να εκφραστούν ελεύθερα και ο πόλεμος… έγινε. Άλλωστε στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Ελπίζω ειλικρινά η εμφάνιση των Ελλήνων "indignados" να μην υποδηλώνει πως έχουμε φτάσει και εμείς στο ίδιο σημείο.

Smirnoff