Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2011

Αισθάνομαι...ΙV: Ορισμένες συνοπτικές διατυπώσεις

1. Το τέλος του "τέλους της ιστορίας" μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης το 2008 σηματοδοτεί την επιβεβαίωση της αξίας της εγελιανής κατηγορίας της άρνησης της άρνησης και, συνεπώς, την επιστροφή της ίδιας της διαλεκτικής.

2. Το τέλος του "τέλους της ιστορίας" σηματοδοτεί επίσης το τέλος του μεταμοντερνισμού, που δεν είναι παρά η αισθητική έκφραση του κόσμου από την οπτική του τέλους της ιστορίας.

3. Το τέλος του μεταμοντερνισμού είναι η αφετηρία της ολοκλήρωσης της κριτικής του κατανόησης, σύμφωνα με το εγελιανό σχήμα της κουκουβάγιας που πετά πάντα το σούρουπο. Αν δεν μπορούμε να μιλήσουμε για την αισθητική και πολιτική του μέλλοντος με καμία ακρίβεια, μπορούμε ωστόσο να μιλήσουμε για την αισθητική και πολιτική του μεταμοντερνισμού με πολύ μεγάλη ακρίβεια.

4. Η επιστροφή της φιλοσοφίας στο έργο του Αλαίν Μπαντιού είναι ένα από τα συμπτώματα του τέλους του μεταμοντερνισμού.

5. Το δεύτερο είναι η επιστροφή της έννοιας του κομμουνισμού.

6. Καμία ανακλαστική άμυνα απέναντι σε αυτές τις δύο επιστροφές δεν μπορεί να αποφύγει την κατηγορία της νοσταλγίας, την οποία χρησιμοποιεί η ίδια πολεμικά, ξεχνώντας ότι η νοσταλγία κόβει το ίδιο αιχμηρά και από τις δύο της πλευρές: ο Μπένγιαμιν έλεγε ότι τίποτε δεν είναι πιο απελπιστικά απόμακρο στην σύγχρονη εποχή από ότι το άμεσο παρελθόν. Ήταν, όπως δείχνει η φράση, ένας διαλεκτικός στοχαστής.

7. Το να σκέφτεσαι ξαναέγινε ενδιαφέρον γιατί επιστρέφουν οι πραγματικές (και όχι εικονικές και ρητορικές) συνθήκες ακαθοριστίας μέσα στις οποίες --και μόνο μέσα στις οποίες-- μπορεί να υπάρξει σκέψη.

25 σχόλια:

μπαμπέφ είπε...

1.Επειδή η εγελιανή διαλεκτική δεν επικαθορίζεται απλά από την άρνηση της άρνησης για να επιστρέφει επιβεβαιωμένη στο σύνολό της και επειδή δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό πότε ακριβώς η ίδια η διαλεκτική «έφυγε» (δεν περιμένουμε τα «διαβατήρια» της φιλοσοφίας του «τέλους της ιστορίας» γιατί ποτέ δεν θα μας τα δώσει) η φράση ελέγχεται από την φιλοσοφική και ιστορική λογική.

2.Ο μοντερνισμός ήταν ανέκαθεν πολύ επιμελημένα διάτρητος ακριβώς για να μην απειλείται από τις αναβιωτικές διεμβολίσεις οποιουδήποτε μοντερνισμού. Ο μεταμοντερνισμός δεν χαρακτηρίζεται από την συγχρονικότητά του με το «τέλος της ιστορίας» και δεν είναι απλά μια αισθητική θεωρία. Και επιπλέον είναι πολύ νωρίς να μιλάμε για τέλος του μεταμοντερνισμού (με δεδομένο ότι ο μοντερνισμός ξεκίνησε από τα μέσα του 17ου αιώνα και κράτησε μέχρι το 1950 περίπου)

3.Το ότι «μπορούμε να μιλήσουμε για την αισθητική και πολιτική του μεταμοντερνισμού με πολύ μεγάλη ακρίβεια» ίσως δεν σημαίνει τίποτε άλλο πέρα από το ότι βρισκόμαστε απλά στο επίκεντρο της κατανόησής του. Σε καμία περίπτωση πάντως αυτό το γεγονός δεν καταδεικνύει το οποιοδήποτε τέλος του μεταμοντερνισμού.

4.Το ότι ο Βέλτσος, ο Μιχαήλ και μερικοί άλλοι θλιβεροί λακανικοί σκύβουν πάνω από τον Μπαντιού δεν σημαίνει και «επιστροφή» της φιλοσοφίας του.

5.Η έννοια του κομμουνισμού επιστρέφει σε αυτούς από τους οποίους ποτέ δεν είχε απομακρυνθεί.

6. Ο ποιητής λέει ότι για να νοσταλγήσουμε κάτι πρέπει να το έχουμε εγκαταλείψει έγκαιρα. Και είναι γεγονός ότι και οι δύο «επιστροφές» τις οποίες επικαλείσαι έχουν «καεί» μέσα στο καμίνι της Ιστορίας δυστυχώς κακώς εννοούμενες…

7.Σκέψη μπορεί να υπάρξει ακόμη και μέσα σε εικονικές και ρητορικές συνθήκες ακαθοριστίας. Η «κοινωνία του θεάματος» του Ντεμπόρ είναι άκρως διαφωτιστική επί του συγκεκριμένου…

Αντωνης είπε...

1. Η πρώτη δική σου διατύπωση ελέγχεται από την φιλοσοφική και ιστορική λογική γιατί "η άρνηση της άρνησης" είναι το ΚΑΤΕΞΟΧΗΝ bete noire της εγελιανής σκέψης για τους αντι-εγελιανούς, όπως φαίνεται από δεκάδες κείμενα των Φουκώ, Ντεριντά, Ντελέζ και άλλων. Και φυσικά και έφυγε η διαλεκτική όταν η απάρνησή της είναι το βασικό χαρακτηριστικό του ΣΥΝΟΛΟΥ που ονομάζεται μεταδομισμός.

Σε προκαλώ να αποδείξεις ότι δεν ισχύουν τα δύο παραπάνω.

Ονειρμός είπε...

Στο ίδιο ακριβώς πνεύμα θα έλεγα: 1)επιστροφή της ιστορικότητας, καθώς πχ ο παραλληλισμός με το Μεγάλο Κράχ που κάνουν οι ίδιοι οι ιθύνοντες υποδηλώνει έναν βαθύτερο οργανικό δεσμό των μεγάλων εκρήξεων του (ιστορικού) καπιταλισμού.

2) Ακριβώς αυτός ο δεσμός, δεν συνδέει μόνο ''οριζόντια'' δύο ιστορικές καμπές στον άξονα του χρόνου, αλλά προυποθέτει και μια ''τομή ουσίας'', κατάδυση από την γεγονοτολογική βιτρίνα στον πυρήνα της θεμελιακής σχέσης κεφαλαίου-εργασίας (και της ''πραγματικής'' οικονομίας)'. Επομένως ξεπερνάμε σιγά σιγά την εποχή που ο Jameson δήλωνε ότι κανείς δεν νοιάζεται για ''ολοποιητικές'' εμβαθύνσεις, ο πολιτικός αγώνας εγκλωβίζεται σε τοπικό επίπεδο κλπ.
3)Άρνηση του μοντέρνου ο μεταμοντερνισμός, άρνηση της άρνησης και επαναφορά, σε ένα ανώτερο επίπεδο, ορισμένων χαρακτηριστικών του μοντέρνου (τουλάχιστον αυτό είναι το αναγκαίο σήμερα). Εμπιστοσύνη στον ''ορθό λόγο'', στη δυνατότητα εκλογίκευσης του χαώδους συνονθυλεύματος των πληροφοριών, μεγάλα ''αφηγήματα'', επικές διαστάσεις του αγώνα (σε παγκόσμιο επίπεδο), επιστροφή των αληθειών, της ιδεολογίας, της πολιτικής και κοινωνικής συνείδησης. Οδεύουμε προς αυτά, άλλη λύση η ανθρωπότητα δεν έχει, το θέμα είναι να βλαστήσουν οι δυνατότητες αυτές.
3)Ρητή (Financial Times στην αρχή της εκδήλωσης της σημερινής κρίσης) ή άρρητη (''πραγματική'' οικονομία' ,ολιστικές προσεγγίσεις, διαπίστωση των ορίων του κευνσιανισμού), παραδοχή μαρξιστικών κεκτημένων.
4) Σάρωση των πολιτικών χώρων που δίνουν ''μεσοβέζικες λύσεις''. Τα πράγματα πολώνονται και οι δύο βάρκες στις οποίες αυτοί πατάνε απωθούνται και απομακρύνονται. Ο αντινεοφιλελευθερισμός τους μπορεί να είναι τέτοιος μόνο αν είναι αντικαπιταλισμός, και ο αντικαπιταλισμός μπορεί να είναι τέτοιος μόνο ως σοσιαλισμός-κομμουνισμός. Από την άλλη πλευρά, η σοσιαλδημοκρατία ξεσκεπάζεται ως υβριδική μορφή και συγκόλληση μιας άλλης εποχής.
5)Όποιος πνευματικός ''ταγός'' σήμερα παραμένει σχετικιστής και αντιουτοπιστής, όποιος παραμένει ακραιφνής οπαδός της αστικής δημοκρατίας και των ''ομάδων πίεσης'', όποιος δεν αποδέχεται την αναγκαιότητα της βίας σε ένα χειραφετητικό πρόγραμμα, είναι εκ των πραγμάτων εχθρός της πραγμαιτικής δημοκρατίας, της εργατικής τάξης αλλά και σύσσωμης της ανθρωπότητας.

Αντωνης είπε...

2. Ο μεταμοντερνισμός φυσικά και είναι αισθητική θεωρία, πιθανώς μπερδεύεσαι με την μετανεωτερικότητα που είναι περιοδολογική και κοινωνιολογική.

Κανένας μοντερνισμός δεν ξεκίνησε σε κανένα μέσο του 17ου αιώνα, έχεις σοβαρό ορολογικό πρόβλημα στις διατυπώσεις σου. Αν εννοείς την νεωτερικότητα διόρθωσε την φρασεολογία σου και συμβουλέψου τις πολλές πηγές που αφορούν την μη συγχρονικότητα μοντερνισμού και νεωτερικότητας ως κατηγοριών, αρχής γενομένης από το "When was modernism?" του Raymond WIlliams.

Το τι σημαίνει "επιμελημένα διάτρητος" με όρους αναλυτικά απτούς εγώ δεν το γνωρίζω, αν το γνωρίζεις εσύ πάσο.

Αντωνης είπε...

3. Το τέλος του μεταμοντερνισμού αποδεικνύεται τόσο εμπειρικά, από μια σειρά εξελίξεων στην αναπαράσταση την τελευταία εικοσαετία, όσο και θεωρητικά, από το αξίωμα 2. Το αξίωμα 3 αφορά καθαρά τις γνωσιολογικές συνέπειες του #2, και δεν είναι επιχείρημα για το τέλος του μεταμοντερνισμού το ίδιο.

Αντωνης είπε...

4. Διαβάζεις πάρα πολύ απρόσεκτα και στρεβλωτικά. Πρώτον, ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΝΤΙΟΥ. ΓΙΝΕΤΑΙ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΣΤΟΝ ΜΠΑΝΤΙΟΥ: http://radicaldesire.blogspot.com/2010/03/alain-badiou_06.html

Δεύτερον, αν θεωρείς ότι ο Μπαντιού κυριαρχεί φιλοσοφικά ελέω οποιουδήποτε Έλληνα, πρέπει να ζεις σε κάποιο άλλο πλανήτη, όπου οι σχέσεις αιτίας και αποτελέσματος είναι εντελώς αντεστραμμένες. Οι Έλληνες ασχολούνται με τον Μπαντιού λόγω της ορατότητάς του, δεν έγινε ο Μπαντιού ορατός εξαιτίας των Ελλήνων.

μπαμπέφ είπε...

1.Δεν περίμενα να θεωρείς (αν κατανοώ σωστά) ότι τα δεκάδες κείμενα των Φουκώ, Ντεριντά, Ντελέζ και άλλων είχαν πειστεί για το «τέλος της ιστορίας» ή ότι ήταν μέρος της φιλοσοφίας αυτής. Η φιλοσοφική και ιστορική λογική δεν αναγνωρίζει την καθολική της αναφορά στα κείμενα των «μεταδομιστών» αλλά αφήνει την ανάγνωση του Χέγκελ ανοιχτή επιπλέον και με τις προσεγγίσεις ή διαφοροποιήσεις των νέων εγελιανών.

2.Ναι, όταν αναφέρομαι στον μεταμοντερνισμό θεωρώ ότι δεν περιορίζεται στην αισθητική αλλά ότι έχει πολλές άλλες «δυσδιάκριτες» προεκτάσεις φιλοσοφικού και ιστορικού χαρακτήρα. Με την έννοια αυτή όταν έγραψα για μοντερνισμό εννοούσα νεωτερικότητα.
Για παράδειγμα (του επιμελημένα διάτρητου) θεωρώ ότι με τον τρόπο που η μετανεωτερικότητα –λοιπόν- ενσωμάτωσε την θεωρία του Βιτκενστάιν για την γλώσσα, επέτρεψε τις αναφορές για τις πολλαπλές και επιτελεστικές αναγνώσεις ενος κειμένου.

3.Με αυτήν την προσέγγιση του μεταμοντερνισμού που προανέφερα «τοποθετήθηκα» και για το τέλος του, οπότε παρακολουθώ μεν την απάντησή σου με ενδιαφέρον, θεωρώ δε ότι -σε σχέση με το δικό μου ενδιαφέρον- είναι απαραίτη η διάκριση μεταμοντερνισμού και μετανεωτερικότητας για να υπάρξει ένα επί της τρέχουσας πραγματικότητας Άξιον Λόγου.

4.Στη φράση μου: «Το ότι ο Βέλτσος, ο Μιχαήλ και μερικοί άλλοι θλιβεροί λακανικοί σκύβουν πάνω από τον Μπαντιού δεν σημαίνει και «επιστροφή» της φιλοσοφίας του» δεν θα αλλάξει τίποτε επί της ουσίας αυτού που επιθυμώ να πω αν το «της» γίνει «στη». Γι' αυτό δεν στάθηκα σε μία ανάγνωση "με το γράμμα του νόμου". Δεν έχω επίγνωση της διεθνούς κατάστασης της φιλοσοφίας και επίτρεψέ μου να περισκοπώ στο πλαίσιο της ταπεινής μου γνωστικής ικανότητας (που πασχίζει να ξεφεύγει από την σφαίρα της εμπειρίας αλλά και που δεν θέλει να υπερίπταται του ακαδημαϊκού σύμπαντος κόσμου).

Από την άλλη, ωστόσο, γιατί υποτιμάς την φιλοσοφική (όπως ισχυρίζεται και ο ίδιος στο «πλήθος») προσπάθεια του Νέγκρι (συγγένειας πρώτου βαθμού με Φουκώ, Ντελέζ, Γκουαταρί) στο βαθμό που γίνεται και αυτή παγκοίνως αποδεκτή (στον ισχυρό αντίποδα της παγκοίνου αποδοχής, ας πούμε, του Μπαντιού). Πού επιστρέφει η φιλοσοφία τελικά;

*Αν έχει κάποια σημασία και για να μην χρειαστεί κάποια εκμαίευση πολιτικής ταυτότητας πίσω από τις γραμμές είμαι αναρχικός.

Αντωνης είπε...

Αν έχει κάποια σημασία και για να μην χρειαστεί κάποια εκμαίευση πολιτικής ταυτότητας πίσω από τις γραμμές είμαι αναρχικός.

Δεν χρειαζόταν η επεξήγηση, βγάζεις μάτι.
Καλό διάβασμα και ουδέν περαιτέρω σχόλιο από μένα.

μπαμπέφ είπε...

στο σχόλιό σου ουδέν σχόλιο κι από εμένα... "ενδεικτικόν του ανδρός"

πάω τώρα να διαβάσω ήσυχα ήσυχα να μην ενοχλώ και τον "άμβωνα"...

Αντωνης είπε...

Έχεις αρκετό διάβασμα να κάνεις, οπότε καλό είναι να αρχίζεις νωρίς.

Γιατί ειλικρινά, είναι από τα πιο αστοιχείωτα σχόλια που έχω διαβάσει ποτέ.

Smirnoff είπε...

@Αντώνης
Είμαι πολύ σκεπτικός ως προς το τέλος του τέλους της ιατορίας. Από τότε που το ανακήρυξε ο Φουκουγιάμα, το 1989, πολλοί προσπάθησαν να τον διαψεύσουν και πολλές φορες διακηρύχυηκε το τέλος του "τέλους", όμως ατην πράξη τι συνέβει; Αν ο Φουκουγιάμα τοποθέτησε το τέλος της ιστορίας στην καθολική επικράτηση του καπιταλισμού και της φιλελεύθερης δημοκρατίας, πότε αμφισβητήθηκαν επί της ουσίας αυτά τα δύο από το 89 και ύστερα; Μήπως αμφισβητήθηκαν ουσιαστικά με την έλλευση της κρίσης κάθε άλλο, ακόμη και τώρα ο καπιταλισμός και η αστική δημοκρατία παραμένουν οι μόνοι κυρίαρχοι του παχνιδιού. Κανένας δεν είναι σε θέση να τους απειλείσει, παρά μόνο περιθωριακές ομάδες της ριζοσπαστικής αριστεράς ή των διαφόρων θρηκευτικών φονταμενταλισμών (και αυτοί όχι ως προς το καπιταλιστικό σκέλος). Επίσης μήπως δεν είναι μία ακόμη επιβεβαίωση για τον Φ. οι Αραβικές εξεγέρσεις που φαίνεται να περιορίζονται στην αναζήτηση της δημοκρατίας ή τα κινήματα των διαφόρων αγανακτισμένων που διεκδικούν μία κάποια "πραγματική" δημοκρατία;

Επίσης είναι ενδιαφέρον να επισημάνει κανείς τις χεγκελιανές ρίζες (μέσω Κοζεβ) της τοποθέτησης του Φουκουγιάμα περί τέλους της ιστορίας (μπορεί για τον Μαρξ ο κομμουνισμός να σηματοδοτούσε το τέλος της ιστορίας αλλά για τον Κοζέβ και το Φουκουγιάμα αυτό δεν θα ήταν παρά η καθολική επικράτηση της φιλελεύθερης αγοράς και δημοκρατίας). Στην πραγματικότητα 22 χρόνια μετά διάσημη ρήση του Φουκουγιάμα επιβεβαιώνεται συνεχώς αντί να διαψεύδεται, δυστυχώς...

Αντωνης είπε...

@Smirnoff: Περί τέλους της ιστορίας: Νομίζω πως είναι αδιαμφισβήτητο πως η θέση μιας κυριαρχίας του φιλελεύθερου καπιταλισμού που θα βασίζεται στην συναίνεση διαψεύδεται καθημερινά από την αύξηση της καταστολής σε πρακτικό και σε νομικό επίπεδο στις φιλελεύθερες δημοκρατίες. Νομίζω επίσης ότι όλοι συμφωνούν ότι ένας καπιταλισμός που θα επιβίωνε της κρίσης δεν θα μπορούσε να είναι φιλελεύθερος πολιτικά σε χαρακτήρα.

Το αν το "τέλος του τέλους της ιστορίας" πάρει επίσης την μορφή μιας ανατροπής του καπιταλισμού εν συνόλω, είναι ακόμη νωρίς να το πούμε. Κανείς δεν προδιέγραψε ότι το μέλλον είναι χειραφετητικό και όχι βαθιά κατασταλτικό. Αυτό που δεν μπορεί να είναι είναι κάτι ανάλογο με αυτό που παρουσιάζει ο Κοζέβ στις διαλέξεις για την Φαινομενολογία του πνεύματος του Χέγκελ.

Αντωνης είπε...

Πράγμα που μας επιστρέφει στην συζήτηση με τον Ονειρμό για το ατέρμονο στον Χέγκελ, που την θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική στο θεωρητικό-ιστοριογραφικό επίπεδο.

Smirnoff είπε...

To αν η κρίση αμφισβητεί τη μορφή "φιλελεύθερη δημοκρατία" εξαρτάται από τις αντιστάσεις που θα συναντήσει η διαδικασία εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης του καπιταλισμού. Μέχρι στιγμής πάντως αυτές οι αντιδράσεις είναι αποσπασματικές και περιορισμένες με αποτέλεσμα να μη δημιουργείται κάποια ιδιαίτερη πίεση στις αστικές τάξεις να εγκαταλείψουν το κοινοβουλευτικό - δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης προς αναζήτηση περισότερο αυταρχικών μοντέλων.

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να τονίσω πως όλη αυτή η ρητορική από την αριστερά περι χούντας και αστυνομικού κράτους είναι όχι μόνο υπερβολική αλλά και αποπροσανατολιστική, διότι δίνει την εντύπωση πως οι ήττες του κινήματος μέχρι στιγμής οφείλονται κατά κύριο λόγο στην καταστολή και όχι στην πολιτική, ιδεολογική και οργανωτική αδυναμία των υποτελών τάξεων. Η καταστολή αναβαθμίστηκε με την έλλευση της κρίσης, αλλά συνεχίζει να παίζει δυτερεύον ρόλο στη διατήρηση της κυριαρχίας των αστών και του κράτους. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι κυρίαρχες δυνάμεις δεν έχουν κανένα λόγο να εγκαταλείψουν το πιό αποτελεσματικό (σύμφωνα με το Λένιν) σύστημα διακυβέρνησης: την κοινοβουλευτική δημοκρατία...

Αντωνης είπε...

"Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να τονίσω πως όλη αυτή η ρητορική από την αριστερά περι χούντας και αστυνομικού κράτους είναι όχι μόνο υπερβολική αλλά και αποπροσανατολιστική, διότι δίνει την εντύπωση πως οι ήττες του κινήματος μέχρι στιγμής οφείλονται κατά κύριο λόγο στην καταστολή και όχι στην πολιτική, ιδεολογική και οργανωτική αδυναμία των υποτελών τάξεων."

Ελπίζω, φίλε Σμιρνόφ, να μην με κατατάσσεις στην ρητορική αυτή. Το ελπίζω γιατί προσπαθώ να είμαι πολύ ενσυνείδητα αποστασιοποιημένος από αυτή, για τους λόγους ακριβώς που αναφέρεις.

Smirnoff είπε...

Αντώνη πως θα μπορύσα να σε κατατάξω σε αυτή τη ρητορική όταν είσαι από τους ελάχιστους πα προσπαθείς να αναλύσεις με σοβαρότητα την κατάσταση στην οποία βρικόμαστε, χωρίς να καταφεύγεις σε συνθηματολγίες, αφορισμούς και φαντασιώσεις;

Η ειρωνεία της ιστορίας είναι πάντως πως αν εγκατέλειπαν κάποια στιγμή οι διάφοροι αριστεροί τη θριαμβολογία (για την ομορφιά των προβλέψεων τους) την υπερβολή για τον κίδυνο που αποτελούν για το σύστημα και τις πάσης φύσεως υπερβολές που εξωραϊζουν την αδυναμία τους, ίσως και να μπορούσαν να γίνουν όλα αυτά για τα οποία κομπάζουν σήμερα. Αυτό θα συνιστούσε μία πραγματική άρνηση της άρνησης...

Αντωνης είπε...

@Σμιρνόφ: Σε ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη στην σοβαρότητά μου. Είναι σημαντική για μένα.

Smirnoff είπε...

Αλίμονο, αν δεν στηρίξει ο ένας τον άλλον σε αυτή τη συγκυρία, θα αρχίσουμε να έχουμε αμφίβολίες για τους εαυτούς μας, πολτικά υπαρξιακού τύπου αμφιβολίες. Μπράβο για το κουράγιο σου.

Ονειρμός είπε...

Aυτή η τρέλα με τη καταστολή πάρα πολλές γκρούπες. Μέλη ''μαρξιστικού'' κόμματος υποστηρίζουν σθεναρά ότι η κρατική καταστολή και γενικά η βία θεμελιώνει τον καπιταλισμό (φέροντας το παράδειγμα της...πρωταρχικής συσσώρευσης). Αυτά, όπως έχω διαπιστώσει ιδίοις όμμασι, είναι ορισμένα παρεπόμενα του φοβερού αντι-εγελιανισμού που επικρατεί ΠΑΝΤΟΥ στην Ελλάδα και την ελληνική Αριστερά αλλά και γενικότερα(με εξαίρεση κάποιες νησίδες). Αν δεν μπορεί ο άλλος να ξεχωρίσει την θέση των προυποθέσεων του ΚΤΠ (γιατί ουσιαστικά δεν αναγνωρίζει πως αντικειμενικά τίθεται μια δυνατότητα) από την συγκεκριμένη εμφάνισή του ΚΤΠ την μία ή την άλλη χρονιά στη μία ή την άλλη χώρα, εκεί καταλήγεις. ''Συγκεκριμένη ανάλυση συγκεκριμένης στιγμής'', μέχρι τον έσχατο εμπειρισμό.

Και αυτό γιατί (πρόκειται για μία από τις βασικές αιτίες), στο επίπεδο της θεωρίας, δεν έχει παγιωθεί στους κόλπους της ριζοσπαστικής Αριστεράς μια ενιαία αντίληψη για το τί είναι η ολοποίηση, τί η κοινωνική ολότητα, τί είναι ιδεαλιστικό από όλα αυτά, τί σημαίνει μελετάω (''χαρτογραφώ'') στο συγκεκριμένο χώρο, το ''βάθος'' και την ''επιφάνεια'', τη ''βάση'' και το ''εποικοδόμημα'', κλπ. Υπό αυτή την έννοια, αποτελεί μεγάλη προσωπική μου οφειλή προς το blog η σειρά αναρτήσεων του Jameson, και γενικά οι παραπομπές σε αυτόν, όπως και στον Μπαντιού. Οι εν λόγω θεωρητικοί δρόμοι βρίσκονται παντελώς εκτός ορατότητας στην Ελλάδα του αλτουσεριανισμού ή του σοβιετικού μαρξισμού. Για αυτό και, νομίζω, όταν συζητάμε για τέτοια ζητήματα και για μεθοδολογικά λάθη όπως η υπερβολική έμφαση στην καταστολή (γιατί κατά βάθος, περί αυτού πρόκειται), θα επανέρχονται τα ερωτήματα και τα ερευνητικά προγράμματα που σε αυτό το blog έχουν από ήδη τεθεί.

Αντωνης είπε...

Είναι καλό να έχουμε μια σωστή αντίληψη της καταστολής, χωρίς να υποτιμούμε την σημασία και αναγκαιότητά της, και χωρίς να την ανάγουμε σε απόδειξη του ότι το σύστημα λειτουργεί χωρίς καμία βάση ιδεολογικής συναίνεσης.

Αυτού του είδους τις υπεραπλουστεύσεις της φύσης της ηγεμονίας (εξαναγκασμός+συναίνεση σύμφωνα με τον γνωστό του ορισμό) της προβληματικοποίησε προ πολλού ο Γκράμσι, αλλά στην Ελλάδα ο Γκράμσι κατήντησε αναφορά για κάθε ρεβιζιονιστικής καρυδιάς καρύδι.

Ονειρμός είπε...

Tις ασυνταξίες, και πριν λίγο και σχετικά πρόσφατα, ίσως μπορώ να τις δικαιολογήσω επικαλούμενος την κούραση και τη βιασύνη που με διαπερνά αυτή την περίοδο.

Επειδή οι αρνήσεις δεν είναι δύο, αλλά μικροσκοπικά πολύ περισσότερες, ίσως το ζήτημα αν φτάσαμε ''στο τέλους του τέλους της ιστορίας'' ή όχι, λύνεται αν δεχτούμε πως έχει συντελεστεί μια άρνηση της άρνησης, μικρότερης έκτασης και έντασης, λιγότερο καθορισμένη από ό,τι απαιτείται, για την επαναφορά στο ''ανώτερο επίπεδο'' που θα είναι η ανάκαμψη των μεγάλων αφηγημάτων και η ''συνέχεια'' της Ιστορίας. Είμαστε ''μέσα'' στη τομή, πάνω στον ''κόμπο'' του σκοινιού. Επομένως το τέλος του τέλους της ιστορίας δεν έχει ακόμα ''έρθει'', σαν μία όντως ούσα παρουσία, όπως ακριβώς ο σοσιαλισμός ποτέ δεν θα μπορούσε οριστικά να ''εγκαθιδρυθεί''.

Αντωνης είπε...

"τις προβληματικοποίησε" , 'όχι "της". Η κούραση που λέγαμε...

Smirnoff είπε...

Η αλήθεια είναι πως η υπερβολική έμφαση που δίνει η αριστερά στην καταστολή, μπορεί να εξηγηθεί από τον οικονομισμό (και το συνδικαλισμό βέβαια)που τη διακρίνει και την υποτίμηση του ιδεολογικού και πολιτικόυ παράγοντα. Η επι της ουσίας πεποίθιση πως οι επιθέσεις στο εισόδημα και οι οικονομικοί αγώνες που ενδέχεται να πυροδοτήσουν, οδηγούν αυτόματα σε αντικαπιταλιστική συνείδηση χωρίς οργανωμένη και υπομονετική πολιτικοιδεολογική δουλειά, χωρίς τη διαμόρφωση μόνιμων δομών που θα ανπαράγουν την αντικαπιταλιστική ιδολογία και συνείδηση. όταν λοιπόν αυτή η πεπίθοιση έρχεται αντιμέτωπη με την πραγματικότητα, τότε η μόνη προφανής εξήγηση της αποτυχίας της είναι η καταστολή. Και να σκεφτεί κανείς πως αυτή η αριστερά επικαλείται, κατά μεγάλο μέρος, τη λενινιστική παράδοση. Τι σχέσει έχει όμως αυτή η τοποθέτηση με τη λενινιστική (και μαρξική) αντίληψη πως η μετατροπή της τάξης απο αυτή καθ'αυτή σε τάξη για τον εαυτό της είναι μία καθαρά πολιτική διαδικασία;

@Ονειρμός
στην Ελλάδα δεν υπάρχει αλτουσεριανισμός παρά μόνο σταλινικός ζαχαραδιαδισμός με αλτουσεριανό dressing...

Smirnoff είπε...

προφανώς είναι Ζαχαριαδισμός

από ότι φάινεται διέπραξα ορθογραφική δολοφονία του Ζαχαριάδη, ελπίζω να μην το δει κανένας μαοϊκός...

Uturunco είπε...

qΗ όποια ενασχόληση έχει η αριστερά με την καταστολή είναι επειδή υπάρχει καταστολή. Θα έλεγα μάλιστα πως (η μεγάλη τουλάχιστον αριστερά) ασχολείται ελάχιστα εώς καθόλου. Την αντιμετωπίζει πολιτικο-ιδεολογικά.