Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2011

Θρηνωδία για τον Paul Celan

Οὖτις ἐμοί γ᾿ ὄνομα: Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι
μήτηρ ἠδὲ πατὴρ ἠδ᾿ ἄλλοι πάντες ἑταῖροι.

No one is saved.
No one is saved.
No one.
Not the One.
Οὖ τις. 
One was saved after all. Ich.
Rejoice. Bloom, rose, bloom!
No one was saved
after all. Nichts.
Sein. Seine. 
Ως ξένος ζούσα, ανάμεσα στους ξένους 
δεν μπορούσα παρά
να ζήσω

Όμηρος τυφλός, με ένα μάτι, όμηρος
κάτω από ένα μάτι ανοιχτό όλη νύχτα, όλη μέρα
προβολείς στα υπερυψωμένα παρατηρητήρια,
το Aufhebung ψηλά στον καπνό
πάντα δέ οἱ βλέφαρ᾿ ἀμφὶ καὶ ὀφρύας εὗσεν ἀυτμὴ
γλήνης καιομένης
Το όνομα είναι υπό αίρεσιν, τα ονόματα δεν είναι
στην άμμο όπου μάς σβήνουν, στη στάχτη όπου σκορπίζουμε
τα ονόματα

στην ομηρεία ανθίζουν, στην εξορία,
χιλιόφυλλα
Pavel Lvovitch Tselan alias alius aliorum
Ruski poët in partibus nemetskich infidelium
ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι,
ἦε φιλόξεινοι
's ist nur ein Jud.
Εσύ ή εγώ, σώματα αδιάκριτα
στοίβες χιλιόφυλλων οστών, κρανίων, δοντιών
χιλιόφυλλων γραμμάτων
αναστροφών,
συστροφών, ανθίσεων από μέσα
Jewgreek is greekjew a rose 
by any other name 
ανθίζει

απ' τα ονόματα το τελευταίο, το απρόφερτο, το αληθές.
Μπλουμ, το όνομα, το νερό είναι αντίθετο της φωτιάς, στο νερό
σβήνει η φωτιά που δεν σβήνει, δεν σβήνει στο νερό
Ανί χαμπατσέλετ α Σαρόν
Σωσανάτ ααμακίμ
Κέ σωσανά μπέιν αχοχίμ

Όμηρος
στη Βαβέλ, στη θραύση των δοχείων, στην καταστροφή του ναού
διάσπαρτος ροδόκρινος σπαρασσόμενος
εν τῳ κρεματορίῳ
Καλὸν μὲν τὸ ῥόδον, τῆς ἐαρινῆς ὥρας αὐτῷ προσφερούσης ὀσφραίνεσθαι, 
ἀλλ' ἐὰν τῷ κρίνῳ συμπλακῇ εἰκότως εὐωδέστερον γίνεται

O einer, o keiner, o niemand, o du,
Σαούλ, Σαούλ,
τί με διώκεις;

13 σχόλια:

Αντωνης είπε...

Πηγές:
1. Ομήρου Οδύσσεια, Ραψωδία Ι'
2. Paul Celan, Του κανενός το ρόδο
3. Paul Celan, επιστολή στον Reinhard Federmann
4. William Shakespeare, Ρωμαίος και Ιουλιέτα
6. James Joyce, Οδυσσέας
7. Άσμα Ασμάτων
8. Πρεσβυτέρου Ησυχίου, Εγκώμιον εις τους αγίους αποστόλους Πέτρον και Παύλον
9. Πράξεις των Αποστόλων, 9:4, 22:7
10. Βιογραφία του Paul Celan

Ανώνυμος είπε...

Αντώνη, μάλλον θα σε ενδιαφέρει: Αφιέρωμα στον P.C. στη σελ. 319.
http://bit.ly/qG9t9b
1,6 ΜΒ είναι.

Αντωνης είπε...

@Ανώνυμος: Ευχαριστώ πολύ.

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αντωνης είπε...

@Eriugena:

"Το ερώτημα για να το ξαναθέσω είναι αν είναι δυνατόν να ορθωθεί ένας τέτοιος καλώς εννοούμενα "προσεκτικός" Λόγος, χωρίς να αποδώσουμε την πρέπουσα τιμή στην αποδοχή του άρρητου.."

"απ' τα ονόματα το τελευταίο, το απρόφερτο, το αληθές"

Eliaelis είπε...

ορθή βέβαια η υπενθύμιση, απλά θα ήθελα να δώ αν αυτό είναι ο κεντρικός πυρήνας..Σχολαστικό ερώτημα. Θα μπορούσε να είναι ένας απ'τους πυρήνες..εδώ που υπαναχώρησε ο Αντόρνο, στην (ιερή;) σιωπή έναντι του πιο βέβηλου γεγονότος, να κάνει η εξουσία γεγονικό τον θάνατο του ανθρώπου..γιατί άραγε υπαναχώρησε; (άλλο θέμα αυτό βέβαια) μήπως γιατί κάτι πρεπει να λέμε πάντα; ο Celan πάντως είναι καλύτερος ακροβάτης απο τον Αντόρνο.

Αντωνης είπε...

@EliaElis: Είναι γνωστή η άποψη ότι η ποίηση του Celan είναι η έμπρακτη απάντηση στην αντορνική ρήση ότι δεν μπορεί να υπάρξει ποίηση μετά το Άουσβιτς, πού πάντως δεν θεωρώ ότι είναι μια ρήση για την ίδια την ποίηση ή την ποιότητά της, αλλά για το εφικτό της θέσης του λυρικού στοιχείου στον δυτικό πολιτισμό μετά το Άουσβιτς. Όπως και να έχει, ο Celan απαντά με μια ποίηση γυμνή από λυρικά στοιχεία κι όμως λυρική, απέριττη και όμως πολύπλοκη, εκπεφρασμένη και όμως πάντα στα όρια της σιωπής και του άρρητου. Μαζί με τον Μπέκετ θεωρώ ότι εκφράζουν τη μορφή της λογοτεχνίας μετά την οντολογική και ιστορική συνάμα καταστροφή.

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αντωνης είπε...

@Eriugena: Προσωπικά, θα ήθελα να διαχωρίσω λογοτεχνία και πολιτική εδώ. Η λογοτεχνία επιτρέπει την σιωπηρή ομιλία, την εγγαστριμυθία, πάνω στην οποία πειραματίστηκα γράφοντας ένα ποίημα κυρίως μέσα από τα λόγια άλλων. Γιατί στη λογοτεχνία είναι πάντα εφικτό να συγκεράσεις τα θραύσματα της παράδοσης.

Η πολιτική από την άλλη, αφορά πάνω από όλα την ένταση ανάμεσα σε διαφορετικές προσεγγίσεις/παραδόσεις/σκέψεις, την επιλογή και την απόφαση.

Αντωνης είπε...

Όταν βέβαια λέω "συγκερασμό" δεν εννοώ συγκερασμό χωρίς εντάσεις, ειρωνικές ή κριτικές. Αλλά παραμένει συγκερασμός.

Zakwer είπε...

Νομιζω οτι αυτο που λεει ο Αντορνο μπορει να ιδωθει με διαφορους τροπους. Αν μετα το Αουσβιτς γραψουμε ενα ποιημα για τα λουλουδια, ειναι κατα καποιο τροπο βεβηλο, αγνοουμε αυτο το τεραστιο γεγονος. Αν γραψουμε ποιημα για το Αουσβιτς και ειναι ποιημα καλο, τοτε θα αντλησουμε αισθητικη απολαυση απο ενα τετοιο γεγονος, εξισου ανεπιτρεπτο. Μπορουμε επισης να το παρουμε και σαν: πως μπορουμε να συνεχιζουμε την τεχνη που ανηκει σε εναν πολιτισμο που γεννησε ενα Αουσβιτς; Δεν νομιζω οτι ο Αντορνο μας προτρεπει να παραμεινουμε στην σιωπη, αλλα εμμεσα μας προτρεπει να προσπαθησουμε να κανουμε μια αλλη ποιηση, ενος αλλου ειδους πολιτισμου. Αλλα αφηνει σε αυτον που τον διαβαζει να κανει πραξη αυτη την αρνηση της αρνησης

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αντωνης είπε...

@Zakwer: Συμφωνώ. Ούτε ο Celan βέβαια αρκείται στη σιωπή, αλλά στην ένταση ανάμεσα σε αυτή και τον λόγο. Όπως και ο Μπέκετ.

@Eriugena: Να θυμίσω τον αφορισμό της 14/4/2011, εξόχως αυτοβιογραφικό; "Νομίζω ότι ευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που έχει κάτι να ταϊσει όλους του τούς δαίμονες. Η ευτυχία προϋποθέτει αρμονία μεταξύ δαιμόνων, πράγμα πολύ δύσκολο καθώς ο καθένας τους ενδιαφέρεται μόνο για τον εαυτό του και πεινάει διαρκώς. Από πού εξασφαλίζει κανείς τροφή για τους δαίμονές του; Δεν μπορεί να την αγοράσει, δεν διατίθεται σε καταστήματα· ή μάλλον αυτή που αγοράζεται αφορά έναν και μόνο δαίμονα. Για τους υπόλοιπους, υπάρχει μόνο η εμπειρία, η οποία μπορεί να ιδωθεί ως μια υπεραγορά τροφίμων για τούς προσωπικούς μας δαίμονες, όπου τα προϊόντα πληρώνονται μόνο με το χρήμα της σοφίας."