Σάββατο, 20 Αυγούστου 2011

Franco Fortini

Παρά τις βεβαιότητές τους, παρά τις αμφιβολίες μου
Πάντα ήθελα αυτός ο κόσμος να τελειώσει.
Και ο εαυτός μου να τελειώσει. Και αυτό ακριβώς ήταν
Που μάς αποξένωσε. Οι ελπίδες μου δεν είχαν νόημα για αυτούς.
Ο συγκεντρωτισμός μου τούς έμοιαζε αναρχία.

Σαν να ήθελα περισσότερα, περισσότερη αλήθεια,
Περισσότερα για να τους δώσω, περισσότερα
Για να μου δώσουν. Ζώντας έτσι, πεθαίνοντας έτσι.
Ήμουν πάντοτε κομμουνιστής.
Πάντοτε ήθελα αυτός ο κόσμος να τελειώσει.

Επιβίωσα αρκετά για να δω
Συντρόφους που με τσάκισαν με αβάσταχτες αλήθειες.
Πείτε μου τώρα: ξέρατε καλά πως ήμουν μαζί σας;
Για αυτό με μισούσατε; Η αλήθεια μου χρειάζεται στ’ αλήθεια,
Να ανασαίνει στον χώρο και τον χρόνο, να ακούγεται με υπομονή.
Franco Fortini, "Κομμουνισμός"

[...]

Η έμφαση του Fortini στην σύγχρονη μοίρα της λογοτεχνικής και διανοητικής εργασίας, όπως και η ασταμάτητη διερώτησή του για τις απτές μορφές της διανοητικής παραγωγής, ανήκει σε μια σκέψη για τον κομμουνισμό ως "έλλογης, εφικτής και όχι αναπόφευκτης υπόθεσης· μιας υπόθεσης που εδραιώνεται στην κατάκτηση --που δεν είναι ποτέ οριστική ή εντελής-- της μέγιστης κοινής ανάπτυξης της συνείδησης και της ευφυίας, της μοναδικής πραγματικής βάσης για μια κοινωνία που θα μπορεί, οικονομικά τουλάχιστον, να ισορροπήσει." Σε τούτα τα συμφραζόμενα, η διανοητική εργασία αντιπροσωπεύει "την πειραματική διάσταση που έχει συνείδηση της κατάκτησης, μέσα από την επιστήμη και την πολιτική ανασύνθεση, μιας κοινής και κοινά μοιρασμένης συνείδησης του παρόντος." Η υπόθεση αυτή συνδυάζει, χωρίς όμως να συγχέει, την ποιητική αλληγορία της τυποποίησης [formalization], την τεχνική εργασία για τα εργαλεία της επικοινωνίας, την σημασία προς την συλλογική παιδαγωγική, και την έννοια της κομμουνιστκής κριτικής ως ολοποίησης.

Μέσα από τις διαφορετικές όψεις της διανοητικής και πολιτισμικής εργασίας, με την ευρύτερη έννοια, ο Fortini καταφάσκει στην αναγκαιότητα της στράτευσης και της κοινότητας, της ιεραρχίας και της ισότητας. Ο κομμουνισμός του --και το παράδοξο είναι ενσυνείδητο και συστατικό της δικής του εκδοχής για την "κομμουνιστική υπόθεση"-- πρέπει να είναι "απόλυτα αριστοκρατικός όταν πρόκειται για αξίες και απόλυτα δημοκρατικός όταν πρόκειται για ανθρώπους." Η κομμουνιστική κριτική είναι έτσι, ταυτόχρονα η άσκηση της αρνητικότητας απέναντι σε όλα όσα λειτουργούν για να εδραιώσουν την κυριαρχία, να εκχυδαϊσουν τη σκέψη, αλλά και η προσπάθεια να ανοιχθεί η συλλογική κοινωνική ζωή σε μια γνώση και μια πρακτική της ολότητας. Έτσι, ενώ η ποίηση αλληγοροποιεί, αλλά δεν προεικονίζει, την πρακτική της τυποποίησης [formalization], η κριτική, κινούμενη πέρα από την εξειδίκευση και την επάρκεια από το αρχικό της σημείο της στιβαρής μελέτης της γλώσσας και της λογοτεχνίας, κινείται αγωνιστικά προς την ολοποίηση.
Alberto Toscano, "Ο μη κρατικός διανοούμενος: Ο Franco Fortini και η κομμουνιστική κριτική"

Δεν υπάρχουν σχόλια: