Παρασκευή, 1 Ιουλίου 2011

Percy Bysshe Shelley- Η μάσκα της αναρχίας (απόσπασμα)

Percy Bysshe Shelley, "Η μάσκα της αναρχίας"
Γραμμένο για την περίσταση της σφαγής που διενήργησε η Βρετανική κυβέρνηση στο Peterloo,  Manchester, 1819
Μτφρ.: Radical Desire

Καθώς στην Ιταλία για ύπνο έπεσα
Ήρθε μια φωνή από τη θάλασσα
Και με οδήγησε μπροστά, πλήρης ορμής
να βαδίσω στα οράματα της ποίησης.

Πρώτον συνάντησα τον Φόνο στην πορεία
Φόραγε μάσκα σαν τον Κασλρέα
Άνετος έμοιαζε, μα σκυθρωπός
Εφτά λυκόσκυλα κι αυτός εμπρός
Όλα τους ήτανε χοντρά· και μπορεί
πρόβλημα αξιοζήλευτο να 'χανε βρει
γιατί δύο-δύο, μία-μία
καρδιές ανθρώπινες απ' τον φαρδύ μανδύα
του τούς πέταγε για να γευτούν.
Ήρθε μετά η Απάτη, και ήταν ντυμένη
σαν τον Έλντον, με κάπα γούνινη
Τα δάκρυά του, που τρέχαν αβέρτα
Έπεφταν, γίνονταν ωσάν την πέτρα
Και παίζαν στα πόδια του
μικρά παιδιά
που νόμιζαν πως τα δάκρυα ήταν κοσμήματα
Μα τους τα χύσαν τα μυαλά
Και με τη Βίβλο φορεσιά, σαν να ταν φως,
και τα σκοτάδια της νυχτός
Και σαν τον Σίντμουθ η Υποκρισία
σ' έναν κροκόδειλο καβαλαρία
Κι άλλες πολλές καταστροφές κι ηθοποιία
Σε τούτη την φρικώδη παρωδία
Μασκαρεμένες όλες τους, μες τους μπερντέδες
Επίσκοποι, δικηγόροι, ευγενείς, χαφιέδες
Και τελευταία, ήρθε η Αναρχία, πάνω σε άσπρο άτι
Μέσα στα αίματα γεμάτη
Ήταν ολάκερη χλωμή, στα χείλη επίσης
Σαν να ταν ο Χάρος της Αποκάλυψης
Φόραγε κράνος βασιλιά
Και σκήπτρο που έλαμπε από μακριά
Στο μέτωπο της είδα σημάδι φανερό
ΕΓΩ ΕΙΜΑΙ Ο ΘΕΟΣ, Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ, ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ!
Και με βήμα αυτοκρατορικό, ταχύ
Τη χώρα διέσχισε στο πι και φι
Βυθίζοντας σε λίμνη αίματος
Όλο το λατρευτικό αυτό πλήθος.

10 σχόλια:

Αντωνης είπε...

Αφιερωμένο στους "αντιεξουσιαστές στην εξουσία."

(βλ. http://papanotas.wordpress.com/2010/09/10/thes_gap/)

Αντωνης είπε...

Μια καίρια παρέμβαση απ' το πολυαγαπημένο μου φιλελεύθερο ιστολόγιο Αναμόρφωσις, που βάζει τα δάχτυλα υπό τον τύπο των ήλων για το καυτό λενινιστικό ερώτημα "τι να κάνουμε";

"Μια εβδομάδα στην Πάρο: Εμπειρίες-Σκέψεις-Εικόνες", απ' τον Καθηγητή Οικονομικών Κώστα: http://anamorfosis.net/blog/?p=5998

Αντωνης είπε...

Διότι τι θέλετε να κάνει ο φιλελεύθερος οικονομολόγος του Αναμόρφωσις κύριοι και κυρίες; Προέβλεψε την θριαμβευτική ανάκαμψη της αγοράς και την γελοιοποίηση της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας 987 φορές τα τελευταία τρία χρόνια. Ε, δεν του κατσε η καργιόλα η πραγματικότητα. Να κάτσει να σκάσει; Θα πάει στην Πάρο ο άνθρωπος.

Να πάτε και εσείς στην Πάρο, να αναστυλώσετε την οικονομία έμπρακτα, όπως οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι του Αναμόρφωσις.

Ανώνυμος είπε...

And he wore a kingly crown;
And in his grasp a sceptre shone;
On his brow this mark I saw -
'I AM GOD, AND KING, AND LAW!'
----------
'Rise like Lions after slumber
In unvanquishable number,
Shake your chains to earth like dew
Which in sleep had fallen on you -
Ye are many - they are few.

'What is Freedom? - ye can tell
That which slavery is, too well -
For its very name has grown
To an echo of your own.

φιλοι, νομιζω οτι αδικειτε τον Shelley με την επιλεκτικη χρηση αυτων των στιχων(π.χ. η μεταφραση του πρωτου που αναφερω). Νομιζω οτι ολοκληρη η παρουσιαση του ποιηματος θα ηταν σωστοτερη. Μην ξεχνατε οτι ο ιδιος ηταν αναρχικος και (γραφοντας το περιφημο ποιημα "Στους Ελληνες") ειναι αυτος που φωναξε: "ολοι ειμαστε Ελληνες".
ΣΜ

Αντωνης είπε...

Είναι πάρα πολύ δύσκολη η μετάφραση σε ρίμα, και το ποίημα είναι μεγάλο, για αυτό μεταφράστηκε το ένα τρίτο περίπου και όχι όλο και όχι από κάποια επιλεκτική πρόθεση.

Όσο για τον αν ο Σέλλεϊ ήταν αναρχικός, στις αρχές του 19ου αιώνα ο αναρχισμός ως μαζικό κίνημα δεν υπήρχε. Η λέξη αναρχία φυσικά υπάρχει ήδη στα τέλη του 18ου αιώνα αλλά έχει, από όσο έχω δει, αποκλειστικά αρνητική σημασία.

Το τι σχέση έχει ο φιλελληνισμός του Σέλεϊ με τον αναρχισμό δεν το κατάλαβα.

Ανώνυμος είπε...

Γεια σας και παλι,
απλα διευκρινιζω ορισμενα πραγματα. Ο ορος αναρχισμος υπηρχε στην Αγγλια ηδη απο την αγγλικη επανασταση και χρησιμοποιηθηκε απο τους συντηρητικους για επιθεση στους φιλελευθερους. Αν παμε πιο πισω τα ονοματα των Etienne de la Boetie , Gerrard Winstanley πνευματικου πατερα της επαναστασης των Diggers (σκαφτιαδες) ,William Godwin κ.α., που προσαρμοζουν ουτοπιστικες θεωριες της αρχαιοτητας και του μεσαιωνα στην εποχή τους, ειναι μια ενδειξη της συζητησης.
Ο Σέλευ και η Σελευ (συγγραφεας του Φραγκενσταιν και του Τελευταιου Ανθρωπου), η Wollstoncraft (με την εκπληκτικη επιθεση στον συντηρητικοτατο Ε. Burke, προασπιζομενη τη γαλλικη επανασταση και τα ανθρωπινα δικαιωματα)κ.α (μεταξυ αυτων για λιγο και ο Μπαϋρον)ηταν η λογοτεχνικη ομαδα του "επαναστατικου" ρομαντισμου στη Γαλλια. Ο Σελευ, μιλωντας για τους Ελληνες , στο αλλο του ποιημα, προπαγανδιζει την εξεγερση ολων των καταπιεσμενων. Δυστυχως, πεθανε τη χρονια της εναρξης της επαναστασης.

Η παρεμβαση μου οφειλεται στο οτι οι στιχοι σε συνδυασμο με τις εικονες οδηγουν σε αλλους συνειρμους (εκτος και αν πραγματικα θελετε να κριτικαρετε το αναρχικο κινημα - πραγμα για το οποιο εχετε σαφεστατα δικαιωμα, άλλωστε αυτο θεμελιωνει η παρουσια σας και η ποιοτητα του σαϊτ σας).Δεν κανω επιθεση, ισα-ισα που θα ηθελα να σας ευχαριστησω για την προσπαθεια σας και την προσφορα στο να προσεγγισουμε ολα αυτα τα κειμενα που ανεβαζετε. Ειμαι παλιος αναγνωστης σας και απο αυτους που επεμειναν στο να μην κλεισει το σαϊτ (εκεινες τις δυσκολες μερες).

και παλι σας ευχαριστω
ΣΜ (το ονομα μου το εχετε)

Αντωνης είπε...

Τα γνωρίζω όλα αυτά ΣΜ (δεν ξέρω το όνομά σας, λυπάμαι).

Το να ανακηρύττονται οι Diggers του Γουϊστάνλει σα μέσα του 17ου αιώνα "αναρχικοί", είναι μια αρκετά διασταλτική ερμηνεία του όρου.

Ο κύριος Γκόντουϊν δεν είχε την παραμικρή επαφή με κανένα μαζικό κίνημα και ρητόρευε στο σπίτι του και στους φίλους του. Μην συγχέετε τον ριζοσπαστιμό απομονωμένων διανοουμένων στην Αγγλία με ιστορικά ρεύματα.

Το κείμενο του Λα Μποεσί (που έχει δημοσιευτεί εδώ) δεν είχε την παραμικρή επίπτωση στην ιστορία της Γαλλίας την εποχή που δημοσιεύτηκε.

Όλα αυτά τα κείμενα και πρόσωπα αποτελούν στην καλύτερη περίπτωση θραύσματα της προϊστορίας του αναρχισμού, που αν θέλουμε, μπορούμε να την αναζητήσουμε και στην κλασική εποχή.

Δεν αφορούν όμως σε καμία περίπτωση μαζικό κίνημα όπως εξ αρχής σας διευκρίνισα. Ακόμη και οι Ντίγκερς--το μόνο παράδειγμα το οποίο αναφέρεται το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί κίνημα-- είναι εξαιρετικά βραχύβιο μόρφωμα και με περιορισμένη βάση συμμετοχής.

Επί της ουσίας τώρα, τόσο της ανάρτησης, όσο και του ποιήματος:

Ο Σέλλεϊ χρησιμοποιεί τον όρο αναρχία κριτικά, αναδεικνύοντας, πάρα πολύ σωστά, την αυτοκατάργηση του νόμου και του κράτους δικαίου από το ίδιο το κράτος κατά την διάρκεια της σφαγής στο Πιτερλού.

Ακριβώς το ίδιο έκανα και εγώ χρησιμοποιώντας τον για να συνοδέψω εικόνες αστυνομικών που πετούν σπασμένα μάρμαρα, μασκοφόρων που επικουρούνται από αστυνομικούς, κλπ.

Ο Σέλλει είχε αρκετή επίγνωση της ειρωνείας της ιστορίας, εν ολίγοις, για να γνωρίζει ότι το κράτος είναι ικανό να υποδυθεί το ίδιο τον φορέα της "αναρχίας", βραχυκυκλώνοντας κάθε απόπειρα αυστηρής διάκρισης του καθεστωτισμού από την ανατρεπτικότητα. Τι κάνει κανείς όταν το ίδιο το κράτος συμπεριφέρεται ως μπαχαλάκιας; Αναλαμβάνει ο ίδιος να μιλήσει εκ μέρους του νόμου και της τάξης; Συμπεριφέρεται και ο ίδιος ως μπαχαλάκιας;

Αυτό ήταν το ερώτημα για τον Σέλλει και αυτό ήταν και το ερώτημα, ή ένα απ' τα ερωτήματα, του διημέρου που πέρασε.

Ανώνυμος είπε...

πολυ ενδιαφερουσα η συζητηση.
ευχαριστω για την απαντηση.

καλη δυναμη για τη συνεχεια.

angelus novus είπε...

Ίντιρεστινγκ, πρά κάποιες επιφυλάξεις ως προς τη μετάφραση. Keep rockin'. Πότε θα ασχοληθούμε με την "Ιδέα του Κομμουνισμού", κατά Agamben (από το βιβλίο του Ιδέα της Πρόζας). Εδώ και πολύ καιρό θέλω να το μεταφράσω... Έρρωσο!

Αντωνης είπε...

Δεν είναι καλή η μετάφραση. Έκανα ότι μπορούσα υπό πίεση χρόνου. Αλλά δεν είναι όπως θα ήθελα, σίγουρα.