Κυριακή, 31 Ιουλίου 2011

Διαρκής μη επανάσταση

Πήγαν, λέει, τα ΜΑΤ, με πρωτοβουλία Καμίνη, να αδειάσουν την πλατεία από τις σκηνές που είχαν αφήσει οι θαμώνες, που στο μεταξύ την είχαν κάνει για μπάνια. Διαδόθηκε αυτό μέσω του νετ, όπως συμβαίνει συνήθως, και ξαναμαζεύτηκαν στην πλατεία, όχι βέβαια αναγκάζοντας τα ΜΑΤ σε υποχώρηση (γιατί και αυτό ειπώθηκε) με όπλο τα σορτσάκια και τις σαγιονάρες τους, όταν δεν μπορούσαν να τα φέρουν βόλτα σε πολύ πιο κρίσιμες φάσεις, αλλά δηλώνοντας έμπρακτα ότι η πλατεία είναι λαϊκό και αμεσοδημοκρατικό κεκτημένο και θα μείνει τέτοιο, ακόμα και όταν είναι άδεια λόγω υποχρεώσεων στην παραλία. Τα μπάνια τελειώνουν τον Σεπτέμβρη και την πλατεία τη θέλουμε. Μη μου την πλατεία τάρατε ένα πράμα.

Αν ψάχνει να βρει κανείς εξηγητικά σχήματα για αυτό το σκηνικό καλοκαιρινού σουρεαλισμού στην πολιτική θεωρία θα ψάχνει επί ματαίω, και εδώ την πάτησε η αριστερά, μαζί και η αφεντιά μου: στο ότι προσπάθησε να καταλάβει την πλατεία με όρους πολιτικούς, να της δώσει θετικό ή αρνητικό πολιτικό περιεχόμενο. Αλλά το ζήτημα με την πλατεία, αρχίζω να σκέφτομαι, δεν είναι ζήτημα πολιτικής τάξης. Είναι ζήτημα ανθρωπολογικής, κοινωνιολογικής, και πολιτισμικής τάξης.

Και εδώ ερχόμαστε σε ένα ζήτημα που έχει προκύψει από τις στατιστικές για τις εκλογικές προτιμήσεις των τελευταίων δύο μηνών και που είναι βασικά ότι η πλατεία είχε εντελώς περιφερειακή σχέση με ανακατατάξεις σε εκλογικές προτιμήσεις, δηλαδή, ότι παρά τον άγριο τζόγο κάποιων στην αριστερά μαζί της, η πλατεία δεν μάσησε και περιορίστηκε στο να εκφράσει την αρνητικότητά της απέναντι στα δύο μεγάλα κόμματα παρά στο να υποστηρίξει οποιοδήποτε άλλο με εμφαντικό τρόπο. Τζάμπα η κοπιώδης underground δουλειά των καμουφλαρισμένων συντρόφων --ως τώρα τουλάχιστο-- με λίγα λόγια, διότι η πλατεία δεν ήταν πρώτη ύλη για την έκρηξη της ριζοσπαστικής αριστεράς, όπως φαντασιώνονταν οι καημένοι, αλλά κάτι άλλο, κάτι που δεν υπάρχει πουθενά στα βιβλία πολιτικής θεωρίας: η πλατεία ως τώρα ήταν μια έκρηξη καθαρής κοινωνικότητας,. Δεν είχε πολιτική στόχευση και στρατηγικό πλάνο όχι επειδή δεν κατάφερε να τα αποκτήσει, αλλά επειδή δεν ήταν αυτά που την ενδιέφεραν. Ο κόσμος κατά βάση ήθελε να βγει απ' το σπίτι του όπου είχε εγκλωβιστεί απ' τον φόβο και την κατάθλιψη, να μιλάει, να βλέπει άλλους να μιλάνε, να βλέπει ταινίες, να χορεύει, να τραγουδάει, να στρίβει τσιγάρα, να γνωρίσει ωραία παιδιά του αντίθετου ή του ίδιου φύλου, και γενικώς να περάσει καλά με λίγα λεφτά για καμιά μπύρα και κανα σουβλάκι.

Και αυτό είναι εντάξει, και ακόμα περισσότερο από εντάξει, γιατί σηματοδοτεί μια επιστροφή της λαϊκής διασκέδασης, της σαγιονάρας, της απενεχοποίησης του ότι δεν έχεις μία να πας σε κανα πιο γκλάμορους μέρος και τη βγάζεις στους δημόσιους χώρους. Και επειδή αυτές είναι σοβαρές ανάγκες σε μια υφεσιακή και ετοιμόρροπη οικονομία, είναι πολύ πιθανό --αν και με αυτά τα πράγματα ποτέ δεν ξέρεις-- η πλατεία να μονιμοποιηθεί ως κοινωνικό φαινόμενο, σε μόνιμη απόσταση απ' την πολιτική, να διεκδικήσει την πραγματική της αυτονομία από πολιτικές διεργασίες με επιτυχία χωρίς να αποφεύγει την συζήτηση για τα προβλήματα της κοινωνίας, αλλά και χωρίς να την πολυκαίει να αναλάβει κάποια δράση σε κάποια κατεύθυνση, και πολύ περισσότερο, χωρίς να την πολυκαίει να ακούει το οποιοδήποτε κόμμα νομίζει ότι βρήκε εκεί τη μαγιά της επανάστασης (λέμε και καμιά μαλακία να περάσει η ώρα, της εκλογικής ενίσχυσης εννοούσα). 

Έτσι, μαζί με το ας πούμε 60% που θα είναι ακόμα προσκολλημένο στα κόμματα, τις ανακοινώσεις τους, και τις ενδοκομματικές και διακομματικές διαμάχες τους, θα υπάρχει και ένα άλλο 30%, που θα είναι βασικά κάτι άλλο, παραπληρωματικό ως προς την πολιτική ζωή, χωρίς φιλοδοξία να την υποκαταστήσει ή να την μετασχηματίσει, αλλά με αρκετό μέγεθος και αποφασιστικότητα να διεκδικήσει τον δίκο του παραπληρωματικό χώρο ώστε το κράτος να αναγκαστεί να το ανεχτεί, τα κόμματα και οι "χώροι" να το αφήσουν ήσυχο, και αυτό να κάνει την δική του διαρκή μη επανάσταση.

Χρόνια μετά, θα γραφτούν πολύ ενδιαφέρουσες ανθρωπολογικές μελέτες για το λαό που, αφού έπαιξε και έχασε με τα καθεστωτικά κόμματα, κουράστηκε να βασανίζεται από την έλλειψη Πλάνου Β' για την πολιτική, και είπε να το διασκεδάσει τουλάχιστο, αφαιρώντας τον εαυτό του από κάθε ιστορικο-πολιτικό καθορισμό, και μετατρέποντας αυτό που για τους θεωρητικούς είναι μια διαρκής πολιτική, θεσμική, ιδεολογική και οικονομική κρίση σε έναν παράδοξα μετα-αφελή και ενσυνείδητο χαβαλέ. Υπ' αυτή την έννοια, όλα τα λεφτά βρίσκονται στο να σκεφτείς το μπαχτινικό παράδειγμα του καρνάβαλου ως αυτό που δεν προηγείται απλώς της ανάδυσης πολιτικών δομών που δίνουν κατεύθυνση στην συγκεχυμένη και αντιφατική ανατρεπτική θέληση του προκαπιταλιστικού αυτού θεσμού, αλλά έπεται επίσης του τέλους της πολιτικής, αυτή τη φορά ως διαδικασία όχι παροδική, αλλά μόνιμη.

114 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Τελικά όλοι οι αρρωστημενα κολλημένοι σε ένα δόγμα (φονταμενταλιστές χριστιανοί, φονταμενταλιστές κομμουνιστές, φονταμενταλιστές κάθε σωτηριολογικής ηθικής εν γένει) ένα πράγμα δεν αντέχουν: τον χαρούμενο και εξωστρεφή άνθρωπο. Που αντί να καθορίζει ιστορικά τον εαυτό του (αχ θεέ μου πόσο κοντά στον Ράμφο είναι αυτή η άποψη!) "κάνει πάρτυ" ακόμα και πάνω στο σχοινί του ακροβάτη!

Ά ρε θλιμμένα και ξινά πρόσωπα των επαναστατών των πληκτρολογίων και του καναπέ! Η επανάσταση θα σας αφήσει εσαεί αγάμητους

Αντωνης είπε...

Σ' αγαπάω μ' ακούς, σ' αγαπάω μ' ακούς, σ' αγαπάω σουουου λέεεω!

Ανώνυμος είπε...

Tέλειο το σχόλιο!
Αντώνη, θα μπορούσες να απαντήσεις στον Ανώνυμο 2:10 μ.μ. ότι "εκτός από τον ιμπεριαλισμό υπάρχει και η μοναξιά (του)...
Χαχαχα!

Αντωνης είπε...

Το σχόλιο ήταν άψογο, για αυτό και παρά τον υβριστικό του χαρακτήρα το εμφάνισα. Πολύ ωραίο σχόλιο, το απήλαυσα.

Ανώνυμος είπε...

καμμιά κουβέντα για την εισβολή στην κατάληψη πατησίων και σκαραμαγκά;

δίπλα είναι και βγάζει μάτι η παράλληλος σχεδιασμός και εκτέλεση των κατασταλτικών επιχειρήσεων..

ή δε μας αφορά τι κάνουν αυτοί οι προβοκάτορες οι αναρχικοί;

Αντωνης είπε...

Ώπα φίλε, δεν γνωρίζω για αυτό που αναφέρεις, αν θες πληροφορείς ανάλογα.

Σε κάθε περίπτωση όμως δεν θα το έβλεπα ως βάση εξομοίωσης της πολιτικής λειτουργίας των δύο χώρων.

Αντωνης είπε...

ΟΚ, το είχα δει αυτό, αλλά μπερδεύτηκα με τα Ναυπηγεία, σόρι: http://e-globbing.blogspot.com/2011/07/blog-post_4340.html

bhoy είπε...

Νομίζω πως ούτε πολιτικά ούτε...ανθρωπολογικά είναι σωστό και πρέπον να "χαιρόμαστε" για μια ωμή καταστολή από με πολιτικό μπροστάρη τον Καμίνη...που κάποιοι μας τον πρότειναν ως αντίβαρο του Κακλαμάνη!
Είναι όμως άξιο αναφοράς πως πάντα στην Ελλάδα από τα μέσα Ιούλη (στην καλύτερη) κάποια κινήματα πρέπει να λήγουν- είχαμε μέχρι κι ανακοίνωση από το ΜΑΑ για ραντεβού στην πλατεία από Σεπτέμβρη...

Πάντως αν δείτε άλλες πλατείες,ίσως και να βρείτε πιο ενθαρρυντικά σημεία,π.χ. στην Χαλκίδα.


υ.γ.τόσοι άνεργοι,τόσοι χαμηλόμισθοι..πού στα ρημάδια διακοπάρουν; Ελεύθερη κατασκήνωση όλοι;Μπα...

sjors είπε...

ωραίο ποστ και σε γενικές γραμμές συμφωνώ, αλλά ειδικά η τελευταία παράγραφος βγάζει έναν φουκουγιαμισμό που δε με πείθει καθόλου.
νομίζω παραβλέπεις το γεγονός οτι κρίση-ξε-κρίση, η ελληνική κοινωνία (σε ένα μεγάλο ποσοστό) καίει ακόμα το συσσωρευμένο λίπος της χρυσής της εποχής, ατομικά αλλά και διαγενεϊκά(?? φτου, πως μεταφράζεται το intergenerationally)
το πανηγύρι του συντάγματος μέσα σε αυτό το πλαίσιο συνέβαινε και αυτό καθόρισε το τι ήταν.
αυτό δε σημαίνει οτι θα συνεχίζεται στον αιώνα τον άπαντα.

τώρα για το όλο καθεστώς σχολιασμού εδω πέρα, το βρίσκω λίγο νοσηρό, αλλά δε βαριέσαι, αυτά που γράφονται πρωτογενώς είναι υπερβολικά χρήσιμα για να μανουριάζει κανείς για τα σχόλια.
κανα δυο σχόλια μου που δε δημοσιεύτηκαν στο παρελθόν μάλλον δεν θα ήταν αρκετά "ακαδημαϊκά" για το καλό τους.
no worries, αρκεί που τα διάβασες
(μάλλον κι αυτό την ίδια μοίρα θα έχει)

Αντωνης είπε...

bhoy: Ήμουν, ως συνήθως φυσικά, θλιβερή μεινότητα στην μεγάλη μου επιφυλακτικότητα για τον Καμίνη, οπότε μάλλον αλλού πρέπει να απευθυνθείς, και δη σε αρκετούς κυρίους που τον υποστήριξαν σφόδρα προεκλογικά ενώ υποστήριξαν επίσης, μέσα απ' τα γνωστά λαϊφσταλικά μέσα, τις πλατείες. Αν θες ονοματάκια στείλε μέιλ.

Αντωνης είπε...

@ sjors:

Αν μπορείς να θυμηθείς σε ποια ποστ ήταν, θα ψάξω να τα βρω μήπως από αβλεψία δεν βγήκαν. Θυμάμαι ότι τώρα που ανέβασα σχόλια manually ανέβασα τουλάχιστον ένα δικό σου.

Γενικά, δεν μπλοκάρω σχόλια παρά μόνο αν είναι προσωπικά υβριστικά (και όχι πάντα ούτε αυτό, όπως θα είδες), ή αν εκβιάζουν ή ρουφιανεύουν (και αυτό όχι πάντα).

Δεν έχω άλλο κριτήριο για να μη έγκριση σχολίων.

Ανώνυμος είπε...

Ο κόσμος κατά βάση ήθελε να βγει απ' το σπίτι του όπου είχε εγκλωβιστεί απ' τον φόβο και την κατάθλιψη, να μιλάει, να βλέπει άλλους να μιλάνε, να βλέπει ταινίες, να χορεύει, να τραγουδάει, να στρίβει τσιγάρα, να γνωρίσει ωραία παιδιά του αντίθετου ή του ίδιου φύλου, και γενικώς να περάσει καλά με λίγα λεφτά για καμιά μπύρα και κανα σουβλάκι.

Με άλλα λόγια, το Πολυτεχνείο ζει:

http://www.youtube.com/watch?v=-dJPaK-MkDg

Αντωνης είπε...

@sjors: στο "Ζήτημα εμπιστοσύνης" έκανες σχόλιο, δημοσιεύτηκε και σου απάντησα. Πες μου σε ποιο άλλο ποστ για να το αναζητήσω. Αν το έκανες μετά το disqus, δηλαδή στο blogger με το όνομα sjors δεν υπάρχει καμία περίπτωση να μην στο έχω εγκρίνει. Απλά δεν έφτασε στο σύστημα.

Αν το έκανες στο disqus την εποχή που γινόταν χαμός στα σχόλια, υπάρχει μια περίπτωση να μην το είδα γιατί ερχόντουσαν το ένα πάνω στο άλλο.

Αντωνης είπε...

Ανώνυμος, 4.43.

Δεν το ξέρω φίλε μου, στο Πολυτεχνείο ήμουν τριών ετών. Μπορεί, τι να σου πω.

Αλλά ξέρω γω, οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές. Ούτε καπιταλιστική κρίση αφορούσε το Πολυτεχνείο, ούτε παγκοσμιοποίηση. Ακροδεξιά χούντα αφορούσε.

Αντωνης είπε...

@sjors: Α, επίσης για τον "φουκουγιαμισμό" της τελευταίας παραγράφου, οι στόχοι στα κείμενα δεν είναι πάντα αυτοί που φαίνεται ότι είναι, ούτε τα μέσα με τα οποία αναζητώνται είναι πάντα τα μέσα που θα διαλέγαμε υπό άλλες περιστάσεις.

Εν προκειμένω υπάρχει μια σειρά λόγων για τους οποίους η τελευταία παράγραφος αναφέρεται σε μεταπολιτικό καρναβάλι οι οποίοι δεν αφορούν τους αναγνώστες ευρύτερα αλλά μια συγκεκριμένη θεωρητική τάση νομιμοποίησης της μεταπολιτικής.

Αντωνης είπε...

@bhoy:

Ξέχασα να ρωτήσω ποιος χαίρεται και για τι. Αν εννοείς εμένα, πάντως, το να μην γράφεις φαντασιόπληκτες περιγραφές ηρωϊκών μαχών που μόνο στο κεφάλι σου υφίστανται δεν σημαίνει ότι χαίρεσαι με την καταστολή, πολύ περισσότερη και αισχρότερη εκ της οποίας ασκήθηκε στο άμεσο παρελθόν, χωρίς καμία ιδιαίτερη συγκίνηση στην ευρύτερη αριστερά, η οποία κοίταγε αλλού (για την Υπατία μιλάω).

Smirnoff είπε...

Αυτό που έμεινε το τελευταίο διάστημα από τις πλατείες δεν έχει ιδιαίτερη σχεση με το κίνημα των αγανακτισμένων. Πρόκειται για 50 άτομα που παραμένουν προσκολλημένοι στα περασμένα μεγαλεία του κινήματος, αρνούμενοι να παραδεχτούν πως οι πλατείες και το παράδειγμα τους απέτυχε και απομαζικοποιήθηκε (μαζί με αυτούς βέβαια και διάφοροι μπλόγκερς και αριστεροί που έιχαν επενδύσει τα πάντα στην αδιαμεσολάβητη εισβολή του πλήθους απέναντι στη συντηρητική αριστερά).

Χθές πέρασα από το Σύνταγμα, τη στιγμή της "επανακατάληψης" και την πανηγυρικής συνέλευσης. Ήταν ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς τις διάφορες τοποθετήσεις. Πέρα από τις cult παρεμβάσεις διαφόρων, οι περισσότερες στόχευαν στο να αναδείξουν έναν εσωτερικό εχθρό που υπονομεύει τα κίνημα από τα μέσα και ευθύνεται για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Αυτός ο εχθρός δεν ήταν άλλος από τα κόμματα και την αριστερά που προσπάθησε να αποικίσει την πλατεία, να αναιρέσει την άμεση δημοκρατία της, να γραφειοκρατικοποιήσει τις δομές του και στο τέλος να την ακυρώσει. Ήταν πολύ διδακτικό να ακούει κανείς τοποθετήσεις, που ήταν αυτές που εισέτπρατταν μακράν τις περισσότερες επιδοκιμασίες, να μην στηλιτεύουν το κράτος ή την αστυνομία που εκκένωσε την πλατεία, αλλά τα κόματα, τα συνδικάτα και την αριστερά. Ένα άλλο στοιχείο επίσης των ομιλιών ήταν οι συνεχείς αναφορές στο μεγαλείο του κινήματος σε συνδυασμό με διάφορες επικολυρικές περιγραφές και σχεδιασμούς για νέες μαζικές κινητοποιήσεις χιλιάδων και εκατομμυριών. Ήταν εμφανής μία προσπάθεια συσπείρωσης μέσα από την κατασκευή ενός κοντινού, απτού εχθρού, όχι το κράτος βέβαια, αυτό είναι πανίσχυρο και απρόσιτο, αλλά ο διπλανός αριστερός. Είναι αναπόδραστη η κατάληξηη μάλλον για κάθε τι που δεν θέλει να πεθάνει, ενώ έχει κάνει τον κύκλο του, να τρώει τις σάρκες του...

Αντωνης είπε...

@Smrinoff: Υπάρχει καν αντίληψη του τι εννοούμε με τη λέξη κράτος άραγε; Εγώ έχω την αίσθηση ότι με τη λέξη "κράτος" οι πλείστοι εννοούν απλώς "κυβέρνηση."

Ανώνυμος είπε...

Θέλω να σας επισημάνω τα ακροδεξιά συνθήματα "ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ" και "Η ΤΑΝ Η ΕΠΙ ΤΑΣ" που έχουν πλέον υιοθετήσει οι Αγανακτισμένοι. Δείτε εδώ http://bit.ly/p54QqR

bhoy είπε...

Θα ήμουν ηλίθιος αν σας πίστωνα τον Καμίνη!
Αλλά για γράφτε ντε κανά όνομα...Καμιά φυλλάδα,κανά κόμμα,καμιά προσωπικότητα ντε!!! ;-)

Smirnoff είπε...

@Aντώνης

Αν κρίνω από τους παρευρισκόμενους χθες (και όχι μόνο) στο Σύνταγμα, μάλλον όχι. Είχε σημασία πάντως το γεγονός πως χθες είχε ελάχιστη έως καθόλου αριστερά, λιγοστά μόνο πρόσωπα εντόπισα και με παθητικό ρόλο μάλιστα. Τι έγινε, το νέο κινηματικό και πολιτικό υπόδειγμα μόνο τόσο άντεξε;

Αντωνης είπε...

bhoy: Research, research!

Κάνε καμιά επίσκεψη στο buzz επί προεκλογικής περιόδου και ψαξ' το:-)

DimosK. είπε...

Eγω δεν μπορω να καταλαβω καποια πραγματα(και μαλλον ειναι δικο μου προβλημα)
a)Υπηρχε περιπτωση να μην γινει προσπαθεια "εκκαθαρισης" της πλατειας?
b)Οι αγανακτισμενοι περιμεναν οτι θα τους αφηναν ανενοχλητους να "κρατανε" την πλατεια τωρα που δεν υπαρχει ψυχη ζωσα να την υπερασπιστει, οταν με αρκετες χιλιαδες κοσμου παροντες την ειχαν κανει θαλαμο αεριων?
c)Ο Καμινης ειναι ο ιδιος που ηταν ο Συνηγορος του Πολιτη και το δημοκρατικο αντιπαλο δεος, στον φασιζων Κακλαμανη ε?
Ο ιδιος που τα free press των ειχαν αναγορευσει σε Μοναδικη Ελπιδα?
d)Υπαρχουν ακομα καποιοι που πιστευουν οτι τα πολιτικα-συγκρουσιακα παιχνιδια παιζονται με ορους "πολεμου" οπως οταν ειμασταν πιτσιρικαδες και διακοπταμε για φαϊ-υπνο-ποδοσφαιρο και μετα ξαναγυριζαμε και ξαναξεκινουσαμε απο εκει που το ειχαμε αφησει?Ειναι τοσο ρομαντικα ασχετοι?
Εχω ακουσει και αλλες φορες οτι "απο Σεπτεμβρη θα γινει κολαση",απο τα δυο κομματα της Αριστερας..Ελπιζωντας να βγω ψευτης,φοβαμαι οτι απο Σεπτεμβρη μαλλον μια τρυπα στο νερο θα κανουμε και απλα θα λαβουμε μερος στις εκλογες, για να βγει ο εγγονος της Π.Δελτα να αποτελειωσει οτι αφησε ο εγγονος του "γερου της Δημοκρατιας"

Αντωνης είπε...

@ DimosK: Τις ίδιες απορίες έχω και γω.

sjors είπε...

στο "ζήτημα εμπιστοσύνης" είχα αφήσει και δεύτερο σχόλιο (ουσιαστικά ρωτούσα γιατί στην κύπρο και όχι και στην ελλάδα;)
μπορεί να το έφαγε ο blogger, δεν ξέρω.

τώρα, για τους στόχους που δεν είναι πάντα αυτοί που φαίνονται και τα μέσα που είναι άλλα από αυτά που θα διαλέγαμε, για να πούμε πράγματα που δεν αφορούν τους αναγνώστες ευρύτερα, εδώ πάω πάσο.
είναι μάλλον θέμα στυλ αλλά και μιας βαθύτερης συγκρότησης του πολιτικού λόγου που προσωπικά τείνω να την κρίνω πάντα σε συνάρτηση με το διακύδευμα της κάθε σηζήτησης (με τη στενή έννοια)
για ένα απλό post σε ένα blog, δε βλέπω και κανα τεράστιο διακύδευμα να δικαιολογεί ακροβατικά.
ίσως να φταίει που δεν είμαι μαρξιστής-λενινιστής :)

Αντωνης είπε...

@sjors:

"ίσως να φταίει που δεν είμαι μαρξιστής-λενινιστής"

Ναι, μάλλον αυτό φταίει, να το κοιτάξεις.:-)

Όχι, δεν υπήρχε άλλο σχόλιο για το συγκεκριμένο ποστ από σένα στο blogger, αν τυχόν το χεις κρατήσει ξαναστείλε το.

Αντωνης είπε...

Α, και βέβαια έχεις κάθε δικαίωμα να μη γουστάρεις το κείμενο ή ένα σημείο ανεξαρτήτως των λόγων που έχω εγώ να διαλέγω ένα τρόπο να το γράψω με τον Χ ή Ψ τρόπο. Προς Θεού.

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αντωνης είπε...

"Μου κάνει εντύπωση η ύπαρξη ενός σταθερού αντι-εσχατολογικού και αντι-μεταφυσικού επιχειρήματος σε πιο λαική έκδοση, ίσως για λόγους που έχουν σχέση με την αμεσότητα της κουβέντας και όχι με την ελλειπή θεωρητική κατάρτιση. Πάντως είναι μαζικό επιχείρημα. Τις τελευταίες μέρες σκέφτομαι έντονα τι ρόλο έχει παίξει η καστοριαδική θεωρία και ο Παπαιωάννου ως μαζικες θεωρίες, στην έκπτωσή τους τελικά τόσο μέσω του οχήματος της "άμεσης δημοκρατίας" όσο και μέσω της αντι-εσχατολογικής εμμονής (πλέον)"

Bingo. Καταλαβαίνεις υπερβολικά πολλά εσύ, να σε προσέχουμε :-)

Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα, ποια επανάσταση και κουραφέξαλα, ποιος περιμένει, δεν υπάρχουν αυτά, ζήσε τη στιγμή, σήμερα είμαστε αύριο δεν είμαστε κλπ. Αλλά στο πιο πολύ πιο διανοουμενέ. Και ο Καστοριάδης κατά το μισό στο μιξ. Το άλλο μισό είναι Νέγκρι. Και σε όλα μαζί μπαίνει μια ωραία σάλτσα Γκρικ βαριεστημάρας με δύσκολα ζητήματα.

Αντωνης είπε...

Βασικό σύνθημα από θεωρητική σκοπιά: όχι στην άρνηση. Κατάφαση, κατάφαση και μόνο κατάφαση. Όλα είναι καλά, όλα θετικά, θα νικήσουμε, δηλαδή δεν θα νικήσουμε γιατί αυτά είναι παρωχημένα πράματα, θα περάσουμε ωραία γιατί θα αλλάξουμε τον κόσμο μέσα στο κεφάλι μας.

Αντωνης είπε...

Οπότε είπα να το δω και γω θετικά, γιατί όχι, καλά περνάει ο κόσμος, μην είμαστε μίζεροι και ξινοί αριστεροί που είπε κι ο πρώτος σχολιαστής. Δεν χάθηκε και ο κόσμος, ιδεολογικό τουλάχιστο λίπος μπόλικο.

Smirnoff είπε...

Έχει ενδιαφέρον πάντως να διερευνήσουμε τις διαφορές που χαρακτηρίζουν την "πολιτική της επιθυμίας" από την πολιτική της άρνησης. Μία πολιτική που αρθρώνεται γύρω από την επιθυμία, την προστοχαστική επιθυμία, λειτουργεί κανονιστικά και εν τέλει απολογητικά για το υπάρχων πλέγμα σχέσων, αφου ενστικτωδώς σχεδόν, αντιλαμβάνεται και προσαρμόζεται στου περιορισμούς που θέτει το υπάρχων και προσπαθεί να αντλήσει απόλαυση από όπου μπορεί, ναρκισσευόμενη, βαφτίζοντας την ήττα σε νίκη. Από κάποιες απόψεις η ήττα έχει μετατραπεί σε νίκη αφού η επιθυμία γίνεται αντιληπτή με τέτοιο τρόπο ώστε πάντοτε να ικανοποιείται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μία τέτοιας λογικής είναι η φιλοσοφία του Νέγκρι (εν πολλοίς και του Ντελέζ) ενώ την συναντήσαμε στην πράξη στην πλατεία.

Αντίθετα η πολιτική της άρνησης δε στοχεύει στη διαμόρφωση πεδίων διονυσιακής έκστασης και χώρων μέθεξης, θυμίζει πεδίο μάχης και αποσκοπεί στην καταστροφή του αντιπάλου. Η άρνηση είναι πρώτα απ' όλα άρνηση του εαυτού, ένας εαυτός όμως που δεν μπορεί να πάψει να υφίσταται αν δεν εξαλειφθεί το αντίθετό του, ο εχθρός με βάση τον οποίο ορίζεται, αφού τα πάντα σσχεδόν στην πολιτική εμφανίζονται σε ζεύγη αντιθέτων. Η πολιτική της άρνησης δεν στερείται επιθυμίας, είναι όμως και αυτή μία "αρνητική" επιθυμία, μία απέχθεια για το οτιδήποτε έχουν να προσφέροθυν οι υπάρχουσες εκμεταλλευτικές σχέσεις, τις ανάγκες που παράγουν και τα υποκείμενα που εγκαλούν. Είναι η επιθυμία για κάτι που δεν υπάρχει, για μία ουτοπία που μπορεί να προσεγγιστεί μόνο όταν πάψουν να ύφιστανται τα υποκείμενα (αρνούμενα τον εαυτό τους) που την ενσαρκώνουν. Αυτή νομίζω είναι από πολλές απόψεις η διαλεκτική προλεταριάτου - επανάστασης - κομουνισμού στον Μαρξ.

Αντωνης είπε...

@Smirnoff: Μου αρέσει πάρα πολύ όταν εγώ το ρίχνω στο εντελώς "λαϊκά και χύμα", έρχεσαι και κάνεις τη δουλειά της θεωρητικής μετάφρασης και αποκαθιστάς το τι λέω στο επίπεδο που πρέπει επίσης να ειπωθεί :-)

Ευχαριστώ ρε φίλε.

Αντωνης είπε...

Να προσθέσω, επ' αφορμή της αναφοράς του Σμιρνοφ στην "προστοχαστική επιθυμία", το κείμενο του Bloch για θερμά και ψυχρά ρεύματα στον μαρξισμό (εδώ), και, γενικότερα, την αντιδιαστολή της αφηρημένης στην "απτή" ουτοπία στο βασικό του έργο του Das Prinzip Hoffnug (Η αρχή της ελπίδας). Η άρνηση αποκτά κεντρική σημασία στην "απτή" ουτοπία.

Smirnoff είπε...

Αντώνη, εγώ πρέπει να σε ευχαριστήσω γιατί αν δεν υπήρχε αυτό το ιστολόγιο θα αισθανόμουν απελπιστικά μόνος σε αυτή τη συγκυρία, μία συγκυρία που από κάποιες απόψεις θυμίζει τη δεκαετία του 30 του Μπένγιαμιν, με μία σημαντική διαφορά: τότε αρκετοί κομμουνιστές είχαν συναίσθηση του κινδύνου και της αδυναμίας τους, παλεύοντας στο παρόν όχι για να νικήσουν, γνώριζαν πως κάτι τέτοιο ήταν μάλλον αδύνατο, αλλά για να σώσουν το μέλλον. Σήμερα δυστυχώς, ούτε αυτή η συνείδηση δεν υπάρχει. Συνέχισε την πολύ καλή δουλειά.

Αντωνης είπε...

Αμοιβαία τα αισθήματα Σμιρνόφ, δεν ξέρω πού θα έβρισκα το κουράγιο το τελευταίο δίμηνο χωρίς εσένα στο ιστολόγιο.

Για τον Μπλοχ, όταν λέω "εδώ" εννοώ στο ιστολόγιο, (βλ. ταμπέλα Bloch).

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αντωνης είπε...

Τώρα τι τον θες τον Καρούζο, να ψυχοπλακωθούμε όλοι μαζί με το "επίπεδο" της σημερινής λογίου αριστεράς;

Τι Λωζάνηηηη, τι Κοζάααανηηη, χιόνια η μια και χιόνια η άααλληη...

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αντωνης είπε...

"είναι πίσω απ'ολους τους παροντομανείς καταφατιστές..(έχω πιεί και λίγο..)"

Ναι, αλλά έχοντας φιλτραριστεί γαλλικά απ΄το μετα 68 πνεύμα. Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Κυρίως το φιλτράρισμα Φουκώ και Ντελέζ. Ο Μπαντιού είναι αρκετά πιο προσεκτικός με το θέμα αυτό εξ αρχής. Και σε ό,τι αφορά αποστάσεις απ' τον Νίτσε συγκεκριμένα, και σε ό,τι αφορά αποστάσεις από μια αποκλειστικά καταφατική πολιτική οντολογία. Βλέπε ιδιαίτερα το κείμενο "Η φιγούρα του στρατιώτη" εδώ.

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

Χρόνια μετά, θα γραφτούν πολύ ενδιαφέρουσες ανθρωπολογικές... κλπ, κλπ...

Ανησυχίες για τους ιστορικούς και τους θεατές της ταξικής πάλης.Στην καλύτερη περίπτωση, ανησυχίες για τους ασχολούμενους με την Θεωρία της επανάστασης...

Όμως η Πολιτική είναι άλλο πράγμα. Έχει την δική της αυτονομία, τόσο από τις θεωρητικές προσεγγίσεις όσο και από τις συλλογικές πρακτικές. Έχει τις ζαριές της και τα ρίσκα της. Δεν στηρίζεται σε βεβαιότητες, αλλά τις ανατρέπει. Εξάλλου, ανάλυση της συγκυρίας, δεν είναι ένα "τεχνικό ζήτημα" που αρκούν οι θεωρητικές προσεγγίσεις. Αν ήταν έτσι, αυτοί που έχουν "διαβάσει" καλά Μαρξισμό/Λενινισμό θα ήταν και οι καλύτεροι πολιτικοί...

Ή, για να πούμε τα πράγματα πιο απλά: Αντώνη διακατέχεσαι από το σύνδρομο του "Μηλιού". Καλός στην θεωρία, αλλά όταν μπλέκεσαι με τα πολιτικά ζητήματα της συγκυρίας τα κάνεις θάλασσα. Όσους σοφούς της επανάστασης και να επικαλεστείς, δεν πρόκειται να βρεις εκεί τις απαντήσεις για το κίνημα της 25ης Μάη.

Μην ξεχνάς εξάλλου πως την πάτησαν με τον Μάη του 68 πόσοι πολιτικοί σχηματισμοί της Αριστεράς όπως και οι διανοούμενοι της. Μην πιάσουμε και το δικό μας "πολυτεχνείο"...

Όταν η πράξη ξεπερνάει μερικές φορές την θεωρία, καλό είναι να την αφήνουμε λίγο στην άκρη και να επανεξετάζουμε τα πράγματα, ανιχνεύοντας αυτές τις διαφορές.

Υ.Γ. Την ιστορία την γράφουν πάντα οι κυρίαρχοι...

Αντωνης είπε...

@ΕΟΣ: Άσε με μένα να τα κάνω θάλασσα, δεν πειράζει, εγώ γίνομαι ρεζίλι στον ντουνιά.

Αυτό το Μηλιός όμως το θεωρώ υπερβολικά βαριά βρισιά. Κάτι άλλο σε απαξίωση δεν σου βρίσκεται εύκαιρο;

Αντωνης είπε...

@ΕΟΣ: Σόρρι, ξέχασα να ρωτήσω. Το ΕΟΣ βλέπω δεν είναι πλέον Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ αλλά Ένωση Οπαδών για τη Συσπείρωση της Ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Την κοπάνησες απ' τον ΣΥΡΙΖΑ; Είσαι με άλλο κόμμα τώρα; Τι παίζει;

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

@Αντώνη,

καθόλου δεν σε απαξιώνουμε! Και link σου έχουμε βάλει στο blog μας, και κάνουμε αναφορές και παραπομπές σε αυτά που δημοσιεύεις. Ούτε θεωρούμε ότι όλα αυτά ακυρώνονται, επειδή διαφωνούμε για το κίνημα της 25η Μάη.

Επέτρεψε μας λοιπόν να έχουμε το δικαίωμα της κριτικής στα σημεία που διαφωνούμε. Διάφορσ σου έχουν σούρει παραπάνω (ας μην τα επαναλάβω) και με το "Μηλιός" παρεξηγήθηκες;

Αντωνης είπε...

@Eriugena:

Όχι, είναι καλό παιδί ο ΕΟΣ, εγώ τον πάω. Οι πλατείες τον εκσφενδόνισαν πολύ μακριά. Τόσο μακριά που στις πλατείες βλέπει ταξική πάλη και θεωρεί ότι μπορεί να κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε δράστες και θεατές εν τω μέσω πακτωλών μηντιακού επικαθορισμού των πάντων (για αυτόν τον Ντεμπόρ ρε παιδί μου, τέτοιο φτύσιμο δεν το περίμενα οι 68 ρηδες).

Και ενώ στην Κύπρο οι αγανακτισμένοι πήραν ξεκάθαρα για όλους την ακροδεξιά στροφή που είπα ότι προετοιμαζόταν να πάρουν ήδη απ' τις 31 Μάη (τι αλήτης που είμαι!--http://radicaldesire.blogspot.com/2011/05/modular-indignation.html)

ο ΕΟΣ ονειρεύεται την έφοδο στους ουρανούς και τη φωτιά στα γενικά επιτελεία.

Είναι μια πολύ χαριτωμένη κατάσταση.

Αντωνης είπε...

"@Αντώνη,

καθόλου δεν σε απαξιώνουμε! Και link σου έχουμε βάλει στο blog μας, και κάνουμε αναφορές και παραπομπές σε αυτά που δημοσιεύεις. Ούτε θεωρούμε ότι όλα αυτά ακυρώνονται, επειδή διαφωνούμε για το κίνημα της 25η Μάη.

Επέτρεψε μας λοιπόν να έχουμε το δικαίωμα της κριτικής στα σημεία που διαφωνούμε. Διάφορσ σου έχουν σούρει παραπάνω (ας μην τα επαναλάβω) και με το "Μηλιός" παρεξηγήθηκες;"

Ρε συ χιούμορ κάνω, αφού ξέρεις πόσο βρισίδι έχω ρίξει στον Μηλιό:-)

Δεν έχω κανένα παράπονο επί του προσωπικού, ειλικρινά.

Αντωνης είπε...

Και αυτό έλειπε να έχω παράπονο. Με τόσα που σου χω σούρει στο μπλογκ σου, μια χαρά στέκεσαι.

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Ανώνυμος είπε...

Σωστός! Ό,τι δεν συντάσσεται απόλυτα με το ΚΚΕ είναι καταδικασμένο και πάντα κατακριτέο

Dimitris

Αντωνης είπε...

Χα χα χα χα

celin είπε...

"Βασικό σύνθημα από θεωρητική σκοπιά: όχι στην άρνηση. Κατάφαση, κατάφαση και μόνο κατάφαση. Όλα είναι καλά, όλα θετικά, θα νικήσουμε, δηλαδή δεν θα νικήσουμε γιατί αυτά είναι παρωχημένα πράματα, θα περάσουμε ωραία γιατί θα αλλάξουμε τον κόσμο μέσα στο κεφάλι μας."

Aνατριχιαστικο αυτο το σχολιο σου, Αντωνη. Τονοι πεσσιμισμου (η μηπως ρεαλισμου;) με καταπλακωσαν και με επιασε η μαυρη απελπισια!
Καπως ετσι σκεφτονται αρκετοι, μεσα τους εχουν ηδη ακυρωμενη τη περιπτωση της νικης, δεν ειναι οτι δεν ελπιζουν στη νικη, ειναι οτι δεν τη θελουν καν, γιατι νικη θα σημαινε μια τεραστια αλλαγη στο κοινωνικοπολιτικοοικονομικο γιγνεσθαι, μια τεραστια αλλαγη στον τροπο σκεψης και στον τροπο οργανωσης της κοινωνιας

(Κ εμεις ψιλοβαριομαστε για κατι τετοιο,ασε που δε ξερεις, μπορει κ να υπερβαλλουμε, μπορει να φτιαξουν τα πραγματα αυριο μεθαυριο, τι διαολο, ισως ο ΓΑΠ τελικα να μην ειναι τοσο κακος οσο νομιζουμε...)

Αυτο παντως που εσυ λες καταφαση, εγω το λεω αρνηση. Αρνουμαι τη πραγματικοτητα, αρνουμαι την επελαυνουσα κινεζοποιηση, την οικονομικη και φυσικη εξοντωση των πολλων, και κλεινομαι στον δικο μου κοσμο, σε εναν κοσμο που ο καπιταλισμος με ανθρωπινο προσωπο μπορει να υπαρξει οταν τελειωσουμε με τους "τοκογλυφους" -οχι καπιταλιστες, αυτοι ενταξει, ειναι αλλιως, ολοι θυμομαστε πριν 200 χρονια που εκαναν κουμαντο περισσοτερο οι βιομηχανοι απο τους τραπεζιτες,
τι καλα περνουσε ο λαος-.


Να πω παντως οτι εδω σε αυτο που λες, διαφωνω

"Αν εννοείς εμένα, πάντως, το να μην γράφεις φαντασιόπληκτες περιγραφές ηρωϊκών μαχών που μόνο στο κεφάλι σου υφίστανται δεν σημαίνει ότι χαίρεσαι με την καταστολη"

Κι ομως, ηρωικες μαχες-τηρουμενων παντα των αναλογιων και των δεδομενων της εποχης-
δοθηκαν. Τα δακρυγονα, τα αντισφυξιογονα και το ξυλο που φαγαν οι ανθρωποι στο Συνταγμα, δε τα εχουν φαει αλλοι τα τελευταια τουλαχιστον 20 χρονια.
Κι εκεινη τη στιγμη, εμεις οι υπολοιποι ειχαμε κλειστει σπιτι μας και τα βλεπαμε στη τη΄λεοραση, αντι να κατεβει 2.000.000 κοσμος κατω για να παρει παραμαζωμα τα μαντροσκυλα του Καθεστωτος.
Εκεινοι αντισταθηκαν. Νεκρο δεν ειχαν αλλα αυτο ηταν καθαρα τυχη, καλη τυχη.
Εμειναν εκει καποιοι λιγοι χιλιαδες και παλεψαν.
Εμενα λοιπον δεν ειναι το προβλημα μου αυτοι οι λιγοι χιλιαδες, ειτε διαφωνω ειτε συμφωνω μαζι τους, αλλωστε δεν εχει συγκροτηθει ακομα συλλογικο πολιτικο υποκειμενο εκει για να δουμε τι ρολο βαραει.

Το προβλημα μου ειναι οι απολιτικ που καθημενοι στον καναπε αναρωτιουνταν "ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ ΟΙ ΑΓΑΝΑΚΤΙΣΜΕΝΟΙ;"
Αυτοι τουλαχιστον προσπαθησαν οπως λες να γνωριστουνε, να επικοινωνησουν. Οι αλλοι;

Και θα ηθελα να κλεισω χωρις αυτη τη παραγραφο, αλλα Αντωνη, δεν υπαρχει φως. Ενταξει, θα κοροιδεψουμε λιγο ακομα εαυτους κι αλληλους για να μη μας φαει τελειως η μαυρη απελπισια,
αλλα, δε βλεπω φως.

Νομιζω οτι οι 99 στους 100, αν τους βαλεις το μαχαιρι στο λαιμο λεγοντας τους ΔΙΑΛΕΞΕ, ΕΙΤΕ ΘΑ ΕΞΕΓΕΡΘΕΙΣ ΕΙΤΕ ΘΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕΙΣ, ΑΥΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΣΟΥ
θα παρουν απο μονοι τους το μαχαιρι και θα το μπηξουν στο λαιμο τους.
Και να πω αλλη μια μαυρη αληθεια, δε με βλεπω απτους εκατο να ειμαι ο ενας, ουτε εγω, που γραφω αυτα που γραφω

Uturunco είπε...

Για να μην ξεχνιόμαστε όμως η "κατάφαση" είναι η εργασία. Αν κάτι είναι "αρνητικό" είναι το κεφάλαιο. Το κεφάλαιο δεν παράγει, είναι συσωρευμένη "νεκρή" εργασία που απομυζά την "ζωντανή". Ενώ η εργασία υπάρχει και χωρίς το κεφάλαιο -η σχέση ανθρώπου-φύσης υπήρχε και πριν τον καπιταλισμό, ελπίζουμε δε πως θα υπάρχει και μετά- αντίθετα το κεφάλαιο δεν υπάρχει χωρίς την εργασία. Είναι οι απαλλοτριωτές που πρέπει να απαλλοτριωθούν.

Αντωνης είπε...

Να πω παντως οτι εδω σε αυτο που λες, διαφωνω

"Αν εννοείς εμένα, πάντως, το να μην γράφεις φαντασιόπληκτες περιγραφές ηρωϊκών μαχών που μόνο στο κεφάλι σου υφίστανται δεν σημαίνει ότι χαίρεσαι με την καταστολη"

Κι ομως, ηρωικες μαχες-τηρουμενων παντα των αναλογιων και των δεδομενων της εποχης-
δοθηκαν. Τα δακρυγονα, τα αντισφυξιογονα και το ξυλο που φαγαν οι ανθρωποι στο Συνταγμα, δε τα εχουν φαει αλλοι τα τελευταια τουλαχιστον 20 χρονια.
Κι εκεινη τη στιγμη, εμεις οι υπολοιποι ειχαμε κλειστει σπιτι μας και τα βλεπαμε στη τη΄λεοραση, αντι να κατεβει 2.000.000 κοσμος κατω για να παρει παραμαζωμα τα μαντροσκυλα του Καθεστωτος.
Εκεινοι αντισταθηκαν. Νεκρο δεν ειχαν αλλα αυτο ηταν καθαρα τυχη, καλη τυχη.
Εμειναν εκει καποιοι λιγοι χιλιαδες και παλεψαν.
Εμενα λοιπον δεν ειναι το προβλημα μου αυτοι οι λιγοι χιλιαδες, ειτε διαφωνω ειτε συμφωνω μαζι τους, αλλωστε δεν εχει συγκροτηθει ακομα συλλογικο πολιτικο υποκειμενο εκει για να δουμε τι ρολο βαραει.

@Celin: Για προχθές μιλάμε Celin, όχι για τις 28-29, για όνομα;-) Δεν είδες τις περιγραφές για την "ανακατάληψη" του Συντάγματος απ' τα ΜΑΤ;

Αντωνης είπε...

@Uturunco: Αρκετά παράξενη η οπτική σου κατά τη γνώμη μου.

Στην εγελιανή διαλεκτική στην οποία βασίζεται ο Μαρξ και ο μαρξισμός εν γένει, η εργασία έχει τόσο αρνητικές όσο και καταφατικές διαστάσεις ή "στιγμές". Αφενός, αρνείται την κατάσταση της φύσης, αφού παρεμβαίνει μετασχηματιστικά στον φυσικό κόσμο, αφετέρου, η άρνηση αυτή δεν είναι απόλυτα καταστροφική, αλλά εξυψώνει (aufheben) το καταστροφικό στοιχείο της πρωτόγονης "κατανάλωσης" της φύσης όχι απλώς σε δημιουργικότητα αλλά και σε στοιχείο κοινωνικού συσχετισμού μεταξύ των ανθρώπων. Ο άνθρωπος γίνεται κοινωνικό ον μέσα από την εργασία. Φυσικά, στους Αντόρνο-Χορκχάϊμερ η εικόνα αυτή αντιστρέφεται, εφόσον η εγελιανή άρνηση της φύσης αναδεικνύεται ως περιέχουσα μια καθαρά καταστροφική διάσταση, την υποταγή της φύσης, και συνεπώς την εκδίκησή της με τη μορφή του φασισμού, κλπ. Αυτός για τον οποίο η εργασία είναι καθαρή κατάφαση και μόνο κατάφαση είναι ο Νέγκρι.

Και φυσικά και το κεφάλαιο περιέχει επίσης άρνηση --την άρνηση της εργασίας ως κοινωνιοποιητικής δύναμης, την υπόταξή της στην ατομική ιδιοποίηση και συσσώρευση, υπάρχει όμως η περίφημη "άρνηση της άρνησης" που λέγεται επανάσταση, και στο λεξιλόγιο του εγελιανού μαρξισμού, κομμουνισμός.

Παραδόξως όμως, η απλή αντίθεση μεταξύ της καθαρής κατάφασης της εργασίας και της καθαρής άρνησης του κεφαλαίου --που εμένα με παραπέμπει καθαρά στον Νέγκρι και στον σπινοζισμό και αντιεγελιανισμό του-- συνιστά και αυτή μια άρνηση, εν προκειμένω την άρνηση της διαλεκτικής ως τη βάση της μαρξιστικής θεωρητικής σκέψης.

Προσωπικά, διαφωνώ κάθετα με την ιδέα της εργασίας ως καθαρής κατάφασης. Την βρίσκω ανθρωπολογικά αστήρικτη και πολιτικά προβληματική, ή μάλλον, ουσιαστικά υπονομευτική της δυνατότητας μιας "πολιτικής της εργασίας", των εργαζόμενων μαζών. Γιατί βέβαια μια θεώρηση της εργασίας ως καθαρής κατάφασης, πέραν από το γεγονός ότι παράγει μια απόλυτα εξιδανικευτική εικόνα που απαλείφει τον πόνο, τον κάματο, την ανία, κλπ της εργασίας (τις ανεξάλειπτα αρνητικές της στιγμές, με εγελιανούς όρους), και άρα την ίδια την "εργασία του αρνητικού" ως τέτοια, απαλείφει επίσης τον δεσμό ανάμεσα στην εργασία και την πολιτική κοινωνία. Διότι μια εργασία εννοημένη ως καθαρή κατάφαση δεν έχει απολύτως καμία ανάγκη του άλλου, του κοινωνικού δεσμού. Οδηγεί σε μια αυτονομία χωρίς κοινωνικοποιητική αναγκαιότητα. Και συνεπώς και σε μια εκ βάθρων άρνηση του αριστοτελικού "ο άνθρωπος είναι ζώο πολιτικό."

Αντωνης είπε...

@Celin:

"Για προχθές μιλάμε" (όταν μιλάμε για φαντασιώσεις ηρωικών μαχών με σορτσάκι και σαγιονάρα που έτρεψαν τα έντρομα ΜΑΤ σε άτακτον φυγήν): http://www.aformi.gr/2011/07/σύνταγμα-η-επιστροφή-των-διαδηλωτών/

Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

Εντάξει με τις πλατείες, ας τις αφήσουμε στην μοίρα τους. Για εκείνους τους ταξιτζήδες (ιδιοκτήτες ταξί) δεν θα πούμε καμιά κουβέντα;

Και αυτοί είναι για πέταμα, επειδή δεν είναι το προλεταριάτο που φαντασιωνόμαστε ότι θα κάνει την επανάσταση. Για πέταμα ήταν και οι φορτηγατζήδες πέρσι; Για πέταμα και οι μικροαστοί της Κερατέας που ενδιαφερόταν να μην υποβαθμιστεί η περιοχή τους και μειωθεί η γαιοπρόσοδος;

Δεν υπάρχουν τελικά κοινωνικοί αγώνες, έχουν μείνει μόνον εικονίσματα για να κάνουμε τάματα;

Ανώνυμος είπε...

ναι βρε σελιν, για προχθες μιλαμε που ηταν λιγοι με σαγιοναρες οχι για τις 28/29 που ηταν πολλοι και τους σκοτωναν!

για ονομα του μπαρμπα μαρξ, του θειου λενιν και ολων των μαρτυρο/σωτηρολογικων ηρωων της πρωτης μου νιοτης.

που να στα λεω, ειδα βιντεακι στο "αφορμη μπλογκσποτ" που παρισταναν οτι εδιωχναν την αστυνομια. τολμησαν να πανε να ξεκουραστουν οι μπουρδες.

φορουσαν σαγιοναρα διχαλωτη στο μεγαλο δαχτυλο οι χαχολοι, οχι αρβυλο σφιχτοδεμενο με μαλλινη καλτσα. δε λες καλα που δεν ειχαν εντολες οι ματαδες να τους τσακισουν γιατι σημερα θα αναγκαζομουν να γραφω αλλα...

και μιλανε για επαναστα οι σαχλακηδες που τολμανε να εχουν επιθυμια για δροσερα ποδια στο σημερα που το σκιαζει η φοβερα και το βαραινει η σκλαβια!
αλα της! ειδες και τσιτατο που μου βγηκε απο τον εθνικο υμνο; να δεις που ολοι αυτοι θα καταντησουν ακροδεξιοι και θα χω παλι επαληθευτει σκανδαλωδως.

ακους εκει ρε δημοΚ. να θελουν να ξεκουραστουν. ετσι κανουν οι επαναστατες; να φανταστεις και στη σκαραμαγκα οταν μπηκαν οι μπατσοι δε βρηκαν ψυχη! φιλε δημοΚ. εγω για να αυτοτιμωρηθω θα μεινω ολο τον αυγουστο στο πληκτρολογιο. αλλα ας επιστρεψουμε στους χιππηδες της πλατειας...


αχ, η επιθυμια εκμαυλιζει τον ανθρωπο σου λεω, τον κανει φασιστα. ο ανθρωπος πρεπει να μην επιθυμει παρα την καταστροφη του εχθρου για να ναι επαναστατης.
κι αμα τελειωσει με την καταστροφη των μη επαναστατων, να προχωρησει αμεσα στην καταστροφη των λιγοτερο επαναστατων ηδονιστων κι υστερα των λιγοτερο και των λιγοτερο, ωσπου να φτασει μοιραια στον εαυτο του και θλιμμενος να κρεμαστει στο σταυρο.

λυτρωση

ωσαννα και δοξα εν υψιστοις!

αμην

apogonos είπε...

Στην ανάρτηση σου υπάρχει μια πικρόχολη κριτική για το κίνημα της πλατείας. Και δεν είναι η μόνη ανάρτηση , υπάρχουν και άλλες στις οποίες κάνεις σφοδρότερη κριτική και ίσως δικαιολογημένη.

Δεν είμαι υποστηρικτής του εν λόγω κινήματος, και δεν είμαι υποστηρικτής του επειδή δεν μου έδωσε ένα συγκεκριμένο λόγο να είμαι. Δεν έχει άλλωστε κάποιο συγκεκριμένο λόγω ύπαρξης, όσο αναφορά το πολιτικό κομμάτι, όπως λές και στην ανάρτηση σου, αλλά μόνο κοινωνικό. Γεγονός που ήταν φανερό εξαρχής, νομίζω δηλαδή.

Εκεί όμως που θέλω να σταθώ είναι στο γιατί ποτέ στις αναρτήσεις σου δεν έχεις σταθεί στα θετικά του συγκλεκριμένου κινήματος. Και όταν εννοώ θετικά εννοώ την προσπάθεια για την δημιουργία μιας νέας συλλογικότητας, υπό τις αρχές της αλληλεγγύης και της ισότητας. Της προσπάθειας της αποσαφήνισης του τι σημαίνει δημοκρατία και τι είναι σήμερα η δημοκρατία. Την προσπάθεια διαλόγου μεταξύ ανθρώπων κλεισμένων, όπως λες, στα σπίτια τους με ανοιχτή την τηλεόραση. Την μάχη που δόθηκε από ανθρώπους που δεν ήξεραν καν πως είναι να αναπνέεις δακρυγόνα.
Καταλαβαίνω ότι αυτά που γράφω σου φαίνονται γραφικά. Καταλαβαίνω ότι ένας άνθρωπος καταρτησμένος όπως εσυ σίγουρα δεν μπορεί να εντυπωσιαστεί από τέτοια γεγονότα, και σίγουρα περιμένει πολλά παραπάνω για να χαρεί, αφου στο μυαλό σου υπάρχει μια ξεκάθαρη άποψη της κοινωνίας και του πως αυτή είναι δομημένη σήμερα.

Και αν δεν είναι τα θετικά αυτά που γράφω, σε προκαλώ να γράψεις μια φορά για τα θετικά αυτού του κινήματος. Όσο λίγα κι αν αυτά ήταν.

Τέλος, θα ήθελα να σου επισημάνω, ότι παρόλη την διονυσιακού χαρακτήρα κίνηση στις πλατείες, οι άνθρωποι που συμμετήχαν κατάφεραν να κατακτήσουν ένα κομμάτι της αλήθειας την οποία εσυ κατέχεις μέσω της κατάρτισης σου. Κατάφεραν να δουν μέσα από το ξύλο, ποιοί είναι αυτοι που τον κυβερνούν. Κατάφεραν μέσα από τον διάλογο να δουν ποιά είναι τα ψέματα που μας λένε, κατάφεραν να φωτίσουν λίγο το μυαλό τους από τον σκοταδισμό της τηλεόρασης. Αυτό το λίγο, εσένα μπορεί να μην σου φτάνει, και αυτό είναι απολύτως κατανοητό σε μένα που σε διαβάζω καιρό, αλλά είναι υπερ-αρκετό και ίσως να μπορεί να χαρακτηρησθεί "αφύπνιση" για κάποιους λιγότερο μορφωμένους.

Το ζήτημα είναι αυτούς που αφυπνίζονται ποιός θα τους δώσει κατευθύνσεις προς μια συνειδητοποίηση της θέσης τους στην κοινωνία. Πράγμα που εγώ σαν αναγνώστης σου περιμένω από σένα που έχεις ξεκάθαρη άποψη για αυτήν. Εσύ αντίθετα με διαψεύδεις όντας αρκετά ελιτιστικός στην προσέγγιση που έχεις για εμας την απαίδευτη μάζα.

Αυτά ως λίγες παρατηρήσεις. Και το λέω μέσα από την καρδιά μου ότι εσείς-και εννοώ εσένα και τους υπόλοιπους όμοιους σου που αντικειμενικά κατέχουν μεγαλύτερη γνώση από εμάς- πρέπει επιτέλους να βγείται από το καβούκι σας και να μιλήσετε στον κόσμο. Να μιλήσετε με τρόπο που θα σας ακούσει. Καλή η θεωρία. Αλλά οι εποχές χρειάζονται άμεσες πράξεις.

Αυτά και ευχαριστώ για τον χώρο που μου δίνεις να πω τις παπάρες μου..

Αντωνης είπε...

@ΕΟΣ: Δεν συνηθίζω να έχω άποψη για τα πάντα, λυπάμαι. Εν προκειμένω το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι θεωρώ την απεργία δικαιολογήμένη και ότι αν ήμουν στη θέση τους θα απεργούσα και εγώ.

Δεν θεωρώ ότι μπορεί να εκβιαστεί κάτι παραπάνω από τη συγκεκριμένη κινητοποίηση αυτή τη στιγμή.

Αντωνης είπε...

@Ανώνυμος 11.23: Ωραία, ελπίζω να σε βοήθησε αυτό.

Αντωνης είπε...

@Απόγονος: Αν έβλεπα όσα θετικά βλέπεις, εγώ θα ήμουν υποστηρικτής του κινήματος (ας το πούμε), και μάλιστα ένθερμος. Μου κάνει εντύπωση ότι βλέπεις όλα αυτά αλλά δεν είσαι υποστηρικτής του.

apogonos είπε...

Μπορώ να σου πω και τα αρνητικά που είδα...γεμίζοντας τρεις-τέσσερις σελίδες, ώστε να σου εξηγήσω γιατί δεν είμαι υποστηρικτής του. Στην τελική αυτά που σου γράφω ήταν "προσπάθεια" υπο θολή καθοδήγηση και όχι αυτοσκοπός. Αλλά τα είδα να γίνονται.

Περιμένω να μου γραψεις τα θετικα...Δεν μπορεί κατι θα υπήρχε...

Ανώνυμος είπε...

Ποία κατάρτιση και μόρφωση φίλε μου; Αυτά είναι εργαλεία και τίποτα παραπάνω. Όπως εργαλείο είναι μια τσάπα. Μπορείς πχ μ' αυτή να σκαλίσεις το χώμα ή να ανοίξεις το κεφάλι του παιδιού σου.

Κι ο ράντικαλ χρησιμοποιεί τη θεωρητική τσάπα του για να σπάσει το κεφάλι των όποιων κινημάτων παρεκκλίνουν λίγο ή πολύ από τα θέσφατα.

Έλεος δηλαδή! Εγώ ήμουν προχθές εκεί. Σπρώχναμε και βρίζαμε τους μπάτσους έξω από την πλατεία. Ήταν φανερό ότι αν είχαν εντολές θα μας τσάκιζαν και το είχαμε αποδεχτεί πως θα παίζαμε ξύλο σώμα με σώμα, όπως το είχαμε ξανακάνει πολλές φορές στο ίδιο σημείο. Γιατί; Γιατί έχουμε σκοπό να αντισταθούμε στη χούντα. Θα μας κατηγορήσεις ότι δεν είχαν εντολές οι μπάτσοι να μας τσακίσουν;

Κάντο να νιώσεις καλύτερα. Αν μέχρι εκεί φτάνει η θεωρητική σου κατάρτιση...

Ρε ειλικρινά σου μιλάω είχα σκοπό να κατέβω στην πορεία απόψε προς το δημαρχείο και διαβάζοντας το κείμενό σου αυτό μου βγήκε: "μήπως είναι μάταια όλα αυτά;"

Αλλά όχι ρε! Μάταιος είσαι εσύ και όλο το πολιτικό σου σόι...
Θα πάω. Και θα πηγαίνω όπου κρίνω ότι οι άνθρωποι είναι ζωντανοί, αντιστέκονται και αλλάζουν τους εαυτούς τους και τις κοινωνίες: Αργά, βασανιστικά και με τρόπο σπειροειδή, προοδευτικό, όπως πάντα γίνεται στην ιστορία που καμώνεσαι ότι κατέχεις...

Αντωνης είπε...

Τα θετικά τα έγραψα ήδη, αλλά αν τα θες συνοψισμένα, να τα ξαναπώ

1. Βγήκε ο κόσμος (αυτός που βγήκε) στο δρόμο και αντιπαρήλθε την αίσθηση παράλυσης που είχε μετά τις 5/5 σε ένα βαθμό. (το γραψα στο κείμενο)
2. Κοινωνικοποιήθηκε σε ένα περιβάλλον όπου η συζήτηση για την πολιτική ήταν σε ένα βαθμό εφικτή (το γραψα στο κείμενο)
3. Συζήτησε, άκουσε άλλους να μιλούν, έκανε κάτι καλύτερο απ' το να κάθεται σπίτι του και να βλέπει χαζοκούτι.
4. Έφτιαξε μια εναλλακτική μορφή εκτόνωσης και διασκέδασης για τον εαυτό του (το γραψα στο κείμενο).

Αυτά.

Αντωνης είπε...

Και όπως επίσης έγραψα, όλα αυτά τα βρίσκω μια χαρά.

Απλά δεν θεωρώ ότι έχουν κάποια σχέση με μια πολιτική που ανταποκρίνεται στο τι συμβαίνει.

Αντωνης είπε...

Κι ο ράντικαλ χρησιμοποιεί τη θεωρητική τσάπα του για να σπάσει το κεφάλι των όποιων κινημάτων παρεκκλίνουν λίγο ή πολύ από τα θέσφατα.

Σιγά τα αίματα. Πολιτμπιρό το Ράντικαλ Ντιζάιρ. Το να γράφεις χωρίς να κατουριέσαι πάνω σου με τα επιτεύγματα της κινηματάρας είναι άσκηση ψυχικής βίας. Δεν πάμε καθόλου καλά.

Αντωνης είπε...

@EΟΣ: Τι άποψη έχεις για το κείμενο Greek Rider, κυρίως για τη θέση ότι οι οδηγοί ταξί είναι υπέρ της απελευθέρωσης ενώ αυτή που την αντιμάχονται είναι οι ιδιοκτήτες που εκμεταλλεύονται τους πρώτους; Το έχω δει και αλλού, αλλά ήθελα τη δική σου άποψη: http://greekrider.blogspot.com/2011/08/blog-post.html

Ανώνυμος είπε...

Η χολή απ' τη χαρά έχουν κάποια διαφορά

Το πολίτ μες το μπιρό βρωμά κλεισούρα μα θα μείνει καθαρό

κατουρλής ψυχοκινηματικός ο γνήσιος

Smirnoff είπε...

Προσπερνάω τα κακεντρεχή σχόλια των διαφόρων φίλων των αγανακτισμένων και μένω στην τοποθέτηση του ΕΟΣ για τα ταξι (και τους ιδιοκτήτες φορτηγών). Μας καλεί λοιπόν να στηρίξουμε ανεπιφύλακτα των αγώνα των ιδιοκτητών ταξί, όπως δυστυχώς κάνει όλη η αριστερά μέχρι στιγμής, όπως έπραξε και με τους ιδιοκτήτες φορτηγών πέρυσι. Δεν μας λέει όμως με ποιά λογική να τους στηρίξουμε, είναι το νέο επαναστατικό υποκείμενο; είναι μήπως φυσικός σύμμαχος της εργατικής τάξης ή επειδή στρέφονται "αντικειμενικά" ενάντια στο μεγάλο κεφάλαιο; Μήπως απλά επειδή βγήκαν στους δρόμους και συγκρούονται με την κυβέρνηση; Το γεγονος πως οι οδηγοί ταξί, αυτοί που δεν είναι ιδιοκτήτες τάχθηκαν υπερ της απελευθέρωσης δεν έχει καμία σημασία. Όπως και το ότι ιδιοκτήτες ξυλοκόπησαν τον πρόεδρο του σωματείου των οδηγών, ο οποίος και απολύθηκε μαζί με άλλους 4 οδηγούς για αυτή τους τη θέση. Κατά τα άλλα αυτή η αριστερά είναι με την εργατική τάξη, όπως και πέρυσι που αρνούνταν να δει πως η πλειοψηφία των εργαζομένων στον κλάδο των μεταφορών δημοσίας χρήσης (φορτηγά) ήταν μισθωτοί και πως ο κλάδος εμφάνιζε έντονα σημάδια συγκέντρωσης του κεφαλαίου, με πολλούς να διαθέτουν 10 - 20 και 30 άδειες, όπως ο πρόεδρος του σωματείου ιδιοκτητών, ο Τζωρτζάτος.

Για να ξαναγυρίσω στα ταξί όμως, η περίπτωση τους εμπίπτει σε αυτό που ο Μαρξ περιέγραφε ως τεχνητό μονοπώλειο, το οποίο μάλιστα δεν προέκυψε από τη φυσική λειτουργία του ανταγωνισμού. Με μία χαριστική απόφαση του κράτους έκλεισε ο κλάδος, ο ανταγωνισμός υπολειτουργεί, με αποτέλεσμα το κέρδος να διατηρήται σε υψηλότερα επίπεδα από ότι θα δικαιολογούσε η παραγωγή της συγκεκριμένης υπηρεσίας και ιδιοκτήτες να αποκομίζουν υπερκέρδη. Εξαιτίας αυτής της διαδικασίας το κεφάλαιό τους "ανατιμήθηκε" αφού εμπεριέχει πλέον το αυξημένο κόστος εισόδου. Τα προνόμια που προσέφερε το κράτος δεν τελειώνουν όμως εδώ. Μέχρι πρόσφατα οι ταξιτζήδες φορολογούνταν με τεκμαρτό εισόδημα 6000 ευρώ (συνολικά 18000 αλλά 12000 ήταν το αφορολόγητο όριο), όποιος έχει εικόνα από την αγορά όμως το πραγματικό τους εισόδημα ήταν παραπάνω από τριπλάσιο από αυτό. Επίσης η αγοραπωλησία των αδειών γινόταν "μαύρα" με αποτέλεσμα το κράτος να μην πέρνει καθόλου φόρο για συναλλαγές των 200 ή 300 χιλιάδων ευρώ. Τέλος δεν χρειάζεται να αναφέρω το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρουν, τις διπλοκούρσες, την άρνηση εξυπηρέτησης αν δεν τους αρέσει ο προορισμός, το ότι δεν δίνουν αποδείξεις κλπ. Αλλά πιο σημαντικά, τις συνθήκες που επιφυλάσσουν στους οδηγούς τους: χαμηλοί μισθοί, δουλειά με το κομματι, μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών.

Eriugena είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Smirnoff είπε...

συνέχεια

Αυτή λοιπόν είναι η πραγματικότητα στον "μαχητικό" κλαδο των ταξί. Το κράτος τους είχε κατασκευάσει μέχρι τώρα μία υγειονομική ζώνη που τους επέτρεπε να αποσπούν υπερκέρδη (το υψηλό τίμημα της άδειας αποσβαίνονταν κατά μέσο όρο σε 6 χρόνια, λιγότερο σε τουριστικές περιοχες), πλήρως απορρυθμισμένη στο εωτερικό της, που επέτρεπε στους ιδιοκτήτες να κάνουν πρακτικά ότι θέλουν. όμως ο ενθουσιασμός της αριστεράς να στηρίξουν σε κάθε περίπτωση τα "σύμμαχα μικροαστικά στρώματα", οδηγεί εκεί που πάντα οδηγούσε στην απομάκρυνση από τα πραγματικά ταξικά συμφέροντα του προλεταριάτου και στην υπόκλιση στον μικροαστισμό. Ντρέπομαι πραγματικά όταν ακούω την αριστερά να μιλάει για κίνητρα στους μικρομεσαίους, για φοροαπαλλαγές, φθηνά δάνεια κλπ. Η Ελλάδα έχει ασυνήθιστα μεγάλα μικροαστικά στρώματα (960.000 μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις) οι οποίες δεν επιπλέουν επειδή είναι ανταγωνιστικές προφανώς, κινητοποιούν πολύ μικρό κεφάλαιο και ελάχιστη έως καθόλου τεχνολογία. Επιβιώνουν επειδή δεν πληρών φόρο και ασφαλιστικές εισφορές και εμκεταλλεύονται άγρια την εργασία, συνήθως μαύρη, μεταναστών, νεολαίας και γυναικών. Αυτούς μας καλεί να υπερασπιστούμε η αριστερά εγκαταλείποντας εντελώς την τύχη του το πιο εκμεταλλευόμενο τμήμα του σύγχρονου προλεταριάτου - το πρεκαριάτο.

Τέλος αγνούν όλοι αυτοί οι αριστεροί υποστηρικτές του "ηρωικού" αγώνα των ιδιοκτητών ταξί, το κριτήριο που έβαζε ο Πουλαντζάς για να ταξινομήσει τα διάφορα μικροαστικά στρώματα και να αξιολογήσει πολιτικά τη σημασία τους για την εργατική τάξη. Μιλούσε λοιπόν για ¨ειδικά κατάλληλα αποτελέσματα" που απορρέουν από την ταξική τους θέση και αναφέρονταν επίσης στην πολιτική και ιδεολογική τοποθέτηση αυτών των στρωμάτων για να αξιολογήσει τη σημασία τους ως προς το προλεταριάτο. Θέλετε να μιλήσουμε για το ποιά είναι η πολιτική και ιδεολογική τοποθέτηση των ιδιοκτηών ταξί; Η άκρα αριστερή τους πτέρυγα είναι η Νέα Δημοκρατία. Παρατήρησε κανείς πως είναι ο μόνος κλαδος που ο ΛΑΟΣ στήριξε και στηρίζει ανεπιφύλακτα; Αλλά να μην κουράζω με μακρόσυρτες μαρξικές αναλύσεις, καταστέλοντας έτσι την απρόσκοπτη εκδήλωση της "επιθυμίας"...

Uturunco είπε...

Αντώνη, για την επιστροφή:
βέβαια και υπάρχει Νέγκρι αφού, για να δανειστώ μια φράση του Γκαίτε για τον Χέγκελ, όσα κατάλαβα τα βρήκα εξαιρετικά και υποθέτω το ίδιο συμβαίνει και με όσα δεν κατάλαβα. Πάντως δεν θεωρώ τον εαυτό μου αντι-εγελιανό, ίσα-ίσα, αλλά εν πάση περιπτώσει μπορεί να πέφτω και έξω. Ενδέχεται επίσης να μην έχω καταλάβει,ούτε τον Χορκχάιμερ, ούτε τον Μαρξ, ούτε τον Σπινόζα, ούτε τον Αριστοτέλη κλπ. κλπ. ‘Ετσι, με εξαίρεση κάποια πολύ συγκεκριμένα ζητήματα στα οποία έχω αφιερώσει χρόνο και μελέτη, αποφεύγω να μιλάω περί «θεωρητικών συστημάτων». Προτιμώ να ακούω άλλους/ες που ξέρουν καλύτερα.
Οπότε πάμε στη «διαφωνία» μας.
Η εργασία και η κοινωνικότητα είναι «ίδιον» του ανθρώπου ανεξάρτητα από την μορφή τους αν και πραγματώνονται μόνο μέσω ιστορικά καθορισμένων μορφών. Οι άνθρωποι δεν υπάρχουν ως απομονωμένα όντα ώστε να κοινωνικοποιηθούν μέσω της εργασίας, δεν είναι Ροβινσώνες που η ανάγκη τους εξαναγκάζει να εργαστούν από κοινού. Η κοινωνία δεν είναι ένα αναγκαίο κακό. Μπορεί όμως και να γίνει. Η εργασία επίσης δεν κοινωνικοποιεί μόνο. Ενίοτε απαιτεί και επιβάλλει την απομόνωση.
Σαφώς και η εργασία εμπεριέχει κόπο, είναι «ξόδεμα» μυώνων, νεύρων, φαιάς ουσίας κλπ. Αυτό όμως δεν αποτελεί –έξω από καθορισμένες κοινωνικά και ιστορικά μορφές- την «ανεξάληπτα αρνητική στιγμή της εργασίας». Αυτό που για τον δούλο είναι κόπος για τον αφέντη μπορεί να είναι πηγή ευχαρίστησης. Θα στενεύαμε πολύ την διαλεκτική αν την περιορίζαμε σε μια διάκριση του θετικού και του αρνητικού, ως εάν κάθε τι είχε τα υπέρ και τα κατά.
Σ’ αυτά όμως υποθέτω συμφωνούμε. Τα σημειώνω απλώς για να διαλυθούν παρεξηγήσεις που ενδεχομένως οφείλονται σε διατυπώσεις που επιβάλλει η οικονομία του λόγου. (Έτσι τουλάχιστον αντιλαμβάνομαι την εναντίωσή σου στην «καθαρή κατάφαση»).
Έτσι, μου έκανε εντύπωση το πάθος που διέκρινα για το καθαρά αρνητικό, ως εάν η χαρά της καταστροφής να ταυτίζεται με την χαρά της δημιουργίας όπως θά λεγε ο Μπακούνιν ή, το αναγκαίο συμπλήρωμά του, ο Μπερνστάιν, ο τελικός σκοπός να μην είναι τίποτα και το κίνημα να είναι το παν. Ως εάν ο κομμουνισμός να μην είναι μια ιστορική αναγκαιότητα, απ-ελευθέρωση, αλλά μια «πολιτική ουτοπία», κάτι το απραγματοποίητο αλλά αναγκαίο για την δράση. Και αν μου επιτρέπεις –μια και ξέρω πως αμφότεροι σου αρέσουν- ελπίζω να σε «κερδίσει» η ουτοπία του Μπλόχ, το μη ακόμα εκπληρωμένο, και όχι ο μύθος του Σορέλ.
Ελπίζω να έχεις καλό ταξίδι.

Αντωνης είπε...

@Uturunco:

"Έτσι, μου έκανε εντύπωση το πάθος που διέκρινα για το καθαρά αρνητικό, ως εάν η χαρά της καταστροφής να ταυτίζεται με την χαρά της δημιουργίας όπως θά λεγε ο Μπακούνιν ή, το αναγκαίο συμπλήρωμά του, ο Μπερνστάιν, ο τελικός σκοπός να μην είναι τίποτα και το κίνημα να είναι το παν."

"Καλούμε κομμουνισμό την πραγματική κίνηση η οποία καταργεί την παρούσα κατάσταση πραγμάτων." [ορισμός του κομμουνισμού ως καθαρή άρνηση]
Κ. Μαρξ

"Θα είναι οι εργάτες, με το θάρρος, την αποφασιστικότητα και την αυτοθυσία τους [καθαρή κατάφαση α λα Σπινόζα my ass] που θα είναι κυρίως υπεύθυνοι για την νίκη. Οι μικροαστοί θα διστάσουν όσο γίνεται και θα παραμείνουν φοβισμένοι, αναποφάσιστοι και αδρανείς. Αλλά όταν η νίκη θα είναι βέβαιη θα την διεκδικήσουν και θα καλέσουν τους εργάτες να συμπεριφερθούν με τάξη, και θα αποκλείσουν το προλεταριάτο απ' τον καρπό της νίκης [η εξουσία των αστών δημοκρατών, απ' την αρχή, θα κουβαλά μέσα της τους σπόρους της καταστροφής [φτου πιπέρι!] της και η κατοπινής της εκτόπιση απ' το προλεταριάτο θα γίνει πολύ ευκολότερη."

"Αν ψάξεις το τελευταίο κεφάλαιο της 18ης Μπρυμαίρ μου, θα βρεις ότι δηλώνω ότι η νέα προσπάθεια για μια Γαλλική Επανάσταση δεν θα αφορά, όπως πριν, τη μεταφορά της γραφειοκρατικής-στρατιωτικής μηχανής απ' το ένα χέρι στο άλλο, αλλά τη συντριβή της, και αυτή είναι η προϋπόθεση για κάθε πραγματική λαϊκή επανάσταση στην Ευρώπη. Και αυτό αποπειρώνται οι ηρωικοί μας κομματικοί σύντροφοι στο Παρίσι."
Κ. Μαρξ, επιστολή στον Κούγκελμαν

Αντωνης είπε...

@Smirnoff:

Ευχαριστούμε για την ανάλυση. Αναμένουμε την συμβατά αναλυτική και εμπεριστατωμένη απάντηση του σ/φου ΕΟΣ (ο οποίος αν έχει την καλοσύνη μπορεί επίσης να απαντήσει στην ερώτηση περί του τι σημαίνει η νέα εκδοχή των αρχικών του);

Αντωνης είπε...

@Eriugena:

Άρχισα την ανάγνωση της Επιστήμης της λογικής του Χέγκελ. Θεωρώ ότι θα είναι επικερδέστερο απ΄το να ξοδεύω φαιά ουσία επαναλαμβάνοντας τα ίδια και τα ίδια σε όσους επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια.

Smirnoff είπε...

Δεν μπορώ να καταλάβω αυτή την εμμονή στην πρόσληψη της εργασίας ως κατάφαση ή ως αυτόνομη. Δεν υπάρχει γενικά εργασία αλλά πάντοτε συγκεκριμένη εργασία, έτσι όπως ορίζεται κάθε φορά από το δεδομένο πλαίσιο των παραγωγικών σχέσεων (και των παραγωγικών δυνάμεων δευτερευόντως). Η εργασία στον καπιταλισμό είναι καπιταλιστική εργασία, με την έννοια πως το κεφάλαιο διαμορφώνει τις προϋποθέσεις και τους όρους ύπαρξης της ακι αυτές είναι οι μόνες που υπάρχουν και μπορούν να καλύψουν ατομικές και συλλογικέα ανάγκες, δεν υπάρχει κάποια δυνατότητα επιλογής. Το προλεταριάτο, στην καλύτερη περίπτωση, απαντάει αμυντικά απέναντι σε αυτή την ισχύ. Το κεφάλαιο δεν έρχεται εξωτερικά να υπάγει την εργασία στην εξουσία του, αυτή υπάρχει εξαρχής υπαγόμενη σε αυτό (στις σύγχρονες κοινωνίες που έχει συντελεσθεί η πραγματική υπαγωγή). Στα πλαίσια αυτών των σχέσεων παράγονται και τα κατάλληλα υποκείμενα - φορείς αυτών, που τις αναπαράγουν. Από αυτή την άποψη έχει δίκο η Σχολή της Φρανκφούρτης όταν ορίζει το προλεταριάτο εντελώς αρνητικά, ως την άρνηση της κοινωνίας, με την έννοια πως δεν στερείται μόνο των μέσων παραγωγής αλλά και των μέσων πνευματικής και πολιτισμικής δημιουργίας. Ας δούμε για παράδειγμα πόσο δύσκολο είναι σήμερα να επινοηθεί μία εργασία για την ικανοποίηση κοινωνικών και ατομικών αναγκών που δεν θα οργανώνεται καπιταλιστικά και τα ελάχιστα παραδείγματα τέτοιων αποπειρών πόσα θεσμικά και μη, εμπόδια εντοπίζουν, που εν πολλοίς τα ακυρώνουν.

Η έννοια της αυτονομίας της εργασίας που εισήγαγε το ρεύμα της αυτονομίας και ο Νέγκρι, υποστηρίζει ακριβώς τη θεωρία της εξωτερικής επέμβασης του κεφαλαίου πανω στην εργασία, με στόχο τον έλεγχό της. Αναλύει την εξέλιξη του καπιταλισμού με βάση αυτή την προσπάθεια. Για παράδειγμα η παγκοσμιοποίηση και η τάση προς την τριτογενοποίηση της οικονομίας και την άυλη εργασία ήρθε ως απάντηση του κεφαλαίου στην αποδιάρθρωση από το προλεταριάτο, του φορντικού μοντέλου παραγωγής, στις αρχές του 70. Αυτή η άποψη εκτός ότι απόδίδει την κρίση του 70 στην εργασία (στο μαρξισμό αυτή η αντίλληψη ονομάζεται profit squeeze theory), εξαφανίζει εντελώς τον ενδοκαπιταλιστικό ανταγωνισμό από το προσκήνιο και καθιστά το προλεταριάτο, την ηγεμονευόμενη τάξη, ως τον οδηγό των κοινωνικών εξελίξεων στον καπιταλισμό.

Αντωνης είπε...

@Σμιρνοφ: Η θεωρία του Νέγκρι υποστηρίζει επίσης την δομική προτεραιότητα της αντίστασης σε σχέση με την καταστολή. Πράγμα το οποίο για μένα δεν έχει καμία απολύτως λογική ιστορικά και πολιτικά.

Όσο για την εξωτερικότητα του κεφαλαίου ως προς την "αυτόνομη" φύση της εργασίας, εκεί ακριβώς έγκειται το οξύμωρο της ανάγνωσης της πραγματικής υπαγωγής chez Negri.

Καλό να είναι τέλος να ιστορικοποιηθεί το πλαίσιο της σκέψης της ιταλικής αυτονομίας στα πλαίσια της κρίσης της ιταλικής αριστεράς, καθώς το πλαίσιο αυτό αποκαλύπτει μια απαρνημένη πολιτική απελπισία πίσω απ' την φαινομενικά αυθαίρετη καταφατικότητα της θεωρίας της autonomia. ΕΔΩ είναι που έχουμε ένα απτό παράδειγμα του "όταν τα γεγονότα δεν συμφωνούν με τη θεωρία, τόσο το χειρότερο για τα γεγονότα." Και μου κάνει τεράστια εντύπωση ότι στην Ελλάδα το Νεγκρικό παράδειγμα συνεχίζει να υιοθετείται άκριτα.

Smirnoff είπε...

@Aντώνης

Συμφωνώ για τη δομική προτεραιότητα της αντίστασης στον Νέγκρι η οποία συνήθως οδηγεί στον ντειζιονισμό και έχει υπόβαθρο μάλλον έναν νεοβιταλισμό (α λα Μπεργκσον).

Εκείνο που μου κάνει εντύπωση επίσης είναι πως ενώ ο Νέγκρι διατηρεί την έννοια της αυτονομίας της εργασίας, την οποία μάλιστα πλέον την πλαισιώνει με τις αναλύσεις του περί άυλης εργασίας η οποία εγγενώς ξεφεύγει από τον έλεγχο του κεφαλαίου και τείνει προς τον κομμουνισμό (από πολλές απόψεις είναι ήδη κομμουνιστική όπως συμβάινει για παράδειγμα με το ανοιχτό λογισμικό). Στη βάση αυτής της ανάλυσης στηρίζει και τη θεωρία του περί πλήθους το οποίο συγκροτείται αυθόρμητα, οριζόντια και δικτυακά (ριζωματικά), δεν χρειάζεται σταθερές δομές και οργάνωση ούτε στρατηγικούς στόχους, αλλά αποτελεί το σύγχρονο επαναστατικό υποκείμενο. όλα αυτά είναι βέβαι λάθος: ούτε η άυλη εργασία διαφεύγει του ελέγχου του κεφαλαίου, ούτε τα ξεσπάσματα του πλήθους έχουν τα χαρακτηριστικά που ο Νέγκρι περιγράφει, δίνουν όμως μία συνοχή στη θεωρία του. Αυτό που δεν μπορώ να κατάλαβω είναι πως διάφοροι, χωρίς να αποδέχονται την ανάλυση του Νέγκρι για την άυλη εργασία, συνεχίζουν να αναφέρονται στο πλήθος ως το νέο κοινωνικό και χειραφετητικό υποκείμενο, μία προσέγγιση που μένει μετέωρη από όλες τις απόψεις. Στην περίπτωση των αγανακτισμένων, πήξαμε στις αναλύσεις περί πλήθους, οι οποίες στην καλύτερη περίπτωση είχαν περιγραφική μόνο αξία, στη χειρότερη κατέληγαν στον ιμπρεσιονισμό και αρνούνταν οποιαδήποτε απόπειρα πολιτικης ανάλυσης...

Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

Αν και λίγο καθυστερημένα, μια απάντηση για τους ταξιτζήδες

ο Greek Rider γράφει: Οι εργαζόμενοι όμως στα ταξί έχουν δηλώσει ότι είναι ΥΠΕΡ της απελευθέρωσης . Σωστά!, όπως ακριβώς και το ΚΚΕ έχει δηλώσει ότι είναι ΥΠΕΡ του κομμουνισμού...

Όμως, επειδή δεν πρόκειται για "αυθαίρετα", που όποιος το δηλώνει το σώνει, αλλά χρειάζεται και πέρα από τις δηλώσεις να δίνονται και μάχες και αγώνες. Και αυτή την στιγμή την πιο μεγάλη σύγκρουση με την κυβερνητική πολιτική δίνουν οι ταξιτζήδες.

Αυτό κρίνεται ΤΩΡΑ από αυτή την σύγκρουση και όχι η σοσιαλιστική οικοδόμηση (δηλαδή η λύση όλων των αντιθέσεων που διαπερνούν τον κόσμο της εργασίας). Γι αυτό πρέπει να είμαστε σήμερα με τους ταξιτζήδες.

Αύριο (ή χθες) αν οι οδηγοί των ταξί κάνουν αγώνες,απεργίες και καταλήψεις των ταξί και δηλώνουν ότι θα πρέπει να είναι συνεταιριστικά ή να καταργηθεί η ιδιοκτησία της άδειας κλπ, κλπ θα είμαστε μαζί τους.

Όμως, όποιος προβάλει την επίκληση αυτών των δίκαιων αιτημάτων - όπως δίκαιο αίτημα είναι η κατάργηση της ιδιοκτησίας και κάθε μορφής εκμετάλλευσης - στην πραγματικότητα στηρίζει την κυβέρνηση...

Αυτή την πολιτική την έχει εφαρμόσει με συστηματικό τρόπο η επίσημη αριστερά και κυρίως το ΚΚΕ πολλές φορές στο παρελθόν για να κάμψει και να διαβάλλει αγώνες που δεν τους στήριζε.

Επίσης, η κρίση δεν συμπιέζει μόνον τον κόσμο της εργασίας αλλά εξαφανίζει και συντρίβει διάφορα μικρομεσαία στρώματα. Και απ' ότι φαίνεται αυτά τα στρώματα παρεμβαίνουν σαφώς πιο δυναμικά απ' ότι το οργανωμένο και πολιτικοποιημένο προλεταριάτο και οι διάφοροι φιλόδοξοι εκφραστές του.

Μην ξεχνάμε εξάλλου πως ο πόλεμος της "Κερατέας" ανήκει στην ίδια με τις μάχες των ταξιτζήδων και όχι με τους συντεταγμένους αγώνες που κάνουν τα ΠΑΜΕ, οι Πρωτοβουλίες πρωτοβάθμιων σωματείων και άλλα παρόμοια κλπ, κλπ...

Υ.Γ. Επίσης οι ταξιτζήδες "δίδαξαν" και επιχειρησιακά το "κίνημα" εξουδετερώνοντας την ομάδα ΔΕΛΤΑ, ρίχνοντας λάδια στον δρόμο...

Uturunco είπε...

Ναι, ναι, εδώ είμαστε όλοι -εγώ, εσύ, υποθέτω ο Σμιρνώφ, και πολλοί/ες άλλοι/ες- σύμφωνοι. Παρεμπιπτώντος και ο Νέγκρι:
"Στη βάση του ιστορικού υλισμού βρίσκεται ο ισχυρισμός ότι η ιστορία είναι η ιστορία
της πάλης των τάξεων. Όταν ο ιστορικός υλιστής ερευνά την πάλη των τάξεων, το κάνει
μέσω της κριτικής της πολιτικής οικονομίας. Από την κριτική αυτή εξάγεται ότι η
σημασία της ιστορίας της πάλης των τάξεων είναι ο κομουνισμός, ‘η πραγματική κίνηση,
που καταργεί την παρούσα κατάσταση των πραγμάτων’ (Μαρξ, Η Γερμανική Ιδεολογία).
Αυτό συμβαίνει, γιατί [ο κομουνισμός] βρίσκεται μέσα στην κίνηση αυτή.
Υπάρχουν ορισμένοι που συχνά αντιτίθενται σ’ αυτόν τον ισχυρισμό για το κατά πόσο
αποτελεί έκφραση μιας φιλοσοφίας της ιστορίας. Όμως νομίζω ότι η πολιτική σημασία
της κριτικής δεν πρέπει να συγχέεται μ’ ένα ιστορικό τέλος (σκοπό). Στην ιστορία,
κανονικά, οι παραγωγικές δυνάμεις παράγουν τις κοινωνικές σχέσεις και τους θεσμούς,
που περιέχουν και κυριαρχούν πάνω τους: αυτό είναι προφανές σ’ όλους τους ιστορικούς
προσδιορισμούς. Άρα, γιατί να θεωρεί κανείς ότι αποτελεί ιστορική πλάνη ή πολιτική
ιδεολογία ή μεταφυσική ανοησία η δυνατότητα ανατροπής της κατάστασης αυτής και της
απελευθέρωσης των παραγωγικών δυνάμεων από τον έλεγχο των καπιταλιστικών
σχέσεων παραγωγής (σαν συνέπεια των δράσεων της ταξικής πάλης); Θα
προσπαθήσουμε να δείξουμε ότι αυτό είναι η περίπτωση".
Τα προβλήματα αρχίζουν όταν στην θέση της απελευθέρωσης των παραγωγικών δυνάμεων βάλουμε κάποια "επιθυμία καταστροφής" και στην εμμένεια του κομμουνισμού ένα άπιαστο "ιδανικό", μια "ουτοπία". Ο Μαρξ "αναποδογύρισε" τον Χέγκελ και δεν χρειάζεται -πιστεύω- να αναποδογυρίσουμε με την σειρά μας τον Μαρξ. Στο ξαναλέω: άλλο η τάση που δεν έχει ακόμα εκπληρωθεί και άλλο ο μύθος που κινητοποιεί. Αν θες σκέψου το. Αν πάλι όχι δεν πειράζει δα. Καλή καρδιά.

Uturunco είπε...

Τι ακριβώς δεν καταλαβαίνεις Σμιρνώφ; ότι ο καπιταλισμός είναι μια ιστορικά καθορισμένη μορφή κοινωνίας; ότι η μισθωτή εργασία δεν είναι η μόνη μορφή υπό την οποία υπήρξε ανθρώπινη δραστηριότητα; Ή μήπως ιστορία υπήρχε αλλά δεν υπάρχει πια;

Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

(συνέχεια)
για τα ερωτήματα σχετικά με τον αγώνα των ταξιτζήδων δύο παραπομπές που κινούνται σε σωστές πολιτικές κατευθύνσεις και έχουν αρκετά τεκμηριωμένα επιχειρήματα.

Το πρώτο αφορά στο πως αιτήματα που από πρώτη άποψη φαίνονται ότι λειτουργούν υπερ του κόσμου της εργασίας, τελικά μπορούν να λειτουργήσουν σε βάρος του, αν δεν έχει ανατραπεί ο γενικότερος κοινωνικός συσχετισμός:

Πλήρη απελευθέρωση = πλήρη υποταγή στα συμφέροντα των μεγαλοεπιχειρηματιών των μεταφορών και του τουρισμού.

Πιο συγκεκριμένα, η «πλήρης απελευθέρωση» σημαίνει ότι μπορούν να βγουν άδειες ταξί χωρίς περιορισμό, ενώ ταυτόχρονα η έκδοση της άδειας μειώνεται από 150.000 € σε 3.000 €. Ήδη έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρων τους μεγαλοεπιχειρηματίες στο χώρο του τουρισμού (τουριστικοί πράκτορες και ξενοδόχοι), ενώ δημοσιογραφικοί κύκλοι αναφέρουν ότι γνωστός μεγαλοεπιχειρηματίας στον τομέα των μεταφορών και των τραπεζών έχει ζητήσει 700 άδειες. Ενδιαφέρον για τις μεταφορές στην Ελλάδα έχει εκφράσει επανειλημμένα και η Μέρκελ για λογαριασμό γερμανικών εταιριών. Είναι λοιπόν ξεκάθαρο, ότι αν προχωρήσει αυτή η «απελευθέρωση», σύντομα όλοι οι επαγγελματίες ταξί θα πεταχτούν στην ανεργία ή – στην καλύτερη περίπτωση – θα γίνουν υπάλληλοι για 500 – 600 ευρώ σε κάποια εταιρία. Και φυσικά ούτε λόγος να γίνεται για την αποπληρωμή των υψηλών δανείων που όλοι έχουν πάρει για την αγορά των μέχρι σήμερα πανάκριβων αδειών, αλλά και των οχημάτων, συχνά με την υποθήκη περιουσιακών στοιχείων.

Από το κείμενο: Απεργία ταξιτζήδων: ο ΑΓΩΝΑΣ του ΕΝΟΣ είναι ΑΓΩΝΑΣ ΟΛΩΝ!

Όπως έχει γράψει ένας γνωστός αστός διανοούμενος, αναφερόμενος στα σύγχρονα αστικά κράτη, η κοινωνική συνοχή δομείται πάνω σε δύο άξονες στην καπιταλιστική ανάπτυξη και την εθνική συνείδηση. Όταν ο ένας άξονας ...στραβώσει, τότε ενισχύεται ο άλλος. Σήμερα λοιπόν σε περίοδο κρίσης, έχει μεγάλη σημασία η μάχη ενάντια στα εθνικά ιδεολογήματα του αστισμού:

Η αποδόμηση της κρατικής προπαγάνδας σχετικά με το κοινό εθνικό συμφέρον που ενυπάρχει στην ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας δεν μπορεί παρά να ξεκινάει από την αποδόμηση του ίδιου του κοινού εθνικού συμφέροντος. Έτσι κι ‘ αλλιώς οι προλετάριοι δεν έχουν κανένα συμφέρον από την ομαλή ροή ανθρώπων και εμπορευμάτων. Άλλο συμφέρον έχουν λοιπόν οι φτωχοί και άλλο οι πλούσιοι…
Από το κείμενο: Να επιτεθούμε στην Τουριστική Βιομηχανία

Ανώνυμος είπε...

Νομίζω ότι υπεραπλουστεύτηκαν εδώ οι αναλύσεις της Αυτονομίας για την εργασία, καθώς η συζήτηση εστιάστηκε σχεδόν αποκλειστικά στον Νέγκρι. Ωστόσο, αν κάτι επεξεργάστηκε από την αρχή ως το τέλος του το κίνημα της Αυτονομίας (από το '65 ως το '80), ήταν η θεματική των εργατών ΚΑΤΑ της εργασίας, το αρνητικό δυναμικό των εργατών μέσα στις συνθήκες της καπιταλιστικής εργασίας, αυτό που ο Μάριο Τρόντι περιέγραψε ως "στρατηγική της άρνησης". Λινκ εδώ: http://libcom.org/library/strategy-refusal-mario-tronti

Cris είπε...

Θαθελα να πω μονο για την απεργια των ταξι κι ας θεωρηθω εκτος θεματος. Το ερωτημα ειναι απλο, ειμαστε υπερ του αγωνα των ταξιτζιδων ή οχι. Για η απαντηση, "δε μ' ενδιαφερει" δεν υπαρχει. Δηλαδη σε καθε αγωνα που εξελισσεται οι αγωνιζομενοι θα πρεπει να πληρουν 100% τις δικες μας προϋποθεσεις?

Smirnoff είπε...

@ΕΟΣ

H κρίση πράγματι συμπιέζει πολλά κοινωνικά στρώματα, μεταξύ των οποίων και τα μικροαστικά. Η αντίδρασή τους όμως και τα αιτήματα τους δεν προστίθενται αυτόματα με αυτά του κόσμου της εργασίας και δεν οδηγούν γραμμικά σε προοδευτικές πολιτικές εξελίξεις. Οι ταξιτζήδες, ως παραδοσιακό μικροαστικό στρώμα, αντλεί τα προνόμια του από την ειδική μεταχείριση που του επιφυλλάσει το κράτος, σύμφωνα με τον Πουλαντζά αυτές οι κοινωνικές ομάδες ρέπουν προς το φετιχισμό του κράτους και το φασισμό. Αυτό που επιδιώκουν είναι μία συμφωνία με το κράτος που θα διατηρεί τα προνόμια τους, τα οποία δεν είναι ουδέτερα, αλλά σε βάρος εν πολλοίς των εργαζομένων και γι αυτό προσανατολίζονται προς τη ΝΔ και το ΛΑΟΣ, τα κατεξοχήν αστικά και μικροαστικά κόμματα.Οι εργαζόμενοι - μη ιδιοκτήτες στα ταξί δεν έχουν κανένα λόγο να στηρίξουν τον αγώνα των ιδιοκτητών καθώς ο βασικός τους αντίπαλος, ταξικός αντίπαλος είναι οι ιδιοκτήτες, με τις συνθήκες στο επάγγελμα να είναι άθλιες, κάτι που η απελευθέρωση σίγουρα δεν θα χειροτερεύσει γι αυτούς.

Η αριστερά δεν οφείλει να υποστηρίζει άκριτα κάθε αγώνα και κάθε αίτημα των μικροαστών (θα έλεγα ούτε και κατηγοριών μισθωτών όπως διάφοροι δημόσιοι υπάλληλοι). Η αριστερά οφείλει να αναδείξει από την κατάσταση πρώτα από όλα, τα συμφέροντα των εργατών στον κλάδο και γενικότερα (ας μην ξεχνάμε το κλειστό του επαγγέλματος αποδίδει στους ιδιοκτήτες μία πρόσοδο που σε μεγάλο βαθμό την πληρώνουν οι εργάζόμενοι) και κατά δεύτερον να πολώσει τους ιδιοκτήτες ανάμεσα σε μικροιδιοκτήτες και μεγαλοιδιοκτήτες. Θα μπορούσε για παράδειγμα να προτείνει την αποζημίωση (μέσω φοροαπαλλάγων ή άλλων κινήτρων) για όσους διαθέτουν μισή ή μια άδεια, άλλα μέχρι εκεί. Να προτείνει μέτρα που θα εμποδίζουν την ολιγοπώληση του κλάδου από μεγάλες εταιρίες κλπ. Αυτή η τυφλή στήριξη που δίνει αυτή τη στιγμη στους ιδιοκτήτες στην πραγματικότητα μεταφράζεται σε σύμπλευση με τύπους σαν το Λυμπερόπουλο και τους "μαντράδες" με 10 και 15 άδειες που εκμεταλλεύονται στυγνά μαύρη εργασία. Αλήθεια πιστεύει η αριστερά πως θα κερδίσει πολιτικά από αυτή την υποστήριξη; Οι ταξιτζήδες θα στηρίξουν μαζικά τη ΝΔ (και το ΛΑΟΣ) που θα τους υποσχεθεί τη διατήρηση των προνομίων.

Η αριστερά δεν οφείλει να στηρίζει άκριτα κάθε κινητοποίση και κάθε αίτημα, από όπου ξεπηδάει. Πρέπει να προσπαθεί να αναδείξει στα αιτήματα των καταπιεσμένων εκέινα που τους απομακρύνουν από την υπαγωγή τους αστικό κράτος και τους σπρώχνουν προς μία συμμαχία με το προλεταριάτο στην κατεύθυνση αμφισβήτησης των καπιταλιστικών σχέσεων και του ίδιου του κράτους. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να προσπαθεί να αναμορφώσει τα αιτήματα των διαφόρων κοινωνικών ομάδων με τρόπο που να δύναται να συναρθρωθού μεταξύτ τους και να οικοδομηθεί μία πλατειά συμμαχία σε ταξικά προλεταριακή κατεύθυνση και όχι αστική - μικροαστική.

Αλλά αν το κριτήριο είναι το κατά πόσο στρέφονται ενάντια στην κυβέρνση και πόσο μαχητικοί είναι, τότε πάω πάσο, αυτή δεν είναι ανάλυση αλλά περιγραφή ποδοσφαιρικού αγώνα...

Uturunco είπε...

«Δεν μπορώ να καταλάβω αυτή την εμμονή στην πρόσληψη της εργασίας ως κατάφαση ή ως αυτόνομη. Δεν υπάρχει γενικά εργασία αλλά πάντοτε συγκεκριμένη εργασία, έτσι όπως ορίζεται κάθε φορά από το δεδομένο πλαίσιο των παραγωγικών σχέσεων (και των παραγωγικών δυνάμεων δευτερευόντως)».
Καθώς λοιπόν δεν υπάρχει «φαγητό» -αυτό που «υπάρχει πραγματικά» είναι το συγκεκριμένο πιάτο παστίτσιο, ραγού, κεφτεδάκια κλπ- οι άνθρωποι δεν τρώνε. Οι εργάτες δεν παράγουν «εμπορεύματα». Αυτό είναι κάτι «ακατανόητο». Οι εργάτες παράγουν συγκεκριμένα πράγματα, πχ την καρέκλα που κάθομαι, τον υπολογιστή στον οποίο γράφω, κλπ. Μα έτσι, ούτε και «εργάτες» υπάρχουν. Υπάρχουν μαραγκοί, ηλεκτρολόγοι, συγκολητές. Ούτε και «καπιταλιστές». Υπάρχει ο ιδιοκτήτης της τάδε επιπλοποιΐας ή του δείνα εργοστασίου παραγωγής υπολογιστών. (Μάλιστα υπάρχουν «μαρξιστές» (;), πχ ο Πουλαντζάς, που μας βεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει καν καπιταλισμός. Αυτό που υπάρχει είναι συγκεκριμένοι και μοναδικοί «κοινωνικοί σχηματισμοί» σε μια επίσης συγκεκριμένη φάση της ιστορίας τους, πχ η Γαλλία την εποχή του Ντε Γκωλ).
Τυγχάνει βέβαια ο Μαρξ να έχει αφιερώσει κάποιες σελίδες στην «αφηρημένη εργασία», ή επίσης να επιμένει πως ο εργάτης πουλά την εργατική του δύναμη, την ικανότητά του προς εργασία (και «όταν λέμε εργατική δύναμη ή ικανότητα για εργασία εννοούμε το σύνολο των φυσικών και πνευματικών ικανοτήτων που υπάρχουν στο σώμα, στην ζωντανή προσωπικότητα ενός ανθρώπου και που τις βάζει σε κίνηση κάθε φορά για να παράγει οποιεσδήποτε αξίες χρήσης») αλλά, υποθέτω, κι ο Μαρξ «ακατανόητος» είναι. Χρησιμοποιεί επίσης και κάτι «ακατανόητες» εκφράσεις του τύπου «οι αξίες χρήσης αποτελούν το υλικό περιεχόμενο του πλούτου όποια κι αν είναι η κοινωνική μορφή του», «ο άνθρωπος έραβε χιλιάδες χρόνια συνέχεια, πρωτού κάποιος άνθρωπος μετατραπεί σε ράφτη» ή «σαν δημιουργός αξιών χρήσης, σαν ωφέλιμη εργασία, η εργασία είναι ανεξάρτητος από κάθε κοινωνική μορφή όρος ύπαρξης του ανθρώπου, αιώνια φυσική ανάγκη χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή η ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στον άνθρωπο και την φύση, δεν είναι δηλ. δυνατή η ανθρώπινη ζωή».
Λέει επίσης κι άλλα «ακατανόητα» και «παράξενα». Πχ ότι η «ζωντανή» εργασία όχι μόνο είναι δημιουργός νέας αξίας αλλά μεταβιβάζει στο προϊόν και την αξία της παρελθούσης συσσωρευμένης «νεκρής» εργασίας και ότι ο καπιταλιστής εκμεταλλεύεται τον εργάτη και αποσπά την υπεραξία που ο εργάτης παράγει.
Ο εργάτης παράγει;! Τι «ακατανόητες» κουβέντες είναι αυτές; ποια «παράξενη λογική» τις γέννησε; Όλος ο κόσμος ξέρει πως ο επιχειρηματίας παράγει! Η επιχειρηματικότητα κινεί τον κόσμο όχι η εργασία. Και σεις ονομάζετε τους καπιταλιστές βδέλες, βρυκόλακες, εκμεταλλευτές, λέτε ότι απομυζούν και άλλα τέτοια «αρνητικά». Ρε, χωρίς καπιταλιστές δεν θά χετε βρακί να βάλετε! Θέλετε κι «αυτονομία»... παλιο-κομμουνιστές...

Αντωνης είπε...

Το ότι η εργασία είναι "συγκεκριμένη" φίλε Uturunco δεν σημαίνει ότι υπάρχει μόνο παραγωγή καρεκλών ή πιάτων ή μαχαιροπήρουνων. Ο Σμιρνόφ έγραψε το εξής: "συγκεκριμένη εργασία, έτσι όπως ορίζεται κάθε φορά από το δεδομένο πλαίσιο των παραγωγικών σχέσεων (και των παραγωγικών δυνάμεων δευτερευόντως)».

Τα πιάτα και τα μαχαιροπήρουνα δεν είναι παραγωγικές σχέσεις, ούτε παραγωγικές δυνάμεις.

Οι επαγωγές που αντλείς, και δη ότι το σχόλιο Σμιρνόφ υπονοεί ότι οι εργάτες δεν παράγουν αξία και ότι αξία παράγει το κεφάλαιο βασίζονται όλες σε αυθαίρετη παρερμηνεία του τι σημαίνει αυτό που έγραψε, και που δεν είναι άλλο από το ότι η εργασία αποκτά το συγκεκριμένο της νόημα σε ένα συγκεκριμένο τρόπο παραγωγής και δεν μπορεί να νοηθεί έξω από αυτό.

Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

@Smirnoff

Υπάρχει και ο "χρόνος" στην ταξική πάλη, ο οποίος απουσιάζει πλήρως από την ανάλυσή σου. Και σήμερα αυτός ο παράγοντας είναι πολύ σημαντικός για υπάρχει μια "χρονική συμπίεση" στις εξελίξεις. Πράγματα που κάνανε δεκαετίες να κατακτηθούν καταργούνται μέσα σε λίγους μήνες. Γίνονται πράγματα που πριν από λίγο καιρό κανένας δεν θα μπορούσε να τα φανταστεί...

Σε τέτοιες περιόδους, οι πολιτικές προτεραιότητες αλλάζουν. Αυτά που γράφεις είναι σωστά και έτσι θα έμπαιναν τα πράγματα αν είμασταν έξω από αυτή την συγκυρία

Τι έχει μεγαλύτερη σημασία σήμερα; Να φύγει η κυβέρνηση με όρους κινήματος (έστω και αυτό αν δεν είναι το ντούρο εργατικό που θα ήθελε η "επαναστατική" αριστερά) ή τα διευθετηθούν τα εργασιακά ζητήματα για τους ταξιτζήδες;

Δεν σημαίνει ότι οι δύο αυτοί στόχοι είναι ανταγωνιστικοί, αλλά το ερώτημα αφορά ποιός έχει προτεραιότητα. Αν εκτιμάμε ότι δεν είναι δυνατόν να φύγει σήμερα με όρους κινήματος η κυβέρνηση, τότε οι θέσεις σου είναι απόλυτα δεκτές.

Η σημασία του κινήματος της 25ης Μάη βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το σημείο: Έκανε ορατή αυτή τη εκδοχή, δηλαδή την ανατροπή της κυβέρνησης από την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα. Χωρίς αυτό το κίνημα, ο αγώνας των ταξιτζήδων δεν θα είχε αυτά τα πολιτικά χαρακτηριστικά που έχει σήμερα...

Uturunco είπε...

Σύντροφε Αντώνη ξέρω πολύ καλά τι έγραψα και νομίζω πως δεν παρερμήνευσα κανέναν. Ήδη είχα ξεκαθαρίσει πως "Η εργασία και η κοινωνικότητα είναι «ίδιον» του ανθρώπου ανεξάρτητα από την μορφή τους αν και πραγματώνονται μόνο μέσω ιστορικά καθορισμένων μορφών".
Επαναλαμβάνω τα λόγια του Μαρξ: "η εργασία είναι ανεξάρτητος από κάθε κοινωνική μορφή όρος ύπαρξης του ανθρώπου, αιώνια φυσική ανάγκη χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή η ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στον άνθρωπο και την φύση, δεν είναι δηλ. δυνατή η ανθρώπινη ζωή».
Στον καπιταλισμό λοιπόν αυτή η "ανεξάρτητη από κοινωνικές μορφές αιώνια φυσική ανάγκη" εμφανίζεται με την "μορφή" της μισθωτής εργασίας -καθόλου η μισθωτή εργασία δεν είναι το "νόημα" άλλα μια "μορφή"- "αλλοτριωμένη", για να το πω εγελιανά.
Θυμίζω δε ότι είναι οι παραγωγικές δυνάμεις (η εργασία) με τις οποίες έρχονται σε αντίθεση οι παραγωγικές σχέσεις (εν προκειμένω η σχέση κεφάλαιο) και πρέπει να απελευθερωθούν από τα δεσμά αυτών των σχέσεων. Το τι είναι "κατάφαση" και το τι είναι "άρνηση" είναι νομίζω φανερό εκτός κι αν παίζουμε με τις λέξεις. Δεν είναι "βίαιο" το ορμητικό ρεύμα του ποταμού αλλά οι όχθες που το περιορίζουν για να αναφερθώ στους γνωστούς στίχους. Για τον σύντροφο Σμιρνώφ, η "προτεραιότητα" ανήκει στις παραγωγικές σχέσεις, δηλαδή στο κεφάλαιο. Οι παραγωγικές δυνάμεις, η εργασία, είναι ένας δευτερεύων παράγοντας που καθορίζεται από τις παραγωγικές σχέσεις και υπάρχει εξαιτίας τους. Δεν βλέπω να έχω παρανοήσει κάτι...

Smirnoff είπε...

@ΕΟΣ

Εδώ βρίσκεται η διαφορά μας, το θέμα δεν είναι απλά να πέσει η κυβέρνηση το οποίο άλλωστε δεν είναι καθόλου εύκολο. Το ΠΑΣΟΚ αυτή τη στιγμή υλοποιεί ένα συνολικό σχέδιο αναστύλωσης του ελληνικού καπιταλισμού στα πόδια του, μέτα τη μεγαλύτερη κρίση που διέρχεται μεταπολεμικά. Στοχεύει στη με κάθε μέσο συμπίεση της εργασίας σε τέοιο βαθμό που να καταστεί δυνατή η επανεκκίνηση της συσσώρευσης του κεφαλαίου. Η αντιπαράθεση με αυτή την πολιτική, σήμερα σημαίνει τη σύγκρουση με το σκληρό πυρήνα των συμφερόντων του κεφαλαίου (και των διεθνών συμμάχων του). Αυτό θέτει επί τάπητος την αναγκαιότητα της διαμόρφωσης μία αντικαπιταλιστικής συμμαχίας και στρατηγικής. όχι αφηρημένα με την έννοια την προβολής τους στρατηγικού σχεδίου της αριστεράς στους κοινωνικούς αγώνες του σήμερα, αλλά αναγκαστικά ως προϋπόθεση για να νικήσουν αυτοί οι αγώνες, έστω και στα πολύ μερικα, αμυντικά αιτήματα που δικδικούν. Ακριβώς επειδή το σύστημα σήμερα δεν έχει πολλά περιθώρια υποχώρησης από την κατεδάφιση που εφαρμόζει, καθώς πέζεται η ομαλή αναπαραγωγή του. Αυτό μας διδάσκει η εμπειρία και η τύχη των αγώνων του τελευταίου ενάμιση χρόνου. Όλοι ηττήθηκαν και η κυβέρνηση υπήρξε ανυποχώρητη, ακόμα και αν το ΠΑΣΟΚ διακινδυνεύει την ύπαρξη και τη συνοχή του ως μαζικός πολιτικός φορέας, το ίδιο ισχύει και για το υπόλοιπο μνημονιακό μπλοκ (ΝΔ, ΛΑΟΣ, ΔΥΣΥ, ΔΗΜΑΡ). Τους προηγούμενους μήνες είδαμε αγωνες μικρούς και μεγάλους, λιγότερο ή περισσότερο μαχητικούς, συνολικούς (γενικές απεργίες) ή μερικούς (μεμονωμένοι κλάδοι). όλοι όμως απέτυχαν, δεν είχαν ούτε στρατηγική συνολικής ρήξης, δεν εντάσσονταν σε ένα εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο από αυτό που εφαρμόζει η κυβέρνηση (η μόνη που έχει σχέδιο) και κατεπέκτασιν δεν είχαν την ενότητα και τη δυναμική που θα τους επέτρεπαν να απειλήσουν ουσιαστικά.

Τα παραπάνω είναι εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν στο μέλλον αν θέλουμε να έχουμε πιθανότητες επιτυχίας. Αυτό βέβαια δεν μπορεί να συμβεί διακυρηκτικά, με την αριστερά να προβάλλει το πιο πλήρες σχέδιο και να καλέι τον κόσμο να το υιοθετήσει. Ωστόσο πρόκειται για αντικειμενικά προβλήματα που τα οργανωμένα πολιτικά υποκείμενα (κόμματα, συνδικάτα, οργανώσεις της αριστεράς) οφείλουν να τα ανγνωρίσουν και να προσπαθήσουν να τα υπερβούν. Η ενότητα των κατακερματισμένων κοινωνικών ομάδων της νεοφιλελεύθερης κοινωνίας και των αιτημάτων τους δεν θα έρθει μόνη της και η συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας της συνολικής στρατηγικής ρήξης με το κεφάλαιο και το κράτος, πολύ δύσκολα θα προκύψει αυτόματα.

Με βάση όλα αυτά η αριστερά και τα συνδικάτα οφείλουν να αναδείξουν εκείνα τα αιτήματα των διαφόρων κλάδων που δημιουργούν τις γέφυρες μεταξύ τους, στην κατεύθυνση της ενότητας, απέναντι στη λογική της διαφοράς που καλλιεργεί το κράτος και οι ιδεολογικοί μηχανισμοί. Οφείλει να αναμορφώσει άλλα αιτήματα και να απωθήσει εκείνα που κινδυνεύουν να καταστήσουν τις δευτερεύουσες, μη ανταγωνιστικές αντιθέσεις στους κόλπους του λαού, σε ανταγωνιστικές. Τέλος πλάι και ταυτόχρονα με αυτή τη λειτουργία είναι απαραίτητο να προτείνει και να προπαγανδίζει συστηματικά (ακόμα και να υλοποιεί σπερματικά εκμεταλλευόμενη και τις παραμικρές χαραμάδες) ένα συνολικότερο σχέδιο - όραμα (σοασιαλισμός) που θα είναι σε θέση να διαμορφώνει, έστω και μειοψηφικά στην αρχή, απάντηση στο TINA της κυβέρνησης, δίνοντας προοπτική στους αγώνες.

Smirnoff είπε...

συνέχεια

Με βάση τα παραπάνω θεωρώ εντελώς λάθος από τη μερια της αριστεράς απλά να στηρίζει τα αιτήματα που ανδεικνύει ο κάθε κλάδος, να υμνεί το αυθόρμητο και να υποκλίνεται στο "αδιαμεσολάβητο". Αν είναι έτσι τότε δεν έχει λόγο να υφίσταιται ως οργανωμένος πολιτικός φορέας και καλύτερα να αυτοδιαλυθεί. Τι σημασία έχει πόσο μαχητικοί είναι οι ταξιτζήδες αν με την πραγματικότητα του χωρου τους, τα αιτήματα τους και την πολιτική συμμαχιών που έχουν επιλέξει (υπόκλιση στη ΝΔ, εσωτερική πίεση στο ΠΑΣΟΚ), εχθρέυονται άλλα τμήματα των υποτελών τάξεων. Η στρατηγική αυτή δεν απειλεί σοβαρά την κυβέρνηση. Οδηγέι στην ήττα λόγω απομόνωσης και καταστολής ή στην καλύτερη περίπτωση σε έναν συμβιβασμό, όπως έγινε πέρυσι με τους φορτηγατζήδες. Άλλωστε το ζήτημα της απελευθέρωσης των επαγγελμάτων είναι περιφεριακό για την κυβέρνηση, όπως έδειξε η περίπτωση των φαρμακείων, φορτηγών άλλα και των ίδιων των ταξί, αφού αν δεν γινόταν ανασχηματισμός θα υιοθετούνταν το πρ. διάταγμα του Ρέππα που αύξανε τα προνομια των ιδιοκτητών, αντί να τα καταργεί. όπως επίσης πόσο αποτελεσματικοί μπορεί να είναι οι αγώνες των δημοσίων υπαλλήλων όταν δεν πέρνουν υπόψιν την εχθροτητα μεγάλου μέρους της κοινωνίας απέναντί τους (ελέω και ιδεολογικών μηχανισμών) και δεν αναμορφώνουν τα αιτήματά τους και τις μορφές πάλης τους με τέτοιο τρόπο που να διεκδικούν να ανατρέψουν αυτή την εικόνα και να αναδείξουν το συμφέρον των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα στη διατήρηση των δημόσιων υπηρεσίων. Με αυτή τη λογική δεν στηρίζω απλά και άκριτα τον αγώνα των ιδιοκτητών ταξί και δεν συμφωνώ με τη στάση της αριστεράς που το πράττει. Αλήθεια τι προτείνει αυτή η αριστερά στους οδηγούς των ταξί και στον πρόεδρο τους που ξυλοκοπήθηκε από ιδιοκτήτες: σωπάστε γιατι τώρα το βασικό είναι να πέσει η κυβέρνηση και όχι οι δικές συνθήκες εργασίας και αιτήματα;

Τέλος, συνέχεια αναφέρεις το πόσο ταρακούνσε ο ένας ή ο άλλος αγώνας την κυβέρνση, στο πόσο την απείλησαν οι αγανακτισμένοι κ.ο. κ. Ξεχνάς όμως να αναφέρεις πως όλοι αυτοί οι αγώνες απέτυχαν και μάλιστα παταγωδώς και σχετικά εύκολα και φυσικά δεν κάνεις κανέναν απολογισμό γιατι συνέβει αυτό. Με αφετηρία αυτή τη λογική όμως το μόνο που έχεις να προτείνεις, πέρα από τη μελαγχολική προσκόλληση σε περασμένα κινηματικα εργαλεία, είναι πως την επόμενη φορά πρεπει να φωνάξουν πιο δυνατά και να είμανε πιο μαχητικοί, όποιοι και αν είναι αυτοί και για ότι και αν φωνάζουν. Αυτό όμως δεν είναι τακτική αλλά οπαδική συμπεριφορά της κερκίδας...

Smirnoff είπε...

@Uturunco

Δεν διαφώνησα πως: "η εργασία είναι ανεξάρτητος από κάθε κοινωνική μορφή όρος ύπαρξης του ανθρώπου, αιώνια φυσική ανάγκη χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή η ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στον άνθρωπο και την φύση, δεν είναι δηλ. δυνατή η ανθρώπινη ζωή», όμως από αυτή τη θέση δεν μπορείς να βγάλεις το συμπερασμα πως στον Μαρξ οιπαραγωγικές δυνάμεις υπερτερούν έναντι των παραγωγικών σχέσεων. Αυτή είναι μία μεγάλη συζήτηση στον μαρξισμό και τα διάφορα ρεύματα απαντούν διαφορετικά. Η δική μου άποψη είναι πως η άποψη περι προτεραιόητητας των παραγωγικών δυνάμεων οδηγεί κατευθείαν στον τεχνολογικό ντετερμινισμό και όχι βέβαια σε μία εμμενη χειραφετητική δυνατότητα της εργασίας στον καπιταλισμό. Από την άλλη δεν συμμερίζομαι πλήρως και τη θέση του Αλτουσέρ περί προτεραιότητας των παραγωγικών σχέσεων καθώς ρέπει προς τον βολονταρισμό, όπως έδειξε και η τοποθέτησηση του για το Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός και τον μαοϊσμό εν γένει. Πιστεύω πως πρέπει να δούμε τη σχέση παραγωγικών δυνάμεων- παραγωγικών σχέσεων, ως μία διαλεκτική σχέση (άλλωστε ο διαχωρισμός τους υφίσταται μόνο θεωρητικά και είναι πολύ δύσκολο να προσδιορισθεί στην πράξη, για παράδειγμα που θα κατάτάσαμε την εργατική δύναμη;, τη συγκεκριμένη ικανότητα για εργασία - ειδίκευση;), όπου ναι μεν οι δεύτερες έχουν τη προτεραιότητα, καθώς συγκροτούν το υποκειμενικό στοιχείο, οι πρώτες όμως λειτουργούν ως restraints and impulses, θέτωντας γενικά όρια στη δράση των παραγωγικών σχέσεων και ενθαρρύνοντας εξίσου γενικές τάσεις.

Να σου θυμίσω πως στον καπιταλισμό η αξία χρήσης υποτάσσεται στην ανταλλακτική αξία, με αποτέλεσμα η εργασία να είναι εργασία για την παραγωγή εμπορευμάτων, με καταστροφικές συνέπειες για ολόκληρα τμήματα του πληθυσμού τα οποία για παράδειγμα το σύστημα δεν τους επιτρέπει καν να ανπαραχθούν. Στον καπιταλισμό το προλεταριάτο "αλλοτριώνεται" από τις αξίες χρήσης, την μόνη μορφή αλλοτρίωσης που μπορούμε να δεχτούμε, χωρίς να υποπέσουμε σε ανθρωπιστικές - ουσιοκρατικές προσεγγίσεις. Αυτή την πραγματικότητα, μέρος της οποίας είναι και το ίδιο, ως φορέας - υποστήριγμα των κεφαλαιοκρατικών σχέσεων, πρέπει να αρνηθεί το προλεταριάτο και γι αυτό ο Μαρξ εισήγαγε το διαχωρισμό ανάεσα σε τάξη in itself και τάξη for itself, με τη δεύερη να συγκροτείται σε όλη της τη διάσταση, τη στιγμή της επανάστασης, δηλαδή της συνολικής άρνησης του καπιταλισμού.

Uturunco είπε...

Σύντροφε Σμιρνώφ, εγώ νομίζω πως μπορώ. Το αυτό θεωρεί και μια μακρά και σεβάσμια παράδοση. Δεν "ανακάλυψα" τίποτα. Θα μου πεις πως άλλες παραδόσεις λένε άλλα. Ε! δεν έχουν όλες δίκιο. Νομίζω πως ο Μαρξ είναι ακετά ξεκάθαρος (ακόμα και στο ζήτημα της ειδικευμένης εργασίας) ώστε να χρειάζεται "ερμηνευτικές διορθώσεις". (Συγχώρεσέ με, αλλά επειδή βαριέμαι να αντιγράψω τα σχετικά αποσπάσματα, πρόχειρα σε παραπέμπω στο 6ο κεφάλαιο του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου -η συγκεκριμένη εργασία είναι που μεταβιβάζει την παρελθούσα αξία στο προϊόν ενώ η αφηρημένη παράγει την νέα αξία. Υποθέτω πως δεν πρέπει να επαναλάβω ότι η εργασία ασκείται πάντα με συγκεκριμένες μορφές, πχ ραπτική, ξυλουργική, κλπ). Εν πάση περιπτώσει, τέτοιες συζητήσεις συνήθως δεν καταλήγουν κάπου, πέρα από το γνώμη σου-γνώμη μου.
Τώρα, για μια χρήση της διαλεκτικής του τύπου οι παραγωγικές σχέσεις είναι πρωταρχικές αλλά όχι κι εντελώς ενώ οι παραγωγικές δυνάμεις έπονται αλλά όχι τελείως, ο Μαρξ έχει αφιερώσει κάποιες ωραίες σελίδες στον Προυντόν. Παρεμπιπτόντως ο Αλτουσέρ προσπάθησε να το αποφύγει.
Στα υπόλοιπα (αν και ίσως υπάρχει κάποια "απόσταση" που μάλλον έχει να κάνει με ό,τι ονομάζεις ανθρωπιστική-ουσιοκρατίκή προσέγγιση της αλλοτρίωσης) δεν υπάρχει διαφωνία: η σχέση κεφάλαιο είναι καταστροφή (άρνηση) για την ζωντανή εργασία (κατάφαση) η οποία πρέπει να αρνηθεί την σχέση κεφάλαιο (δηλαδή και την μορφή μισθωτή εργασία) καταφάσκωντας την αλήθεια της ως δημιουργική δύναμη. Τι ήταν λοιπόν "ακατανόητο";

Αντωνης είπε...

@Uturunco:

http://books.google.gr/books?id=486z9lE-jdsC&pg=PA547&lpg=PA547&dq=labor+negation+marx&source=bl&ots=BmRRIHN5Nd&sig=wntUaU0M8Idn3PjUowUODbcFk0s&hl=el&ei=cN05Tub6O8_Lswa8kfED&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CF0Q6AEwCDgU#v=onepage&q&f=false

http://libcom.org/library/value-labour-negativity-christopher-arthur

Uturunco είπε...

ευχαριστώ. δεν αντιστέκομαι όμως στον πειρασμό να παρατηρήσω πως ο κρίστοφερ άρθουρ που ψιλοκοίταξα έχει σκοπό να εισάγει, όπως ο ίδιος λέει A New Reading of'Capital', A New Concept of Abstract Labour, A New Concept of Exploitation, A New Theory of Value Determination, δηλαδή μια εντελώς καινούρια θεωρία από ό,τι ως τώρα γνωρίζαμε ως ιστορικό υλισμό. Δεν λέω, μπορεί και να χει δίκιο ο άνθρωπος και ο ιστορικός υλισμός να ναι ξεπερασμένος. Μια νέα θεωρία είναι πάντα ευπρόσδεκτη -και, ειλικρινά, δεν το λέω ειρωνικά. Είδομεν. Να σαι καλά.

Ένωση Οπαδών ΣΥΡΙΖΑ είπε...

@Smirnoff,
γράφεις:

Ωστόσο πρόκειται για αντικειμενικά προβλήματα που τα οργανωμένα πολιτικά υποκείμενα (κόμματα, συνδικάτα, οργανώσεις της αριστεράς) οφείλουν να τα ανγνωρίσουν και να προσπαθήσουν να τα υπερβούν

Δεν νομίζω ότι οι πραγματικές διαφωνίες μας αφορούν στα αντικειμενικά προβλήματα που έχουν μπροστά τους τα πολιτικά υποκείμενα. Η διαφωνία μας πιστεύω ότι εντοπίζεται στα υποκειμενικά προβλήματα αυτών των μορφωμάτων της Αριστεράς και κυρίως στο πως αυτοπροσδιορίζονται.

Οταν αναφερόμαστε στην Αριστερά, θα πρέπει να έχουμε στο βάθος του νου μας ότι αναφερόμαστε στην ΥΠΑΡΚΤΗ και όχι στην ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ!
Τι σημασία έχει αυτό που γράφεις: Με βάση όλα αυτά η αριστερά και τα συνδικάτα οφείλουν να αναδείξουν εκείνα τα αιτήματα των διαφόρων κλάδων που δημιουργούν τις γέφυρες μεταξύ τους,... κλπ. κλπ. όταν αυτά δεν προκύπτουν μέσα από το τρόπο που συγκροτούνται καπό τις πρακτικές που ασκούν την πολιτική τους παρέμβαση;

Μπορούμε να περιμένουμε πολλά από τα υπάρχοντα πολιτικά μορφώματα της Αριστεράς; Η απάντηση που δίνω είναι ΌΧΙ αν συνεχίσουν να υπάρχουν με την μορφή που υπάρχουν σήμερα και κυριαρχούν στην πολιτική τους πρακτική οι όροι αναπαραγωγής τους.

Με τον τρόπο που αναφέρεσαι στην Αριστερά, θεωρείς ότι εκεί υπάρχει μόνον η ελπίδα (γιατί δεν την βλέπεις από πουθενά άλλού). Όμως αν δεν καταστραφεί αυτή η αριστερά, δεν υπάρχει ελπίδα...

Αντωνης είπε...

@Uturunco: Δεν πειράζει που δεν αντιστέκεσαι στον πειρασμό, έχεις κάθε δικαίωμα.

Αλλά η πρώτη αναφορά που σου έδωσα, και για την οποία δεν είπες κάτι, λέει:

Marx again gives a criticism of Hegelian idealist dialectics on the basis of Hegel's Phenomenology. [...] Hegel SEES ONLY THE POSITIVE SIDE OF LABOR AND NOT ITS NEGATIVE SIDE.

Αντωνης είπε...

@EOΣ: Όμως αν δεν καταστραφεί αυτή η αριστερά, δεν υπάρχει ελπίδα...

Μπορείς λοιπόν να παλέψεις για να καταστραφεί αυτή η αριστερά, έτσι ώστε την υπεράσπιση των εργαζομένων να την αναλάβουν το facebook, το twitter, τα μπλογκ και οι ταξιτζήδες.

Εγώ θα είμαι απέναντι. Δεν με ενθουσιάζει η πολιτική ευφυία του να πυροβολώ τον εαυτό μου στο πόδι για να την σπάσω σε έναν αντίπαλο που έχει κράτος και ΜΜΕ στα χέρια του και ΕΕ για πλάτες του.

Uturunco είπε...

Σε ό,τι αφορά το ότι «υπέκυψα στον πειρασμό», πρόκειται για αυτοκριτική. Ήδη είχα παρασυρθεί σε εγελιανές διατυπώσεις, όπως μπορείς να δεις και στο προτελευταίο σχόλιό μου (και σκέψου ότι καταρχήν ήμουν, τρόπον τινά «υπόλογος», για Νεγκρισμό, Ντελεζισμό, Σπινοζισμό) με κίνδυνο να χρησιμοποιήσω την διαλεκτική ως σοφιστική, περισσότερο ή λιγότερο (στην περίπτωσή μου) «εύστοχη ανταπόδοση των βελών» όπως θα λεγε ο Αντόρνο.
Από την άλλη πλευρά, σε σχέση με την πρώτη παραπομπή, σχολιάζοντας τα «χειρόγραφα», διέτρεχα τον κίνδυνο να με περιλάβει ο Σμιρνώφ ως «ανθρωπιστή-ουσιοκτάτη» και ποιος με ξέπλενε μετά. (αστειεύομαι βέβαια). Δεν θα θελα να αρχίσω να λέω «εξυπνάδες» του τύπου τι εστί false positivism και ποιός είναι ο «ορθός», «καταδεικνύοντας» το θετικό του αρνητικού και τούμπαλιν. Θα ταν κυριολεκτικά, διαλεκτικά διατυπωμένες μπούρδες.
Αυτό που εξαρχής ήθελα να κάνω ήταν αφενός να θυμίσω κάποιες από τις, κατά τη γνώμη μου, βασικές αρχές του ιστορικού υλισμού (την προτεραιότητα του «είναι», την παραγωγική δύναμη της εργασίας, κλπ.) που αρκετοί/ες σύντροφοι/ισσες τείνουν, όπως μου φαίνεται να ξεχνούν, βάζοντας στην θέση τους έναν υποκειμενισμό και βολονταρισμό, χρήσιμο ίσως στο παρελθόν, μα σήμερα, όπως εκτιμώ, τμήμα της ιδεολογίας που καταπολεμούμε. «Σαμποτάζ», «Μεγάλη Άρνηση», «Ταξικός Πόλεμος», «Μίσος Ταξικό», «Τάξη εναντίον Τάξης» κλπ, δεν ήταν συνθήματα αυτο-επιβεβαίωσης ή για να τους «την πούμε», αλλά πολιτικές αντιλήψεις και πρακτικές, άλλοτε σωστές και άλλοτε, κρίνοντας εκ των υστέρων, λάθος.
Ευχαριστώ, άλλη μια φορά για την φιλοξενία και την ανοχή μια και, κάποιες φορές, παρεκτράπηκα.

Ονειρμός είπε...

Απ: ''Παραγωγικές σχέσεις-Παραγωγικές δυνάμεις''

Αυτή η κουβέντα κάποια στιγμή πρέπει με μεθοδικότητα να ανοίξει σε έναν αυτοτελή διάλογο. Πρόκειται για μια οφειλή μας προς τον μαρξισμό, να ξεκαθαρίσουμε το ζήτημα αυτό.
Αν συμφωνήσουμε ότι πρόκειται για διαλεκτική και όχι αιτιώδη σχέση, θα φτάσουμε αρχικά στο σημείο που φτάνει ο Smirnoff. Οι παραγωγικές δυνάμεις αποτελούν ''γενικά όρια'', δεσμά και ωθήσεις των γενικών τάσεων, φάσμα δυνατοτήτων. Οι παραγωγικές σχέσεις συγκροτούν το υποκειμενικό στοιχείο. Και πάλι, μιλάμε για λογικές αφαιρέσεις που δεν χωρίζονται με σινικά τείχη. Γιατί δεν είναι τεχνολογικός ντετερμινισμός να πούμε πχ, ότι το υποκειμενικό στοιχείο συγκροτείται και από τις παραγωγικές δυνάμεις, το υποκείμενο της εργασίας είναι διαφορετικό ανάλογα με την ανάπτυξή τους (πχ ένας αγρότης που εργάζεται με το γυμνά του χέρια και το σώμα του ένα 12ωρο, και ένας αγρότης που καλλιεργεί με συστηματικές τεχνολογικές διαμεσολαβήσεις το κτήμα του και σε λιγότερο χρόνο, αφού η παραγωγικότητα της εργασίας του είναι αυξημένη, διαφέρουν τυπολογικά και ως υποκείμενα εργασίας, με διαφορετικές δεξιότητες και είναι δεκτικοί σε διαφορετικές ιδεολογικές προσδέσεις). Αυτονόητο είναι πως δεν υπάρχει ουδέτερη ''τεχνική'' ούτε παραγωγικές δυνάμεις έξω από τις παραγωγικές σχέσεις. Ισχύει και το αντίστροφο. Όμως, καθώς ''τα αντίθετα είναι άνισα'', δεν αρκεί να περιοριστούμε στο ότι υπάρχει ''αλληλεπίδραση'' και ''διαλεκτική σχέση''. Αυτό που λησμονείται συχνά είναι πως η ίδια η σχέση των δύο πόλων είναι ιστορική, και επίσης αναπτύσσεται. Εδώ έρχεται ο Λένιν και μας λέει ''συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης ιστορικής στιγμής''. Δεν είναι ''μαρξιστικό'' να μιλάμε για πρωτοκαθεδρία κάποιας πλευράς τη αντίθεσης, έξω από τον χρόνο και την ιστορική συγκυρία. Τέτοια εξωιστορική πρωτοκαθεδρία δεν υπάρχει. Είμαι λοιπόν της άποψης, πως όσο πιο κοντά στην πρωταρχική εμφάνιση ενός τρόπου παραγωγής είμαστε, τόσο σπουδαιότερο ρόλο παίζουν οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα στα σπλάχνα των εγκαθιδρυμένων παραγωγικών σχέσεων. Αυτό ισχύει βασικά για τον καπιταλισμό, τον οποίο ο Μάρξ έζησε όχι στην ωριμότητά του, όπως πίστευε. Όσο αναπτύσσεται, ''ωριμάζει'' ο καπιταλισμός και κοινωνικοποιείται η εργασία, τόσο οι παραγωγικές σχέσεις δεσπόζουν ως προς την αναπαραγωγή του καπιταλισμού. Δηλαδή, το ποιά είναι η ισχυρή πλευρά της αντίθεσης, εξαρτάται από την φάση ανάπτυξης του κοινωνικού σχηματισμού. Δεν μιλάμε απλώς για μια διαλεκτική ''μορφής''-''περιεχομένου''. Σήμερα οι παραγωγικές σχέσεις έχουν την ''πρωτοκαθεδρία''(επίτηδες τέτοιος ο χαρακτηρισμός), όπως και οι ιδεολογικές μορφές μέσα από τις οποίες γίνονται αντιληπτές, αφού προβάλλει η ανάγκη συνειδητού επαναστατικού μετασχηματισμού των κοινωνιών και το δίλημμα ''σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα''. Σε κάθε τρόπο παραγωγής υπάρχει μια συγκεκριμένη, ''τοπική'' διαλεκτική παραγωγικών σχέσεων-παραγωγικών δυνάμεων, για αυτό τα παραπάνω ισχύουν βασικά για τον ΚΤΠ, και όχι για τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό ούτε με τον ίδιο τρόπο για τους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής. Υπεισέρχονται και άλλα ζητήματα (το ''ενεργητικό'' της μορφής και το ''παθητικό'' του ''περιεχομένου'' ή καλύτερα της ύλης), η ανάγνωση του ΚΤΠ ως μοιραίου νομο-θετημένου συστήματος και ταυτόχρονα ως αντιφατικού πεδίου ανθρώπινης συνειδητής δράσης, η ταυτότητα/διάκριση-αντίθεση-αντίφαση παραγωγικών σχέσεων και παραγωγικών δυνάμεων και η επιδιωκόμενη συνειδητή ''σύνθεσή'' τους στον σοσιαλισμό-κομμουνισμό.

Ανώνυμος είπε...

Αλήθεια δεν βαρεθήκατε να κάνετε συνέχεια κριτική,εσείς οι"διανοούμενοι"της αριστεράς.Εσείς τι έχετε κάνει τόσο καιρό?????????????Τίποτα,μόνο κριτική.Αλήθεια συζητήσατε με τον κόσμο στην πλατεία????????ΟΧΙ.Βγάζετε συμπεράσματα κοιτώντας τον κόσμο απο μακρυά.Τόσο καιρό βρίσκομαι στην πλατεία,περιμένοντας τους αριστερούς χωρίς σημαίες,όλοι μαζί να αντιδράσουμε σε αυτήν την πολιτική που έχουμε σε αυτή την χώρα και ελπίζοντας να πάμε πιο πέρα,σε ανατροπή.Αλλά δεν συμβαίνουν αυτά στην Ελλάδα,έχουμε από την μία πλευρά τους καναπεδάτους βολεμένους απολιτίκ και από την άλλη τους καναπεδάτους "διανοούμενους"αριστερούς που ασχολούντε με την θεωρία(τώρα που είναι εποχή της δράσης)και κάνοντας συνέχεια κριτική στις πλατείες,κάντε εσείς διαφορετικές δράσεις να σας ακολουθήσουμε,αλλά εσείς, ξέχασα, μόνο να κρίνετε και να κατακρίνετε ξέρετε.Πως ξέρετε τι σκέφτοντε όλοι όσοι είναι στην πλατεία???Στην πλατεία εφόσον μπορεί να μιλήσει ο καθένας,ανεβαίνουνε διάφοροι και λένε κάποια πράγματα που δεν σημαίνει ότι συμφωνούν όλοι όσοι βρίσκονται εκεί.Η πλατεία είναι ο χώρος για να μαζευτούμε όλοι όσοι θέλουμε να αλλάξει το σύστημα.Οταν ακούω αυτή την κριτική από τους αριστερούς δεν την αντέχω,μπορώ να ΄καταλάβω τις μαλακίες των δεξιών αλλά εσείς??????ΕΛΕΟΣ ΠΙΑ.Γι'αυτό η αριστερά δεν θα τα καταφέρει στην Ελλάδα,λόγια,λόγια,κριτική και ο καπιταλισμός καλά κρατεί.

Αντωνης είπε...

@Ανώνυμος 7.27 μμ: Έλεγξε λίγο το ερωτηματικό στο πληκτρολόγιό σου. Φαίνεται να έχει κολλήσει.

Ονειρμός είπε...

Προς Ανώνυμο 7.27

Σε διαβεβαιώ πως, φοιτητής ων και σπουδάζοντας πολύ κοντά στο Σύνταγμα, ήμουν εκεί τρεις φορές την εβδομάδα τουλάχιστον, μέχρι τις αρχές Ιουλίου. Τέτοια μανιχαιστικά δίπολα, θεωρία ή δράση, ας εγκαταλειφθούν. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, ακόμη και αν θεωρήσουμε την πλατεία σήμερα ενδεδειγμένη δράση. Απορώ με ένα πράγμα όμως: ποιός είναι ο ρόλος της Αριστεράς, να εκφράζει άλλη μια γνώμη που μπορεί να εκφράσει ο καθένας ξεχωριστά, ή να βάζει προωθημένες αντιλήψεις σε ένα κίνημα? Υπάρχει μια απλή αρχή που λέει ότι για να μετασχηματίσεις κάτι, πρέπει να το γνωρίσεις. Η ''Αριστερά'' δεν πολεμά την συνωμοσία των τραπεζιτών σαν το Zeitgeist αλλά τον καπιταλισμό, για αυτό πρέπει να γνωρίζει σε βάθος τον καπιταλισμό, και ειδικά σήμερα. Αυτό είναι μια κοπιώδης προσπάθεια η οποία δεν αναπληρώνεται από δυο ντοκιμαντέρ ούτε από μία συνέντευξη του Καζάκη. Ο ταξικός εχθρός έχει think tanks που χαιδεύουν τα αυτιά του κόσμου της πλατείας, καλώντας τον να εγκαταλείψει ''τις ιδεολογίες'',τα ''δόγματα''. Για όσους έχουν επισκεφτεί την πλατεία, τα όριά της πρέπει να είναι ξεκάθαρα.

Uturunco είπε...

Ε, βρε ονειρμέ, δεν νομίζω να έχει αλλάξει τόσο η συκρυρία που να μας επιβάλλει να γίνουμε "ιστορικοί ιδεαλιστές".
"Σε μια ορισμένη βαθμίδα της ανάπτυξής τους , οι υλικές παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας έρχονται σε αντίφαση με τις παραγωγικές σχέσεις μέσα στις οποίες είχαν κινηθεί.Από μορφές ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων μετατρέπονται σε δεσμά τους. Αρχίζει μια εποχή κοινωνικής επανάστασης". Τι καταλαβαίνεις περί μορφών και ορίων, ενεργητικού και παθητικού παράγοντα;
Στην εποχή του Μαρξ "προηγούνταν" η ύλη αλλά σήμερα προηγείται το πνεύμα αν και η ύλη εξακολουθεί να του θέτει κάποια όρια; Τουλάχιστον όταν ο Μπερνστάιν τα έλεγε αυτά είχε συνείδηση ότι είναι "ρεβιζιονιστής" και μη μαρξιστής πλέον.

Ονειρμός είπε...

Aυτό που είπα είναι ότι μέχρι να έρθει αυτή η αντίφαση, οι παραγωγικές δυνάμεις παίζουν δεσπόζοντα ρόλο. Όταν έρθει αυτή η αντίφαση, οι παραγωγικές σχέσεις παίζουν δεσπόζοντα ρόλο (όταν γίνονται δεσμά των παραγωγικών δυνάμεων και φτάνει η εποχή της κοινωνικής επανάστασης που πρέπει να επαναστατικοποιηθούν). Επομένως το ποιά πλευρά της αντίθεσης έχει δεσπόζοντα ρόλο εξαρτάται από το αν είμαστε σε προχωρημένη ή όχι φάση ανάπτυξης του τρόπου παραγωγής, ή αλλιώς σε προχωρημένη ή όχι φάση ανάπτυξη της αντίθεσης σε αντίφαση.
Ποιό πνεύμα μου λες τώρα? Μορφή-περιεχόμενο-ύλη, έτσι τα έθεσα. Η ύλη στον Χέγκελ είναι η ''απόλυτη μορφή'', ουσιαστικά είναι το ''υλικό εκείνο'' που ευθύς αμέσως μορφοποιείται και τοτε ανακύπτει η αντίθεση μορφής-περιεχομένου. Καμία σχέση με την τρέχουσα σημασία την έννοιας της ''ύλης''. Ούτε θεωρώ τις αλληλοδιαδοχές των μορφών την κίνηση του Πνεύματος, φυσικά. Ενώ το περιεχόμενο είναι πιο κινητικό και δυναμικά μεταβαλλόμενο, η μορφή είναι πιο ενεργητική πάνω στο περιεχόμενο, αφού το μορφοποιεί. Κάνε τον παραλληλισμό με παραγωγικές σχέσεις-παραγωγικές δυνάμεις και θα δεις ότι αυτό που έλεγε ο Χέγκελ για μορφή-περιεχόμενο είναι αυτό, με τροποποιήσεις, που έλεγε ο Μάρξ για παραγ.σχέσεις-παραγ.δυνάμεις. Για την έννοια της ύλης στον Χέγκελ λοιπόν σε παραπέμπω στην Επιστήμη της Λογικής και στην Διδασκαλία περί της Ουσίας. Δεν είπα κάτι ιδεαλιστικό. Η αλλαγή στην μορφή δεν γίνεται αυτόματα από την κίνηση του Πνεύματος. Περιττό να παραθέσω Μάρξ για να δείξω ότι η εγελιανή ορολογία σε αυτόν δεν σημαίνει ιδεαλισμό.
Δεν είναι ό,τι καλύτερο η σύγκριση με τον Μπερνστάιν, αλλά θα το θεωρήσω ως παρανόηση του πώς χρησιμοποίησα την έννοια της ύλης. Για παράδειγμα, μια πέτρα ακατέργαστη, πριν την μορφοποιήσει ο τεχνίτης (παράδειγμα Χέγκελ), είναι απλώς μια ύλη. Όμως έχει και αυτή βέβαια μια μορφή (στρογγυλή κτλ). Αλλά δεν έχει μορφή και είναι απλώς ύλη, σε σχέση με την μορφή που ακόμα δεν έχει, πχ αυτήν που θα δώσει ο τεχνίτης. Η φύση που μεταβολίζει ο άνθρωπος, οι πρώτες ύλες κτλ,που μεταποιεί ο άνθρωπος στην παραγωγή, πριν ενταχθούν ως παραγωγικές δυνάμεις στις σχέσεις παραγωγής (πριν αποτελέσουν ''περιεχόμενο'' της ''μορφής''), αποτελούν την ''ύλη', έχουν όμως ήδη μια αυτοτελή ''μορφή'' (που δεν είναι εκείνη που προσλαμβάνουν ως παραγωγικές δυνάμεις στις σχέσεις παραγωγής).
Για ενεργητικό και παθητικό απάντησα παραπάνω, στα της μορφής και του περιεχομένου. Να προσθέσω ότι δεν θεωρώ σωστό να εξαντλείται η κουβέντα στα της μορφής και του περιεχομένου. Σωστά η ανάγνωσή σου εμμένει στα κλασικά του ιστορικού υλισμού, αλλά χρειάζεται περαιτέρω εμβάθυνση. Μολονότι μονόπλευρος και χωρίς να συμφωνώ μαζί του, ο Αλτουσέρ έδωσε παραδείγματα κατά της σχέσης μορφής-περιεχομένου στο ζεύγος που συζητάμε. Περιμένω τις σκέψεις σου για τον παράγοντα ''ιστορικός χρόνος'' στην σχέση που μας απασχολεί.
Δεν νομίζω ότι είναι πολύ χρήσιμη η παράθεση πασίγνωστων χωρίων. Ο Μάρξ έχει κάνει και λάθη. Παράδειγμα, το αναδρομικό κοίταγμα όλων των προκαπιταλιστικών τρόπων παραγωγής, μέσα από το πρίσμα παραγωγικών σχέσεων-παραγωγικών δυνάμεων. Η διαλεκτική σχέσεων-δυνάμεων αναπτύσσεται η ίδια, και μόνο στον καπιταλισμό έχει την ένταση αυτή. Παράδειγμα. Ο δούλος τί είναι? Βέβαια στα Grundrisse μας δίνει καλύτερες απαντήσεις, ενώ στο Μανιφέστο και σε άλλα έργα είναι πιο απλουστευτικός.

Uturunco είπε...

Ονειρμέ: Πολλά από αυτά που λες -υποθέτω λόγω δικής μου άγνοιας- δεν τα καταλαβαίνω. Πχ νομίζω πως μια πέτρα ακατέργαστη, είναι μια πέτρα ακατέργαστη. Αν την μορφοποιήσει ο τεχνίτης, είναι πέτρα κατεργασμένη, όχι πια ακατέργαστη και ενδεχομένος άγαλμα. Ύλη παραμένει σε όλες τις περιπτώσεις. Εν πάση περιπτώσει, έχεις δίκιο πως δεν εξαντλείται η κουβέντα -και εγώ σίγουρα δεν μπορώ να το κάνω. Θυμίζω απλώς η διαφωνία μου είχε να κάνει με κάτι πολύ συγκεκριμένο. Αν στο έργο του Μαρξ -όχι αν είχε δίκιο ή άδικο- εμφανίζονται οι παραγωγικές δυνάμεις ή οι παραγωγικές σχέσεις ως "όριο". Δες το κι έτσι: αν οι σχέσεις ιδιοκτησίας καθορίζουν τον τρόπο παραγωγής ή ο τρόπος παραγωγής τις σχέσεις ιδιοκτησίας. Εγώ λέω το δεύτερο. Νομίζω δε πως αυτό λέει κι ο Μαρξ. Δεν αμφισβητώ πως ο Μαρξ κάνει λάθη. Και φυσικά δεν αμφισβητώ πως εγώ κάνω λάθη, ακόμα και στο πως διαβάζω τον Μαρξ. Αλλά, δεν μπορεί να λέγονται πράγματα που δεν στηρίζονται πουθενά και μετά με θεωρητικές ακροβασίες να λέμε πως αυτό είναι το νόημα που ο συγγραφέας υπονοούσε αλλά το πε αλλιώς! Αν το βλέπουμε ως λάθος ας το πούμε λάθος. Διαλεκτική δεν σημαίνει anything goes...

Ονειρμός είπε...

Κοίτα, σίγουρα όλοι κάνουμε λάθη, αλλά σου απάντησα και εγώ πολύ συγκεκριμένα ότι δεν μίλησα για πνεύμα. Είδες την λέξη ύλη, την οποία αν δεις σημείωσα περιθωριακά στην παρένθεση ως παθητικό στοιχείο, και το συμπέρασμα που εξήγαγες από τα λεγόμενά μου ήταν εντελώς άσχετο. Θα το διατυπώσω διαφορετικά: η πέτρα πάντα ύλη είναι, αλλά στον Χέγκελ συγκεκριμένα, έχουμε τρεις κατηγορίες, μορφή-περιεχόμενο-ύλη και την διαλεκτική τους, και όχι την τρέχουσα σημασία της ύλης. Είναι χρήσιμο να δούμε και να το ψάξουμε όλοι μας, αφού ο Μάρξ διάβασε Χέγκελ, πώς οι κατηγορίες του Χέγκελ συνδέονται με του Μάρξ και σε τί διαφέρουν. Επομένως ανέφερε με μια πολύ ειδική έννοια την ύλη, και δεν υπάρχει καμιά ''πνευματοποίηση'' της πέτρας σε όσα λέω! Εν πάσει περιπτώσει, σε παρέπεμψα σχετικά, και μπορείς και στο διαδίκτυο να αναζητήσεις τις εν λόγω εγελιανές έννοιες. Υπάρχουν κατατοπιστικά άρθρα του τροτσκιστή Geary Healy, θα δεις εκεί και την ύλη.
''οι σχέσεις ιδιοκτησίας καθορίζουν τον τρόπο παραγωγής ή ο τρόπος παραγωγής τις σχέσεις ιδιοκτησίας''.
Εδώ αντιπαραθέτεις παραγωγικές σχέσεις και τρόπο παραγωγής, ενώ εμείς μιλούσαμε για την διαλεκτική παραγωγικών σχέσεων-παραγωγικών δυνάμεων. Τρόπος παραγωγής είναι η ενότητα των δύο πόλων, επομένως έχεις ήδη αλλάξει επίπεδο ανάλυσης. Επομένως σε αυτό που υποστηρίζεις για τον καθορισμό των σχέσεων ιδιοκτησίας από τον τρόπο παραγωγής, απαντώ ναι. Αλλά συζητάμε κάτι κάπως διαφορετικό. Για την σχέση παραγωγικών σχέσεων-παραγωγικών δυνάμεων, που στην διαλεκτική ενότητά τους συγκροτούν τον τρόπο παραγωγής.
''Δεν μπορεί να λέγονται πράγματα που δεν στηρίζονται πουθενά και μετά με θεωρητικές ακροβασίες να λέμε πως αυτό είναι το νόημα που ο συγγραφέας υπονοούσε αλλά το πε αλλιώς!''
Για πες μου τώρα, τί εννοείς και τί δεν στηρίζεται πουθενά, γιατί δεν σε καταλαβαίνω.Φαντάζομαι δεν θα εννοείς τα περί σχέσεων ιδιοκτησίας και τρόπου παραγωγής, γιατί σου έδειξα πως η συζήτηση γινόταν σε άλλο επίπεδο. Παραγωγικές σχέσεις-παραγωγικές δυνάμεις.
Λοιπόν ας είμαστε προσεκτικοί και ας μιλήσουμε με ακρίβεια. Περιμένω την σφοδρότερη κριτική, αλλά επί του συγκεκριμένου αν είναι δυνατόν. Περιμένω τις απόψεις όσων θέλουν να συμμετέχουν για τον παράγοντα ''ιστορικός χρόνος' στην διαλεκτική για την οποία συζητάμε.

Uturunco είπε...

Νομίζω πως ήμουν ακριβής. Η διαφωνία μας είχε να κάνει με το αν πρέπει να εκλάβουμε τις παραγωγικές δυνάμεις (η εργασία, τα μέσα παραγωγής -που επίσης παράγονται από την εργασία- και η μεταξύ τους σχέση -η τεχνολογία-) ως το "όριο", κάποιου τύπου γενικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο κινούνται οι σχέσεις παραγωγής (οι σχέσεις ιδιοκτησίας -οι πραγματικές σχέσεις ιδιοκτησίας ανεξάρτητα από την νομική τους μορφή)ή αν αντίθετα αυτό που κινείται είναι οι παραγωγικές δυνάμεις και οι παραγωγικές σχέσεις αποτελούν το "όριό" τους. Στα χωρία του Μαρξ που παρέθεσα -σε διάφορες φάσεις της συζήτησης- ήταν φανερό πως για τον Μαρξ ίσχυε το δεύτερο και όχι το πρώτο. Οι παραγωγικές δυνάμεις "κινούνται" και οι παραγωγικές σχέσεις μπορούν είτε να αντιστοιχούν σ' αυτήν την κίνηση είτε να την εμποδίζουν οπότε και πρέπει να ανατραπούν (οι παραγωγικές σχέσεις).
Ως απάντηση σ' αυτό πήρα αφενός την "μομφή" του "τεχνολογικού ντετερμινισμού" -μια μομφή που ανέκαθεν απευθύνονταν εναντίον του ιστορικού υλισμού- και αφετέρου παραπομπές στον Αλτουσέρ -με την υποσημείωση πως δεν πρέπει όμως να τον πάρω και στα σοβαρά, αφού όσοι παρέπεμψαν σ' αυτόν δήλωσαν πως διαφωνούν μαζί του- και στον Χέγκελ -με την υποσημείωση επίσης πως δεν αναφερόμαστε στο Πνεύμα, την κεντρική κατηγορία του εγελιανού συστήματος! Και παραπέρα πως "διαλεκτικά" και ανάλογα την "συγκυρία" είναι πότε το ένα, πότε το άλλο, πότε και τα δυό.
Από κει και πέρα δήλωσα πως δεν μπορώ να παρακολουθήσω την συζήτηση. Κινείται όντως σε ένα "άλλο επίπεδο" που ξεπερνά τις γνώσεις και την ευφυία μου. Δεν θέτω βέβαια την προσωπική μου άγνοια ως εμπόδιο στις αναζητήσεις των άλλων.

Ονειρμός είπε...

Ρε συ, έχεις παρανοήσει μάλλον την στάση μου. Πρώτα από όλα, από εμένα δεν θα πάρεις καμιά μομφή περί ''τεχνολογικού ντετερμινισμού'', αφού είμαι ενάντια σε όσους θεωρούν την παραμικρή αναφορά στις παραγωγικές δυνάμεις οικονομισμό, λαγνεία των μηχανημάτων κτλ. Ίσα ίσα, όπως είπα και στον Σμιρνόφ, η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, μεταξύ των οποίων είναι πράγματι ο άνθρωπος ως καταρτισμένο υποκείμενο της εργασίας, παίζει ρόλο στην διαμόρφωσή του ως ''υποκειμένου'' (όχι με όρους Μπαντιού, αλλά με την κλασική σημασία). Μπορούμε να παραθέσουμε και παραδείγματα. Λες και η ανάπτυξη αυτή που οδήγησε πχ στην αστικοποίηση, με τα μεγάλα εργοστάσια κτλ, δεν άλλαξε τους ανθρώπους! Πιστεύω, παρ'όλα αυτά, ότι η κριτική του Αλτουσέρ έχει βάση. Ο ίδιος έχει αναιρέσει την απολυτότητα της θέσης του, σε άρθρο που έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό Εκτός Γραμμής και κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.
Η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων (παραγωγικών δυνατοτήτων ή αλλιώς παραγωγικής σχέσης των ανθρώπων με τη Φύση), βρίσκεται, όσο προχωρά, σε ολοένα και μεγαλύτερη ασυμμετρία με τις υπάρχουσες παραγωγικές σχέσεις. Και η κρίση σήμερα σχετίζεται με αυτό. Γιατί όμως γίνονται κοινωνικές επαναστάσεις? Δεν αρκεί μια τεχνικίστικη ασυμμετρία, αλλά η δράση των ανθρώπων. Κατά την γνώμη μου, παραγνωρισμένο και σαφές χωρίο είναι το εξής: ''Kαθώς έχει προπάντων σημασία, να μη στερηθούν οι άνθρωποι τους καρπούς (αγαθά) του πολιτισμού, τις παραγωγικές δυνάμεις που απόχτησαν, πρέπει να συντρίψουν τις πατροπαράδοτες μορφές που μέσα σε αυτές δημιουργήθηκαν οι παραγωγικές δυνάμεις. Απ'αυτή τη στιγμή, η επαναστατική τάξη γίνεται συντηρητική''(1). Εδώ ο Μάρξ εξηγεί με πολύ ωραίο τρόπο, πώς η ασυμμετρία δεν αντανακλάται απλώς στην θεωρία, αλλά και στις επιδιώξεις των ανθρώπων.

Ονειρμός είπε...

Τώρα κατά τα άλλα, και οι παραγωγικές σχέσεις και οι παραγωγικές δυνάμεις ''κινούνται'. Για αυτό επεσήμανα ότι η μορφή στον Χέγκελ είναι ''ενεργητική'', δηλαδή αυτή μορφοποιεί το περιεχόμενο. Και οι παραγωγικές σχέσεις δεν μένουν στατικές, μετασχηματίζονται (πχ χρηματοπιστωτικές διαμεσολαβήσεις) και μετασχηματίζουν τις παραγωγικές δυνάμεις, παραμένοντας βέβαια, σε τελική ανάλυση, πχ αστικές. Όμως στο Μανιφέστο ξεκάθαρα έγραφε ο Μάρξ ότι ο καπιταλισμός επαναστατικοποιεί όλες τις σχέσεις, όλα τα ήθη, κτλ. Οπότε πράγματι, χωρίς πολλές πρόσθετες επισημάνσεις, μοιάζει μηχανιστικό να επιμένουμε στην εικόνα μιας αντιστοιχίας/αναντιστοιχίας, που και πολύ αόριστη είναι, και οι ίδιοι οι όροι είναι δανεισμένοι από τις θετικές επιστήμες. Η εικόνα και για τον ίδιο τον Μάρξ είναι πιο σύνθετη, όταν στον πρόλογο της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας, παρεμβάλλει και τις ιδεολογικές μορφές μέσα από τις οποίες η ''ασυμμετρία'' που περιγράφηκε γίνεται αντιληπτή στα κεφάλια των ανθρώπων.
Όμως τώρα, δεν μπορώ να μην σου πω ότι σε κάτι διαστρέβλωσες τις θέσεις μου ή δεν διάβασες σωστά. Δεν είπα ότι ο δεσπόζων ρόλος ενός εκ των δύο πόλων αλλάζει ''ανάλογα με την συγκυρία''. Η θέση μου δεν ήταν τόοοοοσο οπορτουνιστική και σχετικιστική, έδωσα ένα κριτήριο το οποίο φυσικά και δεν το έχω βγάλει από το μυαλό μου αλλά είναι άποψη ας το πούμε του ''αντικαθεστωτικού'' σοβιετικού μαρξισμού. Μίλησα λοιπόν για υπεροχή ανάλογα με την φάση ανάπτυξης. Είπα σαν παράδειγμα, ότι αφού ο καπιταλισμός εδραιώθηκε, δεσπόζων ήταν ο ρόλος των παραγωγικών δυνάμεων, σήμερα και όσο αυτός ''ωριμάζει'' δεσπόζων είναι ο ρόλος των παραγωγικών σχέσεων. Και αυτό γιατί? Γιατί όσο είμαστε στις ''αρχές'' και υπάρχει μικρότερη ''ασυμμετρία'' σχέσεων-δυνάμεων, τόσο μικρότερης έκτασης και έντασης είναι οι κρίσεις, άρα και οι ''ευκαιρίες'' επανάστασης και θέλησης των ανθρώπων για ανατροπή. Έτσι οι παραγωγικές δυνάμεις ''τρέχουν'' ανεμπόδιστα. Όσο η ασυμμετρία εντείνεται, με την παράλληλη δόμηση του νέου επαναστατικού υποκειμένου, τόσο οι κρίσεις εντείνονται, και τόσο περισσότερο μπαίνει το ζήτημα της ανατροπής. Τότε οι παραγωγικές σχέσεις και η ανατροπή τους είναι στο προσκήνιο.

1) Κ.Μάρξ, η Αθλιότητα της Φιλοσοφίας, σελ 119.

Uturunco είπε...

Για ό,τι παρανόησα και παρεξήγησα, συγνώμη. Μάλλον, αντιλήφθηκα την τοποθέτησή σου -και του Σμιρνώφ- ως να είναι υπερβολικά κοντά στις θέσεις του Αλτουσέρ -με την προσθήκη προσχηματικών διευκρινήσεων. Δεν ξέρω αν πρέπει να μου αναγνωριστεί πως κάποιες διατυπώσεις σας δεν με βοήθησαν να το καταλάβω κι αλλιώς. Σκέψου το πάντως. Ενίοτε -και σχεδόν πάντα στην θεωρία- είναι καλύτερα να παραμείνουμε με ένα ερώτημα παρά να εκβιάσουμε μια απάντηση.

Ονειρμός είπε...

Κάθε άλλο, δεν είμαι και πολύ fan του Αλτουσέρ. Αν και νομίζω οι διαφωνίες μου μαζί του είναι ζήτημα εμφάσεων και όχι ριζικού ''λάθους''. Και είναι σημαντικές οι εμφάσεις στην διαλεκτική (πχ κύρια και δευτερεύουσα πλευρά της αντίθεσης). Στο ζήτημα για το οποίο μιλήσαμε, σκοπός μου ήταν να θέσω κυρίως το ερώτημα, αν παίζει κάποιο ρόλο σε ποιά ιστορική φάση βρισκόμαστε (χωρίς να εννοώ ότι η ιστορία έχει ''τέλος''). Και νομίζω πως έχει σημασία, και μπορώ να αναφέρω διάφορα παραδείγματα. Το ζήτημα αυτό έχει απασχολήσει γενιές και γενιές και κάποια στιγμή πρέπει να ανοίξει ένα forum όπου θα συζητηθεί αναλυτικά.