Πέμπτη, 28 Ιουλίου 2011

Απορίες για τη θεωρία του Big Bang (or, what is it that puts Moody's in a bad mood, really?)

Όχι, δεν πρόκειται για ένα κείμενο όπου απευθύνω ερωτήματα στον Στίβεν Χόκιγκ σχετικά με τη γέννεση του Σύμπαντος. Το εν λόγω Big Bang theory είναι θεωρία του οίκου αξιολόγησης Moody's, ο οποίος ανακοίνωσε την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου από A2 σε Baa1. Που κολλάει το Big Bang Theory; Μα, στην ιδέα ότι κεντρική ευθύνη για την υποβάθμιση έχει το μεγάλο μπουμ στο Μαρί στις 11 Ιουλίου. Αντιγράφω από disdaimona:
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε ο Οίκος, αναφέρει ότι βασικός λόγος της υποβάθμισης είναι η ανησυχία για τη δημοσιονομική θέση της Κύπρου μετά την έκρηξη στο Μαρί και στην οικονομική ζημιά που προκάλεσε στην Κύπρο.
Επικαλούνται επίσης το συνεχώς αυξανόμενο εριστικό πολιτικό κλίμα που αναπτύσσεται στην Κύπρο, το οποίο έχει αυξήσει τους κινδύνους να μην εφαρμοστούν τα νέα κυβερνητικά μέτρα για την οικονομική εξυγίανση.
Κατανοητό ελπίζω ότι στην πρώτη παράγραφο αναφέρεται ρητά το μεγάλο μπουμ ως λόγος υποβάθμισης, διότι ενισχύει την επενδυτική ανησυχία λόγω των προβληματισμών για το μέγεθος της ζημίας και τις επιπτώσεις της σε μια ήδη υφεσιακή οικονομία, ενώ στη δεύτερη αναφέρεται υπόρρητα, διότι, ε, δεν είναι η ζέστη που προκάλεσε το "συνεχώς αυξανόμενο εριστικό πολιτικό κλίμα" στο νησί, αλλά ο καυγάς για το τις πταίει για το μεγάλο μπουμ. Τώρα, ποια είναι η απορία μου για τη θεωρία του Big Bang και τον οίκο Moody's;

Να σας πω. Τον Μάρτη που μας πέρασε, από την άλλη πλευρά του κόσμου, και δη στην Ιαπωνία, έγινε επίσης ένα μεγάλο μπουμ, πολύ μεγάλο μπουμ, με την έννοια ότι γέμισε τον τόπο πυρηνικά κατάλοιπα, τα οποία δεν συνηθίζουν να φεύγουν απ' την ατμόσφαιρα ή το νερό όπως η πυρίτιδα. Την ίδια στιγμή, οι Ιάπωνες είναι παγκόσμιοι πρωταθλητές δημόσιου χρέους, μιας και σύμφωνα με τα στοιχεία του 2010, το δημόσιό τους χρέος ανέρχεται στο 225.8% του ΑΕΠ τους, δηλαδή, με στοιχεία Αυγούστου 2010, γύρω στα 10.5 ψωροτρισεκατομμύρια δολλάρια.

Τι τους έκανε λοιπόν η Moody's τους καταχρεωμένους Ιάπωνες όταν, σαν να μη τους έφτανε η εκτός ελέγχου κατάσταση του χρέους τους, τούς προέκυψε ένα μεγάλο μπουμ; Σε ποιο αχαρτογράφητο βάραθρο πιστοληπτικής αθλιότητας τους έριξε; Κατ' αρχάς, πριν το ατύχημα στη Φουκουσίμα, η Ιαπωνία με το παγκόσμιο ρεκόρ χρέους είχε πιστοληπτικό rating Aa2, ψηλότερο δηλαδή από αυτό που έχει τώρα η Κύπρος. Όταν ήρθε και το μεγάλο μπουμ,  η Moody's θύμωσε πάρα πολύ και απείλησε ότι "ίσως θα πρέπει να επανεξετάσει" το  rating καθώς "το οικονομικό και δημοσιονομικό κόστος του σεισμού μπορεί να ήταν πολύ ψηλότερο από αυτό που αναμενόταν." Άλλοι οίκοι, πιο μoβόρικοι αυτοί, δεν περίμεναν τόσο. Η άπονη Standard and Poor (τι όνομα!) την κατέβασε από ΑΑ σε ΑΑ- (μόνο αυτός που η δασκάλα του στο δημοτικό του έβαλε σκέτο δέκα αντί για δέκα με τόνο ξέρει τον πόνο και τον οδυρμό!). Και η Moody's; Η Moody's, που εξέδωσε ανακοίνωση ότι επανεξετάζει την πιστοληπτική ικανότητα της Ιαπωνίας εν όψει πιθανής υποβάθμισής της στις 31 Μαϊου, ακόμα την επανεξετάζει, μιας και το σάιτ της, που επισκέφθηκα επί σκοπού μιας και δεν βρήκα τίποτε σχετικό με υποβάθμιση στο νετ, δεν αναφέρει τίποτε περαιτέρω για το θέμα.

Οπότε, καταλαβαίνετε, έχω κάποιες απορίες για τη θεωρία του big bang. Αλλά μπορώ να τις συνοψίσω σε μία: Ποιον νομίζουν ότι δουλεύουν εκεί στη Moody's;

12 σχόλια:

Αντωνης είπε...

Ξέρω ότι ο Μπαντιού δεν είναι οικονομολόγος, αλλά το σημερινό ποστ διαβάζεται σωστά μόνο με συνοδεία αυτού εδώ: http://radicaldesire.blogspot.com/2010/03/alain-badiou_05.html

Κόκκινο πανί είπε...

Δεν έχεις καθόλου άδικο σε αυτά που λες. Η μεγάλη διαφορά μεταξύ Κύπρου και Ιαπωνίας είναι ότι η Ιαπωνία έχει δικό της νόμισμα και αναχρηματοδοτει το (τεράστιο) χρέος της μέσω της Κεντρικής Τραπεζάς της, ενώ η Κύπρος όχι.

ΥΓ: για να μην παρεξηγηθώ, δεν είμαι υπέρ της εξόδου απο το ευρώ.

Smirnoff είπε...

Πέρα από τις εμφανείς διαφορές μεγέθους και ισχύος ανάμεσα στην Ιαπωνία και την Κύπρο, υπάρχουν σημαντικές οικονομικές διαφορές που μάλλον δικαιολογούν τη στάση των Εταιριών Πιστοληπτικής Αξιολόγησης.

Το χρέος της Ιαπωνίας μπορεί να είναι το μεγαλύτερο στον κόσμο, ως ποσοστό του ΑΕΠ, όμως είναι κατά 95% εσωτερικό, δηλαδή σε γιεν, ενώ το μισό από αυτό το κατέχει η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας. Ένα μέρος του κράτους δηλαδή, δανέιζει ένα άλλο. Η Ιαπωνία δεν απευθύνεται στις διεθνείς αγορές για να χρηματοδοτήσει το χρέος της, το χρηματοδοτεί εσωτερικα΄από την πολύ υψηλή Ακαθάριστη εγχώρια αποταμίευση που διαθέτει (23% του ΑΕΠ το 2010). Την εσωτερική αγορά τη ρυθμίζει η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζα και τα επιτόκια είναι πολυ χαμηλα. Το επιτόκιο των δεκαετών ομολόγων της Ιαπωνίας αυτή τη στιγμή είναι 1,10%. Με αυτό το επιτόκιο οι τόκοι που πληρώνει κάθε χρόνο για το τεράστιο χρέος της είναι πολύ χαμηλοί, ενώ οι μισοί επιστρέφουν στο κράτος. Τέλος έχει ένα πολύ σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα.

Η Κύπρος δεν έχει τίποτα από τα παραπάνω: ούτε δικό της νόμισμα, ούτε εμπορικό πλεόνασμα, ούτε υψηλή εγχώρια αποταμίευση (που σημαίνει δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει εσωτερικά το χρεός). Γενικά έχει μεγάλη σημασία, ως προς τη δυνατότητα άσκησης πολιτικής το να απεξαρτηθεί η χρηματοδότηση των κρατών από τις διεθνείς αγορές...

Αντωνης είπε...

Αμφότεροι λέτε πράγματα άκρως λογικά. Ποία όμως είναι η συνέπεια για τα λεγόμενα "περιφερειακά κράτη" της ευρωζώνης; Επιτήρηση και τιμωρία, μέσω μιας ενορχήστρωσης κινήσεων από πιστοληπτικούς οίκους, σπεκουλαδόρους, και ΔΝΤ/ΕΕ, που σε ελάχιστο χρονικό διάστημα διαβρώνει κάθε ίχνος κυρίαρχης οικονομικής πολιτικής και βγάζει τη χώρα στο σφυρί. Με λίγα λόγια:

α) αιωρείται για ένα διάστημα η φήμη ότι η χώρα έχει δημοσιονομικά προβλήματα σοβαρά β) οι πιστοληπτικοί οίκοι υποβιβάζουν το rank, κάνοντας τα επιτόκια να φτάσουν στα ύψη γ) τα spread ξεφεύγουν δ) η χώρα αναγκάζεται να προσφύγει στο ΔΝΤ και να δεχθεί εξωγενείς παρεμβάσεις σε όλους τους τομείς της οικονομίας ε) η οικονομία σμπαραλιάζεται και οι εργαζόμενοι πληρώνουν το σύνολο του δημοσιονομικού κόστους στ) η χώρα γίνεται ακόμα περισσότερο εξαρτημένη από "βοήθεια" ζ) η χώρα πουλάει ότι έχει και δεν έχει από εθνικές βιομηχανίες, εθνικά δίκτυα υπηρεσιών, και φυσικούς πόρους.

Το ίδιο έργο ξανά και ξανά και ξανά.

Smirnoff είπε...

Αντώνη, η αλυσίδα εξελίξεων που περιγράφεις είναι σωστή. Χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος δεν έπρεπε να είχαν μπει ποτέ στο ευρώ, μία νομισματική ένωση άλλωστε δομικά ανεπαρκής και κρισιακή. Το θέμα είναι πως και η έξοδος αυτή τη στιγμή εμφανίζει πολύ μεγάλους κινδύνους, ενώ τα κέρδη είναι πολύ αβέβαια σε αυτό το κρισιακό διεθνές οικονομικό περιβάλλον.

όλα πάντως εξαρτώνται από το πόσο συνειδητοποιημένα και οργανωμένα είναι τα λαΪκά στρώματα στην κατεύθυνση που θέλουν να ακολουθήσουν. Είναι εμφανές πως αριστερή πολιτική εντός της ΟΝΕ, με τους παρόντες συσχετισμούς δεν υφίσταται. Αν ο λαός έχει γνώση των συνεπειών μίας εξόδου και είναι έτοιμος να αναλάβει το αρχικό κόστος προκειμένου να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μία φιλεργατική πολιτική μεσοπρόθεσμα, τότε καλώς. όμως αυτό που κάνει η αντιευρώ αριστερά, να υπόσχεται πως μόλις υλοποιηθεί η έξοδος απο το ευρώ, το οποίο σύμφωνα με την ανάλυση της είναι ο κύριος υπαίατιος της κρίσης, θα γίνουν τα πράγματα όπως παλια, πριν την κριση και καλύτερα, νομίζω πως είναι εντελώς ανέυθυνο...

Αντωνης είπε...

@Smirnoff:

Για έξοδο απ΄το ευρώ. Σκέφτομαι να αντιπαραβάλλω την ρητορικά προβληματική έννοια της ανεξαρτησίας με την σαφώς χρησιμότερη και ρεαλιστικότερη ιατρική έννοια της "απεξάρτησης", όπου ο χρήστης εθιστικών ναρκωτικών υποβάλλεται εθελοντικά σε μεγάλο σωματικό και ψυχικό πόνο έτσι ώστε να μπορέσει να διακόψει την εξάρτησή του από νοσογόνες και τοξικές ουσίες. Για να το καταφέρει δε αυτό, ο εθισμένος πρέπει να αντλήσει δύναμη από διάφορα μυθεύματα για τη "φυσιολογική ζωή", την υγεία, την ευτυχία, κλπ, να απλοποιήσει στρεβλωτικά τον κόσμο στον βαθμό που να αντλεί την θέληση που είναι αναγκαία για να μην κατρακυλίσει πίσω στη χρήση. Εδώ μπαίνει ο σορελικός μύθος. Ως εργαλείο απεξάρτησης απ' τον καταστροφικό εθισμό στο κεφάλαιο.

Τι λες; Too far fetched?

Smirnoff είπε...

@Αντώνης

Ο παραλληλισμός με την απεξάρτηση από τα ναρκωτικά είναι πολύ εύστοχος. Νομίζω όμως πως οι Έλληνες ούτε ν΄ακούσουν δεν θέλουν για αποτοξίνωση. Βέβαιa υπάρχει και αυτή η μέθοδος της νάρκωσης που περνάς τα σωματικά συμπτώματα της στέρησης εν υπνώσει, αλλά δεν ξέρω αν μπορεί να δουλέψει στην περίπτωση της Ελλάδας.

όσο για το μύθο, δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει στις σύγχρονες Δυτικές κοινωνίες της κυριαρχίας του ηδονιστικού ατομικισμού. Ή τουλάχιστος ένας μύθος που δεν υπόσχεται απεριόριστες ατομικές απολαύσεις στα υποκείμενα.

Eriugena είπε...

Νομίζω πως η ορθή κατ'εμέ άποψη του Σμυρνωφ για την αρχική οδυνηρή απ-εξάρτηση απο το ευρώ,σε συνδυασμό με την δική σου μεταφορά--όχι και τόσο μεταφορά!-- για τον εξαρτημένο και το θέμα της απ-εξάρτησης, μπορούν να συνδεθούν με την ανάρτηση για την πραγματική υπαγωγή στο κεφάλαιο. Η άρνηση του λαού ή πληθυσμού μιάς χώρας να περάσει μια δύσκολη στιγμή για να βρεθεί σε έστω κάπως καλύτερη κατάσταση, αποκτά ως "δομή συμπεριφοράς" μιαν ιστορική βάση, άρα είναι ένα συγκεκριμένο αίτιο εξήγησης, στα πλαίσια της ειδικής μορφής που παίρνει η "πραγματική υπαγωγή". Τι σημαίνει να τοποθετείσαι σε ένα συγκεκριμένο σημείο του πεδίου δύναμης και "κυριαρχίας"; μπορείς να έχεις επίγνωση του ταξικού συμφέροντός σου είτε είσαι εργάτης μικροαστός εργάτης(υπάλληλος) μεσοαστός κτλ;;//προσωπικά αμφιβάλλω για την ικανότητα αυτοπροσδιορισμού ακόμα και για την εγχώρια μεγαλοαστική τάξη, αν και η τελευταία δύσκολα μπορέι να ορισθεί ως εγχώρια-εθνική μεγαλοαστική τάξη..Η ταξική πάλη στρεβλώνεται και διαθλάται τόσο στις μητροπολιτικές χώρες όσο και στις μη-μητροπολικές χώρες (στις οποίες συμπεριλαμβάνονται τόσο οι εξαρτημένες οι μισοεξαρτημένες, όσο και οι ενδιάμεσες περιπτώσεις όπως η Ελλάδα που δεν μπορεί να ορισθεί κατέμε ως εξαρτημένη..αλλά ούτε και μητροπολιτική)..όμως η στρέβλωση δεν είναι ούτε συμμετρική ούτε φυσικά ΙΔΙΑ..το ίδιο ιδεολογικό φαινόμενο λ.χ εθνοκεντρισμός στην είναι στην μητρόπολη ιδεολογία ένας σκληρός πυρήνας του "πακέτου ιδεολογιών" της άρχουσας τάξης, ενώ στις μη-μητροπολιτικές χώρες είναι απόβλητος απο τους μεγαλοαστούς..πλήν εξαιρέσεων..όποιος έχει γνωρίσει στοιχειωδώς μεγαλοαστούς της μη-περιφέρειας θα δεί πως είναι ριζικά αντιεθνικιστές, όσο τουλάχιστον τα πράγματα πάνε "καλά" γι αυτούς..ο αντιεθνικισμός των μεγαλοαστών της περιφέρειας είναι απλά έκφραση της δουλοπρεπούς υποτελούς φύσης του μεγάλου κεφαλαίου σε αυτές τις χώρες..(άσε τι λένε χρόνια οι φωστήρες τύπου Μηλιού που εξαθλιώσαν νοητικά μιά γενιά αγωνιστών με τις παραμυθάρες περι σούπερ ελληνικού καπιταλισμού).. Εχουμε λοιπόν να κάνουμε με άλλη μορφή υπαγωγής, σε ένα ακόμα θεωρητικά απροσδιόριστο παγκόσμιο σύστημα υπαγωγής..πρέπει να στρωθώ να γράψω μια ανάρτηση πιο αναλυτική με σχέδια και υποθέσεις εργασίας..δεν μας μένει πολύς καιρός..

Αντωνης είπε...

Γιάννη, ναι, τη (όχι και τόσο) μεταφορά της απεξάρτησης θέλω να την αναπτύξω στα πλαίσια ενός δεύτερου και ίσως ενός τρίτου κειμένου συνέχειας αυτού για την πραγματική υπαγωγή, για το οποίο σου έκανα λόγο και χθες.

Αντωνης είπε...

Και βέβαια προσθέτω αυτό που ήδη νομίζω ότι καταλαβαίνεις, ότι η "απεξάρτηση" δεν έχει καθόλου το εθνικολαϊκιστικό ιδεολογικό γκλάμουρ της "ανεξαρτησίας" ως έννοια. Μού αρέσει η ψυχρότητα που κουβαλά ως όρος, η απουσία μεγαλειωδών υποσχέσεων στην έννοια της απεξάρτησης.

Uturunco είπε...

Μια -κατά μία, τουλάχιστον, έννοια- απάντηση έχει δώσει η Disdaimona στην αρχική της ανάρτηση. Αντιγράφω: "Ως ανίκανη κρίθηκε για άλλη μια φορά η κυβέρνηση για την διάθεση της να συνομιλήσει με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ΠΑΣΥΔΥ - των δημοσίων υπαλλήλων καθώς και με ΠΕΟ, ΣΕΚ, ΔΕΟΚ
προτού αποφασιστούν τα λεγόμενα μέτρα οικονομικής εξυγίανσης.

Ανταρσία στη συνάντηση των κομμάτων με το Υπουργείο Οικονομικών και συντονισμένη αποχώρηση
με αποτέλεσμα τη διακοπή της διαδικασίας. Κανένας διάλογος με τους εργαζόμενους, ήταν το αίτημα. Πετσοκόψτε να τελειώνουμε.

Δώστε μας το Κράτος! Το Κράτος δεν είναι παρά μια επιχείρηση! Η δική μας επιχείρηση!"
Αυτό λοιπόν που "αξιολογείται" -θετικά ή αρνητικά, σωστά ή λάθος- είναι μια "επιχείρηση". Εν προκειμένω η Κύπρος (και φυσικά το διοικητικό της συμβούλιο). Το αυτό συμβαίνει με την Ιαπωνία, την Ελλάδα, τις ΗΠΑ, το Βέλγιο κλπ αλλά και με την Τζένεραλ Μότορς, την Σόνυ, την Ντόιτσε Μπανκ, την Μαθιός Πυρίμαχα ή το Κτήμα Λαζαρίδη. Τα χρέη μιας επιχείρησης συνυπολογίζονται φυσικά στην "αξιολόγησή" της αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας ούτε ο πλέον καθοριστικός. Η εξέλιξη αυτή από το κράτος-επιχειρηματία (που διαδέχτηκε το κράτος-χωροφύλακα) στην επιχείρηση-κράτος είναι εν εξελίξει και φυσικά αποτέλεσμα της διαδικασίας της πραγματικής υπαγωγής.

Αντωνης είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση Uturunco. Πολύ-πολύ ενδιαφέρουσα.

Κάνουμε καλά θεωρητικά βήματα αυτές τις μέρες νομίζω.