Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2011

Τι είναι μεταπολίτευση;

Η εγελιανή ρήση ότι η κουκουβάγια πετά το σούρουπο σημαίνει, κατά βάση, ότι η γνώση για μια ιστορική εποχή ως ολότητα γίνεται εφικτή μόνο στο τέλος της εποχής αυτής, όταν η εποχή έχει πλήρως αναπτυχθεί, εκδιπλώσει τις αντιφάσεις της, και φτάσει στο σημείο εκείνο συμπύκνωσης και εννοιακής απλοποίησης που προαπαιτείται για να μπορείς να μιλήσεις φιλοσοφικά για μια θέση, απέναντι στην οποία προκύπτει μια αντίθεση. Η μεταπολίτευση είναι αυτό το οποίο πράγματι έφτασε στο τέλος του, και που φτάνοντας σ' αυτό, δίνει στην σκέψη την δυνατότητα να το αντιληφθεί και να το μελετήσει ως ολότητα, αλλά --την ίδια στιγμή και κατά λογική συνέπεια-- και ως θέση σε έναν νέο διαλεκτικό κύκλο.

Τι είναι μεταπολίτευση;  Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα πρέπει αρχικά να απαντήσουμε σε ένα δεύτερο: ποια ήταν τα θεμελιώδη συστατικά της μεταπολίτευσης; 

Τα θεμελιώδη συστατικά της, θα ισχυριστώ, ήταν δύο. Καθόρισαν τον χαρακτήρα της και τους λογικούς νόμους της ανάπτυξής της εξαρχής, και το έκαναν δομώντας και δίνοντας ιστορική έκφραση σε μια βασική αντίφαση. 

Το πρώτο συστατικό της μεταπολίτευσης ήταν η πολιτικοποίηση, όρο με τον οποίο δηλώνουμε την είσοδο της πλειοψηφίας της κοινωνίας στις πολιτικές διαδικασίες, στις κομματικές δομές, και στους εκλογικούς ανταγωνισμούς. Η μεταπολίτευση σήμανε την πολιτικοποίηση δύο κοινωνικών ομάδων που ως τότε είχαν βρεθεί εκτός της πολιτικής διαδικασίας για διαφορετικούς λόγους: των γυναικών, των οποίων η συμμετοχή στα κοινά πριν το 1974 ήταν επί της ουσίας ανύπαρκτη, και των αδρανοποιημένων και περιθωριοποιημένων πολιτικών δυνάμεων της αριστεράς, η οποία έβγαινε από μια παρατεταμένη περίοδο καταστολής, απαγόρευσης, και εσωτερικής διάσπασης (σημειώνουμε εδώ την παρανομία του ΚΚΕ μετά το τέλος του εμφυλίου, την διάλυση των κομματικών οργανώσεων του και την προσχώρηση στην ΕΔΑ το 1958, μετά την καθαίρεση Ζαχαριάδη το 1955, και την εσωτερική του διχοτόμηση το 1968, μετά την σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία--διαδικασίες που βρίσκονται στον πυρήνα της συνολικής πορείας της "εναλλακτικής" αριστεράς στην μεταπολίτευση).

Το δεύτερο συστατικό της μεταπολίτευσης έγινε εφικτό μόνο στην βάση του πρώτου, της εισόδου δηλαδή ενός ως τότε περιθωριοποιημένου κομματιού της κοινωνίας στην πολιτική διαδικασία, και ήταν η διεύρυνση της κοινωνικής νομιμοποίησης της πολιτικής οργανωμένων συμφερόντων και της κομματικής λαφυραγώγησης του κράτους. Η κυρίαρχη μορφή της κοινωνικής δικαιοσύνης στα χρόνια της μεταπολίτευσης δεν ήταν άλλη από την πρόσβαση σε "λάφυρα" (θέσεις στο δημόσιο, επιδόματα, άδειες οικοδομής, κλπ) τα οποία νέμονταν παλαιότερα πολύ λιγότεροι. Η εκλογή του ΠΑΣΟΚ το 1981 σηματοδότησε τον θρίαμβο αυτής της οπτικής για την κοινωνική δικαιοσύνη, βελτιώνοντας, σε πρώτη τουλάχιστον φάση, δραστικά το βιωτικό επίπεδο ενός μεγάλου κομματιού του πληθυσμού. 

Είπαμε ότι τα δύο θεμελιώδη συστατικά της μεταπολίτευσης, η πολιτικοποίηση και η διεύρυνση της κοινωνικής νομιμοποίησης της πολιτικής οργανωμένων συμφερόντων και της κομματικής λαφυραγώγησης του κράτους, βρίσκονταν σε σχέση αντίφασης, παρά το γεγονός ότι το πρώτο ήταν προϋπόθεση της ανάπτυξης του δεύτερου. Γιατί;

Επειδή αυτό το οποίο προέκυψε από την διάδρασή τους ήταν η μετάλλαξη της πολιτικής σε απλό μέσο, και όχι σε τέλος ή σκοπό της κοινωνικής ζωής: η πολιτική --η πολιτική ιδεολογία, οι πολιτικές πεποιθήσεις, η πολιτική δράση-- δεν ήταν πλέον κυρίαρχα τρόπος έκφρασης των υπαρχόντων κοινωνικών ανταγωνισμών και συγκρούσεων αλλά μέσο πρόσβασης στα λάφυρα που νεμόταν ο κρατικός μηχανισμός, και άρα μέσο χρήσης τους για την προσέλκυση μαζών ψηφοφόρων και μέσο χειραγώγησής τους. Το βασικό περιεχόμενο της πολιτικής δεν ήταν πια η σύγκρουση, η διαφορά, η διαφωνία --αυτές ήταν αυστηρά συγκυριακές και εργαλειακής φύσης στιγμές της πολιτικής συμφερόντων-- αλλά ακριβώς το συμφέρον, ιδιωτικό και ομαδικό (συντεχνιακό), ο πλουτισμός, το χρήμα. Όσο περισσότερο όμως η πολιτική τείνει να γίνει απλώς μέσο διαπραγμάτευσης ατομικών και ομαδικών συμφερόντων, τόσο περισσότερο χάνει το περιεχόμενό της, γίνεται φορμαλιστική αφαίρεση, αποπολιτικοποιείται.

Με απλά λόγια λοιπόν, η φόρμουλα της μεταπολίτευσης (πολιτικοποίηση + λαφυραγώγηση ως υποκατάστατο μιας στιγματισμένης ως προδοτικής και αιματοβαμμένης ιστορικής μορφής της πολιτικής της κοινωνικής δικαιοσύνης) παρήγαγε ως αποτέλεσμα την αποπολιτικοποίηση τόσο των νεοεισερχόμενων στην πολιτική πληθυσμών όσο και αυτών που είχαν από παλαιότερα προνομιακή πρόσβαση στα κοινωνικά λάφυρα.

Η αποκρυστάλλωση της διαδικασίας αποπολιτικοποίησης συνεπικουρήθηκε καθοριστικά από την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και από το λεγόμενο "τέλος των ιδεολογιών" που έδωσε κάτι σαν επίσημη άδεια στην αποπολιτικοποιητική δυναμική που παραμόνευε ήδη στο μεταπολιτευτικό κοινωνικό συμβόλαιο. Η απολιτικοποίηση στιγμάτισε όλη τη δεκαετία του 1990, όταν τις πολιτικές διαφωνίες στα οικογενειακά τραπέζια και στα καφενεία με αφορμή το τάδει ή δείνα άρθρο εφημερίδας διαδέχτηκε το μαζικό κόψιμο κουπονιών, η θεσμοποίηση του σουπερμάρκετ ως μορφής οικογενειακής εξόδου, ο θρίαμβος του "λαϊφστάιλ" ως απόλυτης έκφρασης της αποπολιτικοποιημένης ζωής, της ζωής μετά την πλήρη εγκόλπωση του πρώτου θεμελιώδους συστατικού της μεταπολίτευσης από το δεύτερο. Όχι πια πολιτικά όντα, αλλά ψηφοφόροι και καταναλωτές, ψηφοφόροι ως καταναλωτές, και καταναλωτές ως ψηφοφόροι: αυτό ήταν το κυρίαρχο και συντριπτικά αποδεκτό μήνυμα της εποχής. Στο περιθώριό του έζησαν ελάχιστοι, κάποιοι από αυτούς άνθρωποι που έλαβαν το μήνυμα των καιρών νωρίς αλλά δεν είχαν άλλο δρόμο να στραφούν από το αυτο-αναιρούμενο μονοπάτι του αντάρτικου πόλεων και της ακροαριστερής τρομοκρατίας.

Η σημερινή οικονομική χρεοκωπία του μεταπολιτευτικού κράτους απονομιμοποίησε δραστικά τις κυρίαρχες κομματικές του δομές, θα ήταν όμως τραγικά αφελές να θεωρήσει κανείς ότι κάνοντάς το, εγκαινίασε αυτόματα μια νέα εποχή πολιτικοποίησης. Σήμερα, η μάλλον αποκρουστική εικόνα των κοινοβουλευτικών κομμάτων χρωστά πολλά στο γεγονός ότι μόνο ελάχιστοι ψηφοφόροι τους αναμένουν πια κέρδος από την στήριξή τους, και όχι σε κάποιου είδους παθιασμένη επανάκαμψη της ουσίας της πολιτικής. Με άλλα λόγια, αν η μεταπολίτευση έφτασε στο τέλος της, το έκανε με εντελώς παθητικό τρόπο, επειδή ελάχιστοι πια αναμένουν πρόσβαση στη λαφυραγώγηση θέσεων και πόρων από την συμμετοχή στις κυρίαρχες κομματικές δομές, και όχι ενεργητικά, επειδή η κοινωνία στο σύνολό της έφτασε να απαρνείται την μετάλλαξη της πολιτικής σε απλό μέσο σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγμάτευσης συμφερόντων. Για αυτό και έχουμε το παράδοξο, την ίδια στιγμή που τα καθεστωτικά κόμματα ομολογούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ότι δεν έχουν πια τίποτε να πουλήσουν στους ψηφοφόρους τους, ο ανταγωνισμός τους να προκύπτει από υποτίθεται ηθικά υπεράνω κάθε υποψίας σχηματισμούς, που δεν βρίσκουν άλλο τρόπο να διεκδικήσουν το δικό τους μερίδιο ψηφοφόρων απ' το να πουλήσουν τις δικές τους υποσχέσεις από κοπανιστό αέρα, είτε αυτές λέγονται δάνεια από τη Ρωσία και την Κίνα (Θεοδωράκης, ΣΠΙΘΑ), είτε αποκατάσταση της πληγείσας εθνικής υπερηφάνειας (Παπακωνσταντίνου, ΝΑΡ), είτε φαντασματικές παροχές βασικού επιδόματος σε όλους (Δημούλης).

Όντας ως τώρα κυρίαρχα παθητικού χαρακτήρα, το τέλος της μεταπολίτευσης δεν εγκυμονεί τίποτε καινούργιο, μόνο την επανάληψη του ίδιου έργου με άλλους χαρακτήρες και με διαρκώς συρρικνούμενες απολαβές για όσους πιστεύουν ότι μπορούν να συνεχίσουν να παίζουν ρόλο σ' αυτό. Αντίθετα με τις ερμηνείες διάφορων φιλόδοξων μνηστήρων απογοητευμένων ψηφοφόρων-πελατών, δεν θεωρώ τις κινητοποιήσεις από τις 25 του Μάη και μετά σύμπτωμα μιας πραγματικής στροφής πέρα από το μεταπολιτευτικό κοινωνικό συμβόλαιο, αλλά απέλπιδα απόπειρα επανεκκίνησης της σαραβαλιασμένης μεταπολιτευτικής μηχανής υλικών και εκλογικών κατανομών. Ο μεταπολιτικός ("υπερκομματικός") χαρακτήρας των κινητοποιήσεων αυτών, η έμφασή τους στην συναίνεση, και η εύκολη απορρόφηση της ιδεολογικής τους δυναμικής ως χαρτιού κοινοβουλευτικής διαπραγμάτευσης από την πλειοψηφία του εδραιωμένου κομματικού κατεστημένου εντός και εκτός κοινοβουλίου, αποκαλύπτουν το ανεξίτηλο της σφραγίδας της μεταπολιτευτικής λογικής της αποπολιτικοποίησης και της πολιτικής του συμφέροντος που οδήγησε στο κράτος-πίτα προς μοιρασιά. Όχι λοιπόν, οι κινητοποιήσεις με τη μορφή που έχουν ως τώρα δεν εκφράζουν τόσο το τέλος της μεταπολίτευσης, όσο την προσπάθεια των φορέων και των παραγώγων της να ξαναβάλουν τον εαυτό τους στο μεταπολιτευτικό παιχνίδι απ' την πίσω πόρτα.

Η πραγματική διαλεκτική άρση της μεταπολίτευσης κυοφορείται από όσους --μια μειονότητα λοιδωρημένων και σαρκαζόμενων απ' την πλειοψηφία κομμουνιστών και αντιεξουσιαστών-- αρνούνται να λάβουν μέρος στην νέα απόπειρα παζαρέματος των ιδεολογιών στην αγορά των εμπράγματων συμφερόντων· κυοφορείται από όσους αντιτάσσουν την αναφομοίωτη ιδεολογική διαφορά τους στο "κοινό συμφέρον"· κυοφορείται από όσους επιμένουν σήμερα να στέργουν την επανάκαμψη και το βάθεμα των γραμμών ιδεολογικής διαίρεσης, την επαναπολιτικοποίηση της κοινωνίας πέρα από τα όρια ενός μονο-ιδεολογικού συστήματος που καταδικάζει νομοτελειακά την πολιτική στην αυτο-αναίρεση, την έκλειψη και τον μαρασμό.

Αυτοί είναι οι πραγματικοί φορείς του πολιτικού, και για αυτό τον λόγο είναι επίσης οι πραγματικοί θεματοφύλακες του νοήματος της δημοκρατίας. Γιατί είναι αυτοί που, παρά την εχθρότητά τους στο δημοκρατικό καθεστώς, ή μάλλον εξαιτίας της, σέβονται ακόμα το χάσμα ανάμεσα στη δημοκρατική πολιτική και την κακοφωνία της χορωδίας των πραματευτάδων στο παζάρι. Χωρίς αυτούς, η δημοκρατία είναι απλώς το φύλο συκής στον ολοκληρωτισμό των ιδιωτικών συμφερόντων (και τα ιδιωτικά συμφέροντα των πολλών δεν είναι "κοινωνικά" συμφέροντα, είναι απλά τα ιδιωτικά συμφέροντα πολλών)· χωρίς αυτούς, η δημοκρατία θα συνεχίσει να συρρικνώνεται σε φάντασμα του εαυτού της, με άλλα λόγια σε απλό κοινοβουλευτικό κρετινισμό.

24 σχόλια:

Αντωνης είπε...

Αποκατάσταση σχολίων του θρεντ:

R5:

Ναι.Συμφωνώ σε όλα, εκτός από αυτό :
"η πολιτική --η πολιτική ιδεολογία, οι πολιτικές πεποιθήσεις, η πολιτική
δράση-- δεν ήταν πλέον κυρίαρχα τρόπος έκφρασης των υπαρχόντων
κοινωνικών ανταγωνισμών και συγκρούσεων αλλά μέσο πρόσβασης στα λάφυρα που νεμόταν ο κρατικός
μηχανισμός, και άρα μέσο χρήσης τους για την προσέλκυση μαζών ψηφοφόρων
και μέσο χειραγώγησής τους. "
Προφανώς εννοείς ότι έτσι αντιλήφθηκε η πλειοψηφία των πολιτών (εργαζόμενοι, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες κλπ.) την έννοια "πολιτική" και την πολιτική συμμετοχή. Διότι κατά τα άλλα αυτή η πολιτική -μέσο πρόσβασης ήταν πολιτική ιδεολογία.

Αντωνης είπε...

RDAntonis (@R5):

Ναι, εννοώ ότι αυτός ήταν ο κυρίαρχος τρόπος αντίληψης της πολιτικής από την μεταπολιτευτική κοινωνία -- και ότι αυτός εξακολουθεί να είναι και σήμερα, πλην όμως υπολειμματικά και παθητικά πλέον, με δεδομένη την κρατική χρεοκοπία.

Αντωνης είπε...

ΕΟΣ:

Στο
κείμενο υπάρχει ένα σημαντικό θεωρητικό
πρόβλημα με την ίδια την έννοια της
“Πολιτικής”.

Για
παράδειγμα η φράση
“Όσο
περισσότερο όμως η πολιτική τείνει να
γίνει απλώς μέσο
διαπραγμάτευσης ατομικών και ομαδικών
συμφερόντων
τόσο περισσότερο χάνει το περιεχόμενό
της, γίνεται φορμαλιστική αφαίρεση,
αποπολιτικοποιείται
”,
περιέχει πολλαπλές απροσδιοριστίες
για το τι είναι – ή τι θα έπρεπε να είναι
– Πολιτική. Είναι ενδεικτικό ότι αγνοεί
– ή απορρίπτει – την
κλασσική λενινιστική διάκριση ανάμεσα
στον “οικονομικό” και τον “πολιτικό”
αγώνα. Πολιτικοποίηση δεν είναι να
συζητάς γενικά περί των δρώμενων στην
αστική πολιτική σκηνή που εκτυλίσσονται
συνήθως εντός του κοινοβουλίου, ούτε
βέβαια το γεγονός της συμμετοχής σε μια
σκληρή συντεχνιακή απεργία. Έχει σημασία
για πια Πολιτική μιλάμε και ποιό είναι
το υποκείμενο που την ασκεί. Η πολιτική
μπορεί να ασκείται μόνον μέσω συλλογικής
δράσης ή μπορεί να είναι ατομική πρακτική;
Κάθε καραγκιόζης που μιλάει για την
επανάσταση είναι πολιτικό υποκείμενο
και ασκεί πολιτική; Δεν νομίζω...




Η
μεταπολίτευση ήταν πρώτα απ' όλα μια
αλλαγή του κράτους, όπως αυτό εξέφραζε
τον ταξικό συσχετισμό αλλά και συγκροτούσε
τους όρους της κοινωνικής συναίνεσης.
Οι αλλαγές στους όρους που διαμορφώνουν
την κοινωνική συναίνεση - πράγμα που
περιγράφεται αρκετά καλά στο κείμενο
– δεν σημαίνουν αλλαγή στην άσκηση της
“πολιτικής”.




Σήμερα
δεν είναι μόνον τα “καθεστωτικά
κόμματα ομολογούν με τον ένα ή τον άλλο
τρόπο ότι δεν έχουν πια τίποτε να
πουλήσουν στους ψηφοφόρους τους”
όπως γράφεις. Στην ίδια κατάσταση
βρίσκονται και τα κόμματα της Αριστεράς.
Η Αριστερά, Όλη η αριστερά είναι μέρος
του προβλήματος, δεν είναι εκτός.
Επομένως η αρνητική σηματοδότηση που
αποδίδεις στον “μεταπολιτικό
("υπερκομματικό") χαρακτήρα των
κινητοποιήσεων
, δεν είναι αρνητική αλλά θετική. Όσο
για την “δημοκρατία” το καλύτερο
κριτήριο δεν είναι οι διακηρύξεις αλλά
οι πρακτικές μέσα από τις οποίες
υλοποιείται. Και η Αριστερά σε αυτό το
ζήτημα έχει ένα σημαντικό έλλειμμα,
τόσο στην δική της συγκρότηση όσο και
στο πόσο εξουσιαστική είναι απέναντι
στις λαϊκές μάζες...

Αντωνης είπε...

Γιάννης Tζανάκος:

Η ορθότητα του άρθρου σου νομίζω πως θα ενισχυθεί απο την "πρόσθεση" σε αυτό της κρίσης της αριστεράς ως "παράταξης" παγκόσμιας σοσιαλιστικής προοπτικής, με την έννοια πως επλήχθη καίρια ο ρόλος της ως "χώρου'' που σημαίνει απελευθέρωση των εργατών και των λαικών τάξεων απο κάθε εκμετάλλευση

Αντωνης είπε...

RDAntonis:

Νομίζω ότι το πιο πάνω κείμενο αδυνατεί να διαβαστεί σωστά αν δεν γίνει αντιληπτό ως επιτελεστικό κομμάτι μιας προσπάθειας συγκρότησης μιας μετά την χρεοκωπία αντικοινοβουλευτικής και αντιμεταπολιτευτικής αριστεράς αντί να γίνεται αντιληπτό ως απλή "περιγραφή" των τωρινών της κοινοβουλευτικών και μεταπολιτευτικών αδιεξόδων.

Το κείμενο, όπως και το αμέσως προηγούμενο, δεν περιγράφει την πολιτική αλλά ασκεί πολιτική. Την ασκεί εγκολπώνοντας στρατηγικά τις σμιτικές/κονδυλικές κριτικές του κοινοβουλευτισμού σε μια κατεύθυνση άλλη από αυτήν που έχουν πολιτικά, και που μπορεί να συνοψιστεί ως αντιμεταφυσική μεταφυσική του κράτους (Σμιτ) και αντιηθικολογική ηθικολογία (Κονδύλης).

Αντωνης είπε...

Γιάννης Τζανάκος:

Χρειάζεται όμως μια διευκρίνηση της δυνατότητας να υπάρχει στην αριστερή --ή ελευθεριακή-- σκοπιά επιτελεστικότητα έστω σχετικά αυτόνομη απο την απόλυτη προοπτική. Φυσικά δεν γνωρίζω σε βάθος την "επιτελεστικότητα" της μπαντιουικής θεώρησης του "συμβάντος", αλλά αμφιβάλλω σφόδρα για κάθε ανασυγκροτησιακή θεώρηση της πολιτικής απο τη βάση του "πολιτικού''..πιο συγκεκριμένα και σε μορφή ερωτήματος: αν η αταξική προοπτική καθορίζει απόλυτα κάθε ενέργημα της αριστεράς ακόμα κι αν δεν το ξέρει ή δεν το επιθυμεί, τότε πως είναι δυνατόν να υπάρξει επιτυχής επιτελεστικότητα ή "πειραματική" επιτελεστικότητα χωρίς αυτή την προοπτική ;--η οποία δεν προσδίδει κάποιον "σεχταρισμό για να μην κολλήσουμε τώρα, εννοείται χωρίς ιδεολογικοποιήσεις--
Φαντάσου πως αυτό το ερώτημα περί της αδυναμίας κάθε επιτελεστικότητας της αριστεράς πέραν της απόλυτης προοπτικής της, θα μπορούσε να τεθεί σε μια πολύ απλή μορφή στο τελευταίο καφενείο...η επιτελεστική αντίφαση και η αυτονομία της επιτελεστικότητας ίσως να απαγορεύονται απο τις μάζες ΚΑΙ ΙΣΩΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΔΙΚΙΟ..οι λαικές τάξεις παίρνουν πολύ στα σοβαρά τις απόλυτες προοπτικές, και δεν σηκώνουν θαρρώ σχετικοποιήσεις ειδικά στην αριστερά, την θέλουν αδιάλλακτη στο έπακρο, ακόμα και οι προσωπικές περιουσιακές διαφοροποίησεις επικρίνονται..τι επιτελεστικότητα μπορεί να υπάρχει ειδικά τώρα, που "τους" εξαπατήσαμε με τους "σοσιαλισμούς''μας;

Αντωνης είπε...

Γιάννης Τζανάκος:

Για τον Μπαντιου--λάθος διατύπωση--..του πολιτικού απο την πολιτική εννοω..

Αντωνης είπε...

RDAntonis (@Γιάννης Τζανάκος):

"τι επιτελεστικότητα μπορεί να υπάρχει ειδικά τώρα, που "τους" εξαπατήσαμε με τους "σοσιαλισμούς''μας;"

Η τωρινή συγκυρία μπορεί να αγνοηθεί ως μια ακόμα νοσηρή φαρσοκωμωδία του χρόνια θνήσκοντος αλλά επίσης βρυκολακιασμένου αστικού κοινοβουλευτισμού (αυτό θα έκανε ο αντιηθικολογικός ηθικολογισμός α λα Κονδύλη, νομίζω) ή να χρησιμεύσει ως πρακτική και θεωρητική προετοιμασία για την επόμενη μέρα, όταν τα λάφυρα για τις μάζες δεν θα μπορούν πια να χρησιμεύσουν για την συντήρηση της ανώδυνης αποπολιτικοποίησης.

Εάν δεν "σωθεί" απ' το ευρωπαϊκό και διεθνές κεφάλαιο, η Ελλάδα θα ξαναπολιτικοποιηθεί επικίνδυνα και επώδυνα, και η σημερινή ιδεολογική μάχη είναι μια πρώτη μάχη για την κυρίαρχη κατεύθυνση αυτής της επαναπολιτικοποίησης.

Αντωνης είπε...

Γιάννης Τζανάκος:

πιό κατανοητό τώρα, και πιο επίφοβο, αν και συμφωνώ με το επίφοβο ως ανανακλαση του πραγματικού κινδύνου..μη ξεχνάς όμως πως η συνήθης ''επιτελεστικότητα'' σημαίνει μια αφομοίωσή ''σου'' απο το τακτικό στρατήγημα.Είναι σαν να ξεκινάς να παίζεις σκάκι (εσύ τώρα) να περνάς στο τάβλι(εγω εδω και μια δεκαετία) και στο τέλος να παίζεις σφαλιάρες με τον "εχθρό-σύμμαχο''(ας πούμε ενα λαικιστικο κίνημα, που θές δε θές σου κολλάει σα βδέλα) ώσπου στο τέλος είσαι ένα και το αυτό..ξέρω πως θέλεις ακριβώς το αντίθετο βεβαίως..

Αντωνης είπε...

RDAntonis:

Βρισκόμαστε σε εποχή τάχιστης επεξεργασίας θέσεων σε όλο το πολιτικό φάσμα. Προφανώς, δεν ανήκω σε αυτούς που πιστεύουν ότι το καθήκον της μαρξιστικής σκέψης είναι να κρύβεται πίσω από το "ό,τι πει ο γίγαντας λαός." Αν το μόνο που μπορούμε να κάνουμε στην βάση του επαναστατικού μας μαρξισμού είναι να λέμε τον ΓΑΠ "Τσολάκογλου" και να φωνάζουμε ότι είναι ψεύτης ή να αποκηρύττουμε τα κόμματα γιατί μας εξαπάτησαν, τότε νομίζω καλύτερα να σιωπήσουμε και να ασχοληθεί ο καθένας μας με το να περισώσει την ιδιωτεία του όσο μπορεί καλύτερα.

Δέχομαι και καλοσωρίζω οποιαδήποτε εκ των ένδον κριτική εκπληρώνει το μίνιμουμ πολιτικής και θεωρητικής σοβαρότητας απέναντι στις συνθήκες της κατάστασης σήμερα. Για αυτό ακριβώς γράφω ό,τι γράφω δημόσια.

Αντωνης είπε...

g.:

η ομοιότητα στην κριτική των "αγανακτισμένων" (και όχι μόνο) είναι νομίζω για ακόμη μια φορά ενδεικτική
http://metrotools.wordpress.com/aφίσες/alien1-qxd-2/

από "μια μειονότητα λοιδωρημένων και σαρκαζόμενων απ' την πλειοψηφία κομμουνιστών και αντιεξουσιαστών"

Αντωνης είπε...

RDAntonis:

Αναρτώ εδώ το σχόλιο του κου Χάρη Τσιλίκα, που για τεχνικούς λόγους δεν μπόρεσε να το ανεβάσει μέσω disqus:

Πολύ σωστή η ανάλυση, με βρίσκει σύμφωνο στα πιο βασικά της σημεία. Πρωτότυπη και ακριβής η ανάλυση των κινητοποιήσεων των "αγανακτισμένων" ως απέλπιδα προσπάθεια μερίδας του κόσμου που κατά το παρελθόν συμμετείχε σε αυτό που χαρακτηρίζεις παραπάνω ως "κομματική λαφυραγώγηση του κράτους", να ανακτήσει τις θέσεις και τα προνόμια που είχε πριν την οικονομική κρίση. Η μερίδα αυτή αποτέλεσε βασικό άξονα της πολιτικής συμμαχιών της αστικής τάξης μέχρι σήμερα, αυτή η συμμαχία όμως γκρεμίζεται σήμερα συθέμελα, καθώς στις συνθήκες του τόσο οξυμένου διεθνούς ανταγωνισμού η διατήρησή της κρίνεται εντελώς ασύμφορη από οικονομικής άποψης. Οι συμμαχίες της α.τ. αναδιατάσσονται και νέος άξονας συγκρότησης αυτών θα είναι η κυοφορούμενη μεταρρύθμιση του πολιτικού συστήματος (όπως περιγράφεις σε άλλο post). Μια διαφωνία μου με το κείμενο είναι ότι δεν αναδεικνύεται η καθοριστική τομή-ασυνέχεια που σηματοδοτεί η διετία 89-91. Από το 91 και μετά όλοι οι βασικοί όροι της πάλης των τάξεων σε όλα τα επίπεδα διαφοροποιούνται καθοριστικά. Κατ' αρχήν αλλάζει η θέση της Ελλάδας στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, καθώς η ελληνική α.τ. αποκτά πλέον προνομιακή σφαίρα εξαγωγής κεφαλαίου (με ότι αυτό συνεπάγεται, π.χ αύξηση της εργατικής αριστοκρατίας ως συνέπεια της απόσπασης υπερκερδών). Επίσης, έχουμε βίαιη και ριζική ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων λόγω της συντριβής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, που επιδρά καθοριστικά μέχρι και τις μέρες μας σε αυτό που ονομάζεις αποπολιτικοποίηση της πολιτικής.

Αντωνης είπε...

RDAntonis (@ Χάρης Τσιλίκας):

Ευχαριστώ για το γόνιμο σχόλιο. Σε ό,τι αφορά την επισήμανση για την διετία 89-91, έχετε βέβαια δίκαιο, αλλά προσπάθησα συνοπτικά να σηματοδοτήσω το θέμα ως εξής:

"Η αποκρυστάλλωση της διαδικασίας αποπολιτικοποίησης συνεπικουρήθηκε καθοριστικά από την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και από το λεγόμενο "τέλος των ιδεολογιών" που έδωσε κάτι σαν επίσημη άδεια στην αποπολιτικοποιητική δυναμική που παραμόνευε ήδη στο μεταπολιτευτικό κοινωνικό συμβόλαιο."

Αντωνης είπε...

RDAntonis:

Στο μεταξύ, το βαθύ σκοτάδι για την στόχευση των κειμένων μου στο buzz συνεχίζει να πυκνώνει. Τελευταία ανακάλυψη των ταλαίπωρων εκεί; Εκτός από θεολόγος, αναμένων την Αποκάλυψη, έχων πρόθεση να γλύψω του αγανακτισμένους γιατί κατάλαβα ότι δεν με παίρνει, και έχων πρόθεση να γράψω ό,τι γράφω απλά για να μπορώ μετά να πω "εγώ σας τα λεγα" (όλα σχόλια με καθολική αποδοχή απ' το υψηλού επιπέδου αυτό σάιτ), τώρα μισώ την μικροαστική τάξη, για αυτό λέω όσα λέω.

Όχι, ας πούμε, ότι θέλω να παρέμβω πολιτικά στον τρόπο σκέψης της τάξης αυτής, που είναι ο κορμός της κοινωνίας, με σκοπό να τον αποκολλήσω από τους ιδεολογικούς πόλους όπου έχει επί δεκαετίες συγκολληθεί, με αυτοκαταστροφικά για την ίδια αποτελέσματα. Όχι. Γράφω τις σεντονάρες μου και πηδιέμαι στην θεωρία απλά για να εκφράσω στους έλληνες μικροαστούς πόσο τους μισώ. Ένας ο Νετσάγιεφ και ένας εγώ.

Κατά μια έννοια, όσο λιγότερα καταλαβαίνετε για το πώς σκέφτομαι, πώς δρω, και γιατί, τόσο το καλύτερο για μένα βέβαια, αλλά είναι, όπως και να χει, κάπως θλιβερό το ποσοστό χαζομάρας.

Αντωνης είπε...

RDAntonis (@g.):

Εϊναι πράγματι έμπρακτη η σύγκλιση θέσεων μεταξύ κομματιών του αντιεξουσιαστικού χώρου και του κομμουνιστικού, και αυτή η για μένα απροσδόκητη σύναψη έχει ένα ξεχωριστό θεωρητικό ενδιαφέρον και είναι φορέας μιας κάποιας αισιοδοξίας για το μέλλον.

Θα έλεγα ότι αυτό που προσπαθώ να κάνω εδώ και κάποιο καιρό είναι να χτίσω πάνω σ' αυτή τη συνάντηση και να την απεγκλωβίσω από τις προοπτικές ενός αδύναμα μειονοτικού φαινομένου.

Αντωνης είπε...

KP (@RDAntonis):

γράφεις: "είτε αποκατάσταση της πληγείσας εθνικής υπερηφάνειας (Παπακωνσταντίνου, ΝΑΡ)". Προφανώς αστειεύεσαι.... Πρώτον φαντάζομαι ότι εννοείς τον Πέτρο Παπακωνσταντίνου και όχι κάποιον άλλον.... Δεύτερον, υποψιάζομαι ότι τον έχεις μπερδέψει με τον Δελαστίκ, γιατί που έχεις δει να έχει τέτοιου είδους πατριωτικές αναφορές ο Παπακωνσταντίνου.... Αλλά είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση μάλλον δείχνεις εμπάθεια.... Θα ήθελα πραγματικά να μου υποδείξεις ένα τέτοιο κείμενο του Παπακωνσταντίνου

Αντωνης είπε...

RDAntonis (@KP):

Βεβαίως, κανένα πρόβλημα, μιας και η αναφορά μου στην φράση που απομόνωσες, κάπως οργίλα οφείλω να πω, είναι σε κείμενο που ανήρτησα ήδη στα σχόλια εδώ: http://radicaldesire.blogspot.com/2011/06/blog-post_19.html

Πέτρος Παπακωνσταντίνου, ΝΑΡ (νέος, άφθαρτος άνθρωπος, με νέες πολιτικές προτάσεις):
"Θα μπορούσε κανείς να πει ότι η Ελληνική Δημοκρατία απέκτησε μια άτυπη «Κάτω Βουλή» των δρόμων και των πλατειών, η οποία δεν ξέρει ακόμη τι θέλει, ξέρει όμως πολύ καλά τι δεν θέλει: Δεν θέλει τα Μνημόνια Ι και ΙΙ, την κοινωνική καταστροφή και το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα. Μια «Κάτω Βουλή», η οποία δεν μπορεί να επιβάλει πολιτική κατεύθυνση, τείνει όμως να ασκεί ντε φάκτο «βέτο» επί θεμελιωδών κυβερνητικών αποφάσεων· και παρότι δεν θέλει, ούτε μπορεί, να λύσει το πρόβλημα διακυβέρνησης, ενδέχεται να συμβάλει καταλυτικά στην αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος. Πρέπει να είναι κανείς τυφλός για να μη βλέπει την εκθετικά αυξανόμενη ζήτηση για νέους, άφθαρτους ανθρώπους, νέες πολιτικές προτάσεις και νέους πολιτικούς σχηματισμούς, που θα βγάλουν την Ελλάδα από τον φαύλο κύκλο της οικονομικής ομηρίας και της εθνικής ταπείνωσης."

Πηγή: http://parallhlografos.wordpress.com/2011/06/19/η-ελληνική-δημοκρατία-απέκτησε-κάτω-β/

Νομίζω ότι είναι ξεκάθαρα κατανοητό ότι το να "βγάλεις την Ελλάδα από τον φαύλο κύκλο της εθνικής ταπείνωσης" ισοδυναμεί με --και μπορεί με πλήρη νομιμότητα να παραφραστεί ως-- "να αποκαταστήσεις την πληγείσα εθνική υπερηφάνεια."

Αντωνης είπε...

Badar:

Αγαπητέ RD. Σέβομαι τις αναλύσεις σου και μπορώ να πώ ότι συμφωνώ σε μεγάλο ποσοστό με αυτές. Συμφωνώ επίσης στο ότι η "πλατεία" εκφράζει τους απογοητευμένους μικροαστούς που στην Ελλάδα φαίνεται ότι αποτελούν και λόγω ανυπαρξίας ισχυρού ταξικού εργατικού κινήματος έναν ισχυρότατο παράγοντα που εκμεταλλεύονται οι πάντες (και η αριστερά) για τις επιδιώξεις τους. Από την άλλη μεριά δεν είναι ιστορική αλήθεια ότι οι επαναστάσεις και οι εξεγέρσεις κερδίζουν μόνον όταν οι μικροαστοί περνούν με την πλευρά των εξεγερμένων ; Γιατί να αφήσουμε την ευκαιρία να μπολιαστεί αυτή η διαμαρτυρία με αιτήματα που προξενούν ρωγμές και ρήξη στην άσκηση εξουσίας από τις κυρίαρχες τάξεις;
Είναι λόγος να αρνούμαστε την δράση επικαλούμενοι την μη ιδεολογική καθαρότητα ;
Είναι επίσης ιστορική αλήθεια ότι οι μικροαστικές αντιλήψεις πάντα
βρίσκουν το δρόμο να διεισδύουν σε όλα τα αριστερά (επαναστατικά και μή)
ιδεολογικά σχήματα. Μπορούμε να αρνηθούμε την ιστορική αναγκαιότητα των επαναστάσεων εξ αιτίας της μη ιδεολογικής καθαρότητας των σχημάτων που τις καθοδήγησαν ; Εν ολίγοις αν και συμφωνώ σε πολλά σημεία της κριτικής σου για το κίνημα των αγανακτησμένων διαφωνώ πλήρως με την λογική της μη συμμετοχής και της αποστροφής προς αυτό, παρ όλο που αναγνωρίζω τους πιθανούς μελλοντικούς κινδύνους που κουβαλάει. Ειλικρινά θα ήθελα μια εκ βαθέων απάντησή σου στα θέματα αυτά. Α.Δ.

Αντωνης είπε...

RDAntonis (@Badar):

Με κίνδυνο να καταστώ κουραστικός δια της επανάληψης: "δεν υποστηρίζω" σημαίνει "κρατώ κριτικές αποστάσεις", όχι "αντιτίθεμαι" ή "αποστρέφομαι."

Να συμμετάσχω δια ζώσης δεν δύναμαι λόγω γεωγραφικής απόστασης. Αν ήμουν στην Ελλάδα, θα είχα παραστεί όπως κάνουν και πολλοί άλλοι που εκφράζουν επίσης επιφυλάξεις και διαφωνίες.

Την ίδια στιγμή όμως, ναι, διαφοροποιούμαι από αρκετούς σκεπτικιστές υποστηρικτές στην βάση ότι είμαι πολύ λιγότερο αισιόδοξος για την δυνατότητα "αριστερής στροφής" του κινήματος· δεν βλέπω από πού θα έρθει μια τέτοια στροφή όταν η ίδια η αριστερά κάνει διαγωνισμό λαϊκιστικών υπαναχωρήσεων σε προτάγματα που θεωρώ πολιτικά αδιέξοδα ή και επικίνδυνα, όπως αυτό της αμεσοδημοκρατίας και αυτό της αναθεώρησης του Συντάγματος.

Αντωνης είπε...

RDAntonis:

Επίσης, παραβιάζοντας τον άτυπο κανόνα περί συγγραφικής ταπεινοφροσύνης, θεωρώ το πιο πάνω απ' τα σημαντικότερα κείμενα που έχω γράψει εδώ τον τελευταίο καιρό και ήλπιζα σε πιο ουσιαστική συζήτηση πάνω στο τι λέει.

Αντωνης είπε...

deus:

Με αφορμή την αρχή του κειμένου αυτού και τις διαπιστώσεις για την πλατεία συντάγματος, νομίζω ότι μπορεί κανείς να συμπεράνει χωρίς πολλές αμφιβολίες ότι η ταυτότητα που λοιδορείται σήμερα περισσότερο απ όλες είναι αυτή του συμμετέχοντος σε συλλογικές διαδικασίες, σε συνελεύσεις γειτονιάς, πολιτικές ομάδες, κόμματα κλπ.
Όχι ότι κάθε μια από αυτές τις "συλλογικότητες" έχει τα ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά με την άλλη.

Σήμερα, ο άνθρωπος που ταπεινώνει το ατομικό του συμφέρον, για χάρη του συνόλου, που μετριάζει την οργή του, που βασανίζει τη διαφωνία του, που αναλογίζεται τις κουβέντες του άλλου, που ωριμάζει μέσα από την συνύπαρξη, θεωρείται νεαντερταλ, είδος που πρέπει να εξαφανιστεί.

Όλοι είδαμε πόσο εύκολα η πλ. συντάγματος αγκάλιασε ιδεολογικά τις ευρωπαϊκές διαμαρτυρίες (που είχαν σα βάση τα πολλά άτομα δίπλα δίπλα, τη μάζα) και όχι τις εξεγέρσεις στην ανατολη. Η υποψία συλλογικότητας, που τα ευαίσθητα ευρωπαϊκά ρουθούνια μυρίστηκαν από μακριά και την απεχθάνονται όπως ο διάολος το λιβάνι, έδωσαν σήμα στους ευρωπαίους προλετάριους να μην τις πολυστηρίξουν (πέραν όλων των άλλων). Η αντίθεση αυτή είναι σφοδρή και όποιος κάνει ότι δεν τη βλέπει, κοροϊδεύει τον εαυτό του.

Τα σωματεία δεν τους κάνουν, οι πολιτικές ομάδες δεν τους κάνουν, οι συνελεύσεις δεν τους κάνουν, οι φοιτητικές ομάδες δεν τους κάνουν, τα κόμματα επίσης δεν.... Τι θέλουν πια; Θέλουν άτομα, που να θέλουν να παραμείνουν άτομα, μέχρι να βρεθεί εκείνη η πεφωτισμένη προσωπικότητα που θα τους δώσει το σύνθημα . . .

Η συλλογική ταυτότητα είναι κατάρα, ντροπή, οπισθοδρομικότητα, "κάτι άλλο κρύβεται από πίσω", αδιέξοδος δρόμος, δοκιμασμένα κόλπα κλπ

Αντωνης είπε...

Ονειρμός:

Συμπύκνωση της ουσίας σε μικρή έκταση, αναδρομή και εκτίμηση υπό το πρίσμα του σήμερα, προοπτικές άρσης. Η απλή άρνηση της μεταπολίτευσης από τους διάφορους δωσίλογους και τα παπαγαλάκια τους, δεν σηματοδοτεί το ''τέλος'' μιας εποχής, όπως λένε, φράση που υπονοεί πως μια απλή ''αφηρημένη άρνηση'' αυτομάτως σημαίνει ποιοτική τομή και ξεπέρασμα. Η μόνη άρση της μεταπολίτευσης είναι η άρση της αστικής δημοκρατίας, διαφορετικά εκείνο που συν-όψιζε ο πολυφορεμένος αυτός όρος αλλάζει απλώς μορφή υπό την σκέπη ενός άλλου σημαίνοντος. Εκεί που ο τίτλος(''μεταπολίτευση'') υποκαθιστά την αληθινή πλοκή (ελληνικός-υπερεθνικός ΚΤΠ και ταξική πάλη), ο τίτλος γίνεται ψευδοπεριεχόμενο και η αληθινή πλοκή εκφαίνεται μοναχά σε μερικές ρωγμές, αλλά σαν τυχαίοι και υποκειμενικοί επιμέρους ''υπότιτλοι'' (διαφθορά-λαμόγια, παλιοσυνδικαλιστές, ''παράγουμε περισσότερα από όσα καταναλώνουμε'', και άλλες επισημάνσεις-ενδείξεις των πραγματικών αιτιών, που στην μονομέρειά τους όμως είναι ασύστολα ψεύδη). Παρακολουθώντας κουβέντες των τελευταίων ημερών, εντύπωση μου προξένησαν οι συζητήσεις στον Σαββίδη (ετ3). Συνταγματολόγοι και λοιποί δημοσιολόγοι (και,''φιλόσοφοι'', ο νοών νοείτο), να εντοπίζουν τα αίτια της ''πολυεπίπεδης κρίσης'' σχεδόν αποκλειστικά στους θεσμούς ως κανονιστικά περιεχόμενα ή στην στρεβλή υλοποίηση των κανονιστικών αυτών περιεχομένων στην κοινωνική ζωή. Η υλική βάση παραμένει ένα συνονθύλευμα αιώνιων φυσικών σχέσεων που μπορούν δυνητικά να γίνουν γνώσιμες και ελέγξιμες με μοχλό την πολιτική. Εκείνο που παντού υπονοείται, όταν ακούγονται τέτοιες απόψεις που θέλουν να διατηρήσουν και ένα φιλολαικό προφίλ, είναι ο κευνσιανισμός, είτε με την άσκησή του από την Ε.Ε αφού προχωρήσει πλήρως η ευρωπαική ενοποίηση, είτε από τον ΓΑΠ αφού αρνηθεί πρώτα το κακό Μνημόνιο. Επομένως, κατά την γνώμη μου, οι αυτοπροσδιοριζόμενοι αριστεροί χώροι πρέπει να διεξάγουν πάλη θέσεων, μεταξύ άλλων στα εξής μέτωπα, για να ξεπεραστεί το φάντασμα της μεταπολίτευσης. Έναντια στην υποτιθέμενη αυτοτέλεια των θεσμών, που παρουσιάζονται ως απλό αποκρυστάλλωμα ταξικών συσχετισμών (Ε.Ε, κράτος, Βουλή, Σύνταγμα), λες και δεν φέρουν καταστατικό, δομικό στίγμα (κάτι τέτοιο μετά βδελυγμίας υποστηρίζει ο Σύριζα και ο Αλέξης Τσίπρας, που εξακολουθεί στην Βουλή να προσκυνά την δημοκρατία που μιλά στους δρόμους και να θέτει γυμνά δίπολα όπως ''πλούσιοι-φτωχοί''), ενάντια στον κευνσιανισμό ως το μοντέλο που είναι εξ ορισμού ο ''καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο'', τονίζοντας απλά ποιές προυποθέσεις του ΔΕΝ πληρούνται σήμερα. Έπειτα, έχω την γνώμη, πως το εθνικοαπελευθερωτικό συνεκτικό στοιχείο, εφόσον λογικά και χρονικά κάθε μελλοντική προσπάθεια χειραφέτησης θα περιλαμβάνει την αποδέσμευση από βασικούς υπερεθνικούς ιμπεριαλιστικούς συνασπισμούς, θα ανακύπτει ΑΝΑΓΚΑΙΑ, νομοτελειακά. Αυτό που προέχει είναι να συγκροτηθούν τέτοιοι δεσμοί μεταξύ γηγενών εργαζομένων (και μεταναστών εργατών, στο μέτρο του δυνατού), ώστε μια μελλοντική ''εθνικοαπελευθερωτική'' προσπάθεια να μην μπορεί εκ των πραγμάτων να τους αγνοήσει, και η σύνθεσή της να μπολιαστεί μαζικά από το εργατικό στοιχείο. Για να αναδυθεί ένας καθαρός ταξικός λόγος, νομίζω πως πρέπει πολιτικοί φορείς να συμφωνήσουν στα παραπάνω και να αρχίζουν να χτίζουν την αλήθεια τους πάνω σε νέα συμβάντα, πέραν του Μάη του 68' λ.χ, πάνω στα συμβάντα που σίγουρα να αναδυθούν στο προσεχές μέλλον και θα αποδείξουν με τον πλέον σκληρό τρόπο πως η εργατική τάξη είναι η επαναστατική δύναμη και πώς αν αυτή δεν ηγηθεί του αγώνα, αρχικά της επανάκτησης του ελέγχου των υλικων ορων υπαρξής της στο εθνικό πεδίο όπου μπορεί να παρεμβαίνει αμεσότερα, όλα τα μαγαζιά της Αριστεράς πρέπει να κατεβάσουν τα ρολά

Αντωνης είπε...

Ονειρμός:

Συγγνώμη για το μεγάλο σχόλιο, έπρεπε να το κόψω...

Αντωνης είπε...

Παναγιώτης:

Το κειμενο ειναι εξαιρετικο και η ελλειψη σχολιων μεταφραζεται επισης και ως ελλειψη διαφωνιων πανω στο τι λεει.