Παρασκευή, 24 Ιουνίου 2011

Alain Badiou-Δημοκρατικός υλισμός και υλιστική διαλεκτική ΙΙI

Ο Ντελέζ ήταν ένας ελεύθερος και παθιασμένος υπερασπιστής αυτής της κατάφασης των ατέρμονων δικαιωμάτων της σκέψης--μιας κατάφασης η οποία έπρεπε να καθαρίσει ένα δρόμο για τον εαυτό της κόντρα στα τεχνάσματα της φαινομενολογικής παράδοσης, που ήταν πάντα υπερβολικά ευσευβής (περιλαμβανομένου του Χάιντεγκερ), και της αναλυτικής παράδοσης, που ήταν πάντα υπερβολικά σκεπτικίστρια (περιλαμβανομένου του Βίτγκενσταϊν). Το ανθεκτικό κεντρικό μοτίβο αυτών των τεχνασμάτων είναι η περατότητα, ή η "ταπεινοφροσύνη". Κανείς δεν είναι ποτέ αρκετά ταπεινόφρων όταν πρόκειται για ζήτημα είτε της έκθεσής του στην υπέρβαση του πεπρωμένου του Είναι, είτε στην απόκτηση ενσυνειδητότητας για το γεγονός ότι τα γλωσσικά μας παίγνια δεν μάς δίνουν καμία πρόσβαση στο μυστικό επέκεινα όπου αποφασίζεται το νόημα της ζωής.

Η υλιστική διαλεκτική υπάρχει μόνο στον βαθμό που οργώνει το χάσμα το οποίο την χωρίζει, απ' τα δεξιά της, από τις επιταγές της αυθεντικότητας, και απ' τα αριστερά της, από τις ταπεινοφροσύνες της Κριτικής. Εάν τα σύνθετα αποτελέσματα των δύο γαλλικών παραδόσεων--διαδοχικά αυτών του Brunschvicg (ο μαθηματικοποιητικός ιδεαλισμός) και του Bergson (ο βιταλιστικός μυστικισμός), με τον πρώτο να περνά απ΄ τους Cavaillès, Lautman, Desanti, Αλτουσέρ, Λακάν, και εμένα, και τον δεύτερο μέσα απ΄τους Canguilhem, Φουκώ, Simondon, και Ντελέζ--επιτρέψουν στον νέο αυτό αιώνα να μην υποστεί τον όλεθρο της ταπεινότητας, η φιλοσοφία δεν θα έχει υπάρξει άχρηστη.

Το να παράγουμε, μέσα στον κόσμο όπως αυτός είναι, νέες μορφές που να δίνουν καταφύγιο στην περηφάνεια του απάνθρωπου--αυτό είναι που μας δικαιώνει. Έτσι, είναι σημαντικό ότι με τον όρο "υλιστική διαλεκτική" κατανοούμε την χρήση μιας κριτικής κάθε κριτικής. Το να τελειώνουμε, αν είναι δυνατόν, με τον νερωμένο Καντ των ορίων, των δικαιωμάτων και των μη γνώσιμων ζητημάτων. Το να βεβαιώνουμε, μαζί με τον Μάο Τσε Τουγκ (γιατί όχι;): "Θα φτάσουμε να γνωρίζουμε όλα όσα δεν γνωρίζαμε πριν." Με λίγα λόγια, το να βεβαιώνουμε αυτή την άλλη παραλλαγή του αξιώματος της υλιστικής διαλεκτικής:

Κάθε κόσμος είναι ικανός να παράγει την δική του αλήθεια μέσα στον εαυτό του.

Αλλά το οντολογικό ρήγμα, είτε είναι μαθηματικοποιητικό είτε βιταλιστικό, δεν επαρκεί. Θα πρέπει επίσης να θεμελιώσουμε το ότι ο τρόπος της εμφάνισης των αληθειών είναι ενικός και ότι χαράσσει υποκειμενικές λειτουργίες των οποίων η πολυπλοκότητα δεν θίγεται καν στην καθαρά οντολογική προσέγγιση του Το είναι και το συμβάν. Αυτό που το βιβλίο του 1988 έκανε στο επίπεδο του καθαρού είναι--το να καθορίσει τον οντολογικό τύπο των αληθειών και την αφηρημένη μορφή του υποκειμένου που τις ενεργοποιεί--τούτο εδώ το βιβλίο σκοπεύει να το κάνει στο επίπεδο του είναι-εκεί, ή της εμφάνισης, ή των κόσμων. Με αυτή την έννοια, η Λογική των κόσμων έχει την ίδια σχέση με το Το είναι και το συμβάν όπως έχει η Φαινομενολογία του πνεύματος του Χέγκελ με την Επιστήμη της Λογικής του, αν και η χρονολογική σειρά αντιστρέφεται: μια εμμενής αντίληψη των παραμέτρων του είναι-εκεί, μια τοπική θεώρηση των μορφών του αληθούς και του υποκειμένου, και όχι μια συμπερασματική αναλυτική των μορφών του είναι.

Στο καθήκον αυτό οδηγούμαστε--όπως οδηγήθηκε ο Χέγκελ στο πλαίσιο που δημιουργήθηκε από την Γαλλική Επανάσταση και τους Ναπολεοντικούς πολέμους--από μια σύγχρονη συγκυρία η οποία, πιστεύοντας ότι διαθέτει σταθερά, εγγυημένα θεμέλια (δημοκρατικός υλισμός), διεξάγει έναν ατελείωτο πόλεμο προπαγάνδας ενάντια στην απόδειξη των αληθειών. Όλοι μας γνωρίζουμε τα σημαίνοντα που δίνουν τον ρυθμό του πολέμου αυτού: "ταπεινοφροσύνη", "ομαδική εργασία", "αποσπασματικό", "περατότητα", "κουλτούρες"...Όλα τους συμπυκνώνονται σε μια ανθρωπολογική, και συνεπώς περιορισμένη, παραλλαγή του αξιώματος του δημοκρατικού υλισμού, μια παραλλαγή που μπορεί να διατυπωθεί ως εξής:

Υπάρχουν μόνο άτομα και κοινότητες.

Η σκέψη του κουαρτέτου που συναπαρτίζεται από το είναι, την εμφάνιση, τις αλήθειες, και το υποκείμενο--μια σκέψη που η δόμησή της αναλαμβάνεται από το βιβλίο αυτό--αντιπαραβάλλει προς αυτή την πρόταση το αξίωμα της υλιστικής διαλεκτικής:

Η οικουμενικότητα των αληθειών βασίζεται σε υποκειμενικές μορφές που δεν μπορούν να είναι ούτε ατομικές ούτε κοινοτικές.

Ή:

Στον βαθμό που είναι το υποκείμενο μίας αλήθειας, ένα υποκείμενο αφαιρεί τον εαυτό του από κάθε κοινότητα και καταστρέφει κάθε εξατομίκευση.

Δεν υπάρχουν σχόλια: