Δευτέρα, 23 Μαΐου 2011

V.I. Lenin-Συμβολή στην ιστορία του ζητήματος της δικτατορίας

V.I. Lenin
"Συμβολή στην ιστορία του ζητήματος της δικτατορίας" (1920)
Μτφρ.: Νίκος Μανωλόπουλος
Απ' το Ετιέν Μπαλιμπάρ, Για τη δικτατορία του προλεταριάτου, εκδ. Οδυσσέας
Επιλογές αποσπασμάτων και υπογραμμίσεις: Αντώνης (RD)

[...] Όποιος δεν έχει κατανοήσει την αναγκαιότητα της δικτατορίας κάθε επαναστατικής τάξης που θα φέρει την νίκη στον λαό, δεν έχει καταλάβει τίποτα από την ιστορία των επαναστάσεων ή δεν θέλει να ξέρει οτιδήποτε έχει σχέση με αυτό το θέμα.

[...] 

στη διάρκεια της περιόδου "αναταραχής" εφαρμόστηκαν ειδικές μέθοδοι άγνωστες σε άλλες περιόδους της πολιτικής ζωής. Να, οι πιο βασικές από αυτές τις μεθόδους: 1) "κατάκτηση" της πολιτικής ελευθερίας του λαού που κατάφερε να την πάρει χωρίς να ζητήσει το δικαίωμα, χωρίς να εφαρμοστεί κάποιος νόμος ή να του επιβληθούν περιορισμοί (ελευθερία συγκεντρώσεων, αν και μόνο στους πανεπιστημιακούς χώρους, ελευθερία Τύπου, οργανισμών, συνεδρίων, κλπ)· 2) δημιουργία νέων οργανισμών επαναστατικής εξουσίας: Σοβιέτ αντιπροσώπων εργατών, σιδηροδρομικών, αγροτών, νέες αρχές στην πόλη και στην επαρχία, κλπ. Οργανισμοί αποκλειστικά φτιαγμένοι από τις επαναστατικές τάξεις του λαού, έξω από κάθε νομιμότητα και κανόνες, φτιαγμένοι με επαναστατικό τρόπο όπως κάθε προϊόν λαϊκής αυθόρμητης δημιουργίας, ως έκφραση δραστηριοτήτων του απελευθερωμένου λαού ή που απελευθερώνεται συνέχεια από τα παλιά αστυνομικά εμπόδια. Τελικά ήταν οργανισμοί της εξουσίας παρά την εμβρυακή τους μορφή και τον αυθόρμητο και ασχημάτιστο χαρακτήρα τους. Δρούσαν με την ιδιότητα της εξουσίας καταλαμβάνοντας π.χ τυπογραφεία (στην Πετρούπολη), συλλαμβάνοντας αστυνομικούς που εμπόδιζαν τον επαναστατικό λαό να ασκήσει τα δικαιώματά του [...] Παρότρυναν τον λαό να μη δίνει χρήματα στην παλιά κυβέρνηση. Δέσμευαν τα χρήματά της (απεργιακή επιτροπή των σιδηροδρομικών του Νότου), και τα διέθεταν στις ανάγκες της νέας λαϊκής κυβέρνησης, ή, αν θέλετε, της επαναστατικής κυβέρνησης. Αυτές οι πολιτικής και κοινωνικής μορφής ενέργειες ήταν η αρχή της δικτατορίας των επαναστατικών στοιχείων του λαού. [...] Δεν βλέπετε εδώ την "ενισχυμένη ασφάλεια" που ισοδυναμεί για τους αστούς με τη δικτατορία; Σας το είπαμε ήδη ότι δεν έχετε ιδέα από την επιστημονική έννοια της δικτατορίας: θα σας τη δώσουμε αμέσως, αλλά θα σας υποδείξουμε πρώτα την τρίτη "μέθοδο" δράσης της περιόδου "επαναστατικής αναταραχής": τη χρήση βίας του λαού ενάντια σε όσους καταπίεζαν τον λαό. Οι οργανισμοί που περιγράψαμε παραπάνω ήταν η αρχή δικτατορικών οργανισμών γιατί αυτή η εξουσία δεν αναγνώριζε καμιά άλλη, κανένα νόμο ή κανόνα από όπου και αν προέρχεται. Η απεριόριστη εξουσία, υπερ-νόμιμη, στηριγμένη στη δύναμη, με την πιο αυστηρή έννοια της λέξης, είναι η δικτατορία. Η δύναμη όμως στην οποία στηρίζεται και ζητούσε να στηριχτεί η καινούργια εξουσία δεν ήταν η δύναμη της ξιφολόγχης, στα χέρια μερικών στρατιωτικών, ούτε η δύναμη του "αστυνομικού τμήματος", ούτε αυτή του χρήματος ή παλιών θεσμών. Καθόλου. Οι νέοι οργανισμοί της εξουσίας δεν διέθεταν ούτε όπλα, ούτε χρήματα, ούτε παλιούς θεσμούς.

[...]

Σε τι στηριζότανε λοιπόν αυτή η δύναμη; Στηριζόταν στη λαϊκή μάζα. Να τι διαχωρίζει σημαντικά αυτή τη νέα εξουσία από τους προηγούμενους οργανισμούς του παλιού καθεστώτος. Αυτοί ήταν οργανισμοί της εξουσίας μιας μειονότητας που καταπίεζε τη μάζα των εργατών και των αγροτών, ενώ οι άλλοι ήταν οργανισμοί της λαϊκής εξουσίας, των εργατών και αγορτών που επιτηρούσε μια μειονότητα, μια χούφτα ευγενών και προνομιούχων υπαλλήλων. Αυτή είναι η διαφορά της δικτατορίας πάνω στο λαό και της δικτατορίας του επαναστατικού λαού. 

[...]

Δεν υπήρχε τίποτε το κρυφό, μυστηριώδες, προκατασκευασμένο ή τυπικό. Είσαι εργάτης; Θέλεις να παλέψεις για να ελευθερώσεις τη Ρωσία από το ζυγό μιας χούφτας αστυνομικών καταπιεστών; Είσαι σύντροφός μας. Διάλεξε τον αντιπρόσωπο αμέσως, χωρίς να καθυστερείς, διάλεξε όποιον σου αρέσει, θα τον δεχτούμε ευχαρίστως, πρόθυμα ως ίσο μέλος στα δικαιώματα του σοβιέτ των αντιπροσώπων, της αγροτικής επιτροπής, του σοβιέτ των αντιπροσώπων στρατιωτών κλπ. Είναι εξουσία που ενεργεί φανερά κάτω από την επίβλεψη του λαού, προσιτή στις μάζες, πηγάζοντας κατευθείαν από αυτές, είναι ο άμεσος οργανισμός, χωρίς να χρειάζεται μεσολαβητή των λαϊκών μαζών, είναι η έκφραση της θέλησής τους. Έτσι ήταν η νέα εξουσία ή μάλλον το έμβρυό της, γιατί η νίκη του παλιού καθεστώτος ποδοπάτησε πολύ γρήγορα τα καινούργια βλαστάρια του νέου φυτού.

Θα αναρωτιέστε ίσως [...] τι σχέση έχει εδώ η "δικτατορία" και η "βία". Χρειάζεται η τεράστια λαϊκή μάζα τη βία ενάντια σε μια χούφτα ανθρώπους; Δεκάδες και εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζεται να επιβάλλουν τη δικτατορία σε χιλιάδες και δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους;

Αυτό ρωτούν συχνά όσοι ακούν για πρώτη φορά τον όρο δικτατορία και για αυτούς είναι μια καινούργια εκδοχή των παραγμάτων. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε μόνο το αστυνομικό καθεστώς και την αστυνομική δικτατορία. Τους φαίνεται περίεργο ότι μπορεί να υπάρξει εξουσία χωρίς αστυνομία, δικτατορία χωρίς ανάμιξη της αστυνομίας. Φαντάζεστε ότι εκατομμύρια ανθρώπων δεν χρειάζονται να καταφύγουν στη βία ενάντια στις χιλιάδες άλλους; Κάνετε λάθος, και αυτό γιατί δεν έχετε συλλάβει την εξέλιξη του φαινομένου. Ξεχνάτε ότι το καινούργιο καθεστώς δεν πέφτει ξαφνικά από τον ουρανό αλλά ξεπετιέται, αναπτύσσεται παράλληλα με το παλιό, ενάντια σε αυτό. Χωρίς βία δεν μπορεί ο λαός να εξουδετερώσει τους καταπιεστές που κρατούν στα χέρια τους τα μέσα και τους οργανισμούς του καθεστώτος.

[...]

Βλέπετε, [...] όταν οι Αβράμοφ και οι κοζάκοι του βασανίζουν την Σπιριντόνοβα, ασκείται στρατιωτική και αστυνομική δικτατορία στο λαό. Όταν όμως ο επαναστατικός λαός (ικανός να αγωνιστεί ενάντια στους καταπιεστές και όχι μόνο να παρακινεί και να εγκωμιάζει, να εκφράζει τη θλίψη του, να αποδοκιμάζει, να κλαψουρίζει και να θρηνεί, όχι κανένας μικροστός περιορισμένης νοημοσύνης, αλλά επαναστάτης) χρησιμοποιεί βία ενάντια στον Αβράμοφ και τους ομοίους του, τότε υπάρχει δικτατορία του επαναστατικού λαού. Ναι, είναι δικτατορία, γιατί είναι η δύναμη του λαού ενάντια στον Αβράμοφ, δύναμη που κανένας νόμος δεν περιορίζει [...] Η επιστημονική έννοια της δικτατορίας εφαρμόζεται σε μια εξουσία που δεν την περιορίζει τίποτα, που κανένας νόμος και κανόνας δεν δεσμεύει και που βασίζεται άμεσα στη βία. Η έννοια της δικτατορίας δεν είναι τίποτα άλλο παρά αυτό [...] πρόκειται σίγουρα για λαϊκή δικτατορία γιατί ο λαός, η μάζα τυ πληθυσμού που δεν έχει ακόμα σχηματιστεί και που έχει μαζευτεί "τυχαία" σε ένα προσδιορισμένο χώρο, μπαίνει ολόκληρη στον αγώνα, με τη δική της θέληση, αποδίδει δικαιοσύνη, τιμωρεί, ασκεί την εξουσία, χτίζει ένα νέο επαναστατικό δίκαιο. Τέλος, είναι σίγουρα η δικτατορία του ίδιου του επαναστατικού λαού [...] δεν ασκεί όλος ο λαός τη δικτατορία αλλά μόνο ο επαναστατικός λαός, που μολαταύτα δεν φοβάται καθόλου το σύνολο του λαού. Ο επαναστατικός λαός φανερώνει τα κίνητρα και τις λεπτομέρειες των πράξεών του, προσκαλεί ευχαρίστως όλο το λαό να πάρει μέρος όχι μόνο στη διαχείριση του κράτους αλλά στην ίδια την εξουσία και την οργάνωση του κράτους.

[...]

Είναι σωστό να χρησιμοποιεί ο λαός μέσα αγώνα τόσο παράνομα, απρογραμμάτιστα και διόλου συστηματικά για την ελευθερία και την εγκαθίδρυση ενός νέου επαναστατικού καθεστώτος που δεν είναι τυπικά αναγνωρισμένο από κανένα και να ασκεί βία ενάντια στους καταπιεστές του λαού;  Ναι, και πολύ καλά κάνει! Είναι η ανώτατη έκφραση του λαϊκού αγώνα για την ελευθερία, είναι η ανάπτυξη μιας μεγάλης εποχής όπου τα όνειρα των καλύτερων ανθρώπων της Ρωσίας γίνονται πραγματικότητα, το έργο λαϊκών μαζών και όχι απομονωμένων ηρώων.

[...] 

Οι οπαδοί του Μπερνστάιν παραδέχονταν και παραδέχονται ακόμα τον μαρξισμό, όχι όμως και την άμεση επαναστατική μορφή του. Δεν θεωρούν τον κοινοβουλευτικό αγώνα ως ένα από τα μέσα πάλης, έγκυρο μόνο σε μερικές ειδικές περιόδους της ιστορίας, αλλά τον θεωρούν σαν την κύρια και σχεδόν μοναδική μορφή αφώνα, παρουσιάζοντας έτσι άχρηστες τη "βία", την "κατάκτηση", τη "δικτατορία." [...] Τα συμφέροντα της μικροαστικής τάξης απαιτούν τη συμμετοχή του προλεταριάτου στον αγώνα ενάντια στην αυταρχία αλλά χωρίς να καταλήγει στην εξουσία το προλεταριάτο και η αγροτιά. Αυτή η συμμετοχή δεν περιορίζει ολότελα τους παλιούς οργανισμούς του αστυνομικού καθεστώτος, της αυταρχίας και της σκλαβιάς. Η αστική τάξη σκοπεύει να διατηρήσει αυτούς τους οργανισμούς υποτάσσοντάς τους στον άμεσο έλεγχό της, της είναι απαραίτητοι για να τους χρησιμοποιήσει ενάντια στο προλεταριάτο, αφού η ολική καταστροφή τους θα διευκόλυνε πολύ τον προλεταριακό αγώνα. Να γιατί τα συμφέροντα της αστικής τάξης θέλουν την μοναρχία και το κοινοβούλιο και απαιτούν να αποδυναμωθεί η δικτατορία του επαναστατικού λαού. Η αστική τάξη λέει στο προλεταριάτο: πολέμησε ενάντια στην αυταρχία, αλλά μην αγγίζεις τους παλιούς οργανισμούς του καθεστώτος που τους έχω ανάγκη. [...] Καταλαβαίνουμε πάλι γιατί η αστική τάξη φοβάται πάνω από όλα την επάνοδο της "αναταραχής", γιατί παραγνωρίζει και αποκρύπτει στοιχεία μιας νέας επαναστατικής κρίσης, γιατί διατηρεί και προβάλλει στον λαό συνταγματικές αυταπάτες.

Δεν υπάρχουν σχόλια: