Σάββατο, 28 Μαΐου 2011

Για τη θέση μας (σχόλιο Smirnoff)

Άλλο ένα σχόλιο του Smirnoff το οποίο με χαρά προσυπογράφω. Υπογραμμίσεις και σημειώσεις και πάλι δικές μου.


Εδώ και δύο μέρες, με αφορμή τις αναρτήσεις για το νέο κίνημα, τόσο ο Αντώνης όσο και εγώ δεχόμαστε μία κριτική[1] επειδή... κάνουμε κριτική. Ενώ έχουμε πολλές φορές δηλώσει ρητά πως δεν απορρίπτουμε συλλήβδην τις κινητοποιήσεις, αντίθετα προτείνουμε μία κριτική εμπλοκή, φαίνεται πως αυτό δεν αρκεί, αντίθετα απαιτείται εμμέσως πλην σαφώς μία ολοκληρωτική και ανευ όρων υποστήριξη. Αυτή η τοποθέτηση που εκφέρεται μαλιστα από τους υμνητές του νέου κινήματος που υποτίθεται ενσαρκώνει το φρέσκο, "από τα κάτω", αδιαμεσολάβητο, δυναμικό, πλουραλιστικό, μη ξύλινο, κάθε άλλο παρά νέα είναι στην αριστερά· αντίθετα θυμίζει εκείνη την αριστερά (σταλινική - σταλινίζουσα)[2] την οποία υποτίθεται το νέο κίνημα στέλνει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Ίσως τελικά αυτό το νέο να μην είναι και τόσο νέο αλλά παλαιό κρασί σε νέες μποτίλιες.

Προωθείται έτσι μία λογική που μπορεί να συνοψιστεί ως βολονταριστικός κινηματισμός που υποτιμάει την ανάγκη της υπομονετικής και πολιτικής διαπαιδαγώγησης (βέβαια και αυτή η αντίληψη είναι πολύ παλιά). Εδώ εμφανίζεται μία αντίφαση: από τη μία αναγνωρίζεται πως ο αφηρημένος και ασαφής πολιτικός λόγος και η δεδομένη μορφή δράσης, είναι αποτέλεσμα της ιδεολογικής ηγεμονίας του αστισμού και της δραματικής υποχώρησης και περιθωριοποίησης των αριστερών ιδεών, με αποτέλεσμα μόνο έτσι να μπορούσε να κινητοποιηθεί αυτός ο κόσμος. Από την άλλη όμως αυτή η σε γενικές γραμμές σωστή παραδοχή εξαφανίζεται όταν περνάμε στο στάδιο των εκτιμήσεων για τις δυνατότητες της αριστεράς να επηρεάσει και να διαμορφώσει τις κινητοποιήσεις. Σε αυτό το σημείο ξεπηδάει ένας υπερβολικός ενθουσιασμός που λίγο-πολύ υποστηρίζει πως είναι αρκετό που αυτός κόσμος βγήκε στους δρόμους και αντικειμενικά η κίνηση του είναι προς τη δική μας κατεύθυνση.

Εμείς αυτό που προσπαθήσαμε να αναδείξουμε είναι πως επειδή ακριβώς οι κινητοποιήσεις αυτές εκκινούν από τόσο χαμηλή βάση, αφενός θέλουν πολύ σκληρή προσπάθεια στο πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο ώστε να αποκτήσουν ένα χαρακτήρα πραγματικά επικίνδυνο για την κυβέρνηση[3] και άρα πρέπει να διαυγαστούν οι ιδεολογικές και πρακτικές αντιφάσεις που τις διαπερνούν. Αφετέρου, να καταδειχτεί η συστηματική προσπάθεια των ιδεολογικών μηχανισμών να "ακινητοποιήσουν" το κίνημα σε ένα επίπεδο που θα είναι ταυτόχρονα ακίνδυνο και θα επιτελεί τη λειτουργία μίας κάποιας πολιτικής και ψυχικής εκτόνωσης όσων συμμετέχουν. Η βασική στρατηγική είναι να αντικειμενοποιηθούν και να "παγώσουν" εκείνα τα χαρακτηριστικά που υποτίθεται αποτελούν την ουσία των κινητοποιήσεων και διασφαλίζουν την επιτυχία. Αυτά δεν είναι άλλα από την εμμονή στη συγκεκριμένη μορφή (ειρηνική μαζική παρουσία σε πλατείες) και ένα πολιτικό λόγο αντικομματικό, κατά των πολιτικών γενικά, με αφηρημένες επικλήσης σε μία κάποια δημοκρατία (πραγματική, αυτόνομη κλπ).

Τώρα, από προσωπική εμπειρία αλλά και συζητήσεις με αναρχικούς και αριστερούς φίλους φαίνεται πως έχει αρχίσει να σχηματοποιείται ένας διαχωρισμός στις συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα. Στο πάνω μέρος, που βρίσκεται η πλειοψηφία, επικρατεί μία χαλαρή, πανηγυρική διάθεση, ένα εθνικό κιτς κλίμα και σημάδια χαμηλής πολιτικοποίησης. Αντίθετα στο κάτω μέρος της πλατείας μαζεύεται μία μειοψηφία μεν, αλλά μαζική, που κάνει τις συνελεύσεις και σοβαρές πολιτικές συζητήσεις. Εκεί συμμετέχουν πολλά μέλη της αριστεράς και της αναρχίας, και γενικά ο κόσμος φαίνεται να έχει μία μικρότερη ή μεγαλύτερη επαφή με το χώρο και την πολιτική. Το θέμα είναι πως αυτά τα δύο μέρη δεν φαίνεται να επικοινωνούν ιδιαίτερα. Οι πάνω δεν εκδηλώνουν κάποια επιθυμία να συμμετάσχουν στη συνέλευση και ο προβληματισμός των κάτω δεν φαίνεται να αγγίζει τους πάνω. Δεν ισχυρίζομαι πως αυτός ο διαχωρισμός είναι απόλυτος ή τετελεσμένο γεγονός, απλά αναδεικνύω τις δυσκολίες του να ξεπεραστεί το παρόν πολιτικό επίπεδο που χαρακτηρίζει την πλειοψηφία.

Τέλος, χθες σε μία συζήτηση που είχα με φίλους, όχι ιδιαίτερα πολιτικοποιημένους, που συμμετείχαν την πρώτη μέρα στο συγκέντρωση, αποκόμισα την εξής εντύπωση. Ενώ ήταν ενθουσιασμένες με το κίνημα και τη δική τους παρουσία εκεί, όταν προσπάθησα να επιχειρηματολογήσω, αναγναγωρίζοντας τα θετικά, πως χρείαζεται μία εμβάθυνση του πολιτικού λόγου και μία όξυνση των μορφών δράσης, προκειμένου να έχουν οι κινητοποιήσεις αποτέλεσμα, έπεσα σε τοίχο. Η αντίδραση ήταν πως η σημασία των διαδηλώσεων ήταν η συμμετοχή του κόσμου σε αυτές και οι βιωματικές αλλαγές που θα του προκαλέσουν. Εάν γίνει προσπάθεια να συγκεκριμενοποιηθεί η πολιτική στόχευση και να αλλάξει η μορφή δράσης, αυτό θα αποθαρρύνει τον κόσμο από το να συμμετέχει. Υπήρχε δηλαδή μία εμφανής φετιχοποίηση του παρόντος σταδίου των κινητοποιήσεων, η προσέγγιση τους ως life changing βιωματική εμπειρία και όχι ως εργαλείο για την επίτευξη ενός πολιτικού σκοπού. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως αυτό εξαντλεί το γενικό κλίμα, όμως είναι ενδεικτικό των αντιλήψεων που υπάρχουν και θεωρώ πως ο προβληματισμός που αναπτύχθηκε σε αυτό το μπλογκ, τις τελευταίες μέρες επί του θέματος, με βοήθησε στο να ανταποκριθώ καλύτερα στη συζήτηση.
Smirnoff

Σημειώσεις
[1] Ενδεικτικά: "Αλλά έστω και ότι δεν γίνεται τίποτα. Καθόλου μα καθόλου απίθανο. Γιατί να σπεύσουμε να τσινίσουμε, γιατί να σπεύσουμε να αντιδράσουμε, γιατί να σπεύσουμε να του αρνηθούμε το δικαίωμα να ψάξει με αυτόν τον -ενδεχομένως πρωτόγνωρο για μεγάλο ποσοστό ανθρώπων- τρόπο τι ακριβώς θέλει να αλλάξει; Επειδή θα έπρεπε να ξέρει ήδη τι ακριβώς θέλει να αλλάξει, αλλάζοντάς το με τον τρόπο που θα του υποδείξουμε εμείς, υπό τις οδηγίες μας και τον έλεγχό μας, απαντάει το ΚΚΕ. Αλλά το ΚΚΕ δεν μπορεί να με απογοητεύσει. Αυτός ήταν πάντα ο ρόλος του. Μπορεί όμως και με έχει απογοητεύσει με τη στάση που κρατάει, ένα μπλογκ για το οποίο τρέφω τεράστιο σεβασμό, το Radical Desire.
Με όλη την απέχθεια που έχω για την καθεστηκυία πλευρά και με όλον τον θαυμασμό που έχω για τον Αντώνη του Radical Desire, φοβάμαι ότι επειδή ο τελευταίος πνευματικά απέχει έτη φωτός από τον λαό, δυσκολεύεται να κατανοήσει αυτό που κατανοούν η Ντόρα Μπακογιάννη και ο Γιάννης Πρετεντέρης που σπεύδουν να μιλήσουν -προς το παρόν εννοείται- με θερμά λόγια για τις συγκεντρώσεις. Θέλω να πω ότι ο Πρετεντέρης και η Μπακογιάννη, παρόλη τους την πολιτική αντιλαϊκότητα, έχουν ως ακροατήριο τον λαό όπως όντως είναι, συνομιλώντας μαζί του στη γλώσσα του, ενώ ο Αντώνης συνομιλεί με το Λένιν και τον Μπαντιού, με τον λαό να παίζει το ρόλο ενός ιδεατού συλλογικού υποκειμένου που θα έπρεπε να έχει συνειδητοποιήσει την ταξική αλήθεια και που όσο δεν πετυχαίνει να ανταποκριθεί σε αυτό του τον ρόλο, οτιδήποτε άλλο κάνει στο ενδιάμεσο θα είναι άσκοπο, ανόητο, ασήμαντο, απομακρύνοντάς τον από την μια και μοναδική αποστολή του η οποία θα τον οδηγήσει στη γη της κομμουνιστικής επαγγελίας." http://old-boy.blogspot.com/2011/05/blog-post_28.html

"Μου πήρε κι εμένα κάπου δύο μέρες να καταλήξω σε μια κάπως στέρεη άποψη για αυτό που γίνεται. Στο κάτω κάτω μια κινητοποίηση που νιώθουν άνετα να την επικροτούν ακόμα και ο Skai και ο Πρετεντέρης, σε βάζει σε βάσιμες υποψίες για την αποτελεσματικότητά της. Και διαβάζω με ενδιαφέρον κείμενα όπως αυτό και αυτό από το “radical desire” που είναι τροφή για σκεψη όσο κι αν πάσχουν από τη συνήθη τάση της αριστεράς να βρίσκει λόγους για διαφωνία αντί για τρόπους για συμμετοχή."
(http://derveniotis.wordpress.com/2011/05/28/back-to-the-future-2/)

"Πολλά ακούστηκαν αυτές τις μέρες για «τις πλατείες που είναι γεμάτες με το νόημα που έχει κάτι» με το νόημα αυτό, ηθελημένα αγνοημένο από την παραδοσιακά μυωπική Αριστερά που και αυτή, στο δικό της μέτρο, τρέμει το εσωτερικό πολιτικό κόστος από μια πιθανή αφομοίωση της από ένα κοινωνικό ρεύμα που δεν ελέγχει.

Σε τελευταία ανάλυση, η συμπεριφορά –ειδικά του ΚΚΕ- δεν διαφέρει ποιοτικά σε τίποτα από το καθεστώς που με διάφορα προσωπεία κυβερνά τον τόπο και τον θυσίασε στο όνομα του «πολιτικού κόστους». Και δεν είναι η πρώτη φορά." (Γιώργος Πήττας, 
http://sxoliastesxwrissynora.wordpress.com/2011/05/28/adeio-proswpo/)

[2] Βλ. το επί τούτου συνταχθέν "Μολότωφ Κοκτέιλ #1

[3] Αναρωτιέμαι, για παράδειγμα, πόσο "επικίνδυνο για την κυβέρνηση" είναι το "αναρχικό" αίτημα να "διαλύσουμε τα συνδικάτα και να φτιάξουμε άλλα" (πότε; πώς;) που εκφράστηκε εδώ, ή πόσο ανατρεπτική είναι υπό τις παρούσες συνθήκες η εκτεταμένη και αλλόκοτα άκαιρη "εξ αριστερών" επίθεση στο ΚΚΕ, που παραμένει, καλώς ή κακώς, το ισχυρότερο κόμμα της κοινοβουλευτικής αριστεράς. Προφανώς, η ανησυχία μου δεν αφορά τον φυσιολογικά ανώριμο, σε αυτή τη φάση, χαρακτήρα του όποιου κινήματος (παρά το γεγονός ότι αυτό φαίνονται να κατανοούν οι κριτές μου), αλλά τον εντελώς ανεξήγητο μαξιμαλισμό του, ο οποίος εκφράζεται σε σημαντικό βαθμό με τη μορφή απαίτησης για την διάλυση ή περιθωριοποίηση της ήδη υπάρχουσας συνδικαλιστικής και κομματικής υποδομής του εργατικού κινήματος. Αναρωτιέμαι συνεπώς εντονότατα ποιοι από αυτούς που κυκλοφορούν τέτοιου είδους θέσεις στο διαδίκτυο λογίζουν εαυτούς πολιτικά αξιόπιστους και δοκιμασμένους instant "αντικαταστάτες" μορφωμάτων που, παρ' όλη την συχνά απογοητευτική ανεπάρκειά τους, πήραν δεκατίες συλλογικού πολιτικού αγώνα και συγκρούσεων για να χτιστούν. Εκτός αν οι εργαζόμενοι οφείλουν εξ ορισμού να είναι όχι μόνο καχύποπτοι απέναντι σε ό,τι γνωρίζουν, αλλά και απόλυτα εύπιστοι απέναντι σε ό,τι αγνοούν.

Δεν υπάρχουν σχόλια: