Κυριακή, 29 Μαΐου 2011

Μολότωφ κοκτέιλ #4

Διαβάζοντας το "Τα λαϊκά μέτωπα και η προλεταριακή πολιτική" του Παντελή Πουλιόπουλου (γραμμένο το 1937), σκεφτόμουν πόσο χρόνο θα χρειαζόταν να το διαβάσει ένας εργάτης με συγκριτικά καλές γνώσεις ανάγνωσης την εποχή εκείνη, με δεδομένο το πόσο ελεύθερο χρόνο θα έβρισκε. Θα έλεγα τουλάχιστον καμιά βδομάδα. Ο κολλητός μου, που εργάζεται σε εργοστάσιο, έκανε ένα χρόνο και βάλε για να διαβάσει το Ιστορία και ταξική συνείδηση του Λούκατς. Και μετά σκεφτόμουν και αυτές τις περίφημες ομιλίες του Κάστρο, που παίρναν κανα οκτάωρο η μία. Πολύς χρόνος, άφθονος. Πού τον έβρισκαν αυτοί οι σοσιαλιστές τόσο χρόνο;

Από τη μία, ο μαρξισμός έχει αυτή την παθιασμένη εμμονή με την ολότητα: να πάρει το θέμα και να το κοιτάξει από κάθε οπτική γωνία, να το αναλύσει, να το ανασυνθέσει. Απ' την άλλη, το ακροατήριό του ιστορικά, στις καπιταλιστικές σίγουρα χώρες, ήταν άνθρωποι που δεν είχαν και πολύ χρόνο. Κι όμως, αν και φυσικά ο μαρξισμός, έχοντας έναν εγγενή σεβασμό για τις πρακτικές ανάγκες, ανέπτυξε κάθε είδους συντομότερες μορφές λόγου --απ' τις μπροσούρες στις εκλαϊκευτικές ομιλίες και τα συνθήματα-- αυτόν τον νταλκά να είναι αναλυτικός για τα πράγματα, να τα εξαντλήσει μην του ξεφύγει κάποια λεπτομέρεια, δεν τον ξεπέρασε ποτέ.

Οπότε σκέφτομαι ότι ένα πολύ βασικό μειονέκτημα της μαρξιστικής θεωρίας σήμερα, ένας πολύ βασικός λόγος που δεν την διαβάζουν παρά ελάχιστοι, είναι ότι θέλει πολύ χρόνο, μέσα στον οποίο μπορεί κάποιος να έχει διαβάσει ή να χει δει εκατοντάδες σαφώς πιο εξιταριστικά πράγματα, πιο σωστά πακεταρισμένα, με πιο ελκυστική, ας το πούμε, συνολική παρουσίαση. Όλα θα πήγαιναν αρκετά φυσιολογικά για την δυτική κοινωνία αν δεν βρισκόταν ξαφνικά στα δύσκολα, να προσπαθεί να βγάλει από 15 λέξεις και 3 δευτερόλεπτα (ίσα με ένα tweet) αυτά που οι μαρξιστές σαν τον Πουλιόπουλο και την παρέα του θέλανε εκατοντάδες ώρες και χιλιάδες λέξεις για να πουν.

Και μετά σκέφτομαι, αν ο μαρξισμός είχε χρόνο για αυτούς που δεν είχαν χρόνο, αν σπατάλαγε τόσες λέξεις και τόσο χρόνο για να μιλήσει σε ανθρώπους που με το ζόρι είχαν κανα μισάωρο τη μέρα για διάβασμα, πώς γίνεται η σύγχρονη μορφή ριζοσπαστικής πολιτικοποίησης να τσιγκουνεύεται τόσο τον χρόνο και τις λέξεις μπροστά σε ανθρώπους --άνεργους, υποαπασχολούμενους, φοιτητές-- που έχουν χρόνο με τη σέσουλα;

Δεν υπάρχουν σχόλια: