Τρίτη, 12 Απριλίου 2011

Κινεζική ευγένεια

Στα νιάτα του, ο χαρακτήρας του σημαδευόταν από μια βαθιά λύπη. Θυμάμαι μια καρτ ποστάλ που τού έστειλε ο Κερτ Χίλερ, όπου τον εγκαλούσε για την "ανήσυχη κατάσταση του νου" του. Θα υπέθετα ότι η βαθιά του κατανόηση για την φύση της θλίψης και των λογοτεχνικών της εκφάνσεων, η οποία κυριαρχεί σε τόσα από τα έργα του, σχετίζεται μ' αυτό το χαρακτηριστικό. Την ίδια στιγμή, είχε από τα πρώιμά του χρόνια ένα στοιχείο προσωπικού ριζοσπαστισμού. Ήταν ακόμα και προσωπικά αδίστακτος, πράγμα που ερχόταν σε παράξενη αντίθεση με την σχεδόν κινεζική ευγένεια που σε γενικές γραμμές χαρακτήριζε τις κοινωνικές του σχέσεις. Όταν τον πρωτογνώρισα, είχε διακόψει σχεδόν όλες τις σχέσεις του με τους φίλους του κινήματος νεολαίας με απόλυτη σκληρότητα και έλλειψη αναστολών, επειδή είχαν σταματήσει να σημαίνουν οτιδήποτε για τον ίδιο. Στην διαδικασία αυτή, πλήγωσε βαθιά μερικούς από τους παλιούς του φίλους. Στις συζητήσεις δεν αναφερόταν σχεδόν ποτέ σε αυτά τα θέματα. Οι συνομιλίες του --τόποι συνάντησης του πνεύματος και της βαρύτητας-- ήταν εκπληκτικής έντασης. Σ' αυτές, η παθιασμένη του λογική εξερευνούσε βάθος μετά από βάθος, και διαρκώς αναζητούσε μεγαλύτερη ακρίβεια έκφρασης. Νομίζω ότι κατάλαβα τι πραγματικά σημαίνει η σκέψη από το ζωντανό του παράδειγμα. Την ίδια στιγμή, είχε έναν άκοπο έλεγχο ευτυχών μεταφορών και έντονων εικόνων, γεμάτων νόημα, κι όμως πάντα άμεσων και συναφών με τον σκοπό του. Όταν αντιμετώπιζε απροσδόκητες απόψεις, ήταν εντελώς χωρίς προκαταλήψεις και αναζητούσε να φωτίσει το νόημά τους ή τον χώρο τους σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, υπό πρίσματα όχι λιγότερο απροσδόκητα. Αυτός ο αντιδογματικός τρόπος σκέψης ερχόταν σε αντίθεση με την εμφαντική του αυστηρότητα στην κρίση του για τους ανθρώπους.
Gershom Scholem, "Walter Benjamin", αρχική δημοσίευση Neue Rundschau, 1965.

Δεν υπάρχουν σχόλια: