Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2011

Karl Kraus-Περί γραφής και ανάγνωσης Ι

Όταν η εποχή πέθανε από αυτοχειρία, αυτός ήταν το χέρι.
Ο Bertolt Brecht για τον Karl Kraus.

562
Υπάρχουν δύο είδη συγγραφέων. Αυτοί που είναι και αυτοί που δεν είναι. Για τους πρώτους, μορφή και περιεχόμενο συνδέονται όπως το σώμα και η ψυχή. Για τους δεύτερους απλά ταιριάζουν, όπως το σώμα και τα ρούχα.

563
Η γραπτή λέξη θα έπρεπε να είναι η ενσάρκωση μιας σκέψης, μια φυσική αναγκαιότητα, και όχι το κοινωνικά αποδεκτό τσόφλι μιας γνώμης.

565
Οι γνώμες αναπαράγονται δια της διαίρεσης, οι σκέψεις ανθίζοντας.

568
Η σκέψη είναι παιδί του έρωτα. Η γνώμη αναγνωρίζεται [ως νόμιμο τέκνο] στην αστική κοινωνία.

569
Αυτό που μπαίνει εύκολα στ' αυτί βγαίνει και εύκολα. Αυτό που μπαίνει δύσκολα, βγαίνει δύσκολα. Αυτό ισχύει για την γραφή ακόμα περισσότερο από ότι για τη μουσική σύνθεση.

571
Τα σεξουαλικά θέματα δεν πρέπει να συζητιούνται στη γωνιά του δρόμου. Να έχεις εμπειρία τους, να τα μορφοποιείς στο μυαλό, αλλά να μην τα συζητάς. Η υποκρισία στην υπηρεσία της αλήθειας δεν είναι αμάρτημα.

572 
Ο συγγραφέας που κάνει αθάνατη μια τετριμμένη υπόθεση απειλεί μόνο το εφήμερο στοιχείο με ατιμωτικό συμβιβασμό. Αυτός όμως που δημοσιογραφεί για την αιωνιότητα μπορεί να περιμένει αναγνώριση στους καλύτερους κοινωνικούς κύκλους.

577
Είναι η συγγραφή απλά και μόνο η ικανότητα να μεταδίδεις λεκτικά μια γνώμη στο κοινό; Αυτό θα καθιστούσε την ζωγραφική την τέχνη της άρθρωσης μιας γνώμης με χρώματα. Αλλά οι δημοσιογράφοι της ζωγραφικής λέγονται μπογιατζήδες. Και νομίζω ότι ο συγγραφέας είναι αυτός που μεταδίδει ένα έργο τέχνης στο κοινό. Η μεγαλύτερη τιμή που μού έγινε ποτέ ήταν όταν ένας αναγνώστης μού είπε ότι μπορεί να καταλάβει αυτά που γράφω μόνο με τη δεύτερη ανάγνωση. [...] Αυτός ο άνθρωπος ήταν γνώστης και δεν το ήξερε. Το να επαινούν το ύφος μου με αφήνει αδιάφορο, αλλά οι κατηγορίες ενάντιά του κοντεύουν να με κάνουν επηρμένο. Ξοδεύω πολύ χρόνο φοβισμένος ότι ο κόσμος θα βρει ευχαρίστηση στα γραπτά μου με την πρώτη ανάγνωση. Τι; O ρόλος των καλών φράσεων δεν είναι παρά να λειτουργούν ως στοματικό διάλυμα για το κοινό; [...]

582
Αδύνατο να μιμηθείς ή να κλέψεις από έναν συγγραφέα που έχει την λέξη ως τέχνη. Θα έπρεπε κανείς να αναλάβει τον μπελά να μεταγράψει ολόκληρο το έργο του. Οι λέξεις μπορούν να κλαπούν μόνο αν μπορούν να σταθούν μόνες τους, να εντυπωθούν στη μνήμη του μέσου ατόμου, και έτσι δεν έχουν μεγάλη αξία. Πόσο ρηχές και άδειες μοιάζουν σε νέα περιβάλλοντα. Αγνώριστες! [...] Το άνθος αφήνεται να κοπεί αλλά μαραίνεται γρήγορα, είτε το βάζει ο αναγνώστης στο γείσο απ' το καπέλο του, είτε το κρεμάσει ο μανάβης της λογοτεχνίας στο άφυλλο δέντρο του. [...]

584
Πρέπει να διαβάζεις όλους τους συγγραφείς δύο φορές. Τους καλούς για να τους θυμάσαι, και τους κακούς για να τους ξεχνάς.

587
Το διανοητικό σύνολο ενός λογοτεχνικού κειμένου πρέπει να είναι το αποτέλεσμα πολλαπλασιασμού και όχι πρόσθεσης.

588
Η ανάπτυξη ενός συγγραφέα: στην αρχή το συνηθίζεις και είναι πανεύκολο. Αλλά μετά γίνεται όλο και πιο δύσκολο, και όταν έχεις πραγματικά εξασκηθεί υπάρχουν προτάσεις που δεν μπορείς καν να ολοκληρώσεις.

592 
Ένας αφορισμός δεν χρειάζεται να είναι αληθής, αλλά θα πρέπει να προσπερνά την αλήθεια. Πρέπει να την υπερκεράζει με ένα στροβίλισμα.

593
Ο δημοσιογράφος είναι αυτός που παίρνει κάτι που ο αναγνώστης έχει ήδη σκεφτεί και το εκφράζει με έναν τρόπο που δεν θα πετύχαινε ο κάθε στρατιωτικός.

595
Το μεγαλύτερο κομπλιμέντο που μπορείς να κάνεις στους σημερινούς λογοτεχνίζοντες είναι ότι κρατούν τα περιοδικά τεχνητά στη ζωή. Αλλά πώς θα ακουγόταν αν τους έλεγες ότι κρατάνε τη ζωή τεχνητά στα περιοδικά;

Δεν υπάρχουν σχόλια: