Πέμπτη, 3 Μαρτίου 2011

Karl Kraus-Χολή και ξύδι

Πέντε είναι οι μεγάλοι masters του αφορισμού και της αφοριστικής εκφοράς του λόγου στην γερμανόφωνη παράδοση -- της οποίας η παγκόσμια πρωτοκαθεδρία στο είδος αυτό είναι, νομίζω, αδιαμφισβήτητη: Friedrich Nietzsche, Franz Kafka, Walter Benjamin, Theodor Adorno, και Karl Kraus. Οι τέσσερις τελευταίοι είχαν εβραϊκή ή εν μέρει εβραϊκή καταγωγή.

Ο τελευταίος (Αυστρία, 1874-1936) είναι και ο μοναδικός από τους πέντε που είναι σχεδόν παντελώς άγνωστος στην Ελλάδα, παρά την μεγάλη του επίδραση στον Μπένγιαμιν (που του αφιέρωσε ένα από τα σημαντικότερά του δοκίμια) και τον Αντόρνο. Είναι επίσης ο πιο ευφάνταστα βιτριολικός, το γράψιμό του ένα ατέλειωτο κοκτέιλ από χολή και ξύδι που μοιράζεται απλόχερα, αντί κοινωνίας.

Οι επιλογές αφορισμών που ακολουθούν είναι μεταφράσεις από τον τόμο Dicta and Contradicta, και προέρχονται από το τέταρτο μέρος, με τον εύγλωττο τίτλο "Τύπος, ηλιθιότητα, πολιτική".

370
Τι; Η ανθρωπότητα γίνεται ηλίθια για χάρη της βιομηχανικής προόδου, και εμείς δεν μπορούμε καν να χρησιμοποιήσουμε τούτη την πρόοδο για καλό σκοπό; Υποτίθεται πως πρέπει να είμαστε σε διάλογο με την ηλιθιότητα ενώ μπορούμε να της ξεφύγουμε δια αυτοκινήτου;

376
Η κοινωνική πολιτική είναι η απελπισμένη χειρουργική απόφαση να αφαιρεθούν οι κάλοι από καρκινοπαθή.

378
Αυτό που λυπήθηκε η σύφιλη, θα το ξεπαστρέψουν τα μήντια. Δεν θα υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε στα σίγουρα τι προκάλεσε την σήψη εγκεφάλων στο μέλλον.

381
Η ανθρωπιά, ο πολιτισμός και η ελευθερία είναι αγαθά πιο εξαίσια από το κόστος τους σε απλό αίμα, κατανόηση και αξιοπρέπεια.

390
Ο κοινοβουλευτισμός είναι η στρατοπέδευση της πολιτικής πορνείας.

393 
Η πολιτική μου φαίνεται εξίσου εξαίσιος τρόπος του να ασχολείσαι με την σοβαρή όψη της ζωής όσο και το να λες τα Ταρώ, και αφού υπάρχουν άνρθωποι που βγάζουν το ψωμί τους με τα Ταρώ, ο επαγγελματίας πολιτικός είναι φαινόμενο απόλυτα κατανοητό. Ακόμα περισσότερο όταν λάβουμε υπόψη ότι δεν νικά ποτέ παρά σε βάρος αυτών που δεν παίζουν. Αλλά είναι αποδεκτό για τον πολιτικά αμέτοχο να πληρώνει, εάν το να κοιτάζει υπομονετικά είναι η ζωή του. Αν δεν υπήρχε η πολιτική, τότε το μόνο που θα είχε ο αστός για να γεμίσει τον εαυτό του θα ήταν η εσωτερική του ζωή, δηλαδή τίποτα.

402 
Η αποστολή του Τύπου είναι η εξάπλωση του πολιτισμού σε συνδυασμό με την καταστροφή της ικανότητας νοητικής συγκέντρωσης.

409
Ο Τύπος είναι η Θεία Πρόνοια μιας εποχής χωρίς Θεό. Έχει εξυψώσει ακόμα και την πίστη στην παντογνώστρια και πανταχού παρούσα δύναμη της ισχυρής πεποίθησης.

412 
Ο κουρέας σου λέει τα νέα, ενώ εσύ ήθελες απλώς να σε κουρέψει. Ο δημοσιογράφος σου πουλάει πνεύμα ενώ εσύ ήθελες απλώς τα νέα. Πρόκειται για δύο τύπους ανθρώπου με φιλοδοξίες για υψηλότερα πράγματα.

415 
Ο στρατός το βρίσκει δύσκολο να βρει νεοσύλλεκτους. Όλοι θέλουν να γίνουν δημοσιογράφοι.

424
Ο κληρικαλισμός είναι η εξομολόγηση ότι ο άλλος είναι άθρησκος.

444
Μια ολοκληρωμένη εκπαίδευση είναι σαν ένα καλά εφοδιασμένο φαρμακείο. Αλλά δεν υπάρχει εγγύηση ότι ένα φτάρνισμα δεν θα αντιμετωπιστεί με χορήγηση κυανίου.

463
Το χρέος της θρησκείας: να παρηγορεί τον άνθρωπο στο δρόμο για το ικρίωμα. Το χρέος της πολιτικής: να τον κάνει να σιχαθεί τη ζωή. Το χρέος του ανθρωπισμού: να ελαττώσει τον χρόνο του στην πτέρυγα μελλοθανάτων, δηλητηριάζοντας το τελευταίο του γεύμα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: