Παρασκευή, 18 Μαρτίου 2011

Immanuel Wallerstein-Η Λιβύη και η Παγκόσμια Αριστερά

Immanuel Wallerstein
Η Λιβύη και η Παγκόσμια Αριστερά
Μτφρ.: Radical Desire

Υπάρχει τόση υποκρισία και τόση σύγχυση στην ανάλυση του τι συμβαίνει στην Λιβύη που δεν ξέρει κανείς πού να αρχίσει. Η πιο αγνοημένη σκοπιά της κατάστασης είναι το βαθύ ρήγμα στην παγκόσμια αριστερά. Πολλά λατινοαμερικανικά κράτη, και ιδιαίτερα η Βενεζουέλα, είναι γενναιόδωρα στην υποστήριξή τους για τον Συνταγματάρχη Καντάφι. Αλλά οι εκπρόσωποι της παγκόσμιας αριστεράς στην Μέση Ανατολή, την Ασία, την Αφρική, την Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική είναι εμφαντικοί στο ότι δεν συμφωνούν.

Η ανάλυση του Ούγκο Τσάβεζ μοιάζει να επικκεντρώνεται κυρίως, και μάλλον αποκλειστικά, στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ και η δυτική Ευρώπη έχουν εκδώσει απειλές και καταδίκες κατά του καθεστώτος Καντάφι. Ο Καντάφι, ο Τσάβεζ, και κάποιοι ακόμα επιμένουν ότι η Δύση θέλει να εισβάλει στην Λιβύη και να "κλέψει" το λιβυκό πετρέλαιο. Η όλη ανάλυση αποτυγχάνει εντελώς να συλλάβει αυτό που έχει συμβεί, και αντανακλά αρνητικά για την ικανότητα κρίσης του Τσάβεζ – και ακόμα και για την φήμη του στην υπόλοιπη παγκόσμια αριστερά.

Πρώτα από όλα, για όλη την τελευταία δεκαετία και μέχρι και πριν λίγες εβδομάδες, ο Καντάφι δεν είχε τίποτε άλλο από θετική δημοσιότητα στον δυτικό κόσμο. Προσπαθούσε με κάθε τρόπο να αποδείξει ότι με κανένα τρόπο δεν ήταν υποστηρικτής της "τρομοκρατίας" και ότι το μόνο που ήθελε ήταν να ενσωματωθεί στο γεωπολιτικό και παγκόσμιο οκονομικό μέινστριμ. Η Λιβύη και ο δυτικός κόσμος σύναπταν την μία συμφέρουσα συμφωνία μετά την άλλη. Δυσκολεύομαι να δω τον Καντάφι ως ήρωα του αντι-ιμπεριαλιστικού κινήματος, τουλάχιστον στην τελευταία δεκαετία.

Το δεύτερο σημείο στο οποίο πάσχει η ανάλυση Τσάβεζ είναι ότι δεν θα υπάρξει καμία σημαντική στρατιωτική εμπλοκή του δυτικού κόσμου στη Λιβύη. Οι δημόσιες δηλώσεις είναι απλώς αέρας κοπανιστός, με στόχο να εντυπωσιάσουν απλώς την εγχώρια κοινή γνώμη. Δεν θα υπάρξει απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας γιατί η Γερμανία και ορισμένοι άλλοι δεν θα συμφωνήσουν. Ακόμα και η σφοδρά αντι-Κανταφική στάση του Σαρκοζί συναντά αντιστάσεις στη Γαλλία.

Πάνω από όλα, η αντίθεση στην ανάληψη στρατιωτικής δράσης στις ΗΠΑ έρχεται τόσο από το κοινό όσο και, ακόμα σημαντικότερα, από το στρατό. Ο υπουργός άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς, και ο πρόεδρος του ανωτάτου επιτελείου ναύαρχος Μούλεν, έχουν δηλώσει πολύ δημόσια την αντίθεσή τους στην θέσπιση ζώνης απαγόρευσης πτήσεων. Μάλιστα, ο υπουργός Γκέιτς πήγε ακόμα πιο μακριά. Στις 25 Φεβρουαρίου απευθύνθηκε στους δόκιμους της στρατιωτικής ακαδημίας του Γουέστ Πόιντ λέγοντας: "Κατά την άποψή μου, κάθε μελλοντικός υπουργός άμυνας που θα ξανασυμβουλέψει τον πρόεδρο να στείλει μεγάλο αμερικανικό στρατό στην Ασία ή την Μέση Ανατολή ή την Αφρική θα πρέπει να επισκεφτεί ψυχίατρο."

Για να υπογραμμίσει την άποψη αυτή του στρατού, ο εν αποστρατεία Στρατηγός Γουέσλι Κλαρκ, πρώην διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ, έγραψε ένα άρθρο στην Γουάσινγκτον Ποστ στις 11 Μαρτίου με τίτλο "Η Λιβύη δεν περνά το τεστ κριτηρίων για αμερικανική στρατιωτική επέμβαση." Κι έτσι παρά το κάλεσμα των γερακιών για αμερικανική ανάμιξη, ο πρόεδρος Ομπάμα θα αντισταθεί.

Το θέμα λοιπόν δεν είναι η δυτική επέμβαση ή όχι. Το θέμα είναι οι συνέπειες της απόπειρας του Καντάφι να καταστείλει κάθε αντιπολίτευση με τον πιο άγριο τρόπο για την δεύτερη αραβική εξέγερση. Η Λιβύη βρίσκεται σε αναταραχή εξαιτίας των επιτυχημένων εξεγέρσεων στην Τυνησία και την Αίγυπτο. Και αν υπάρχει κάποια συνομωσία, αυτή είναι η συνομωσία ανάμεσα στον Καντάφι και τη Δύση να καθυστερήσουν, ή ακόμα και να καταπνίξουν, την αραβική εξέγερση. Στον βαθμό που ο Καντάφι το πετύχει, θα στείλει το μήνυμα σε όλους τους άλλους θορυβημένους τυράννους της περιοχής ότι η σκληρή καταστολή και όχι οι υπαναχωρήσεις είναι ο σωστός δρόμος.

Αυτό βλέπει η αριστερά στον υπόλοιπο κόσμο, ακόμα και αν δεν το βλέπουν κάποιες αριστερές κυβερνήσεις στην Λατινική Αμερική. Όπως επισημαίνει ο Σαμίρ Αμίν στην ανάλυσή του για την αιγυπτιακή εξέγερση, υπήρξαν τέσσερα βασικά συστατικά ανάμεσα στους εξεγερθέντες: η νεολαία, η ριζοσπαστική αριστερά, οι μεσοαστοί δημοκράτες, και οι Ισλαμιστές. Η ριζοσπαστική αριστερά συναπαρτίζεται από κατεσταλμένα αριστερά κόμματα και αναζωογονημένα συνδικαλιστικά κινήματα. Δεν υπάρχει αμφιβολία για την ύπαρξη μιας πολύ πολύ μικρότερης ριζοσπαστικής αριστεράς στη Λιβύη, καθώς και ενός πολύ πιο αδύναμου στρατού (εξαιτίας της ενσυνείδητης πολιτικής Καντάφι). Το αποτέλεσμα εκεί λοιπόν είναι πολύ αβέβαιο.

Οι συγκεντρωμένοι αρχηγοί της Αραβικής Ένωσης μπορεί να καταδικάζουν δημόσια τον Καντάφι, αλλά πολλοί, ακόμα και οι περισσότεροι, μπορεί να τον χειροκροτούν κατ' ιδίαν -- και να τον αντιγράφουν.

Μπορεί να είναι χρήσιμο να κλείσω με δύο μαρτυρίες από την παγκόσμια αριστερά. Η Έλενα Σίχαμ, μια Ιρλανδή μαρξίστρια και ακτιβίστρια, που είναι γνωστή στην Αφρική για την εργασία αλληλεγγύης της με τα πιο ριζοσπαστικά κινήματα, προσεκλήθη από το καθεστώς Καντάφι να πάει στη Λιβύη και να δώσει διάλεξη στο εκεί πανεπιστήμιο. Έφτασε καθώς ξέσπαγαν οι ταραχές. Οι διαλέξεις ακυρώθηκαν, και στο τέλος την εγκατέλειψαν απλώς οι οικοδεσπότες της, και χρειάστηκε να βρει η ίδια τρόπο διαφυγής. Κρατούσε ένα καθημερινό ημερολόγιο όπου την τελευταία μέρα, στις 8 Μαρτίου, σημείωνε: "Κάθε αμφιθυμία για το καθεστώς αυτό έφυγε, έφυγε, έφυγε. Είναι αποτρόπαια σκληρό, διεφθαρμένο, υποκριτικό και ζει σε ένα κόσμο παραισθήσεων".

Μπορούμε επίσης να δούμε την δήλωση της βασικής Ένωσης συνδικάτων της Νότιας Αφρικής, και φωνής της αριστεράς, της COSATU. Αφού επευφημεί τις κοινωνικές επιτυχίες του λιβυκού καθεστώτος, η COSATU σημειώνει: "Η COSATU όμως δεν αποδέχεται ότι αυτές οι επιτυχίες δικαιολογούν με οποιονδήποτε τρόπο την σφαγή όσων διαμαρτύρονται για την καταπιεστική δικτατορία του Συνταγματάρχη Καντάφι, και επαναλαμβάνει την υποστήριξή της προς την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Λιβύη και σε όλη την ήπειρο."

Ας κρατήσουμε τα μάτια μας στις εξελίξεις. Ο βασικός παγκόσμιος αγώνας αυτή την στιγμή είναι η δεύτερη αραβική εξέγερση. Θα είναι αρκετά δύσκολο να παραχθεί ένα πραγματικά ριζοσπαστικό αποτέλεσμα από αυτόν τον αγώνα. Ο Καντάφι είναι βασικό εμπόδιο για την αραβική, και επίσης για την παγκόσμια, αριστερά. Ίσως θα έπρεπε να θυμόμαστε όλοι τα λόγια της Σιμόν ντε Μποβουάρ: "Το να θες να είσαι ελεύθερος εσύ σημαίνει το να θέλεις να είναι ελεύθεροι οι άλλοι."

Δεν υπάρχουν σχόλια: