Παρασκευή, 11 Μαρτίου 2011

Τάξη και μέλλον, ή γιατί οι καπιταλιστές θα έχουν πάντα το οργανωτικό πλεονέκτημα

Όλες οι αποφασιστικές πιέσεις μιας καπιταλιστικής κοινωνικής δομής ασκούνται με πολύ κοντινή εμβέλεια και πολύ βραχυπρόθεσμα.  Υπάρχει μια δουλειά που πρέπει να κρατηθεί, ένας χρέος που πρέπει να εξοφληθεί, μια οικογένεια που πρέπει να συντηρηθεί. Πολλοί θα αποτύχουν σε αυτές τις αποδεκτές υποχρεώσεις παρά τις καλύτερές τους προσπάθειες. Κάποιοι θα αδυνατήσουν να ανταποκριθούν. Αλλά και έτσι ακόμα, μια μεγάλη πλειοψηφία, ό,τι και να κάνει σε άλλα κομμάτια του μυαλού της ή σε άλλες περιοχές της ζωής της, θα προσκολληθεί σε αυτές τις δεσμευτικές σχέσεις, επειδή δεν έχει πρακτικά άλλη εναλλακτική λύση.
Raymond Williams, Toward 2000

Το κεφάλαιο έχει το στρατηγικό πλεονέκτημα στο μέλλον γιατί είναι αυτό που μπορεί να κρατά το μέλλον σε περιορισμό. Για τον μισθωτό, το μέλλον είναι η επόμενη πληρωμή δόσης, η επόμενη αγορά ρούχων, τα επόμενα δίδακτρα για το σχολείο, το επόμενο ενοίκιο. Είναι ένα μέλλον χωρίς μελλοντικότητα, αν με αυτή την λέξη εννοούμε το ριζικά ετερογενές και απρόβλεπτο: ομοιογενής, άδειος χρόνος, όπως έλεγε ο Μπένγιαμιν. Το στρατηγικό πλεονέκτημα του κεφαλαίου στο βραχυπρόθεσμο μέλλον λοιπόν δεν είναι παρά το γεγονός ότι καθιστά κάθε μέλλον βραχυπρόθεσμο, ότι εγκλωβίζει την διάσταση του μέλλοντος στο παρόν και τις υποχρεώσεις του, ότι αφαιρεί από την κατηγορία "μέλλον" τις προοπτικές χειραφέτησης, που χρειάζονται χρόνο ακόμα και για να αρχίσεις να τις σκέφτεσαι. Το κεφάλαιο, από την άλλη, εξασφαλίζει μεγάλα περιθώρια χρόνου για αυτούς που έχουν κεφάλαιο: που σημαίνει ότι όσο υπάρχει κεφάλαιο, τόσο οι κεφαλαιοκράτες θα μπορούν να αναπαράγουν το πλεονέκτημά τους στον σχεδιασμό του απώτερου μέλλοντος, και τόσο θα έχουν τον χρόνο να κλείνουν τον απώτερο ορίζοντα του χρόνου από τα μάτια της μισθωτής εργασίας. 

Η εξέγερση, συνεπώς, είναι η απελπισμένη προσπάθεια αυτού που βρίσκεται πάντοτε πίσω στο ταρτάν της ιστορίας να προλάβει τον προπορευόμενο διασχίζοντας το στάδιο διαγώνια και όχι κυκλικά και καταπατώντας έτσι τους έλλογους κανόνες του αγώνα. Η επανάσταση νομιμοποιεί αυτή την καταπάταση κανόνων, ανακηρύσσοντας την διαγώνια κούρσα δίκαιη και επιβεβλημένη και εκθέτοντας τους παλιούς κανόνες ως τρόπους διαιώνισης της πιο αισχρής κλεψιάς και εξαπάτησης όσων τους ακολούθησαν τυφλά. 

Δεν υπάρχουν σχόλια: