Τετάρτη, 16 Φεβρουαρίου 2011

Ο αφορισμός της ημέρας

Το δίκαιο τρομοκρατεί. Γιατί το δίκαιο έρχεται πάντοτε με την μορφή μιας απόφασης που δεν θέλουμε να πάρουμε, για την οποία δεν είμαστε έτοιμοι, σε μια στιγμή όπου μας απασχολούν άλλα, όπου δεν έχουμε χρόνο, όπου οι προτεραιότητές μας είναι διαφορετικές. Το δίκαιο δεν περιμένει μια μελλοντική στιγμή όπου οι περιστάσεις θα είναι καλύτερες, οι συσχετισμοί ευνοϊκότεροι, ο χρόνος λιγότερο ασφυκτικά πιεστικός. Όταν το δίκαιο παρουσιάζεται μπροστά μας, είναι αυταρχικό, δεσποτικό: μας προστάζει, εδώ και τώρα, να αποφασίσουμε για αυτό. Καμμία αναβολή δεν δέχεται εκ μέρους μας, και οι δικαιολογίες μας πέφτουν σε αυτιά που κωφεύουν. Ούτε ανέχεται την σιωπή, την οποία επιμένει να μετρά πάντα ως άρνησή του, ως απόφαση εναντίον του. Το δίκαιο δεν είναι δημοκρατική υπόθεση: δημοκρατική υπόθεση ήταν η απόφαση για την θανάτωση του Σωκράτη, η απόφαση για την θανάτωση του Ιησού, η απόφαση για την θανάτωση των Εβραίων. Αυτές ήταν υποθέσεις της δημοκρατικής πλειοψηφίας, αλλά δεν ήταν υποθέσεις που αφορούσαν το δίκαιο. Το δίκαιο δεν ανέχεται να μοιράσει την κυριαρχία του με θεσμούς, παραδόσεις, διαβουλεύσεις, συμβιβασμούς. Το δίκαιο απειλεί τους ανθρώπους με μια απάνθρωπα σκληρή τιμωρία: την τιμωρία της μνήμης. Ποτέ του δεν τούς αφήνει να ξεχάσουν το τι αποφάσισαν, και κάθε απόφασή τους υπέρ του αδίκου γράφεται με ανεξίτηλα γράμματα αίματος στην ιστορία τους. Γι αυτό το δίκαιο δεν εμπνέει αγάπη, και οι δίκαιοι άνθρωποι τυγχάνουν μίσους και μνησικακίας. Η ελπίδα προσφέρει σε όλους παρηγοριά· η δικαιοσύνη δεν έχει έλεος για κανένα: καταδικάζει τον άδικο στην κόλαση του εαυτού του και τον δίκαιο στην εξορία από την κοινωνία των αδίκων, στην ένοχη χλεύη τους, στην ανήσυχή τους έχθρα. 

Δεν υπάρχουν σχόλια: