Κυριακή, 23 Ιανουαρίου 2011

Theodor Adorno και Max Horkheimer-Προς ένα νέο μανιφέστο; (έκτο μέρος)

6. ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΠΤΟ
15 Μάρτη, πρωί

Χορκχάιμερ: Θα αναδυθεί ένας Βοναπάρτης στη Ρωσία που θα κατακτήσει τα πάντα, και σε 500 χρόνια όλα θα είναι φίνα. Αυτός είναι ο τρόπος σκέψης του Μαρκούζε.
Αντόρνο: Ίσως να δημιουργηθεί ένα άλλο κόμμα σ’ αυτή ή την άλλη χώρα κάποια στιγμή στο μέλλον.
Χ.: Δεν μπορούμε να αφήσουμε ανοιχτό το ερώτημα του σε τι πιστεύουμε. Το τμήμα για την εργασία θα πρέπει να περιέχει μια παρέκβαση για τους ουτοπιστές. Για τον Μαρξ το μέτρο μέτρο σύγκρισης ήταν ο περιορισμός του χρόνου εργασίας. Εμείς έχουμε μια πολύ πιο παράδοξη άποψη για αυτό.
Α.: Οι ουτοπιστές στην πραγματικότητα δεν ήταν καθόλου ουτοπιστές. Όμως δεν πρέπει να δώσουμε την εικόνα μιας θετικής ουτοπίας.
Χ.: Ιδιαίτερα όταν κάποιος βρίσκεται τόσο κοντά στην απελπισία.
Α.: Δεν θα το λεγα αυτό. Πιστεύω ότι επειδή τα πάντα είναι τόσο προφανή θα αναδυθεί μια νέα πολιτική αρχή.
Χ.: Οι ακροατές θα πρέπει να μπορούν να ακούσουν από τον τόνο [μας] ότι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι απλά να το πούμε αυτό χωρίς να προσθέτουμε τίποτε.
Α.: Η πίστη ότι θα έρθει είναι ίσως κάπως υπερβολικά μηχανιστική. Μπορεί να έρθει· το αν θα έρθει ή αν θα πάει στα κομμάτια είναι τρομερά δύσκολο να προβλεφθεί.
Χ.: Όλα αυτά που συζητάμε είναι υπερβολικά αφηρημένα για το γούστο μου. Τι άποψη, για παράδειγμα, πρέπει να έχουμε για την Αμερική;
Α.: Πρέπει να προσθέσουμε πως πιστεύουμε ότι τα πράγματα μπορούν να πάνε καλά στο τέλος.
Χ.: Ο κόσμος θέλει να είμαστε πολύ πιο ρητοί στις διατυπώσεις μας. Η κριτική μας πρέπει να ξεκαθαρίσει ότι τίποτε δεν πρόκειται να γίνει εκτός και αν κάποιοι το κάνουν να γίνει. Το ύφος μας πρέπει να αποκαλύπτει ότι θεωρούμε πως μπορεί να γίνει. Θα πρέπει να γράψουμε με το ύφος μιας πιθανής αντιπολίτευσης μέσα στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Πρέπει να είμαστε με την Αμερική ή εναντίον της; Υπέρ ή εναντίον της δημιουργίας μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης; Το να γελοιοποιείς τον αμερικάνικο καταναλωτισμό είναι ατιμωτικό εκτός αν ο αναγνώστης μπορεί με κάποιο τρόπο να κατανοήσει πώς θα πρέπει να βλέπει τέτοιου είδους πράγματα. Αλλιώς, είναι απλά κακομεταχείριση. Το ένστικτό μου είναι να μη λέω τίποτε αν δεν υπάρχει τίποτα που να μπορώ να κάνω. Όπως βλέπεις εσύ τα πράγματα, το χρέος μας είναι το λιγότερο να αναδείξουμε την ουτοπία [που υπάρχει] στο αρνητικό της εικόνας. Εγώ θα ήθελα να σπρώξω τα πράγματα προς το σημείο όπου θα υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια στην σχέση ανάμεσα σε μια τέτοια ουτοπία και στην τωρινή πραγματικότητα.
Α.: Αν προτιμώ να γράφω για τη μουσική, είναι επειδή έχω στη διάθεσή μου όλες τις διαμεσολαβητικές κατηγορίες. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί για την φιλοσοφία. Αλλά δεν έχουμε τέτοιες κατηγορίες όταν ασχολούμαστε με τις εσωτερικές εξελίξεις στα πολιτικά κόμματα σε διαφορετικές χώρες. Θα έπρεπε κανείς να τις εφαρμόζει στις περιοχές όπου η εμπειρία του έχει την μεγαλύτερη συνάφεια. Πώς θα ήταν αν προσπαθούσαμε να διατυπώσουμε κάποιες καθοδηγητικές πολιτικές αρχές σήμερα;
Χ.: Αν είναι να παρουσιάσουμε τέτοιες φιλοδοξίες στον εαυτό μας, θα πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι για τα μέτρα σύγκρισης που εφαρμόζουμε, αλλιώς θα συνεχίζει να επανεμφανίζεται ο Μαρξ στα διάκενα. Θέλουμε να διατηρηθεί για το μέλλον κάθε τι που έχει επιτευχθεί στην Αμερική σήμερα, όπως η φερεγγυότητα του νομικού συστήματος, τα φαρμακεία, κλπ. Αυτό πρέπει να γίνεται αρκετά ξεκάθαρο όποτε συζητάμε τέτοια θέματα.
Α.: Αυτό περιλαμβάνει το να ξεφορτωνόμαστε τα τηλεοπτικά προγράμματα όταν είναι σκουπίδια.
Χ.: Πρώτον, είναι εκπληκτικά δύσκολο να μάθεις τι σημαίνουν αυτά τα προγράμματα για τους εργάτες σήμερα. Στη Γερμανία είναι μάλλον οι πιο προοδευτικοί εργάτες που αγοράζουν τηλεοράσεις. Δεύτερον, είναι ήδη αρκετά ξεκάθαρο ότι στα γερμανικά μάτια είναι ύποπτες οι σχέσεις με την Αμερική, και όχι αυτές με τη Ρωσία. Θα πρέπει να συμπεριλάβουμε μια-δυο προτάσεις που να λένε ότι ακόμα και αν τα αμερικάνικα τηλεοπτικά προγράμματα είναι πολύ παρόμοια με τα ρώσικα, δεν προωθούν άμεσα τον φόνο. Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τις συμπεριφορές μας απέναντι στις διαφορετικές χώρες.
Α.: Πρέπει να καταφέρουμε με κάποιο τρόπο να υπονοούμε τέτοια πράγματα αντί να τα λέμε άμεσα.
Χ.: Οι Ρώσοι βρίσκονται ήδη στα μισά του δρόμου για τον φασισμό.
Α.: Αν ζεσταίνονται περισσότερο οι γερμανικές καρδιές για τους Ρώσους, αυτό δεν είναι απλά αρνητικό. Πιστεύουν ότι οι Ρώσοι εκπροσωπούν τον σοσιαλισμό. Ο κόσμος, κυρίως ο απλός κόσμος, δεν γνωρίζει ακόμα ότι οι Ρώσοι είναι φασίστες. Οι βιομήχανοι και οι τραπεζίτες το γνωρίζουν καλά. Όσο για τους Αμερικάνους, ο κόσμος νομίζει ότι νοιάζονται μόνο για τα λεφτά.

Δεν υπάρχουν σχόλια: