Τετάρτη, 19 Ιανουαρίου 2011

Ο αφορισμός της ημέρας

Υπάρχει μια βασική παρεξήγηση γύρω από τον --ούτως ή άλλως αμφίσημο-- όρο "ηγεμονία" στον Γκράμσι: "ηγεμονική πολιτική" δεν σημαίνει "εξασφαλίζω την συναίνεση στις θέσεις μου των πλατύτερων δυνατών στρωμάτων υιοθετώντας τμήματα από τις θέσεις των αντιπάλων", αλλά "εκπαιδεύω τα πλατύτερα δυνατά στρώματα ώστε να συνειδητοποιήσουν τα στοιχεία εκείνα των ιδεών τους που είναι πολιτικά επιβλαβή για τα ίδια." Η ηγεμονική πολιτική δεν ακολουθεί την προϋπάρχουσα κοινή λογική, τη sensus communis, που όπως δείχνει ο Γκράμσι είναι γεμάτη εσωτερικές αντιφάσεις που πηγάζουν από τα ετερογενή στοιχεία τα οποία περιέχει σαν σε στρώματα ιδεολογικών εκκριμάτων διαφόρων περιόδων. Η ηγεμονία υπάρχει στον βαθμό που μια σειρά ιδεών και προταγμάτων μετασχηματίζει την "κοινή λογική". Ειδάλλως δεν πρόκειται για (αναδυόμενη) ηγεμονία, αλλά για απλή παρασιτεία στις εδραιωμένες θέσεις άλλων τάξεων και συμφερόντων.

2 σχόλια:

rondo είπε...

Εξαιρετικός ο αφορισμός σου. Έχεις να μου προτείνεις κανα ΄σχετικό βιβλίο?

RDAntonis είπε...

Ευχαριστώ. Δεν ξέρω τι κυκλοφορεί από τα Quaderni del carcere (Τετράδια της φυλακής) του Γκράμσι στα ελληνικά, αλλά εκεί θα βρεις μια εκτεταμένη συζήτηση αυτού του θέματος. Επίσης, για τις αμφισημίες της ηγεμονίας, το "Αντινομίες του Αντόνιο Γκράμσι" του Πέρι Άντερσον.