Κυριακή, 2 Ιανουαρίου 2011

Φόβος και γενική απεργία

Ο σοσιαλισμός ενέπνεε πάντοτε φόβο εξαιτίας του τεράστιου στοιχείου του άγνωστου που εμπεριέχει· ο κόσμος αισθάνεται ότι ένας μετασχηματισμός τέτοιου είδους δεν θα επέτρεπε επιστροφή. Οι ουτοπιστές χρησιμοποίησαν όλη τη λογοτεχνική τους τέχνη στην προσπάθειά τους να κατευνάσουν την αγωνία μέσω εικόνων τόσο μαγευτικών ώστε να εξοβελιστεί κάθε φόβος· όμως όσο περισσότερο μάζευαν ωραίες υποσχέσεις, τόσο οι σκεπτικοί υποπτευόντουσαν παγίδες -- και σ' αυτό δεν είχαν απόλυτο άδικο, μιας και οι ουτοπιστές θα οδηγούσαν τον κόσμο σε καταστροφές, τυραννία και ηλιθιότητα αν έβρισκαν πρόθυμα αυτιά.

Ο Μαρξ ήταν βαθιά πεπεισμένος ότι η κοινωνική επανάσταση στο όνομα της οποίας μιλούσε θα αποτελούσε μια ανεπίστρεπτη μεταμόρφωση και ότι θα σηματοδοτούσε ένα απόλυτο διαχωρισμό ανέμσα σε δύο ιστορικές εποχές. Επέστρεφε συχνά σ' αυτή την ιδέα ενώ ο Έγκελς προσπαθούσε να δείξει, μέσω εικόνων που καμμιά φορά ήταν λίγο πομπώδεις, το ότι η οικονομική χειραφέτηση θα ήταν το σημείο αναχώρησης για μια εποχή που δεν θα είχε σχέση με το παρελθόν. Απορρίπτοντας όλες τις ουτοπίες, αυτοί οι δύο θεμελιωτές αποκήρυξαν και κάθε πηγή δια μέσω της οποίας οι προκάτοχοί τους καθιστούσαν την προοπτική της επανάστασης λιγότερο τρομακτική· όσο όμως δυνατές και αν ήταν οι εντυπώσεις που χρησιμοποίησαν, τα αποτελέσματα που παρήγαγαν εξακολουθούν να είναι πολύ κατώτερα από αυτά που παράγονται από την επίκληση της γενικής απεργίας. Η αντίληψη αυτή το καθιστά αδύνατο να μη δούμε ότι ένα είδος ασταμάτητο κύμα θα περάσει πάνω από τον παλιό πολιτισμό.

Υπάρχει κάτι πολύ τρομακτικό σε τούτο. Αλλά νομίζω ότι είναι απόλυτα απαραίτητο να επιμείνουμε σ' αυτό το στοιχείο του σοσιαλισμού αν είναι να διατηρήσουμε την πλήρη του παιδευτική αξία. Οι σοσιαλιστές πρέπει να πειστούν ότι η εργασία στην οποία αφιερώνονται είναι σοβαρή, επιβλητική, και Υψηλή εργασία. Μόνο με την προϋπόθεση αυτή θα μπορέσουν να αντέξουν τις αμέτρητες θυσίες που τους επιβάλλονται από μια προπαγάνδα η οποία δεν μπορεί να προσφέρει ούτε τιμές, ούτε κέρδη, ούτε καν άμεση διανοητική ικανοποίηση. Ακόμα και αν το μόνο αποτέλεσμα της ιδέας της γενικής απεργίας ήταν να κάνει την σοσιαλιστική αντίληψη πιο ηρωική, θα έπρεπε για αυτόν τον λόγο και μόνον να την βλέπουμε ως κάτι που έχει ανεκτίμητη αξία.
Georges Sorel, Στοχασμοί πάνω στη βία.

Δεν υπάρχουν σχόλια: