Δευτέρα, 22 Νοεμβρίου 2010

Περί ενότητας και διαίρεσης, πολιτικά

Αφορμή για το παρόν κείμενο στάθηκε η δημοσίευση δύο κειμένων --του Νίκου Ξυδάκη και του Old Boy-- πάνω στα ζητήματα της ενότητας και του διχασμού ή της διαίρεσης. Στο δικό του κείμενο, ο Ξυδάκης σημειώνει (και θα παραθέσω ένα ιδιαίτερα εκτενές απόσπασμα):
από τον διχασμό που φέρνει το Μνημόνιο βρίσκονται βαθιές ρίζες, που φτάνουν μέχρι τους χρόνους ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους, ίσως και πιο βαθιά ακόμη, στους χρόνους της κατάκτησης όταν ανεδύετο η εθνική συνείδηση. [...]
Η διχοστασία αυτή, των ενσωματωμένων και των ανεξάρτητων, διαπερνά το έθνος από αναδύσεως και το κράτος από συστάσεως. [...]  
Οι τέτοιες διχοστασίες έφτασαν στα όρια του εμφυλίου αμέσως μετά τον ξεσηκωμό του 1821, και με ανάλογη αδελφοκτόνο σφοδρότητα εκδηλώθηκαν και το 1916-22 και το 1944-49. Κοινό χαρακτηριστικό σε όλες τις περιπτώσεις, η ανάμιξη του ξένου παράγοντα, ο οποίος επεμβαίνει διαιρετικά και εξουσιαστικά, είτε ως αυτόκλητος σωτήρας είτε προσκεκλημένος από τη μια ή την άλλη μερίδα. [...]
Εχουμε δει πώς περίπου εμφανίζεται η διχοστασία διηνεκώς, αλλά και πώς αποσύρονται ενίοτε οι εντάσεις αν εμφανιστούν κίνδυνοι που απειλούν την ίδια την ύπαρξη του εθνικού συνόλου. Αυτό συνέβη, φερ’ ειπείν, το 1940. Τηρουμένων των αναλογιών, σε παρόμοιο κίνδυνο βρίσκεται σήμερα η χώρα, ενώπιον του εσωτερικού και του εξωτερικού εχθρού, ενώπιον του φαύλου εαυτού και ενώπιον της διεθνούς κρίσης και των δανειστών. Μπροστά σε αυτόν ακριβώς τον πολυπρόσωπο κίνδυνο, κίνδυνο πτώχευσης, κίνδυνο απώλειας εθνικής κυριαρχίας, κίνδυνο κοινωνικής έκρηξης, κίνδυνο μαρασμού ενός λαού με χαμένη αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση, με κερματισμένη και θαμπή την ταυτότητα, με θρυμματισμένη την αίσθηση του συνανήκειν, σε αυτή ακριβώς την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, μόνη διέξοδος είναι η υπέρβαση της διχοστασίας. Η υπέρβαση του διλήμματος: Με ή χωρίς Μνημόνιο; [...]

Η υπέρβαση του διλήμματος προϋποθέτει θέληση για συμφιλίωση. Συμφιλίωση των αντιπάλων και των οιονεί εχθρών, δηλαδή αμοιβαία αλληλοαναγνώριση και υπέρβαση του ατομικού· και συμφιλίωση με την πραγματικότητα, δηλαδή αναγνώριση της πραγματικότητας, των υλικών της όρων, των υπαρκτών δυσχερειών και των αντινομιών της. Ορισμένως, προϋποτίθεται η θέληση· να επενεργήσει δυναμικά η θέληση πάνω σε μια πραγματικότητα που τώρα ορίζεται ερήμην των υποκειμένων και της θέλησης τους, ή και εναντίον τους.

Με τέτοια σύλληψη της δυσβάστακτης πραγματικότητας και τέτοια εκδήλωση θέλησης, με μετατόπιση από το ατομικό προς το καθολικό, και από τον φατριασμό προς το κοινό καλό, είναι δυνατόν να αποτραπούν τα χειρότερα για την κοινωνία, το λαό, τη χώρα, την πατρίδα. Αιρόμενοι υπεράνω των διλημμάτων και του διχασμού, μετατοπιζόμενοι δραστικά από την εργαλειακή χρήση και κατανάλωση του κοινωνικού, προς τη συλλογικότητα, τη δοτικότητα, την ηθική θεμελίωση του κοινού βίου.
Στο δικό του, χαρακτηριστικά ειρωνικό κείμενο, ο Old Boy παρατηρεί:
Ενότητα, τι ωραία λέξη, προδοσία, τι κακόηχη, είναι ακόμα στην πρώτη κρυάδα οι Ιρλανδοί, αλλά σιγά σιγά θα εσωτερικεύσουν και αυτοί την οικονομικοπολιτική νομοτέλεια της εποχής.
Οι όμορφες λέξεις όμορφα επικοινωνούνται, οι ξεπερασμένες από την ιστορία λέξεις με ξεπερασμένους από την ιστορία της επικοινωνίας τρόπους.
Προδοσία: τι οικονομικό νόημα μπορεί να έχει αυτή η έννοια; Μπορεί να προδώσει κανείς μια πατρίδα ή έναν άνθρωπο, μπορεί να προδώσει κανείς κάποιες αξίες, αλλά σε επίπεδο δημοσιονομικών μεγεθών τα νούμερα ή βγαίνουν ή δεν βγαίνουν.
Νομίζω ότι δεν θα υπερέβαλλα και δεν θα παραποιούσα την πραγματικότητα αν έγραφα ότι τα δύο αυτά κείμενα είναι διχασμένα μεταξύ τους· ότι δηλαδή το δεύτερο επερωτά ακριβώς την υποστασιοποίηση της ενότητας στην οποία προβαίνει το πρώτο, τις πολιτικές της προϋποθέσεις και συνέπειες. Και θα πρέπει να ξεκαθαρίσω ευθύς αμέσως ότι συντάσσομαι καθαρά και χωρίς δισταγμό με το δεύτερο, συντομότερο κείμενο και όχι με το πρώτο. Γιατί;

Θα επικεντρωθώ στην διατύπωση Ξυδάκη ότι "μόνη διέξοδος είναι η υπέρβαση της διχοστασίας. Η υπέρβαση του διλήμματος: Με ή χωρίς Μνημόνιο". Και θα αναρωτηθώ: ποια θα μπορούσε να είναι η βάση για την "υπέρβαση της διχοστασίας" σήμερα; Εφόσον η διχοστασία ("στάσις", για τους αρχαίους) είναι κατεξοχήν πολιτικό φαινόμενο, τι είδους προϋποθέσεις πρέπει να συγκεντρώνει η "υπέρβασή" της; Για τον Ξυδάκη, η απάντηση βρίσκεται στη λέξη "θέληση", ή πληρέστερα, "θέληση για συμφιλίωση". Και η θέληση για συμφιλίωση με τη σειρά της μεταφράζεται ως "μετατόπιση από το ατομικό προς το καθολικό, και από τον φατριασμό προς το κοινό καλό", ως άρση του εαυτού μας "υπεράνω των διλημμάτων και του διχασμού", ως μετάβαση "από την εργαλειακή χρήση και κατανάλωση του κοινωνικού, προς τη συλλογικότητα, τη δοτικότητα, την ηθική θεμελίωση του κοινού βίου." Πρόκειται, νομίζω είναι ακριβής ο χαρακτηρισμός, για ένα επιχείρημα ηθικού βολονταρισμού το οποίο, μη βρίσκοντας απτές πολιτικές βάσεις για να "πατήσει", επιχειρεί να πιαστεί από την ίδια την αισθητική εικόνα της ενότητας, την φυσικότητα με την οποία η ενότητα ως έννοια ελκύει τους ανθρώπους, και με την οποία εμφανίζεται ως ανώτερο ιδανικό από την διαίρεση και τη διχογνωμία. Η ενότητα είναι το περιεχόμενο κάθε ουτοπίας, και ως τέτοια δεν είναι ούτε "αριστερή" ούτε "δεξιά" ιδέα. Γιατί όμως με προβληματίζουν εντονότατα οι παραπάνω διατυπώσεις;

Χρειαζόμαστε μια παράκαμψη στο σημείο αυτό. Στο βιβλίο του Αισθητική θεωρία, ο Τέοντορ Αντόρνο στράφηκε ενάντια σε αυτό που ταυτοποίησε ως τάση ορισμένων έργων τέχνης για "πρόωρη συμφιλίωση" με την κατεστημένη πραγματικότητα --με τον κόσμο όπως έχει. Το επιχείρημά του ήταν ότι η τέχνη μπορεί να παραμείνει αληθής ως προς το αισθητικό πεπρωμένο της μόνο στον βαθμό που δεν μετατρέπει την αισθητική σε μέσο ή εργαλείο μιας συμφιλίωσης μεταξύ αντίρροπων δυνάμεων στο πεδίο της αντικειμενικής πραγματικότητας. Για τον Αντόρνο, μια τέτοιου είδους συμφιλίωση, μια συμφιλίωση που θα λάμβανε χώρα μόνο στο αισθητικό επίπεδο, θα ήταν όχι μόνο ψευδής αλλά και κακόβουλα διαστρεβλωτική. Είναι μια αντίληψη που το κείμενο Ξυδάκη δείχνει να παραγνωρίζει. Και επειδή δεν εννοώ ότι το κείμενο αυτό θα όφειλε να αναφερθεί στον Αντόρνο ή στην έννοια της "πρόωρης συμφιλίωσης" συγκεκριμένα, θα πρέπει να εξηγήσω γιατί κάνω λόγο για παραγνώριση.

Τι σημαίνει η πρόταση "συμφιλίωση πέρα απ' το δίλημμα με ή χωρίς Μνημόνιο"; Αδυνατώ να δω πως μπορεί να σημαίνει κάτι άλλο από συμφιλίωση αδιάφορα απ' το γεγονός ότι το περιεχόμενο του Μνημονίου αποτελεί ουσιώδη δήλωση ταξικής εχθρότητας, κομμάτι της εκδίπλωσης ενός ταξικού πολέμου. Και συνεπώς αδυνατώ να κατανοήσω τι σημαίνει σε μια τέτοια ιστορική συγκυρία η λέξη "συμφιλίωση" εκτός από συμφιλίωση με τον πόλεμο αυτόν καθαυτόν, με το αναπόδραστο των όρων εκδηλώσεώς του. Γιατί το Μνημόνιο αποτελεί στο ταξικό επίπεδο πράξη ανάλογη με αυτή του βομβαρδισμού αμάχων στο στρατιωτικό (ας θυμηθούμε εδώ το βομβαρδιστικό φαντασιακό στην έκκληση του Κ. Μπακογιάννη για περισσότερους πολιτικούς-καμικάζι). Θα μπορούσε να αρκεστεί κανείς στο να παρατηρήσει ότι η συμφιλιωτική διάθεση κατά την διάρκεια πολεμικών συρράξεων (και τα διακυβεύματα σήμερα είναι ζωές, δεν είναι παίξε-γέλασε) ονομάζεται λιποταξία. Αλλά τα πράγματα είναι ακόμη πιο προβληματικά. 

Γιατί δεν είναι μόνο ότι το να συμφιλιώνεσαι, για παράδειγμα, με την απόσυρση υγειονομικής περίθαλψης στα θύματα HIV αποτελεί παράδοση στη βαρβαρότητα, λευκή σημαία σε ό,τι συνθλίβει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Είναι και ότι πρέπει να σκεφθεί κανείς το ακριβές νόημα της έννοιας της "πρόωρης συμφιλίωσης" στο αντορνικό συγκείμενο. Στο αισθητικό πεδίο, η "πρόωρη συμφιλίωση" --και η συνακόλουθη καταστολή αυτού που διαιρεί την κοινωνία από το πεδίο της ορατότητας-- είναι ουσιαστικά το κιτς, η τέχνη ως ζαχαρωτό υποκατάστατο αυτού που η κοινωνία αρνείται να υλοποιήσει (και για τον Αντόρνο, ακόμα και τα μεγάλα έργα τέχνης είναι ικανά παράδοσης στο κιτς, σε κιτς τροπικότητες). Στο πολιτικό επίπεδο, απ' την άλλη, το περιεχόμενο της "πρόωρης συμφιλίωσης" είναι ένα: φασισμός --για αυτό άλλωστε και η συγγένεια των διαθέσεων του φασισμού και του κιτς είναι συστημική και όχι ενδεχομενική. 

Η μαζική σαγήνη του φασισμού, ήρθε καιρός να θυμηθούμε, δεν οφείλεται σε κάποιου είδους ομαδική παράκρουση ή στιγμή τρέλας. Οφείλεται στο γεγονός ότι σε μια βαθιά διαιρεμένη κοινωνία, μια κοινωνία βαθύτατων ταξικών πολώσεων και εδραιωμένων μορφών μνησικακίας, η φασιστική ιδεολογία προσέφερε το όνειρο της κοινωνικής ενότητας τώρα, από αυτή κιόλας τη στιγμή. Οι όροι αυτής της δυνατότητας ήταν ριζικά διαφορετικοί από αυτούς που προσέφερε την ίδια εκείνη περίοδο η μαρξική προοπτική (και αυτή είναι μία ακόμη ευκαιρία θεωρητικής διάκρισης ανάμεσα σε κομμουνισμό και φασισμό):  για τους κομμουνιστές το "τώρα" ήταν η στιγμή της διαίρεσης, της πάλης, του αγώνα, εφόσον το "τώρα" ήταν επίσης το σημείο μέγιστης εκδήλωσης όλων αυτών των δυνάμεων που παρεμποδίζουν την συμφιλίωση (της ταξικής εκμετάλλευσης, του ιμπεριαλισμού, της κερδοσκοπίας των λίγων, κλπ). Η "δικτατορία του προλεταριάτου" είναι μια προγραμματική ανακοίνωση πολέμου που έχει ως στόχο την πλήρη κατάργηση των προϋποθέσεων της εχθροπραξίας. Ο φασισμός λειτουργεί ακριβώς αντίστροφα: προσφέρει μια ειρήνη που η τελική της έκβαση δεν μπορεί παρά να είναι ο ατελείωτος πόλεμος. Υποσχόμενος την συμφιλίωση πρόωρα, ανεξάρτητα από τις αντικειμενικές συνθήκες που συντηρούν τον ανελέητο πόλεμο των τάξεων στον χώρο της πολιτικής κοινωνίας, μεταθέτει αναγκαστικά την επίμονη πραγματικότητα της σύγκρουσης κάπου εκτός του κοινωνικού σώματος που παραμένει αντικειμενικά διαιρεμένο, αλλά σε κατάσταση πλέον απάρνησης για αυτή τη διαίρεση: στον Εβραίο, τον ομοφυλόφιλο, τον κομμουνιστή, τον τσιγγάνο, τον μετανάστη, τον συνομώτη...

Η επιστροφή της ρητορικής της ενότητας σε συνθήκες όπου είναι οφθαλμοφανές ότι τέτοια δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο ως ρητορική --δηλαδή ως κάτι που περιορίζεται στο επίπεδο της εικόνας, της αναπαράστασης, της πολιτικής ως συνώνυμης του αισθητικού-- είναι το σημείο κατά το οποίο η φασιστική προοπτική περνά το κατώφλι που την καθιστά πραγματικά επικίνδυνη: το κατώφλι της εκλογίκευσης και της φυσιολογικοποίησης, του "από αυτό το χάος που ζούμε, προτιμότερο θα ήταν..." Αν μάθαμε κάτι από την δεκαετία του 30, αυτό θα πρεπε να είναι ότι πριν τις ακρότητες του φασιστικού τρόμου υπήρξε η ευφορία της φασιστικής ουτοπίας, της προοπτικής άρσης, επιτέλους, της διχογνωμίας και του εσωτερικού σπαραγμού της κοινωνίας. Ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει φασισμός χωρίς την εξύμνηση ενός "νέου πνεύματος" συναδέλφωσης και ενότητας μεταξύ όλων των Γερμανών του οποίου τα πρώτα θύματα ήταν νομοτελειακά όσοι αρνήθηκαν να προάγουν αυτό το πνεύμα αντί για τη "διχοστασία", δηλαδή οι Σπαρτακιστές. 

Θα αντέτεινε φυσικά κανείς ότι η ενότητα για την οποία γίνεται λόγος σήμερα είναι "ενότητα της κοινωνίας" ως κοινωνίας, και όχι εθνικιστική ενότητα ή φυλετική. Θα άξιζε όμως να αναρωτηθεί αν η φασιστική υπόσχεση δεν αρθρώθηκε η ίδια σε επίπεδο κοινωνικό· και ταυτόχρονα, αν η "κοινωνική ενότητα" σήμερα είναι ιδέα που πατά τελικά κάπου αλλού από ότι στους ίδιους αυτούς σχηματισμούς του έθνους και της φυλής. Θα άξιζε επίσης να θυμηθεί κανείς ότι ο φασισμός δεν υπήρξε μόνο σαγηνευτικός για τους απύθμενα συμπλεγματικούς διανοητικούς νάνους του Ράϊχ· όταν ένας Μπλανσό ενδίδει στην φασιστική σαγήνη, έστω και για λίγα μόνο χρόνια, κανείς δεν δικαιούται να αισθάνεται ασφαλής.

Ας κλείσω με δυο σκέψεις για την διάσημη παρατήρηση του Βάλτερ Μπένγιαμιν στο τέλος του δοκιμίου του "Το έργο τέχνης στην εποχή της μηχανικής αναπαραγωγής". Και πρώτα με το σχετικό απόσπασμα:
"Fiat ars--pereat mundus" λέει ο φασισμός, και όπως παραδέχεται ο Μαρινέτι, περιμένει απ' τον πόλεμο να παρέξει την καλλιτεχνική ικανοποίηση μιας αισθητηριακής αντίληψης που έχει μεταλλαχθεί απ' την τεχνολογία. [...] Η ανθρωπότητα, που στον καιρό του Ομήρου ήταν αντικείμενο περισυλλογής για τους θεούς του Ολύμπου, τώρα συλλογιέται τον εαυτό της. Η αυτο-αλλοτρίωσή της έχει φτάσει τέτοιο βαθμό που μπορεί να νιώσει την ίδια της την καταστροφή ως αισθητική απόλαυση πρώτης τάξης. Αυτή είναι η κατάσταση της πολιτικής που ο φασισμός καθιστά αισθητική. Ο κομμουνισμός απαντά πολιτικοποιώντας την τέχνη.
Η διατύπωση που θέλει το φασισμό να είναι η αισθητικοποίηση της πολιτικής είναι διάσημη αλλά όχι αυτονόητη. Στο παραπάνω απόσπασμα, για παράδειγμα, συγκοινωνεί με την διατύπωση για τον πόλεμο τον ίδιο ως αισθητική μέθεξη, διατύπωση που απαντά βέβαια στο έργο των φασιστών ιταλών φουτουριστών (εξού και η αναφορά στον Μαρινέτι). Όμως δεν είναι η διαιρετική, συγκρουσιακή πλευρά του πολέμου που εκπροσωπεί για τον Μπένγιαμιν παράδειγμα της "αυτο-αλλοτρίωσης" της ανθρωπότητας που καταλήγει στην αισθητικοποίηση του σπαραγμού της. Είναι η ουτοπική του υπόσχεση της συστράτευσης, της (πρόωρα) υπερβατικής εμπειρίας της εγκατάλειψης του ατομικού εαυτού. Στις υποσημειώσεις στο ίδιο δοκίμιο, η τελευταία υποσημείωση αναγράφει:
Η μαζική αναπαραγωγή συνεπικουρείται ιδιαίτερα από την αναπαραγωγή των μαζών. Στις μεγάλες παρελάσεις, τις τεράστιες συγκεντρώσεις και τα αθλητικά γεγονότα, και τον πόλεμο [...] οι μάζες αντικρίζουν τον εαυτό τους. 
Τι είναι αυτό που ικανοποιεί τη φασιστική μάζα στη θέαση του εαυτού της, που την αισθητικοποιεί απέναντι στα ίδια της τα μάτια; Μα φυσικά η θέαση της οργανικής της ενότητας, της πρόωρης, άμεσα διαθέσιμης εξάλειψης αυτού που διαιρεί κάθε άτομο από μέσα (απογοητεύσεις, πικρίες, ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες) και τα άτομα μεταξύ τους (τάξη, φύλο). Και τι είναι η κλασική αισθητική απόλαυση παρά η απόλαυση της ενότητας αυτής ως φάντασμα, ως εικόνα και αναπαράσταση ακριβώς εκεί όπου είναι αδύνατη ως πραγματικότητα; Ο Μπένγιαμιν δεν έζησε ποτέ τον κόσμο όπου η ενάτη του Μπετόβεν θα συνόδευε τους καταδικασμένους στους θαλάμους αερίων χωρίς ίχνος ενσυνείδητης κυνικής ειρωνείας σε βάρος τους αλλά ως αντικειμενική έκφραση των συνεπειών του θανατηφόρου κιτς της "πρόωρης συμφιλίωσης". Τον προέβλεψε όμως. Και του οφείλουμε να αισθανόμαστε λιγάκι άβολα όταν η ανθρώπινη συμφιλίωση, αντί να είναι ο ουτοπικός απώτερος στόχος της πολιτικής στράτευσης, προβάλλεται ως η υψιπετής, υψίνους, υπερ-πολιτική εναλλακτική σε μια εμπειρία του πολιτικού πεδίου που όσο περισσότερο προβάλλει ως απελπιστικά και αδιέξοδα παθογενής, τόσο περισσότερο θα συρρικνώνεται ως πεδίο άρθρωσης της υπόσχεσης της ελευθερίας και της ισότητας.



38 σχόλια:

omadeon είπε...

Πράγματι ο Νίκος Ξυδάκης τάκανε... ολίγον θάλασσα, ΠΟΙΑ ενότητα και ξύδια μπλε?
Ο ΙΔΙΟΣ θέλει να εκπροσωπήσει αυτή τη "δύναμη ενοποίησης", βέβαια, με διάφορους τρόπους που μερικές φορές μου άρεσαν, στο παρελθόν, αλλά τις περισσότερες φορές ΔΕΝ μου άρεσαν. ΠΟΛΥ τουρίστας στο διαδίκτυο μου φάνηκε. Εδώ έχουμε ΠΟΛΕΜΟ, δεν είναι καιρός για αχρείαστες... ευγένειες ψυχής. Στην πραγματικότητα όμως, ο Ξυδάκης ενίοτε γράφει υποστηρίζοντας το αντίθετο από αυτό που... τρέμει και φοβάται. Νομίζω είναι προφανές ότι ΑΥΤΟ κρύβεται πίσω από τις ωραιοποιημένες αφαιρέσεις του. Ξυδάκι άσε κάτω την ευγένεια και το φιλειρηνισμό, έρχεται ΠΟΛΕΜΟΣ.

ΧΕΣΤΗΚΑΜΕ για "ενότητα" με τους υποστηρικτές του μνημονίου. Και ΛΙΓΑ λες Αντώνη.

Τώρα... όσον αφορά τον Μπένγιαμιν, που το εν λόγω έργο του το ξέρω, είναι πολύ σημαντική η αναφορά που κάνεις σ' αυτόν, Αντώνη. Πολλοί άνθρωποι ΔΕΝ ξέρουν τη στενή σχέση μεταξύ φασισμού και "αισθητικοποίησης της πολιτικής" - ενώ μάλλον κι ο Ξυδάκης δεν την ξέρει, ή δεν την εμπέδωσε σωστά, ακόμη κι αν ΔΙΑΒΑΣΕ τον Μπένγιαμιν, κάποτε. Η πλάκα είναι ότι δεν είχα πεισθεί απόλυτα για το δίκιο του... Μπενγιαμιν, γιατί οραματιζόμουν μια "αριστερή αισθητικοποίηση της πολιτικής" (κι εξακολουθώ να έχω σοβαρές επιφυλάξεις)... όπου -φυσικά- εξαρτάται ΤΙ εννοεί κανείς με "αισθητικοποίηση". Γνώμη μου είναι πως το πρόβλημα λύνεται... αντίστροφα, δηλαδή με μια... ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ της ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ.

Με τον old boy συμφωνώ -φυσικά.

Left G700 είπε...

@Αντώνη: ???

RDAntonis είπε...

Πράγματι το ζήτημα της αισθητικοποίσης της πολιτικής είναι πολύ πολύπλοκο θέμα και εδώ θα αναφερθώ τόσο στην κριτική του Hullot-Kentor (μεταφραστή στα αγγλικά του Αισθητική Θεωρία του Αντόρνο) στα αδιέξοδα του συγκεκριμένου δοκιμίου του Benjamin, όσο και στην μεγάλη πλέον σειρά βιβλίων του Rancière για το ζήτημα της πολιτικής και της αισθητικής.

Τον Ξυδάκη τον σέβομαι και σαν γραφιά και σαν άνθρωπο και αυτό ήθελα να αντικατοπτρίζεται στο ύφος του κειμένου μου, αλλά το συγκεκριμένο κείμενό του με προβλημάτισε ιδιαίτερα. Αισθάνομαι ότι πλέον το μήνυμα που έρχεται από όλο και περισσότερους ανθρώπους της αριστεράς (βλ. και Μηλιό) είναι "παραδοθείτε, δεν υπάρχει διέξοδος ή κάθε διέξοδος θα είναι χειρότερη από το υπάρχον" και δεν μπορώ να αποδεχτώ ένα τέτοιο μήνυμα. Μου είναι αδύνατο. Δεν μπορώ να συμφιλιωθώ με ένα πολιτικό πραγματισμό που παραιτείται ουτοπικών απαιτήσεων, όπως δεν μπορώ να συμφιλιωθώ με μια ουτοπία που παραιτείται της πολιτικής.

RDAntonis είπε...

!!!

(Αν κατάλαβα τι σημαίνουν τα τρία ερωτηματικά, να μου τρυπήσεις τη μύτη).

omadeon είπε...

Αντώνη ναι, αξιολογότατος είναι ο Ξυδάκης (που... τον αδίκησα λίγο) αλλά... αυτό κάνει το θέμα ΑΚΟΜΗ ΠΙΟ ανησυχητικό. Και δεν είναι _μόνο_ αυτό που λες, το "παραδοθείτε δεν υπάρχει διέξοδος" (ίσα-ίσα αυτό πολλές φορές δεν είναι ΚΑΝ συνειδητό...) είναι (κατ' εμε) ο ΤΡΟΜΟΣ για το ίδιο το "επαναστατικό συμβάν", το οποίο πολλοί οραματίζονταν αλλιώς, πιο ρομαντικά, ή και... καθόλου. Διότι εκείνο που διαγράφεται στο χρονικό ορίζοντα είναι μια τόσο μεγάλη κατάρρευση του (παγκόσμιου) συστήματος, που ΟΥΤΕ η αριστερά δεν θάχει στον ήλιο μοίρα, μάλλον (θα πρέπει να... αγοράσει "ποδήλατο" και να παρατήσει το αυτοκίνητο -χεχε)

Alexander Kassios είπε...

Η συμφιλίωση δεν πρέπει να είναι όλων όσων εναντιώνονται στη μνημονιακή ασυνειδησία;
Δεν είναι η παραίτηση, τουναντίον είναι η επιστράτευση όλων, το άνοιγμα του κύκλου και η αναγνώριση και των άλλων ομάδων.
Είναι η εναντίωση στον εχθρό που αν δεν ονοματιστεί κεφάλαιο, τράπεζες, εξουσία, εωσφόρος ή όπως αλλιώς τον αποκαλεί καθένας, είναι αόρατα κοινός για όλους.
Συμφιλίωση δεν είναι η υπέρβαση του εννοιολογικού διαχωρισμού, του πολλές φορές επίπλαστου;
Το μνημόνιο είναι μία τεχνητή γραμμή που ωστόσο έχει το περίεργο πλεονέκτημα ότι υπερσκελίζει τις παλαιές διαχωριστικές. Υπάρχουν οι υπέρ και οι κατά, και αυτό προσπερνάει ιδεολογικές (ή απλά εννοιολογικές) διαφορές μας.

RDAntonis είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσα και ελπιδοφόρα η ανάγνωσή σου Α.Κ, ειλικρινά. Αλλά βρίσκεις βάση για αυτή στο κείμενο; Μπορείς να μου υποδείξεις που διαφαίνεται η ερμηνεία που δίνεις --ότι δηλαδή αφορά την συμφιλίωση "όλων όσων εναντιώνονται στην μνημονιακή ασυνειδησία" όταν αυτό που γράφεται είναι ότι "μόνη διέξοδος είναι η υπέρβαση της διχοστασίας. Η υπέρβαση του διλήμματος: Με ή χωρίς Μνημόνιο;"

Προλύτης είπε...

Νομίζω πως σημάδια ξεκάθαρα της σημερινής σχεδόν κυρίαρχης ιδεολογίας για ενότητα και αποδοχή των πολιτικοοικονομικών όρων, που το μνημόνιο συγκεκριμενοποιεί, θα βρούμε ήδη στη τελετή έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων. Η αναφορά στον Αντόρνο ήταν η αφορμή για να το ξανασκεφτώ. Όλη η τελετή έναρξης παρέπεμπε ιδεολογικά στον χουντικό εορτασμό της πολεμικής αρετής των ελλήνων. Μετά από τριάντα και χρόνια εμφανιζόταν επίσημα και πάλι και σχεδόν με καθολική αποδοχή. Το καλλιτεχνικό γεγονός και τότε και τώρα μετέτρεπε «την αισθητική σε μέσο και εργαλείο μιας συμφιλίωσης μεταξύ αντίρροπων δυνάμεων στο πεδίο της αντικειμενικής πραγματικότητας» Τότε, επί χούντας η τέχνη χρησιμοποιούνταν για να καλύψει τη βαθύτατη ταξική διαίρεση που είχε προηγηθεί με τον εμφύλιο (θέλετε να πούμε και επανάσταση; ) τώρα (2004) ακριβώς για να διαστρεβλώσει τις όποιες διαιρέσεις θα εμφανίζονταν στο μέλλον προσπαθώντας να συμβάλλει στην "πρόωρη συμφιλίωση" --και τη συνακόλουθη καταστολή αυτού που διαιρεί την κοινωνία από το πεδίο της ορατότητας». Έχει βαθιές ρίζες το ιδεολόγημα της ενότητας ή άλλως συναίνεσης.

rdDcom είπε...

«ο μεσσιανισμός, υπό τον ναζιστικό ή σταλινικό ολοκληρωτικό μανδύα (δηλαδή τις πραγματώσεις τους), υπόσχεται απελευθερωτικές δυνάμεις αλλά απελευθερώνει καταστροφικές. Ας είμαστε συντηρητικοί σε αυτό, που θα' λεγε και ο Μπαντιού...»

Δύσκολοι οι κατοχικοί καιροί για τους «διανοούμενους»
http://bibliobs.nouvelobs.com/20101123/22553/les-intellectuels-ont-eu-du-mal-a-jouer-leur-role-en-1940

Παραπέμπω στο σύντομο αυτό άρθρο γιατί αναφέρεσαι σε κάποια «ανάγνωση» του Μπαντιού την οποία προσωπικά αγνοώ. Δες όμως τα κείμενα του που έχω ήδη μεταφράσει για τον αντιστασιακό Ρ.Σαρ.

rdDcom είπε...

«να δούμε το "κοινό καλό" και το μίνιμουμ κοινό συμφέρον στη δεδομένη στιγμή, υπό τους δεδομένους όρους.»

θα ήθελα να ακούσω την ερμηνεία σου περί του «κοινού καλού» και «δημοσίου συμφέροντος» (μήπως άραγε ταυτίζεται με τις εισηγήσεις στο ΣτΕ σύμφωνα με τις οποίες το μνημόνιο είναι επιβεβλημένο εν ονόματι κάποιων σκοτεινών «reasons of the state»;)

rdDcom είπε...

««...συμφιλίωση με την πραγματικότητα, δηλαδή αναγνώριση της πραγματικότητας, των υλικών της όρων, των υπαρκτών δυσχερειών και των αντινομιών της» Δηλαδή, καλώ σε αναγνώριση του πραγματικού που αναδύθηκε»

Σοβαρά τώρα, το «αναδυθέν» συμβαντικό πραγματικό στο οποίο πρέπει να υποκύψουμε είναι η ελεγχόμενη πτώχευση; Λάθος σάιτ και μπράβο στον Αντώνη που συμβάλει στο να ξεκαθαρίσει το διανοητικό τοπίο.

RDAntonis είπε...

Νίκο ευχαριστώ για το εκτενές σχόλιο. Δυστυχώς δεν θα μπορέσω να το διαβάσω και να απαντήσω μέχρι αύριο βράδι, οπότε θα τα πούμε τότε.

rdDcom είπε...

http://www.humanite.fr/18_11_2010-ange-b%C3%AAte-458069

Ο Αλέν Ντυαμέλ θεωρεί ότι «ο Στρος-Καν είναι ενσάρκωση του ρεαλισμού, ενώ ο Μπενουά Αμόν, στην αριστερή πτέρυγα του PS, ενσαρκώνει «μια αναμφίβολα ειλικρινή στάση επίμονης άρνησης της πραγματικότητας». Το χειρότερο όμως είναι ότι σέρνει πίσω του την Μαρτίν Ομπρί «σαν να ήταν ένα αγέρωχος μαύρος άγγελος»». Και συνεχίζει ο Μορίς Ουλρίκ «στο ρόλο του ως άσπιλου άγγελου, σκέφτηκε ποτέ ο Α. Ντυαμέλ ότι ο ρεαλισμός τον οποίο υποστηρίζει δεν είναι τίποτε άλλο από το υφιστάμενο χάος οικονομικής ανισότητας, όπου οι λαοί καλούνται να πληρώσουν μια άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση; Σύμφωνα με τον Πασκάλ, ο άνθρωπος δεν είναι ούτε άγγελος ούτε άλογο κτήνος, αλλά όταν ο Ντυαμέλ υποκρίνεται τον άγγελο γράφει ανοησίες»

Τι σύμπτωση! Δεν νομίζετε κ.Ξυδάκη ότι πρέπει να είστε πιο ειλικρινής όσον αφορά τις πολιτικές επιλογές σας;

RDAntonis είπε...

Προτάσεις

Η αποκλιμάκωση του ελλείμματος της χώρας τα επόμενα χρόνια, εκτιμά ο Αλέκος Παπαδόπουλος, κάτω από τις σημερινές συνθήκες διαχείρισης της οικονομίας είναι ανέφικτη. «Για να το πετύχουμε πρέπει να καλυφθούν μεγάλα κομμάτια πληρωμής τόκων. Και για να γίνει αυτό πρέπει να διασφαλίσουμε μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, δηλαδή πολύ περισσότερα έσοδα από τις δαπάνες. Επειδή όμως, λόγω ύφεσης, δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε έσοδα, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από το ν’ απαλλαγεί η ελληνική οικονομία από μεγάλα τμήματα του δημόσιου τομέα και κρατικές δραστηριότητες που την επιβαρύνουν.

«Σύμφωνα με μελέτες, το 30% περίπου του σημερινού κράτους είναι περιττό. Γι’ αυτό πέρα από τις καθολικές αποκρατικοποιήσεις των δημοσίων επιχειρήσεων προτείνω όλως ενδεικτικά την άμεση κατάργηση τμημάτων πανεπιστημίων και ΤΕΙ, δημοτικών επιχειρήσεων, ατροφικών νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, άεργων διπλωματικών αντιπροσωπειών, στρατοπέδων, συγχώνευση μητροπόλεων, κατάργηση απολιθωμένων κρατικών υπηρεσιών, αποκεντρωμένων υπηρεσιών και γενικών γραμματειών διαφόρων υπουργείων. Περιορισμό του μεγάλου αριθμού στρατηγών, ναυάρχων, πτεράρχων και ταξιάρχων των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, περιορισμό του πολυάριθμου διδακτικού προσωπικού με αύξηση των ωρών διδασκαλίας, δραστική περικοπή κατά 70% τουλάχιστον των πολυάριθμων Γενικών Διευθυντών και Διευθυντών υπουργείων και οργανισμών, δραστική μείωση του μεγάλου αριθμού των αντιπροέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και τέλος εξορθολογισμό ή κατάργηση και άλλων πολυάριθμων αφανών δημοσίων καταλυμάτων, τα οποία περιθάλπουν χρόνια τώρα τον κρατικό ανορθολογισμό».

RDAntonis είπε...

Εθνική συναίνεση

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι «επειδή στόχος είναι η διάσωση της χώρας, δεν ισχύουν τα διάφορα 'δεν', τα όρια, οι 'κόκκινες γραμμές' και κάθε είδους αυτοδεσμεύσεις» και τονίζει την ανάγκη για ένα μεγάλο εθνικό consensus, μία μεγάλη εθνική συναίνεση. «Η συναίνεση όμως μεταξύ των σημερινών κομμάτων της χώρας είναι ανέφικτη και άνευ αξίας. Ο λαϊκισμός δεν παράγει consensus, παρά μόνο εξουσιασμό και υποκρισίες. Απαιτείται μια 'νέα συμφωνία της ελληνικής κοινωνίας', κυρίως με τον εαυτό της, για το που θέλει να πάει η χώρα. Θα ζήσουμε για πολλά χρόνια υπό διεθνή οικονομικό έλεγχο. Δεν πρέπει η χώρα ν’ αφεθεί να σέρνεται και ο λαός να βαυκαλίζεται με αυταπάτες και ψεύδη που του καλλιεργούν καθημερινά οι κατεστημένοι της χώρας».

Από: http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231068657

RDAntonis είπε...

Αυτά είναι τα πλαίσια μέσα στα οποία αναγκαστικά διεξάγεται η συζήτηση περί ενότητας πέραν του Μνημονίου στην εποχή του ΔΝΤ. Για το Μνημόνιο συγκεκριμένα, πάλι Αλέκος Παπαδόπουλος:

Στο κοινωνικό πεδίο, ο Αλέκος Παπαδόπουλος κατηγορεί τις ιθύνουσες δυνάμεις της χώρας ότι δεν έχουν καλλιεργήσει στο λαό «εθνική αυτογνωσία». Έτσι, αποκρύφτηκε από το λαό η «φοβερή αλήθεια ότι τελούμε υπό Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο. Αντίθετα, του μιλάνε και διαπληκτίζονται για ένα κάποιο 'χαρτί', το 'μνημόνιο'». «Ένα ψεύδος που επίσης καλλιεργείται στο λαό είναι αν η χώρα μας θα χρεοκοπήσει ή όχι. Αρνείται ο παραπλανητικός λαϊκισμός να αποδεχθεί ότι τέτοιο δίλημμα ουσιαστικά δεν υπάρχει, γιατί η χώρα ήδη τελεί 'υπό χρεοστάσιο' από τον περασμένο Μάιο».

RDAntonis είπε...

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, τέλος, η αναστροφή όρων στο παρακάτω:

«Φαίνεται ότι εξαντλούνται τα ψυχικά αποθέματα της πολιτικής ελίτ της χώρας και των πέριξ αυτής δυνάμεων επιρροής. Σε λίγο θα αδυνατούν πλήρως να υποστηρίξουν σταθερά και με συνέπεια το επιβληθέν από τον διεθνή οικονομικό έλεγχο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής και να συγκροτήσουν ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης. Φοβάμαι δηλαδή ότι εκπνέουν οι ψυχικές αντοχές και ότι το ψυχολογικό φορτίο υποστήριξης ρεαλιστικών πολιτικών από τις ιθύνουσες δυνάμεις της χώρας έχει φτάσει στα όριά του» προσθέτει.

Αυτός που τελεί υπό ψυχική δοκιμασία και που βρίσκεται στα όριά του είναι όχι ο λαός αλλά η πολιτική ελίτ που κινδυνεύει να μην υποστηρίξει με αρκετό σθένος της επιβολή των επιταγών του ΔΝΤ. Αν υπήρξε ποτέ πλήρης εκθράσυνση της "από τα πάνω" θεώρησης των πραγμάτων, είναι τώρα.

RDAntonis είπε...

Για να έχουμε μια εικόνα του πού ακριβώς οδηγεί σήμερα η πολυθρύλητη "κριτική του λαϊκισμού."

λ.κ είπε...

Στο 4., νομίζω (πιθανά αφελώς) ότι με το άκυρο στον Καμίνη και τον Μπουτάρη απλά δεν θα δίναμε την ευκαιρία στον κάθε Πεταλωτή να ισχυρίζεται ότι δώσαμε εντολή στον ΓΑΠ και την κυβερνησή του να προχωρήσουν στη σφαγή.

rdDcom είπε...

Μάλλον υπαινίσσεται ότι στο εξής θα πληρώνουμε σε ιδιωτικές (κατά προτίμηση εκ του εξωτερικού) εταιρείες για παροχή υπηρεσιών καταστολής και σωφρονισμού μας. Εμπρός όλοι μαζί να συμβάλλουμε στην υλοποίηση του οράματος μιας Ελλάδος ως το πλέον εκσυγχρονισμένο σαδομαζοχιστικό μπορντέλο των Βαλκανίων.

rdDcom είπε...

Αυτό περιγράφεται κλινικά ως ναρκισσιστική νεύρωση (αλλά είπαμε μόνο ο Καλύβας δικαιούται να μας τα πρήζει με τις διαγνώσεις «ναρκισσισμού»).

rdDcom είπε...

«Σύμφωνα με μελέτες, το 30% περίπου του σημερινού κράτους είναι περιττό»
πβ.
http://www.iippe.org/wiki/images/d/d5/CONF_PLENARY_Fine.pdf
«How can the new classical economics, for example, conclude that the state is ineffective when it does not have a theory of the state that in any way is, or can be, derived from the optimising behaviour of individuals?»

Υπάρχουν πλήθος μελετών (δείτε παραπομπές άνω, και Tanuro) που δείχνουν ότι το καθεστώς ιδιωτικής ιδιοκτησίας σε αγαθά «κοινού ενδιαφέροντος» οδηγεί σε πολύ λιγότερο ορθολογικά αποτελέσματα σε σύγκριση με συστήματα κοινοκτημοσύνης/συνδιαχείρισης. Τι να πω; Η κατάσταση είναι τραγική: επιχειρούν να δώσουν επιστημονικό επίχρισμα στα προαποφασισμένα με «έρευνες» τρίτης διαλογής.

rdDcom είπε...

«Εναλλακτική» πληροφόρηση στο ΗΒ:

http://www.opendemocracy.net/ourkingdom/oliver-huitson/is-channel-4-news-doing-osbornes-dirty-work

http://www.opendemocracy.net/ourkingdom/oliver-huitson/uks-channel-4%E2%80%99s-own-%E2%80%98horror-story%E2%80%99-continues#rssowlmlink

celin είπε...

Oταν ο nikoxy περιγραφει με τοσο απαισιοδοξη ματια την επερχομενη Εκρηξη και εκφραζει τη γνωμη οτι οι φτωχοι θα μεινουν ακομα φτωχοτεροι,εγω σκεφτομαι οτι εχει δικιο.
Ναι,αν ειναι απλως μια ανοργανωτη εκρηξη -εστω και καθαγιασμενης-λυσσας,το αποτελεσμα δε θα ειναι παρα νερο στον μυλο της Εξουσιας,η οποια θα χρησιμοποιησει αυτη την εκρηξη για να συντηρητικοποιησει τον λαο
http://celinathens.blogspot.com/2010/11/blog-post_15.html
ενα ακομα passage a l'act,που,οπως λεει κ ο Ζιζεκ,"
δε μπορει να μεταφραστει σε λογο ουτε σε σκεψη κ κουβαλαει μαζι της ενα αφορητο βαρος διαψευσης."

Αλλα απο αυτη τη παραδοχη,μεχρι να φτασουμε στο σημειο να πουμε οτι 2 δρομοι υπαρχουν σε αυτη τηυ ζωη,
(η αποδοχη της νεοφιλευθερης χουντας ειναι ο ενας,
η εκρηξη που θα κανει τους φτωχους φτωχοτερους ειναι ο αλλος)
υπαρχει πολυ μεγαλη αποσταση.Γιατι υπαρχει κ ο τριτος δρομος.Και ο τριτος δρομος ειναι η συντεταγμενη ανατροπη του Καθεστωτος.Οταν παψει το Καθεστως να εχει δημοκρατικη νομιμοποιηση,και δημιουργηθουν οι προυποθεσεις για τη δημιουργια μιας πλατιας κοινωνικης συμμαχιας,η οποια θα συμπεριλαμβανει απο αριστερους μεχρι ακομα κ δεξιους,
οταν τα αδιεξοδα βαρεσουν κοκκινο κ αντιληφθουμε οτι η υπερβαση των διαφορων μας ειναι αναγκαια γιατι αν δε τις υπερβουμε,η τραπεζοκινητη ολιγαρχια θα μας ξεσκισει τις σαρκες,
τοτε θα υπαρξει η συντεταγμενη ανατροπη.Γιατι η ανατροπη,αν δεν ερθει συντεταγμενα,καλυτερα να μην ερθει ποτε.

Κατα τα αλλα,με καλυπτει απολυτα ο Δημος και δε θα ηθελα να σχολιασω κατι παραπανω.

ΥΓ Ασχετο:Προτεινω σε ολους να διαβασουν το νεο βιβλιο της Ναομι Κλαιν,"ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΟΥ ΣΟΚ" Εφτασα στην 180 σελιδα μεσα σε 2 μερες,το βιβλιο ειναι συγκλονιστικο,ειναι ικανο να ριζοσπαστικοποιησει ακομα κ τις πλεον συντηρητικουρες.Περιγραφει με εκπληκτικη ακριβεια αυτο που συμβαινει τωρα στην Ελλαδα,την εισβολη δηλαδη της Μαφιας του Σικαγο.

omadeon είπε...

Δήμο... όλα σωστά, τα βρίσκω, όσα λες, αλλά...
Διαισθάνομαι ότι στην πραγματικότητα το μόνο που ΔΕΝ λείπει από το Νίκο Ξυδάκη, είναι η... ειλικρίνεια. Με ειλικρινέστατο τρόπο ακολουθεί τα δεδομένα που ξέρει, τις λογικές συνεπαγωγές που θεωρεί αληθινές, κ.ο.κ. και... παράγει σαν Λογικό Αποτέλεσμα τα "κοινότοπα πρότυπα του κρατούντος συντηρητισμού"!!!

Αν υπάρχει λάθος, είναι στα δεδομένα και στα αξιώματα, όχι στη... CPU που τα επεξεργάζεται. Κι ακόμη το ψάχνω, αλλά... μάλλον ο ίδιος πρέπει να το βρεί.
Εσύ του κάνεις debugging. Μην αυταπατάσαι ότι αλίευσες ανειλικρίνεια. Αντίθετα... η ειλικρίνεια αυτή ευθύνεται ΚΑΙ για τα λάθος αποτελέσματα.

omadeon είπε...

Κύριε Ξυδάκη, σκαλίζω τα δεδομένα σας μπας και βρω το... σοφτγουερ bug που... ευθύνεται για ορισμένα... ενδεχόμενα λάθη στα (λογικά) συμπεράσματά σας.
Εντόπισα προς το παρόν ένα τέτοιο ενδεχόμενο σφάλμα δεδομένων.
Για ΠΟΙΟΝ "μεσσιανισμό" μπορούμε να μιλάμε ΣΗΜΕΡΑ, στην εποχή της Δόξας των Δημοσίων Μαριονετών και Καραγκιόζηδων? Μεσσία εγώ δεν βλέπω κανένα. Τον... Καζάκη βλέπω (με φαλακρίτσα και κοιλίτσα που... δεν βοηθάει τέτοιο ρόλο), τον Βατικιώτη και τον Λαπαβίτσα (ο τελευταίος ίσως... πληρεί τις προϋποθέσεις δια να ψηφιστεί στο μέλλον ως... λεβέντης, αλλά... από λεβεντιά σε μεσσιανισμό η απόσταση παραείναι μεγάλη).

Κοντολογίς κ. Ξυδάκη χάνετε νομίζω το χρόνο και τη... ζαχαρένια σας να ασχολείστε με "μεσσιανισμούς" και αυτό σας κάνει να χάνετε και την επίγνωση ενδεχόμενων ΛΥΣΕΩΝ του μέλλοντός μας. Διότι -προσωπικά- δεν θα με χάλαγε καθόλου μια συλλογική, ΔΙΟΛΟΥ μεσσιανική αλλά ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ αριστερή ηγεσία ενός κόμματος στο μέλλον όπου ΗΓΟΥΝΤΑΙ οι σημερινοί αριστεροί οικονομολόγοι.

Υπάρχουν και άλλα... bug στο software που τρέχετε στο Νου σας, αλλά δεν τελείωσα την έρευνα! :-)

omadeon είπε...

NA ένα ακόμη πιθανό... software bug:

"βλέπω έναν αναδυόμενο αριστεροφιλευθερισμό και εδώ, τώρα, από τον Βορίδη και την Μπακογιάννη έως τον Κουβέλη, αλλά αυτό δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε τύφλωση, να μη βλέπουμε αποχρώσεις, αντιφάσεις, ρωγμές, και κυρίως να μην προσπαθούμε να δούμε το "κοινό καλό" και το μίνιμουμ κοινό συμφέρον στη δεδομένη στιγμή, υπό τους δεδομένους όρους.
Το αντίθετο θα ήταν ανιστόρητος βολονταρισμός."


Κύριε Ξυδάκη εδώ μέσα, σε αυτό το εδάφιό σας υπάρχουν ΠΟΛΛΑ μικρά bug.
Κατ' αρχήν βλέπω "μπλε οθόνη" (και... Windows crash) όταν κάτω από τη Γενική Κατηγοριοποίηση "αριστεροφιλελευθερισμός" περιλαμβάνετε σαν στοιχείο (του Συνόλου αυτού) τον... Βορίδη. Είναι σαν να περιλαμβάνετε μια ύαινα σε έρευνα για... την αναπαραγωγή της Αντιλόπης. ΔΕΝ λειτουργεί το σύστημα αυτό, των Γενικών Κατηγοριών και Υπερσυνόλων σας, ενώ η κοινωνία που ζούμε (αν και εμποτισμένη από άκρου εις άκρον από ιδεολογία, με τη τη Ζιζεκική εννοια του όρου "ιδεολογία")... είναι εκ φύσεως πλέον αντι-ιδεολογική και αρνείται να υπακούσει σε κατηγοριοποιήσεις "-ισμών" (που ανήκουν σε λογισμικό... προηγούμενης γενιάς).

Maine είπε...

Σορρυ για το ατοπο του προσωπικου μηνυμαατος,

αλλα θελω να ρωτησω τον Δημο αν μπορει να επικοινωνησει σημερα..Αν γινεται απο μσν αλλιως απο δω....

Καλη συνεχεια ΡΔ

RDAntonis είπε...

Να απαντήσω λοιπόν στον Νίκο επιτέλους. Μια το σχόλιό του είναι εκτενές, θα απαντήσω τμηματικά.

Πρώτη παράγραφος:

"1.
Περιγράφω τον διχασμό ως περίπου ιδρυτική συνθήκη του νεοελληνικού κράτους, με ιστορικούς όρους. Ο τέτοιος διχασμός δεν καθορίζεται πάντα από ταξικούς όρους. Φατριαστικά ή εξατομικευμένα συμφέροντα, ναι, αλλά ταξικούς όρους δεν διαβλέπω πάντα. Φτωχοί υπήρχαν και από τις δύο πλευρές των σφαζομένων.
Στη διαμάχη Βενιζέλου-Δραγούμη, νικητής ανεδείχθη ο πραγματιστής Βενιζέλος και νεκρός από δολοφονία έπεσε ο οραματιστής Δραγούμης. Κατεστραμμένη αλλά μεγαλύτερη αναδύθηκε η χώρα. Αντινομικό;
Διαμάχη για την εξουσία, την κυριαρχία, ναι, διαφορετική αντίληψη της ελευθερίας και της αυτονομίας, ναι, και μια ορισμένη τραγική μοίρα, ναι, βλέπω διαρκώς.
Ηκιστα μαρξιστική ίσως η οπτική μου, και περισσότερο μακιαβελική ή ρομαντική, αλλά αυτή είναι.
Εξ ου και περιγράφω το αδρό δίπολο "ενσωματωμένοι" και "ανεξάρτητοι", υπό την αυτοκρατορία, τότε και τώρα."

Ναι, είναι προφανές ότι μια τέτοια εννοιολόγηση του διχασμού δεν αφορά την μαρξιστική οπτική και είναι καλό που το διευκρινίζεις. Το Αθηναίων Πολιτεία που αποδίδεται στον Αριστοτέλη μας δείχνει ότι η διχοστασία ήταν ήδη ιδρυτική συνθήκη της πόλης της Αθήνας στην κλασική εποχή. Απέναντι σ' αυτό έχουμε ουσιαστικά δύο μόνο δυνατότητες: α) ένα υπεριστορικό, μεταφυσικό και συνάμα βιολογικό τρόπο θεώρησης που αποδίδει τη διχογνωμία στο "ελληνικό dna" ή μια τουλάχιστον εν μέρει (και εννοώ όχι ντετερμινιστική) αντίληψη του ρόλου των τάξεων. Και βέβαια, το γεγονός ότι και στον εμφύλιο, η δεξιά Πελοπόννησος δεν ήταν χώρος καταγωγής των πλουσίων ή ότι ο φασισμός είχε μεγάλη απήχηση σε κομμάτι των αγροτών δεν σημαίνει ότι η τάξη δεν είναι κρίσιμος παράγοντας. Δες την ανάλυση του Κορδάτου για το αγροτικό και τις παρατηρήσεις του για το σύστημα νομής της γης και θα καταλάβεις αρκετά για τη σχέση του άνισου τρόπου παραγωγής με την μετέπειτα ανάδυση της σύγκρουσης κόσμων στον Εμφύλιο (στο Αρθρογραφίες στην κομμουνιστική επιθεώρηση 1921-1924, εκδόσεις Συλλογή). Εννοείται πως ο Κορδάτος ήταν επίσης σφοδρότατος επικριτής του Βενιζέλου, αλλά αυτό ανοίγει μια πολύ μεγάλη κουβέντα για την ιστορική αξιολόγηση και τα κριτήριά της.

RDAntonis είπε...

Δεύτερη παράγραφος:

"2. 2.
Πουθενά στο κείμενό μου δεν αναφέρεται η λέξη "ενότητα". Πουθενά. Μόνο "συμφιλίωση". Δεν είναι καθόλου το ίδιο. Αρα, άστοχη και αλυσιτελής η μετατόπιση που κάνεις προς την ενότητα, αφενός, και προς την με αισθητικούς όρους προσωρινή συμφιλίωση, κατά Αντόρνο. (Πολύ περισσότερο προς την αισθητικοποίηση του πολιτικού, κατά Μπένγιαμιν, με το οποίο συμφωνώ απολύτως, και αυτό εξάλλου υποστηρίζω)"

Νίκο, η "συμφιλίωση των αντιπάλων και των οιονεί εχθρών" (μια απ' τις φράσεις που χρησιμοποιείς) δεν κατανοώ γιατί δεν είναι πρόταγμα ενότητας "ενώπιον του εσωτερικού και του εξωτερικού εχθρού, ενώπιον του φαύλου εαυτού και ενώπιον της διεθνούς κρίσης και των δανειστών". Και επίσης δεν κατανοώ γιατί είναι άστοχη η εμπλοκή εκ μέρους της έννοιας της "πρόωρης συμφιλίωσης" στον Αντόρνο, που είναι έννοια που εξ ορισμού διαμεσολαβεί αισθητική και πολιτική, αναπαράσταση και κοινωνία. Δεν είναι σε βασικό επίπεδο αυτό που κάνουμε όταν αναπαράγουμε μια (επιθυμητή) εικόνα της κοινωνίας αισθητική αναπαράσταση μιας αυτής καθ' αυτής μη αναπαραστάσιμης πραγματικότητας; Βλ. και ορισμό Αλτουσέρ για ιδεολογία: "η φαντασιακή σχέση του ατόμου με τις πραγματικές συνθήκες της ύπαρξής του", όπου η ανάγκη για προσφυγή στο φαντασιακό είναι ανεξάλειπτη λόγω του γεγονότος ότι οι "πραγματικές συνθήκες" είναι μη αναγώγιμες σε "εικόνα".

Και συνεπώς, δεν είναι τόσο η "συμφιλίωση" όσο και η "διαίρεση" ανταγωνιστικοί τρόποι χαρτογράφησης του κοινωνικού πραγματικού (πραγματικού με τη λακανική έννοια εδώ).

S.B-M είπε...

Γεια σας,

Τί φοβερή η φράση του Μπένγιαμιν " ο κομμουνισμός απαντά με την πολιτικοποίηση της τέχνης". Οφείλω να ομολογήσω από το 1996 που τη διάβασα ακόμη με ταλανίζει.

Φυσικά δεν εννοεί το να γίνει η τέχνη μέσο κομμουνιστικής προπαγάνδας γιατί τότε θα ήταν το ίδιο με την αισθητικοποίηση της πολιτικής.

Μάλλον εννοεί κάτι που δύναται να αλλάξει όλη την παράδοση του μοντερνισμού.

S.B-M

RDAntonis είπε...

Μάλλον εννοεί κάτι που δύναται να αλλάξει όλη την παράδοση του μοντερνισμού.

Nice! Βλ. Jameson, A Singular Modernity.

rdDcom είπε...

Επειδή στο ΣΥΝ ασχολούνται με το φλέγον ζήτημα «πόσα ευρώ προς «εργατική» απαλλοτρίωση χωρούν στην κεφαλή τής καρφίτσας» [άπειρα - «λεφτά υπάρχουν»] και το ΔηΑρ εφευρίσκει «το μνημόνιο με την «ανθρώπινη» προσωπίδα» (του Κουβέλη) [http://tvxs.gr/node/71844]* δείτε τις εξής «απτές» προτάσεις:
http://www.contra-xreos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=9:to-noima-tis-ellinikis-krisis&catid=1:articles-greek&Itemid=2
και αναλογιστείτε πόσο προχώρησε το «αντι-μνημονιακό» μέτωπο από τον Μάρτιο.

S.B-M είπε...

Ευχαριστώ πολύ. Προφανώς αναφέρεται και στον Μπένγιαμιν; γιατί με ενδιαφέρει αυτή τη στιγμή αυτός

saiduced είπε...

Δυστυχώς, οι απαντήσεις που απορρέουν από την επέκταση θεωριών των άλλων χωρίς να έχουν ενσωματωθεί διασπώνται χωρίς συνεκτικότητα. Όταν μάλιστα το εγώ διασπάται τρώει τις σάρκες του άλλου, ιδιαιτερότητα των ακαδημαϊκών κύκλων που τελικά δε θεωρούν «πραγματικούς» εχθρούς τους χαμερπείς και αναιδείς κυριαρχούντες αλλά τους διανοούμενους ως άμεση απειλή των προσωπικών τους μεγεθών, σε ένα άστοχο παιχνίδι εξουσίας σε τόσο δύσκολες εποχές.

Και να θυμίσω ότι κάθε συλλογικότητα στηρίζεται στη συμφιλίωση και στην φυσικοποίηση των διαφορών, σε μια ουτοπική ενότητα προκειμένου να επιβιώσει, ακόμη και οι συμμετέχοντες σ’ αυτό το μπλογκ. Πολύ φοβάμαι ότι έχετε προσκολληθεί σε ορισμένες ελιτιστικές θεωρίες της νεωτερικότητας, σε μια ουτοπία που είχε μερίδιο στη δημιουργία του κυνικού μετανεωτερισμού. Η διαίρεση, η διάκλειση είναι αποκλεισμός που περιορίζει την έννοια της ευθύνης απέναντι στον άλλον, εξ ου και η τόση απόσταση ανάμεσα σε όλους και η αναβολή της ευθύνης ως πρακτικής. Πόλεμος ναι, αλλά να γνωρίζουμε τον εχθρό, αντιμετωπίζοντας πρώτα τον εαυτό μας.

Από περιέργεια, τι προτείνετε να κάνουμε σ΄ αυτόν τον πόλεμο, καθώς η ονλάιν διαμαρτυρία και ο σχολιασμός δεν θα ανατρέψει την πολιτική και ηθική κατάσταση της χώρας;

RDAntonis είπε...

@saiduced: Δεν ξέρω τι να απαντήσω στο πιο πάνω μιας και δεν διακρίνω κάποια απτή θέση ή επιχείρημα, αλλά μια σειρά κουλτουρέ γενικοτήτων χωρίς την παραμικρή αναφορά στην σημερινή ευρωπαϊκή πραγματικότητα, η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, έχει αρχίσει να ξαναγράφεται στους δρόμους από 20χρονους τη στιγμή που κάποιοι εδώ αναλώνονται σε εκθέσεις ιδεών. Ελπίζω να με συγχωρέσεις, αλλά μου προκαλεί αφόρητη ανία το πιο πάνω.

Παρεμπιπτόντως, το να ζητάς "τι προτείνουμε" να γίνει τη στιγμή που βεβαιώνεις στην ίδα πρόταση ότι ο ονλάιν σχολιασμός δεν έχει αξία λέγεται σχήμα οξύμωρο. Ή αλλιώς κακοστημένο baiting.

rdDcom είπε...

«καθώς η ονλάιν διαμαρτυρία και ο σχολιασμός δεν θα ανατρέψει την πολιτική και ηθική κατάσταση της χώρας»

Μας τα έχετε πρήξει οι της ΔηΑρ για τις ελλείψεις «απτών» προτάσεων, αλλά όταν κάποιοι (πολλοί τον αριθμό μάλιστα) αναλύουν και προτείνουν συγκεκριμένα πράγματα [πχ http://www.contra-xreos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=9:to-noima-tis-ellinikis-krisis&catid=1:articles-greek&Itemid=2], το μόνο που κάνετε είναι να αρχίζετε την αριστεροφιλελεύθερη πιανόλα [μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλααααα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλααααα, μπλα, μπλα, μπλα, μπλα, ....] Άντε σας βρήκα και κομματικό και εμβατήριο.

RDAntonis είπε...

Είχαμε και τιμητική από Πολυβώτη, στον ίδιο πάντα σκοπό.