Πέμπτη, 9 Σεπτεμβρίου 2010

Ο Κάστρο για την ομοφοβία και τον αντισημιτισμό

Ο Φιντέλ Κάστρο έγινε πρωθυπουργός της Κούβας μετά την επιτυχημένη έκβαση της επανάστασης στην οποία ηγήθηκε, στις 16 Φλεβάρη του 1959. Αναγορεύθηκε πρόεδρος της χώρας το 1976. Παραιτήθηκε από την προεδρία στις 24 Φλεβάρη του 2008. Τα τελευταία δύο χρόνια, ο Κάστρο έχει δώσει έναν αριθμό συνεντεύξεων που έχουν απασχολήσει τα δυτικά μέσα πολύ λιγότερο από αυτές τις δεκατίας του 1960: ο ψυχρός πόλεμος έχει τελειώσει και ο Κάστρο δεν είναι πια στην εξουσία. Οι συνεντεύξεις όμως αυτές έχουν μεγάλο ενδιαφέρον από την σκοπιά μας, μιας και αφορούν τα αμφιλεγόμενα θέματα της θέσης μιας κομουνιστικής ιδεολογίας για τα δικαιώματα των μειονοτήτων ή όσων θεωρούνται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο "διαφορετικοί", και μιας και παρουσιάζουν μια σπάνια για τα παγκόσμια δεδομένα διαδρομή πολιτικής αυτοκριτικής και αναστοχασμού από έναν επί δεκαετίες κραταιό πολιτικό του λεγόμενου "ολοκληρωτισμού".

Σύμφωνα με τον αμερικανό δημοσιογράφο Jeffrey Goldberg, ο Κάστρο διεμήνυσε στον ίδιο ότι θα ήθελε να τον δει στην Κούβα, με αφορμή το άρθρο του δεύτερου στο περιοδικό Atlantic για το ζήτημα των σχέσεων Ιράν και Ισραήλ. Μεταφράζω απόσπασμα από το άρθρο που ο Goldberg δημοσίευσε στο Atlantic σχετικά με την συνέντευξη αυτή προχθές, στις 7 του Σεπτέμβρη. Φυσικά, το ιδεολογικό προφίλ του δημοσιογράφου είναι συγκεκριμένο και ορατό στον τρόπο πλαισίωσης της συνέντευξης και στις παρενθετικές του παρατηρήσεις και πρέπει να ληφθεί υπόψη ως παράγοντας:

Όταν του έθεσα, κατά την διάρκεια του γεύματος, αυτό που θεωρώ την ερώτηση 'Christopher Hitchens' -- 'σε έπεισε η ασθένειά σου να αλλάξεις άποψη για την ύπαρξη του Θεού'-- απάντησε 'Λυπάμαι, είμαι ακόμα διαλεκτικός υλιστής.'
Ο Κάστρο ξεκίνησε την αρχική μας συνάντηση λέγοντας ότι είχε διαβάσει το πρόσφατο άρθρο στο Atlantic προσεκτικά και ότι επιβεβαίωνε την άποψή του ότι το Ισραήλ και οι Η.Π.Α κινούνται ραγδαία και αναίτια σε σύγκρουση με το Ιράν. Η ερμηνεία αυτή δεν αποτελούσε βέβαια έκπληξη. Ο Κάστρο είναι ο παππούς του παγκόσμιου αντι-αμερικανισμού, και έχει διατελέσει αυστηρότατος κριτικός του Ισραήλ. Το μήνυμά του στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τον ισραηλινό πρωθυπουργό, είπε, ήταν απλό: Το Ισραήλ θα αποκτήσει ασφάλεια μόνο όταν εγκαταλείψει το πυρηνικό του οπλοστάσιο, και οι υπόλοιπες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου θα αποκτήσουν ασφάλεια μόνο αν κάνουν το ίδιο. Ο παγκόσμιος και ταυτόχρονος πυρηνικός αφοπλισμός είναι φυσικά άξιος στόχος, αλλά δεν είναι βραχυπρόθεσμα ρεαλιστικός [η τελευταία πρόταση δεν μοιάζει να είναι του Κάστρο, αλλά του συγγραφέα του κειμένου].
Όμως το μήνυμα του Κάστρο στον Μαχμούντ Αχμαντίνετζαντ, πρόεδρο του Ιράν, δεν ήταν το ίδιο αφηρημένο. Κατά τη διάρκεια της πρώτης, τετράωρης συζήτησης, ο Κάστρο επέστρεψε κατ' επανάληψη στην καταδίκη του αντισημιτισμού. Άσκησε κριτική στον Αχμαντίνετζαντ για την άρνηση του Ολοκαυτώματος και εξήγησε γιατί η ιρανική κυβέρνηση θα εξυπηρετούσε καλύτερα τον στόχο της ειρήνης αποδεχόμενη την "μοναδική" ιστορία του αντισημιτισμού και προσπαθώντας να καταλάβει το γιατί οι Ισραηλινοί φοβούνται για την ύπαρξή τους.
Άρχισε τη συζήτηση περιγράφοντας τις δικές του πρώτες επαφές με τον αντισημιτισμό ως μικρό παιδί. "Θυμάμαι όταν ήμουν παιδί --πολλά χρόνια τώρα-- όταν ήμουν πέντε ή έξι χρονών και ζούσα στην επαρχία", είπε, "και θυμάμαι τη Μεγάλη Παρασκευή. Τι ατμόσφαιρα ανέπνεε ένα παιδί; 'Σώπα. Ο Θεός πέθανε.' Ο Θεός πέθαινε κάθε Πέμπτη και Σάββατο της Μεγάλης Εβδομάδας και αυτό έκανε βαθιά εντύπωση σε όλους. Τι συνέβαινε; 'Οι Εβραίοι σκότωσαν τον Θεό', έλεγαν. Κατηγορούσαν τους Εβραίους ότι σκότωσαν τον θεό. Το καταλαβαίνεις;"
'Λοιπόν, δεν ήξερα τι ήταν ο Εβραίος', συνέχισε. Ήξερα ένα πουλί που το έλεγαν 'Εβραίο', και έτσι για μένα οι Εβραίοι ήταν πουλιά. Αυτά τα πουλιά είχαν μεγάλα ράμφη. Ούτε καν ξέρω γιατί τα έλεγαν έτσι. Αυτό θυμάμαι. Τόσο μεγάλη άγνοια είχε ο πληθυσμός.
Είπε ότι η ιρανική κυβέρνηση θα πρέπει να κατανοήσει τις συνέπειες του θεολογικού αντισημιτισμού. 'Αυτό τραβάει ίσως δύο χιλιάδες χρόνια τώρα', είπε. Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που να λοιδωρήθηκε όσο οι Εβραίοι. Θα έλεγα πολύ περισσότερο από ό,τι οι Μουσουλμάνοι. [...] Συνέχισε: 'Οι Εβραίοι έζησαν μια ζωή πολύ πιο σκληρή από εμάς. Τίποτε δεν συγκρίνεται με το Ολοκαύτωμα.' Τον ρώτησα αν θα έλεγε στον Αχμαντίνετζαντ αυτό που έλεγε σε μένα. 'Το λέω για να το μεταβιβάσεις', απάντησε.
Λίγο νωρίτερα, στις 31 Αυγούστου, το Reuters φιλοξενούσε θέμα με αφορμή τις δηλώσεις του Κάστρο στην εφημερίδα Jornada για το θέμα των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων στην Κούβα. Παραθέτω απόσπασμα σε μετάφραση:

Ο Φιντέλ Κάστρο ανέλαβε την ευθύνη για το κύμα ομοφοβίας που εξαπέλυσε η επαναστατική του κυβέρνηση στην δεκαετία του 1960, αλλά είπε ότι συνέβει επειδή ήταν αποσπασμένος από άλλα προβλήματα σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε την Τρίτη σε μεξικανική εφημερίδα. 
Ο πρώην Κουβανός πρόεδρος είπε στη La Jornada ότι η καταδίωξη των ομοφυλοφίλων, που συγκεντρώθηκαν την περίοδο εκείνη ως υποτιθέμενοι αντεπαναστάτες και τοποθετήθηκαν σε στρατόπεδα αναγκαστικής εργασίας, ήταν 'μεγάλη αδικία' που προήλθε από την ιστορία που είχε το νησί στις διακρίσεις ενάντια στους ομοφυλόφιλους.
Είπε ότι δεν είχε προκαταλήψεις για τους ομοφυλόφιλους αλλά 'αν κάποιος ευθύνεται (για τον κατατρεγμό), αυτός είμαι εγώ.' 'Δεν θα αποθέσω το φταίξιμο σε άλλους', δήλωσε.
Ο κ. Κάστρο, 84 ετών, είπε ότι τον καιρό εκείνο ήταν απασχολημένος με την απόκρουση απειλών από τις ΗΠΑ, περιλαμβανομένων απειλών κατά της ζωής του, και με την προσπάθεια να συντηρήσει την επανάσταση που τον έφερε στην εξουσία το 1959.
'Είχαμε τόσα φρικτά προβλήματα, προβλήματα ζωής και θανάτου', είπε ο κ. Κάστρο.
'Εκείνες τις στιγμές δεν μπόρεσα να ασχοληθώ με το θέμα αυτό (των ομοφυλοφίλων). Βρήκα τον εαυτό μου βυθισμένο, κυρίως, στην κρίση του Οκτώβρη (την κουβανική κρίση των πυρηνικών πυραύλων), στον πόλεμο, σε ζητήματα κυβερνητικής πολιτικής', δήλωσε. Η επίσημη καταδίωξη των ομοφυλοφίλων συνεχίστηκε στην δεκαετία του 1970, πριν αποποινικοποιηθούν οι ομοφυλοφιλικές πράξεις το 1979. Σήμερα, οι ιατρικές υπηρεσίες της Κούβα παρέχουν δωρεάν εγχειρήσεις αλλαγής φύλου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: