Τετάρτη, 4 Αυγούστου 2010

Immanuel Wallerstein, Η τωρινή συγκυρία: Βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προβλέψεις

Immanuel Wallerstein
Η τωρινή συγκυρία: Βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προβλέψεις


Αρχική δημοσίευση: 4 Δεκέμβρη 2009, Seminário dez anos depois
Μτφρ.: Radical Desire

1. Πού βρισκόμαστε:

α) Ο κόσμος έχει εισέλθει σε ύφεση, της οποίας οι μεγαλύτερες συνέπειες δεν έχουν ακόμα εκδηλωθεί (στα επόμενα πέντε χρόνια).

β) ΟΙ ΗΠΑ έχουν εισέλθει σε σοβαρή παρακμή γεωπολιτικής ισχύος, της οποίας οι μεγαλύτερες συνέπειες δεν έχουν ακόμα εκδηλωθεί (στα επόμενα πέντε χρόνια).

γ) Το παγκόσμιο περιβάλλον εισέρχεται σε σοβαρή κρίση (και δεν θα γίνει και τίποτε σπουδαίο για αυτό) (στα επόμενα πέντε χρόνια).

δ) Οι αναταραχές των αριστερόστροφων κοινωνικών κινημάτων είναι παντού, αλλά είναι φτωχά συντονισμένες και δεν έχουν ξεκάθαρο τακτικό όραμα (γιατί δεν έχουν μεσοπρόθεσμο στρατηγικό όραμα).

ε) Οι ακροδεξιές δυνάμεις έχουν πιο ξεκάθαρο βραχυπρόθεσμο τακτικό όραμα από ό,τι η αριστερά (συνδυασμός προετοιμασίας για βία και άρνησης κάθε κεντρώου συμβιβασμού), αλλά και αυτές δεν έχουν ξεκάθαρο μεσοπρόθεσμο στρατηγικό όραμα.

στ) Το μέλλον (τόσο το βραχυπρόθεσμο όσο και το μεσοπρόθεσμο) είναι πολύ πολύ αβέβαιο.


2. Πιθανότερες εξελίξεις στα επόμενα πέντε χρόνια:

α) Έκρηξη της τελευταίας φούσκας -- (κυρίως, αλλά όχι μόνο) του κρατικού χρέους, ιδίως στις ΗΠΑ.


β) Συνέπειες αυτού:

β1) Σημαντική πτώση στην αξία του δολαρίου, και συνεπώς μετακίνηση σε μια πραγματικά πολυ-νομισματική παγκόσμια οικονομία·

β2) Σημαντική αύξηση των παγκόσμιων ποσοστών ανεργίας παντού·

β3) Απουσία ασφαλών καταφυγίων, με αποτέλεσμα τις ανεξέλεγκτες μεταβολές των νομισματικών ισοτιμιών, και συνεπώς απροθυμία για επενδύσεις.


γ) Τεράστια (και αυξημένη) αναταραχή σε όλη τη Μέση Ανατολή και ιδίως:

γ1) Πιθανό στρατιωτικό καθεστώς στο Πακιστάν, που θα υποστηρίζει λίγο-πολύ ανοιχτά τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν·

γ2) De facto έλεγχος του Πακιστάν από τους Ταλιμπάν·

γ3) Πλήρης στρατιωτική απόσυρση των ΗΠΑ από το Ιράκ και ίσως ακόμα και από το Αφγανιστάν·

γ4) 50% πιθανότητα ισραηλινού βομβαρδισμού του Ιράν, με επακόλουθη σφοδρή παγκόσμια αντίδραση κατά του Ισραήλ·

γ5) Ασταθές καθεστώς στη Σαουδική Αραβία, με πιθανό στρατιωτικό πραξικόπημα.


δ) Συνέπειες στις ΗΠΑ:

δ1) Σφοδρή δαιμονοποίηση του Ομπάμα (και των Δημοκρατικών) για προδοσία·

δ2) Στην καλύτερη περίπτωση επανεκλογή Ομπάμα με μικρή διαφορά το 2012·

δ3) Ακροδεξιά πίεση για στρατιωτική ανάληψη εξουσίας, με τουλάχιστον εκτεταμένη δημιουργία ένοπλων ομάδων που αψηφούν την κυβέρνηση.


ε) Δημιουργία μη αμερικανοκεντρικών γεωπολιτικών δεσμών:

ε1) Ενίσχυση των δεσμών δυτικής Ευρώπης-Ρωσίας·

ε2) Ενίσχυση γεωπολιτικών δεσμών Κίνας-Ιαπωνίας-Νότιας Κορέας·

ε3) Ενίσχυση λατινοαμερικανικών γεωπολιτικών δεσμών, με την ηγεσία της Βραζιλίας, και με πολλαπλές απόπειρες δεξιών πραξικοπημάτων (η επιτυχία τους αβέβαιη).


στ) Περιβάλλον: Καμμία αξιοσημείωτη μείωση της περιβαλλοντικής επιδείνωσης και καμμία επιτυχία στην υιοθέτηση σημαντικών μέτρων αντιμετώπισης.


3. Πιθανές εξελίξεις στα επόμενα 15-25 χρόνια:

α) Ανοιχτή αναγνώριση από τους σημαντικούς ελεγκτές του κεφαλαίου της αδυνατότητας σημαντικής μελλοντικής συσσώρευσης κεφαλαίου, και συνεπώς ενεργητική αναζήτηση εναλλακτικών συστημικών μοντέλων που θα τους επέτρεπαν να συντηρήσουν τρία στοιχεία-κλειδιά στο τωρινό σύστημα (ιεράρχηση, εκμετάλλευση και πόλωση)

β) Πιο καθυστερημένη αναγνώριση από την παγκόσμια "αριστερά" ότι το βασικό ζήτημα δεν είναι αν θα πρέπει να μπει ή όχι τέλος στον καπιταλισμό αλλά το πώς να οργανωθούμε για το σύστημα διαδοχής που θα βρίσκεται στη διαδικασία συναρμολόγησης.


4. Τι είδους πολιτικές για την παγκόσμια αριστερά;

α) Ούτε οι "αριστερές" κυβερνήσεις ούτε τα "αριστερά" κοινωνικά κινήματα μπορούν να κάνουν κάτι περισσότερο βραχυπρόθεσμα (στα επόμενα πέντε χρόνια) από το να εμπλακούν σε αμυντική δράση, της οποίας το βασικό χαρακτηριστικό θα είναι "να ελαχιστοποιηθεί ο πόνος" των εργατικών στρωμάτων γενικά, και των πιο καταπιεσμένων και πνιγμένων απ' τη φτώχεια ειδικότερα. Όλες οι "αριστερές" κυβερνήσεις συνεχίζουν να ζουν μέσα στα όρια της καπιταλιστικής παγκόσμιας οικονομίας.

β) Οι συγκεκριμένες πολιτικές με στόχο την "ελαχιστοποίηση του πόνου" διαφέρουν, ανάλογα με την πολιτική δομή του κράτους και την οικονομική θέση του κράτους στην παγκόσμια οικονομία. Δεν υπάρχει κράτος στο οποίο τα εργατικά στρώματα δεν θα υποφέρουν τα επόμενα πέντε χρόνια (περιλαμβανομένου του Βορρά), και δεν υπάρχει πρόγραμμα που να είναι παντού εφαρμόσιμο. Τα οργανωμένα αριστερά κινήματα θα πρέπει να σέβονται τις λαϊκές πιέσεις από τα κάτω.

γ) Η ζωτική μάχη είναι μεσοπρόθεσμη (στα επόμενα 15-25 χρόνια). Αυτή είναι η μάχη όχι για τον καπιταλισμό, αλλά για το τι θα τον αντικαταστήσει ως ιστορικό κοινωνικό σύστημα. Τόσο οι δεξιές όσο και οι αριστερές δυνάμεις υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Η μάχη δεν είναι ανάμεσα σε κράτη αλλά ανάμεσα σε παγκόσμιες κοινωνικές δυνάμεις.

δ) Ούτε οι αριστερές ούτε οι δεξιές δυνάμεις είναι προς το παρόν ενωμένες σε παγκόσμια κλίμακα, και έτσι και στα δύο στρατόπεδα υπάρχουν σοβαρές εσωτερικές μάχες σε ό,τι αφορά τη σωστή στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί.

ε) Το αποτέλεσμα των εσωτερικών μαχών σε κάθε στρατόπεδο και το αποτέλεσμα του αγώνα ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα είναι και τα δύο εντελώς αβέβαια αυτή τη στιγμή. Η ιστορία δεν είναι με το μέρος κανενός. Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ καλύτερο ή πολύ χειρότερο από το παρόν καπιταλιστικό παγκόσμιο σύστημα.

στ) Ο βασικός τρόπος να προχωρήσεις είναι 1) να κατακτήσεις αναλυτική διαύγεια 2) που να οδηγεί σε θεμελιώδη ηθική επιλογή 3) που να οδηγεί σε ευφυή, αποτελεσματική πολιτική δράση. Καθόλου εύκολο.

Εικόνα:http://www.marshallwolthuis.com/album/Yardtastic!/slides/OminousSky.jpg

10 σχόλια:

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΑΝΕΜΟΣ είπε...

Χαίρε Κάρολε Μαρξ
Ο μελλοθάνατος καπιταλισμός σε χαιρετά

RDAntonis είπε...

Είναι μια καλή ευκαιρία να αποκαλύψουμε ότι υπάρχει κάτι στον καπιταλισμό που είναι σημαντικότερο και απ' τον καπιταλισμό: το κέρδος, και ως θετικός στόχος, και ως ελαχιστοποίηση απωλειών.

Αν λοιπόν νομίζεις ότι ο Wallerstein λέει ότι ο καπιταλισμός θα πέσει μόνος του, διαβάζεις λάθος. Αυτό που λέει είναι ότι θα του αλλάξουν τα φώτα αυτοί τους οποίους δεν εξυπηρετεί με την τωρινή του μορφή και στους οποίους έχει πάψει να δίνει ελπίδες ανάκαμψης κερδών στο μέλλον. Και, όχι, αυτοί δεν είναι το προλεταριάτο.;-) Και, όχι, δεν θα εγκαταστήσουν τον σοσιαλισμό στη θέση του;-)

arai είπε...

το 'χειμαρώδης' είναι πιο κόσμιο από το 'λυσσώδης'. Μην κάνουμε και σαν τα ζώα! Άσε που είναι και φυσικό επακόλουθο

arai είπε...

ένα άσμα to sum up, short-term and long-term consequences of this crisis regarding my very self

http://www.youtube.com/watch?v=C0cHfjiyCtE

RDAntonis είπε...

Μάλλον "λυσσαλέα" θα ήταν προτιμότερο για το "fierce". Το χειμαρρώδης παραπέμπει σε πηγαία έκφραση και έχει λιγότερο πολεμικές συνδηλώσεις και περισσότερο ρητορικές ("χειμαρρώδης λόγος").

Θα το σκεφτώ λίγο, αν έχετε άλλες προτάσεις, ρίξτε τις στο τραπέζι.

arai είπε...

fierce... εξαγριωμένη , καταιγιστική ..

RDAntonis είπε...

Ωραίο το καταιγιστική, αλλά νομίζω θα πάω με το πολύ απλούστερο "σφοδρή".

Εξαιρετικό το τραγούδι, BTW.

Rigani είπε...

μην είναι δελτίο καιρού, μην είναι καζαμίας..

RDAntonis είπε...

Εχμ, δεν ασχολείται με την οιωνοσκοπία ακριβώς ο Wallerstein.

Από εκεί και πέρα, θα φανεί σε πόσα από αυτά θα πέσει μέσα. Ενδιαφέρον αυτό που γράφει για Ισραήλ-Ιράν, παρεμπιπτόντως μιας και φέτος είχαμε σημαντική αποξένωση της διεθνούς κοινής γνώμης από την πολιτική του Ισραήλ --σημαντικότερη από ό,τι για πολλά χρόνια.

Greek Rider είπε...

"..ο βασικό ζήτημα δεν είναι αν θα πρέπει να μπει ή όχι τέλος στον καπιταλισμό αλλά το πώς να οργανωθούμε για το σύστημα διαδοχής που θα βρίσκεται στη διαδικασία συναρμολόγησης."

Πιστεύω ότι το σύστημα διαδοχής, αν άφηναν τα πράγματα ελεύθερα, θα αναδυόταν πολύ σύντομα. Ήδη βλέπουμε την κορυφή του παγόβουνου του νέου συστήματος μέσα από την wikipedia και τους ανοιχτούς κώδικες.

Τα κράτη προσπαθούν να περιορίσουν όπως μπορούν αυτή τη νέα φιλοσοφία που αναδύεται, και δεν το κάνουν ασφαλώς γιατί θέλουν να περισώσουν τα πνευματικά δικαιώματα των τραγουδιστών....αλλά επειδή θέλουν να πνίξουν το νέο παράδειγμα που μπορεί να έχει εφαρμογή παντού και να συμβάλει ουσιαστικά στην συναρμολόγηση ενός άλλου συστήματος.