Τετάρτη, 28 Ιουλίου 2010

Erik Olin Wright, Οραματιζόμενοι πραγματικές ουτοπίες (τρίτο μέρος)

Το τελευταίο τμήμα της συνέντευξης Wright. Ιδιαίτερα σημαντική η τελευταία ερώτηση και η σχετική απάντηση του Wright. Τα κριτικά συμπεράσματα για την βιωσιμότητα ή την ρεαλιστικότητα των συγκεκριμένων προτάσεων υπό συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και υπό τις συνθήκες που δημιουργούν τα οικονομικά μονοπώλια παρασιτικού τύπου (βλ. πρόσφατη αναδημοσίευση από τον Techie Chan) είναι των αναγνωστών.
RD (Αντώνης)
---


Συζητάτε μια γκάμα διαφορετικών πραγματικών ουτοπικών προτάσεων για πολιτικό και οικονομικό μετασχηματισμό. Θα μπορούσατε να περιγράψετε ποιες βλέπετε ως τις πιο σημαντικές από αυτές;

Διστάζω να χρίσω οποιαδήποτε συγκεκριμένη πρόταση ως "πιο σημαντική", εφόσον η πραγματική σημασία μιας πρότασης εξαρτάται από τα ιστορικά συμφραζόμενα, τόσο με την έννοια των πολιτικών συνθηκών που κάνουν διαφορετικές προτάσεις περισσότερο ή λιγότερο εφικτές, όσο και με την έννοια των υπάρχοντων θεσμικών και κοινωνικών δομικών συνθηκών που κάνουν δεδομένες προτάσεις λιγότερο ή περισσότερο βιώσιμες. Συνεπώς, αντί να περιγράψω τις προτάσεις που νομίζω ότι είναι σημαντικότερες, αυτό που θα κάνω εν συντομία είναι να να περιγράψω τέσσερις-πέντε προτάσεις που νομίζω ότι ανακλούν την ποικιλότητα των θεσμικών σχεδίων για κίνηση προς τα μονοπάτια της κοινωνικής ενδυνάμωσης.

(1) Συμμετοχικοί προϋπολογισμοί. Ο συμμετοχικός προϋπολογισμός είναι ένας επανασχεδιασμός της δημοτικής διακυβέρνησης που πρωτοθεσμοθετήθηκε στην βραζιλιάνικη πόλη του Πόρτο Αλέγκρε  και από τότε έχει θεσμοθετηθεί με τη μία ή την άλλη μορφή σε πάνω από 1.000 πόλεις παγκόσμια. Αν και οι λεπτομέρειες διαφέρουν πάρα πολύ σε διαφορετικές περιπτώσεις, η βασική ιδέα είναι ότι οι απλοί πολίτες αποφασίζουν άμεσα για τις προϋπολογιστικές προτεραιότητες για τις πόλεις  μέσα σε διάφορα είδη συμμετοχικών σωμάτων. Αυτό καθιστά μια μορφή κοινωνικής ενδυνάμωσης γιατί οι συλλογικές πηγές πλούτου κατανέμονται για διαφορετικούς σκοπούς μέσω αποφάσεων που λαμβάνονται μέσα από την εθελοντική διασύνδεση ανθρώπων στην πολιτική κοινωνία.

(2) Η Wikipedia. Η Wikipedia είναι ένας βαθιά αντικαπιταλιστικός τρόπος παραγωγής και κατανομής γνώσης. Βασίζεται στην αρχή "στον καθένα ανάλογα με την ανάγκη του, απ' τον καθένα ανάλογα με την ικανότητά του." Κανείς δεν πληρώνεται για την επιμέλεια, κανείς δεν χρεώνεται για την πρόσβαση. Είναι εξισωτική και παράγεται στη βάση οριζόντιων αμοιβαιοτήτων και όχι ιεραρχικού ελέγχου. Το 2000, πριν ξεκινήσει η Wikipedia κανείς --περιλαμβανομένων των ιδρυτών της-- δεν θα περίμενε ότι αυτό που συνέβει θα ήταν εφικτό.

(3). Κεφάλαια αλληλεγγύης. Στην επαρχία του Κεμπέκ, τα συνδικάτα έχουν αναπτύξει ένα συγκεκριμένο είδος επενδυτικού εργαλείου που λέγεται "κεφάλαια αλληλεγγύης" Τα κεφάλαια αυτά δημιουργούνται μέσω συνεισφορών που γίνονται κυρίως από μέλη των συνδικάτων και χρησιμοποιούνται για  επενδύσεις σε μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις. Η ιδέα είναι να επενδύσουν σε επιχειρήσεις που είναι σχετικά αμετακίνητες γεωγραφικά και βασίζονται στην οικονομία του Κεμπέκ και οι οποίες, σε αντάλλαγμα για αυτές τις μακροχρόνιες επενδύσεις, συμφωνούν να υπογράψουν ένα καταστατικό εργασιακών δικαιωμάτων και αρχών περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Οι εταιρίες αυτές παραμένουν καπιταλιστικές εφόσον είναι επιχειρήσεις που βγάζουν κέρδος σε μια καπιταλιστική αγορά, αλλά μέρος του κεφαλαίου τους έρχεται από τα συνδικάτα και μια συγκεκριμένη μορφή κοινωνικής ισχύος διαμορφώνει την διακυβέρνηση των δραστηριοτήτων των εταιριών. Επομένως αποτελούν μια υβριδική μορφή που συνδυάζει σοσιαλισμό και καπιταλισμό.

(4) Εταιρίες εργατικού ελέγχου: συνεργατικές. Από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, οι συνεργατικές υπό εργατικό έλεγχο έχουν αποτελέσει μια μορφή υβριδικής οργάνωσης που συνδυάζει καπιταλιστικά και σοσιαλιστικά στοιχεία. Ο Προυντόν, στη διάσημη διαφωνία του με τον Μαρξ, ισχυρίστηκε ότι οι συνεργατικές υπό εργατικό έλεγχο αποτελούσαν τόσο μια εναλλακτική μέσα στον καπιταλισμό όσο και μια στρατηγική για την πρόκληση στον καπιταλισμό: επειδή θα παρείχαν μια τόσο καλύτερη ζωή για τους εργάτες, όταν θα εδραιωνόντουσαν καλά, οι εργάτες θα άφηναν την καπιταλιστική εργοδοσία για να γίνουν μέλη σε παραγωγικές συνεργατικές, αφήνοντας στο τέλος τον καπιταλισμό στερημένο από εργατική δύναμη. Ακόμα και αν αυτό το σενάριο είναι αβάσιμο, οι συνεργατικές είναι σίγουρα ένα μονοπάτι προς την κοινωνική ενδυνάμωση, και ξέρουμε ότι κάτω από ευνοϊκές συνθήκες οι συνεργατικές μπορούν να είναι τόσο οικονομικά επαρκείς όσο και οργανωτικά σταθερές. Η Mondragón στην Ισπανία είναι το κλασικό παράδειγμα: 270 διαφορετικές εταιρίες υπο εργατικό έλεγχο συνιστούν τον Σύνδεσμο που λέγεται Συνεργατικός Οργανισμός Mondragón (MCC) –που είναι βασικά μια μετα-συνεργατική συνεργατικών. Το MCC προσφέρει μια ευρεία γκάμα υπηρεσιών για τις μονάδες που το συναπαρτίζουν, περιλαμβανομένων μορφών αλληλο-επιδότησης, μείωσης ρίσκων, μοιρασιάς της εργασίας και άλλων μηχανισμών που βοηθούν να μειωθούν κάποιες από τις πιέσεις από την κανονική λειτουργία των καπιταλιστικών αγορών.

(5). Απροϋπόθετο βασικό εισόδημα. Η ιδέα ενός απροϋπόθετου βασικού εισοδήματος (UBI) είναι αρκετά απλή: Κάθε νόμιμος κάτοικος μιας χώρας λαμβάνει ένα μηνιαίο επίδομα αρκετό για να ζήσει πάνω από τη "γραμμή φτώχειας." Ας το πούμε "πολιτισμικά αποδεκτό στάνταρ διαβίωσης χωρίς πολυτέλειες." Το επίδομα είναι απροϋπόθετο σε ό,τι αφορά την επιτέλεση οποιασδήποτε εργασίας ή άλλης μορφής συνεισφοράς, και είναι οικουμενικό --όλοι λαμβάνουν το επίδομα, τόσο οι πλούσιοι όσο και οι φτωχοί. Τα επιδόματα πηγαίνουν σε άτομα, όχι σε οικογένειες. Οι γονείς είναι οι κηδεμόνες των επιδομάτων ανηλίκων παιδιών (που μπορεί να είναι χαμηλότερα από ό,τι τα επιδόματα για τους ενήλικες).

Τα βασικό εισόδημα βρίσκει γενικά υπεράσπιση στη βάση της κοινωνικής δικαιοσύνης, είτε με έμφαση στους τρόπους με τους οποίους αντιμετωπίζει τη φτώχεια συγκεκριμένα είτε με τους τρόπους με τους οποίους εξουδετερώνει ορισμένες άδικες μορφές ανισότητας. Στο παρόν πλαίσιο, ένα οικουμενικό βαισκό εισόδημα θα μπορούσε να ειδωθεί ως ένας τρόπος εισροής κεφαλαίων μέσα σε μορφές οικονομικών εγχειρημάτων στα οποία παίζει σημαντικό ρόλο η κοινωνική ενδυνάμωση. Ο όρος "κοινωνική οικονομία" καλύπτει πολλά τέτοια εγχειρήματα. Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι συλλογικοί δράστες στην κοινωνική οικονομία είναι η δημιουργία ενός αξιοπρεπούς στάνταρ διαβίωσης για αυτούς που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής οικονομίας. Αυτό βέβαια είναι χρόνιο πρόβλημα για τις δραματικές τέχνες, αλλά επηρεάζει επίσης προσπάθειες από κοινότητες να οργανώσουν αποτελεσματικές υπηρεσίες κοινωνικής οικονομίας για διαφορετικά είδη δραστηριοτήτων  που αφορούν τη φροντίδα --τη φροντίδα των παιδιών, των γέρων, την κατ' οίκον ιατρική φροντίδα, τη φροντίδα αναψυχής. Θα ήταν πολύ ευκολότερο για τις κοινότητες να χρησιμοποιήσουν διάφορες πηγές εισοδήματος για αυτές τις δραστηριότητες εάν το βασικό στάνταρ διαβίωσης εξασφαλιζόταν ήδη από ένα βασικό εισόδημα.

Το πρόβλημα της παροχής ενός επαρκούς στάνταρ διαβίωσης στα μέλη είναι επίσης χρόνιο πρόβλημα για τις εργατικές συνεργατικές, κυρίως στα πρώιμα στάδια, στα οποία δημιουργείται η συνεργατική και τα μέλη μαθαίνουν πώς να λειτουργούν, επεξεργάζονται οργανωτικές λεπτομέρειες, και αναπτύσσουν παραγωγικές ικανότητες. Ένα βασικό εισόδημα θα το έκανε πολύ ευκολότερο για μια συνεργατική να επιβιώσει από αυτό το στάδιο μάθησης και να αναπαράγει τον εαυτό της ως συνεχιζόμενη οικονομική οργάνωση. Επειδή το βασικό εισόδημα κάνει τις συνεργατικές πιο βιώσιμες, αυτό θα μπορούσε επίσης να επιλύσει κάποια από τα προβλήματα της αγοράς πίστωσης που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις υπό εργατικό έλεγχο. Ένας από τους λόγους που οι τράπεζες διστάζουν να δώσουν δάνεια σε εργατικές συνεργατικές είναι ο σκεπτικισμός για το αν αυτές θα μπορέσουν να επιβιώσουν και να αποπληρώσουν τα δάνεια. Εφόσον οι εργάτες συνήθως δεν έχουν σημαντικές εγγυήσεις για το δάνειο, η αποφυγή του ρίσκου από τους δανειστές σημαίνει ότι οι εργατικές συνεργατικές συνήθως έχουν μικρό κεφάλαιο, που με τη σειρά του το καθιστά δυσκολότερο να επιτύχουν. Το βασικό εισόδημα αλλάζει αυτή την εξίσωση, γιατί τώρα οι τράπεζες γνωρίζουν ότι η ροή εισοδήματος που δημιουργείται από τις δραστηριότητες στην αγορά των συνεργατικών δεν χρειάζεται να προσφέρει το βασικό εισόδημα για τους εργάτες-ιδιοκτήτες. Αυτό μειώνει το ρίσκο να αποτύχει η συνεργατική και έτσι κάνει την πίστωση πιο εύκολα διαθέσιμη.

Κάποιοι μπορεί να αισθάνονται ότι στην προσπάθεια να προωθήσετε ουτοπικά οράματα που είναι "αληθινά", υποβαθμίζετε τις ελπίδες για πιο ριζοσπαστικές δυνατότητες. Πιο συγκεκριμένα, στην πολιτική προωθείτε την συνεχιζόμενη ύπαρξη του κράτους, το οποίο εμφανίζεται να εμπλέκει εγγενώς κυριαρχικές σχέσεις. Στην οικονομία, από την άλλη, όλες σας οι προτάσεις αφορούν την συνεχιζόμενη ύπαρξη της αγοράς --ενός θεσμού όπου οι σχέσεις βασίζονται στο συμφέρον. Γιατί προωθείτε τέτοιους προφανώς αξιοκατάκριτους θεσμούς; 

Έχω τρεις απαντήσεις για αυτή την αντίρρηση. Πρώτον, αν ίσχυε ότι μπορεί να γίνει ένα βάσιμο επιχείρημα ότι τα είδη των πραγματικών ουτοπικών προτάσεων που προωθώ παρεμποδίζουν όντως την πραγμάτωση μιας πιο ριζοσπαστικά δημοκρατικής και εξισωτικής κοινωνίας, τότε αυτή θα ήταν σημαντική αντίρρηση. Αλλά δεν υπάρχει στην πραγματικότητα αξιόπιστο επιχείρημα εξ όσων γνωρίζω ότι οι προτάσεις που συζητώ --το βασικό εισόδημα, οι συμμετοχικοί προϋπολογισμοί, οι εργατικές συνεργατικές, τα κεφάλαια αλληλεγγύης, κλπ-- κάνουν λιγότερο πιθανούς τους ριζοσπαστικούς μετασχηματισμούς. Συνεπώς, ακόμα και αν δεχτεί κάποιος ότι το κράτος και οι αγορές είναι εγγενώς αξιοκατάκριτα πράγματα, δεν βλέπω πώς μειώνεται η πιθανότητα της τελικής τους εξάλειψης από τα είδη των προτάσεων που προωθώ. Δεύτερο, κάτω από κάθε προβλέψιμες ιστορικές συνθήκες, η πλήρης διάλυση της κρατικής εξουσίας και η πλήρης εξαφάνιση των αγορών είναι ουτοπικές φαντασιώσεις και όχι βιώσιμοι προορισμοί. Μπορούμε να φιλοδοξούμε να εμβαθύνουμε τη δημοκρατία και να επεκτείνουμε το φάσμα της και έτσι να υποτάξουμε πιο πλήρως το κράτος στην κοινωνική ισχύ, αλλά αυτό δεν ισούται με εξαφάνιση του κράτους. Και μπορούμε να αγωνιζόμαστε για εξισωτικές συνθήκες κοινωνικής δικαιοσύνης στις οποίες οι άνισες συνέπειες των αγορών εξουδετερώνονται σε μεγάλο βαθμό. Αλλά αυτό δεν σημαίνει το ίδιο πράγμα με την δημιουργία μιας συνολικά σχεδιασμένης οικονομίας χωρίς ρόλο για τις αγορές. Τέλος δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι το κράτος και η αγορά είναι εγγενώς αξιοκατάκριτα πράγματα· αυτό που είναι αξιοκατάκριτο για μένα είναι οι συνέπειές τους στην εξουσία και την ισότητα. Οι αντιρρήσεις θα εξαφανιζόντουσαν σε μεγάλο βαθμό αν η κρατική εξουσία υποτασσόταν αποτελεσματικά στην κοινωνική ισχύ, και αν ο χώρος για σχέσεις αγοράς περιοριζόταν από αυθεντικά δημοκρατικές διαδικασίες και  εξουδετερώνονταν οι συνέπειες ανισότητας των αγορών.

Εικόνα: László Moholy-Nagy, "Mein Name ist Hase- ich weiss von nichts", 1927.
http://www.artnet.com/artwork/424884626/140972/mein-name-ist-hase--ich-weiss-von-nichts-rabbit-is-my-name-and-i-know-about-nothing.html

19 σχόλια:

Leokastanas είπε...

Αγαπητέ Αντώνη
Πολύ ωραία συνέντευξη, και βέβαια χίλια μπράβο για τη μετάφραση. Για όσους δεν έχουμε αυτήν την ευκολία, επιτελείς κοινωνικό έργο και δεν είναι πλάκα. Ζητώ την άδεια της αναδημοσίευσης σε κατάλληλη χρονική στιγμή. Φοβάμαι ότι μέσα στο θέρος ένα τέτοιο κείμενο χάνεται. Ραντεβού το Σεπτέμβρη.

Disdaimona είπε...

Ομολογώ πως δεν κατάλαβα, γιατί ο κ.Wright μας καλεί να οραματιστούμε πραγματικές ουτοπίες, ενώ μας προτείνει μια εξισωτική δημοκρατία στη βάση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και του κράτους.
Μήπως δεν κατάλαβα εγώ το βάθος της σκέψης του;
Ή μήπως ο κ.Wright ως ουτοπικό θεωρεί ένα σύστημα "εντός και εκτός του καπιταλιστικού συστήματος" στην τελική;
Και μήπως τελικά, σκέφτομαι,το να προτείνουμε μοντέλα κοινωνιών, έχει γίνει μια εργασία ευκολοφόρετη και στη μόδα; Να με συγχωρέσετε κιόλας, αλλά τι θα γίνει; Προτείνετε κι εσείς ενα κοινωνικό μοντέλο, μπορείτε!;

Leokastanas είπε...

Disdaimona
Φοβάμαι πως αυτό που φαντάζει πιο βατό είναι και το πιο ουτοπικό. Μακάρι να πλησιάζαμε το μοντέλο του Wright. Θάταν τουλάχιστον ένα μοντέλο για να ζήσεις. Όσο για το μοντελισμό δεν είναι μόδα είναι ανάγκη της παγκόσμιας αριστεράς να φτιάξει νέα οράματα. Τα παλιά έχουν από καιρό πεθάνει.

RDAntonis είπε...

@Disdaimona, Leo: Θα απαντήσω αναλυτικά --ίσως και με ξεχωριστή ανάρτηση, θα δω-- άμα τη επιστροφή στην Κύπρο.

χαρη είπε...

αρχικά θα σού έδινα τις ίδιες ευχαριστίες Αντώνη για τις μεταφράσεις σου (κλπ...) με τον Leokastanas, και θάλεγα ότι κατανοώ τήν ένσταση τής Δυσδαιμόνας ως προς το αν συνιστούν αυτές οι προτάσεις "ουτοπία"

όμως νομίζω ότι ο Wright (τον οποίο πρώτη φορά συναντάω εδώ) πέραν τής όποιας του αξίας (την οποία δεν γνωρίζω έξω από τό κείμενο αυτό) προσπαθεί να κάνει κάτι "απεγνωσμένο" βασιζόμενος στην (καθόλου αβάσιμη ίσως) πεποίθηση ότι ο καπιταλισμός δεν πρόκειται να "πέσει αύριο", ότι αυτή η κοινωνία (η οποία ουσιαστικά έχει αντικατασταθεί με τη λέξη "αγορά") είναι αρκούντως αβίωτη, και ότι "μικρές αλλαγές" (για να μην πω το αντιπαθητικό "μεταρρυθμίσεις") μπορεί να λειτουργήσουν εντέλει τόσο ανατρεπτικά, ώστε να φτάνουν να είναι "ουτοπικές".

σε επίπεδο "βαθιάς φιλοσοφίας" (...) δεν νομίζω ότι τίποτε απ' αυτά είναι καινούργιο ή εξαιρετικά σημαντικό, στο επίπεδο όμως τής καθημερινής πρακτικής, προσωπικά λέω ότι αν είχαμε αριστερά κόμματα που να προωθούσαν τέτοιου είδους προβληματισμούς και λύσεις, χωρίς να αναμασάνε και να παπαγαλίζουν τους "εαυτούς τους" διακόσια χρόνια πριν, θά'παιρναν πολύν κόσμο μαζί τους και θα μπορούσαν ν' αλλάξουν κάποια πράγματα - πράγμα το οποίο ηχεί εντέλει πραγματικά - τουλάχιστον για την ελλάδα - ουτοπικό... (Γιατί η ζωή τών ανθρώπων ξοδεύεται εδώ, στην πραγματική τους φτώχεια - κι ίσως σ' αυτό οφείλεται και το οξύμωρον (ή "ασυνεπές") τού όρου που χρησιμοποιεί ο W. ("πραγματικές ουτοπίες")

νομίζω ότι θέλει να πει πως ήρθε ο καιρός ν' αφήσουμε τίς πραγματικά "πραγματικές ουτοπίες" και ν' ασχοληθούμε με το "επαναστατικά" αντιδημοφιλές καθήκον ν' αλλάξουμε ό,τι μπορούμε στον χρόνο τής δικής μας ζωής - πράγμα που καθιστά τη σκέψη του σίγουρα όχι "πραγματικά ουτοπική", αλλά ίσως "ουτοπιστικά" πραγματιστική...

αλλά πολλά είπα και δεν είμαι και ιδιαίτερα διαβασμένη, σόρι..

RDAntonis είπε...

(από αεροδρόμιο): Μια χαρά τα λες Χάρη νομίζω. Θα επανέλθω.:-)

Leokastanas είπε...

Δεν ξέρω αν είσαι διαβασμένη αλλά μια χαρά τα λες Χάρη. Αυτό και είναι και το καθοριστικό σήμερα. Ή συνεχίζουμε την στείρα αναφορά στις γραφές ή σηκώνουμε μανίκια και αναζητούμε λύσεις που λύνουν προβλήματα. Ίσως όχι το πρόβλημα, αλλά μας κάνουν τη ζωή αλλιώς. Αυτό εξάλλου είναι και ένα αντικείμενο συζήτησης σε μια σειρά από blog και σε αυτό που μας φιλοξενεί.

Leokastanas είπε...

Αντώνη καλές διακοπές. Ο σωστός bloger και στο αεροδρόμιο φαίνεται. Ας είναι, εμένα με απείλησαν ότι αν πάρω στο νησί το netbook θα μου το σπάσουν. Καλά να περνάς.

Waste είπε...

ευχαριστούμε πολύ για μια ακόμη φορα ;) πολύ ωραία συνέντευξη, μας κακομαθαίνετε ;)

rdDcom είπε...

Για συνεργατικές, κ.λπ.

Βλέπω τις προτάσεις του ως ουσιαστικά συντηρητικές. Τα περί «βασικού εισοδήματος», το μέτρο ισχύει στην Αγγλία (ό,τι θέλει εν Ελλάδι να επιβάλλουν οι πέριξ του ΓΑΠ/450 περίπου λίρες), αλλά δεν προβλέπεται ως μέσο που θα επιτρέψει την ανάπτυξη των προσωπικών δυνατοτήτων, κ.λπ. Ουσιαστικά, είναι χρηματικά κουπόνια που πληρώνονται για διατροφή/υπερτιμολογημένα προϊόντα στις μεγαλο-αλυσίδες των supermarkets... (κοινώς επιχορήγηση στους μεσάζοντες)

Για τις συνεργατικές και την εξαφάνιση του κράτους: έντονη αντίφαση. Καμία «συνεργατική» δεν μπορεί την παρούσα στιγμή (ούτε ποτέ και μπόρεσε στο παρελθόν) να επιβιώσει χωρίς κρατική «προστασία» που θα εξανάγκαζε τις τράπεζες σε «ορθολογική» λειτουργία (χορήγηση δανείων), κ.λπ. Κοινώς, δεν βλέπω τι ακριβώς επιδιώκει. Υπάρχουν όντως τέτοια «προγράμματα» δανεισμού μικρών επιχειρήσεων κυρίως γυναικών σε χώρες του «τρίτου» κόσμου, αλλά είναι προγράμματα-βιτρίνες. Πέρα από την έλλειψη μελετών για τη βιωσιμότητα τέτοιων επιχειρήσεων, είναι εξοργιστικό να αναφέρονται ως παραδείγματα την ίδια στιγμή που στην Ινδία για παράδειγμα καταχρεωμένοι αγρότες αυτοκτονούν σε μεγάλους αριθμούς, η γη των tribals απαλλοτριώνεται χωρίς αποζημίωση, κ.ο.κ.

χαρη είπε...

ευχαριστώ Leo (καλά το λέω; (!))

τα'χω καταλάβει γι΄ αυτό το βλογ, γι' αυτό κι εγώ έρχομαι και ξανάρχομαι - ωραία παρέα είναι εδώ... (δεν παριστάνω τη σεμνή, το σιχαίνομαι κιόλας, είναι σα να πηγαίνει κανείς γυρεύοντας για κοπλιμέντα, αλλού είμαι κάπως διαβασμένη, αλλά στη φιλοσοφία τα διαβάσματά μου είναι απολύτως αντισυστηματικά, αντισυστημικά, ξέρω γω (...) - συνεπώς μαθαίνω πολλά εδωπέρα και το χαίρομαι...

χαρη είπε...

Αντώνη όπως είπαμε περιμενουμε να ξεκουραστείς, να ξεπεράσεις και το τζετ-αποτέτοιο-πώς το λένε, και να επανέλθεις :)

RDAntonis είπε...

Eντελώς στο τροχάδην --και μέχρι να φτιαχτεί-- Δήμο, ο Wright λέει ότι η προοπτική της εξαφάνισης του κράτους είναι θεωρητική φενάκη. Και έχει καλούς λόγους να το λέει βέβαια, μιας και κανένας μαρξιστής θεωρητικός δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει αυτό το σκόπελο --περιλαμβανομένου του Μπαντιού, που μιλά για απόσταση από το κράτος.

Οπότε γιατί υπάρχει η αντίφαση που επισημαίνεις; Νομίζω ότι ίσα-ίσα ο Wright θα συμφωνούσε απόλυτα με την πρόταση ότι το κράτος χρειάζεται ΚΑΙ για να προστατέψει τις συνεργατικές.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι προτάσεις του είναι ελεύθερες αντιφάσεων. Μία που εντοπίζω εγώ είναι ανάμεσα στις αρχικές διατυπώσεις για ξεπέρασμα του καπιταλισμού, στις οποίες ο καπιταλισμός περιγράφεται ως εμπόδιο που είναι απαραίτητο να υπερκεραστεί, και στις προτάσεις, που κάνουν λόγο για υβρίδια καπιταλισμού-σοσιαλισμού.

Όμως όλοι ξέρουμε ότι δεν υφίστανται τέτοια υβρίδια, γιατί κάθε μίξη καπιταλιστικών και σοσιαλιστικών στοιχείων αποτελεί στην πραγματικότητα εκδοχή του καπιταλισμού και ποτέ του σοσιαλισμού. Η ικανότητα του καπιταλισμού να απορροφά εναλλακτικές και να τις μετατρέπει σε μέσα δικής του διαιώνισης και αναπαραγωγής αγνοείται εντελώς από τον Wright.

RDAntonis είπε...

Ξέχασα την πρώτη πρόταση που ήταν ότι με μάτιαξε ο Leo :-) και δεν έχω από τις 29 σύνδεση σπίτι. Σ' αυτό αναφέρεται το "μέχρι να φτιαχτεί".

RDAntonis είπε...

Δεν κάνουμε ποτέ σκέτη ξεκούραση το καλοκαίρι. Τώρα που δεν έχω νετ κάνω ένα συνδυασμό νευρωτικών δουλειών στο σπίτι και (υποχρεωτικού) διαβάσματος :-)

Παρ' όλα αυτά, ευχαριστώ για τις ευγενικές ευχές, τα σχόλια, και την παρέα. Τα λέμε ενδελεχέστερα όταν επανασυνδεθώ κάποια στιγμή.

Nnosferatos είπε...

παρμπιπτοντως το αρθροΤΟΥ kARASTANI ''επανασταση και επνμαληψη..'' που μολις διαβασα στο περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ Τ 17που μολις κυκλοφορησε ειναι εξαιρετικό. και μπράβο και στον μεταφραστη.

rdDcom είπε...

Το έναυσμα για την αντίρρηση ήταν η εξής φράση:

«αν ίσχυε ότι μπορεί να γίνει ένα βάσιμο επιχείρημα ότι τα είδη των πραγματικών ουτοπικών προτάσεων που προωθώ παρεμποδίζουν όντως την πραγμάτωση μιας πιο ριζοσπαστικά δημοκρατικής και εξισωτικής κοινωνίας, τότε αυτή θα ήταν σημαντική αντίρρηση.»

το οποίο ήταν σε απάντηση στην ένταση του ομιλητή περί κρατισμού + ελεύθερης αγοράς. Κατά τα άλλα συμφωνώ με την απάντηση που δίνεις. Το μόνο που με ενοχλεί από την πρώτη δημοσίευση είναι ότι οι προτάσεις του έχουν Καμερόνιο «άρωμα» re:Great Society.

RDAntonis είπε...

OK Δήμο, ευχαριστώ για τη διευκρίνηση.

RDAntonis είπε...

Να σαι καλά Νοσφ, ευχαριστώ. Κυκλοφόρησε το τεύχος; Στο Κεντρί θα το βρούμε; Γιατί τελευταία φορά που τσέκαρα (στις 28) δεν είχε βγει ακόμα. Πες' μου αν είναι.