Τρίτη, 1 Ιουνίου 2010

Alain Badiou, Συνέντευξη στην Daily Haaretz (πρώτο μέρος)

27 Μάη, 2005
Μτφρ:  RD (Αντώνης)


DH: Αποτελεί αληθινό συμβάν η ίδρυση ενός σιωνιστικού κράτους; Και τι ισχύει για την παλαιστινιακή εξέγερση;

AB:  Η ίδρυση ενός σιωνιστικού κράτους είναι μια μεικτή πραγματικότητα, αρκετά πολύπλοκη. Από τη μία πλευρά, είναι ένα συμβάν που είναι κομμάτι ενός ευρύτερου συμβάνοτς, δηλαδή της ανάδυσης των μεγάλων επαναστατικών, κομμουνιστικών και σοσιαλιστικών εγχειρημάτων, της ιδέας της ίδρυσης μια εντελώς νέας κοινωνίας. Από την άλλη πλευρά είναι ένα αντι-συμβάν το οποίο είναι μέρος ενός ευρύτερου αντισυμβάντος, δηλαδή, της αποικιοκρατίας, της ωμής κατοχής από ανθρώπους προερχόμενους από την Ευρώπη νέων εκτάσεων γης όπου ζούσαν άλλοι άνθρωποι. Η δημιουργία αυτή υπήρξε ένα εξαιρετικό μείγμα επανάστασης και αντίδρασης, χειραφέτησης και καταστολής. Το πεπρωμένο του Ισραήλ θα πρέπει να είναι να ξεδιαλύνει τα συστατικά του. Το σιωνιστικό κράτος πρέπει να γίνει αυτό που υπήρξε σε αυτό δίκαιο και νέο. Πρέπει να γίνει το λιγότερο φυλετιστικό, το λιγότερο θρησκευόμενο και το λιγότερο εθνικιστικό κράτος. Πρέπει να γίνει το πιο οικουμενικό όλων. Και πρέπει να το πετύχει μέσα από μια πράξη χωρίς προηγούμενο: να δημιουργήσει μέσα του το δικό του παλιαστινιακό κομμάτι ως οργανικό μέρος του εαυτού του. Φυσικά, το να δημιουργήσει το κομμάτι αυτό, ή το να του επιτρέψει να υπάρξει, πέρα από το ίδιο, θα προϋπέθετε να αποδεχτεί το σκοτεινό κομμάτι, το αποικιακό και φυλετικό κομμάτι, των απαρχών του.

Τι έχει συμβεί στην πιστότητα στο συμβάν αυτό;

Όπως μόλις έλεγα: η διατήρηση πιστότητας στο αρχικό συμβάν μπορεί να υπάρξει μόνο μέσω της διάλυσης των συστατικών του. Γιατί το αποικιακό και το φυλετικό κομμάτι δεν εκπορεύονται από το συμβάν, αλλά από το αντισυμβάν. Το κομμάτι αυτό δεν προτείνει το οικουμενικό κενό μιας δημιουργίας, αλλά ένα αποκρουστικό "όλον" σωβινισμού και ατελείωτου πολέμου. Το Ισραήλ πρέπει να επιστρέψει στην αρχική του αποστολή: να δημιουργήσει στον κόσμο ένα κράτος βασισμένο σε αρχές, και όχι σε μια υποτιθέμενη εθνική, θρησκευτική ή φυλετική ουσία.

Και πώς εμπλέκεται η θρησκεία εδώ;

Φυσικά, αυτό το οποίο λέω εδώ για τους Ισραηλινούς αφορά εξίσου τους Παλαιστινίους. Η στενόμυαλη τρομοκρατία που διεξάγεται κάτω από τη λέξη "Άραβας" ή "Μουσουλμάνος" είναι ο συμμετρικός όρος που αντιστοιχεί στον φυλετικό μιλιταρισμό που διεξάγεται κάτω από το όνομα "Εβραίος." Επίσης, γνωρίζουμε για την ιστορική συνενοχή ανάμεσα στην Χαμάς και σε στοιχεία των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών. Αυτές οι συμμετρικές δυνάμες εργάζονται προς μια κατεύθυνση κατανομής εξουσιών, μιας μοιρασιάς περιοχών επιρροής και ύπαρξης. Ενάντια σ' αυτό, είναι απαραίτητο να να αντιμετωπιστεί το ιστορικό πεπρωμένο ανάμεσα σε ισραηλινούς και Παλαιστινίους και να επιτευχθεί τούτο ουσιαστικά στον ίδιο χώρο.

Οπότε ποια είναι η λύση σας για το μεσανατολικό;

Είναι η ύπαρξη μιας δημοκρατικής, κοσμικής Παλαιστίνης (ή οποιοδήποτε άλλο επιλεχθέν όνομα για το οποίο υπάρχει συμφωνία) όπου ονόματα όπως "Εβραίος" και " Άραβας" θα είναι ονόματα της πολλαπλότητας του ίδιου χώρου, ονόματα ειρήνης. Τούτο θα έχει τέτοια δύναμη για τη σκέψη, τέτοια πολιτική δύναμη, που οκλόκληρη η Μέση Ανατολή θα έρθει τα πάνω κάτω.

Τι καθιστά την επιταγή "συνέχισε" λιγότερο μυστικιστική από τον στοχασμό του προσώπου του Άλλου στον Λεβινάς;

Για μένα, μια επιταγή μπορεί να υπάρξει μόνο σε μια συγκεκριμένη κατάσταση. Συνεπώς δεν μπορεί ποτέ να επιστρέψει στο επίπεδο μιας γενικής κατηγορίας, όπως συμβαίνει με την ηθική του Καντ ("φέρσου με συνέπεια ως προς την οικουμενική μορφή του ηθικού νόμου"), ή όπως συμβαίνει με την ηθική του Λεβινάς ("πάρε την αποκάλυψη του προσώπου του Άλλου ως ηθικό σημείο υπέρβασης"). Η επιταγή "συνέχισε" λαμβάνει νόημα μόνο στην διαδικασία μιας ενικής αλήθειας, η οποία είναι η ίδια ένα γίγνεσθαι σε μια μοναδική κατάσταση, μέσα σ' αυτό το οποίο αποκαλώ "κόσμο." Για μένα, δεν υπάρχει στην πραγματικότητα κανένα Υποκείμενο πριν από αυτή την ενική διαδικασία. Τα πάντα, συνεπώς, είναι λογικά: είτε δεν συνεχίζεις (με τη δράση σου, την δημιουργία σου, την αγάπη σου...) και συνεπώς καταστρέφεις το Υποκείμενο μέσα σου· ή υποστηρίζεις το Υποκείμενο, δηλαδή συνεχίζεις. Τώρα χωρίς Υποκείμενο δεν προκύπτει ζήτημα ηθικής. Αν εγκαταλείψεις, εάν προδώσεις, τότε καθιστάς την ηθική ανέφικτη εκεί ακριβώς όπου υπήρχε. Όσο για την αγάπη, δεν υπάρχει τίποτε μυστικιστικό ή παράλογο σ' αυτή. Είναι η υπαρξιακή κατασκευή μιας σκέψης των Δύο· είναι η εκ του σύνεγγης και δημιουργική εμπειρία της διαφοράς. 

Τι ακριβώς είναι το ακατανόμαστο;

Το μη προσβάσιμο, ή το μη φανερό, είναι σημεία παράλυσης για την έλλογη σκέψη. Είναι το σημείο όπου η λεγόμενη "μεταφυσική" σκέψη υποχωρεί. Για μένα, το κενό βρίσκεται στην καρδιά κάθε κατάστασης. Αλλά το κενό αυτό είναι απολύτως νοητό μέσω της πιο καθαρής λογικής, δηλαδή, των μαθηματικών. Θα προσέθετα ότι ένα μεγάλο συμβάν (μια επανάσταση, μια κατακλυσμική επιστημονική ανακάλυψη, μια ξαφνική ερωτική συνάντηση) είναι αυτό ακριβώς που καθιστά το κενό στην κατάσταση εμφανές. Μια αλήθεια περικλείει τούτο το κενό. Το παρουσιάζει στην κατάσταση στην οποία τούτο το κενό είναι ως τότε μη αναπαραστάσιμο. Έτσι, με τις εργατικές επαναστάσεις, υπάρχει μια ωμή αναπαράσταση του κεντρικού κενού των αστικών κοινωνιών, το οποίο είναι ακριβώς η πολιτική ύπαρξη των εργατών. Και με ένα ερωτικό πάθος, υπάρχει το κεντρικό κενό που χωρίζει τα δύο φύλα, ή απλά το κενό που χωρίζει δύο άτομα. Η αγάπη αποκαλύπτει το κενό, το επεξεργάζεται, το ενοικεί με πράξεις, με συναισθήματα, με νέα όνειρα. Μια νέα πολιτική στην Μέση Ανατολή θα δώσει μορφή και λόγο στο τρομακτικό κενό το οποίο χωρίζει εκείνους που ανακηρύσσουν εαυτούς Εβραίους από εκείνους που ανακηρύσσουν εαυτούς Παλαιστίνιους.

Στην εισαγωγή στο Ατέρμονη Σκέψη, μια συλλογή κειμένων σας που μεταφράστηκε και παρουσιάστηκε από τους Oliver Feltham και Justin Clemens (Continuum 2003), δίνεται το παράδειγμα μιας ιστορικής κατάστασης στην Αυστραλία για το οποίο ο μεταφραστής σας γράφει: "κάθε αναπαράσταση του περιεχομένου του πολλαπλού "ιθαγενείς" που αναφέρεται στο τι σημαίνει να είσαι αυστραλιανός θα έκανε την ενότητα της κατάστασης να διαλυθεί" (σ. 26). Μπορούμε να κάνουμε μια αναλογία με την αναπαράσταση του πολλαπλού "Παλαιστίνιοι με ισραηλινά διαβατήρια" αναφορικά με το σημαίνει να είσαι ισραηλινός;

Η αναλογία είναι νόμιμη. Πιστεύω ότι πολλοί Ισραηλινοί δεν βλέπουν ότι εφεξής η ύπαρξή τους καθορίζεται από αυτή των Παλαιστινίων. Το ίδιο συμβαίνει για τους Παλαιστίνους. Εννοώ ότι η ύπαρξη ενός λαού του ισραήλ δεν μπορεί πλέον να στηριχτεί μόνο με τη λέξη "Εβραίος", αν και αυτή η λέξη παραμένει βασική. Ούτε πιστεύω ότι η ύπαρξη των Παλαιστινίων μπορεί να στηριχτεί αποκλειστικά από τη λέξη "Άραβας." Το μέλλον βρίσκεται σε μια αμοιβαία ταύτιση μέσα από ένα είδος καθορισμού το οποίο είναι με μιας εσωτερικό και εξωγενές. Αυτό το οποίο θα υπήρχε θα ήταν Ισραελοπαλαιστίνιοι. Θα ήταν μια δημιουργία, μια εντελώς νέα, παράδοξη πραγματικότητα. Η αντίθεση ανάμεσα σε "Εβραίους" και "Άραβες" είναι παλιά και δολοφονική. Πρέπει να υπάρξει μια εξαιρετική καινοτομία που να έχει οικουμενική ισχύ, που να εκπλήξει τον κόσμο ολόκληρο: ένας χώρος που θα είναι ταυτόχρονα εντελώς ισραηλιτικός και εντελώς παλαιστινιακός, στον ίδιο τόπο, στα ίδια μέρη. Δεν πιστεύω στη "λύση" ενός εδαφικού διαχωρισμού. Είναι το ίδιο ηλίθιο που θα ήταν αν ένας άντρας και μια γυναίκα μοιραζόντουσαν ένα σπίτι αλλά χώριζαν κάθε δωμάτιο με τοίχο. Ιστορικά, οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι είναι αρραβωνιασμένοι, αρραβωνιασμένοι δια του πολέμου, με πολέμους. Πιστεύω επίσης ότι η Γαλλία και η Γερμανία είναι ιστορικά παρομοίως αρραβωνιασμένες δια του πολέμου. Για αυτό επιπλέον διατυπώνω την πρόταση, στο Circonstances 2, οι δύο χώρες να ενωθούν, απλά και όμορφα. Και το ίδιο ισχύει για σας, Ισραηλινούς και Παλαιστινίους. Ο αιματηρός σας αρραβώνας είναι ακόμα πιο κοντινός από της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για καθαρό Κακό;

Εάν το καλό είναι πάντα κάτι που σχετίζεται με μια διαδικασία αλήθειας, και συνεπώς συνδέεται πάντα με μια ενική, απτή κατάσταση, τότε δεν μπορεί να υπάρξει καθαρό Κακό, διαχρονικό Κακό. Γιατί το Κακό εξαρτάται από το Καλό, και όχι αντιστρόφως. Ο ναζισμός είναι το κακό της εποχής των επαναστάσεων του εικοστού αιώνα. Δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να παίξει τον ρόλο του απόλυτου κακού, του άφατου κακού, κλπ. Για να το καταλάβεις αυτό το Κακό, είναι ζωτικό να κατανοήσεις την πολύπλοκη ιστορία των διαφορετικών πολιττικών στις οποίες άνηκε στη διάρκεια του αιώνα:  τους φασισμούς, τους κομμουνισμούς, τους φιλελευθερισμούς, κλπ. Για να το θέσω πιο καθαρά: για να καταλάβουμε την ναζιστική πολιτική ως πολιτική εξάλειψης ευρωπαίων Εβραίων, θα πρέπει επίσης να καταλάβουμε την ίδια ώρα τον σιωνισμό ως μια επαναστατική πολιτική της δημιουργίας ενός εβραϊκού κράτους κάπου εκτος Ευρώπης. Μην ξεχνάτε ότι η αρχική ιδέα του Χίτλερ ήταν ακριβώς να απελάσει τους Εβραίους εκτός Ευρώπης. Σκέφθηκε την Μαδαγασκάρη...Το Κακό πρέπει να εξάγεται από αλήθειες, ο ναζισμός από επαναστάσεις, η εξάλειψη από την ίδρυση. Αλλιώς, κατρακυλούμε στον νεφελώδη φετιχισμό του Κακού.


Εικόνα: Τόλης Τατόλας,  Άτιτλο σχέδιο. Με την άδεια του καλλιτέχνη.

6 σχόλια:

RDdemos είπε...

αντώνη,

Θεωρείς ΟΚ να βάλουμε στα blog στην παράπλευρη στήλη και αυτό τής gush-shalom?

[http://feeds.feedburner.com/Gush-shalom-english]

δες για παράδειγμα:
http://zope.gush-shalom.org/home/en/events/1275385769/

Αντωνης είπε...

Φυσικά. Μπορείς να το κάνεις ή να το ανεβάσω εγώ;

RDdemos είπε...

Δεν ξέρω αν το θεωρείς ορθό να το βάλουμε στα blog που παρακολουθούμε (είναι όλα στα ελληνικά) ή κάπου αλλού/ αρκεί όμως να φαίνονται οι νέες αναρτήσεις. Up to you, ως αρχαιότερος.

Αντωνης είπε...

Δεν πειράζει να μπει στα ελληνικά νομίζω, εφόσον μόνο εκεί φαίνονται updates.

RDdemos είπε...

ΟΚ

Επί της ουσίας:
Αυτή είναι η πάγια θέση του B.
«Δεν πιστεύω στη "λύση" ενός εδαφικού διαχωρισμού.»

RDdemos είπε...

Άσχετο δεν είναι, αλλά τι μπαγλαμά παίζει ο κύριος:

http://www.geo-mazis.gr/components/com_mtree/attachment.php?link_id=213&cf_id=36

http://www.skai.gr/news/opinions/article/144737/valame-to-luko-na-filaei-ta-nrovata-/

--- Παρεμπιπτόντως, αν έχεις RSS reader μπορείς να δεις χρονολογικά τα σχόλια μέσω του http://radicaldesire.blogspot.com/feeds/comments/default

--- Η διαδικασία για adding feeds που ακολουθείς είναι η εξής;

http://www.ehow.com/how_2050575_add-rss-feed-blogger.html

Δεν θέλω να mess up layout.