Σάββατο, 22 Μαΐου 2010

Immanuel Wallerstein, Δομικές κρίσεις (δεύτερο μέρος)

Και  εδώ τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται πολύ ενδιαφέροντα. Με bold, σημεία που αξίζει να προσεχθούν και να συζητηθούν.
RD
---


Εκτοπίζοντας την παλιά αριστερά

Η παγκόσμια επανάσταση του 1968 σηματοδότησε ένα τρίτο σημείο κάμψης —είναι όμως κάτι που συνέβει μόνο μια φορά στην ιστορία του σύγχρονου παγκόσμιου συστήματος: την παρακμή των παραδοσιακών αντι-συστημικών κινημάτων, της λεγόμενης Παλιάς Αριστεράς. Προϊόν ουσιαστικά των κομμουνιστικών, σοσιαλδημοκρατικών και των εθνικο-απελευθερωτικών κινημάτων, η Παλιά Αριστερά αναδύθηκε αργά και κοπιαστικά σε όλο το εύρος του παγκόσμιου συστήματος, κυρίως κατά τη διάρκεια του τελευταίου τρίτου του 19ου αιώνα και του πρώτου μισού του 20ου· έχνοντας ανέλθει από μια θέση πολιτικής περιθωριακότητας και αδυναμίας στα 1870, ας πούμε, σε πολιτική κεντρικότητα και ισχύ γύρω στο 1950. Τα κινήματα αυτά έφτασαν στην κορύφωση των δυνάμεων κινητοποιήσής τους στην περίοδο μεταξύ του 1945 και του 1968 —ακριβώς τη στιγμή τόσο της εξαιρετικής διεύρυνσης της φάσης Α Kondratieff και της κορύφωσης της αμερικανικής ηγεμονίας. Δεν νομίζω ότι αυτό ήταν τυχαίο, αν και ίσως να μοιάζει κόντρα στην κοινή λογική. Η παγκόσμια οικονομική άνθιση οδήγησε τους επιχειρηματίες να πιστέψουν ότι οι παραχωρήσεις στις υλικές απαιτήσεις των εργατών θα τους κόστιζαν λιγότερο από ό,τι οι διακοπές στην παραγωγική διαδικασία. Με το πέρασμα του χρόνου, αυτό σήμαινε ότι το κόστος της παραγωγής ανέβαινε, κάτι που απετέλεσε ένα από τους παράγοντες για το τέλος των οιωνεί μονοπολίων στις πρωταρχικές βιομηχανίες. Αλλά οι περισσότεροι επιχειρηματίες παίρνουν αποφάσεις που μεγιστοποιούν το βραχυπρόθεσμο κέρδος —στα επόμενα τρία χρόνια, ας πούμε— και αφήνουν το μέλλον στους θεούς.

Παράλληλοι προβληματισμοί επηρέασαν τις πολιτικές της ηγεμονικής δύναμης. Το να διατηρηθεί σχετική σταθερότητα στο παγκόσμιο σύστημα ήταν ουσιώδης στόχος, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε να ζυγίσουν το κόστος της δραστηριότητας καταστολής έναντι του κόστους παραχωρήσεων στις απαιτήσεις εθνικο-απελευθερωτικών κινημάτων. Η Ουάσινγκτον άρχισε να προτιμά μια ελεγχόμενη “απο-αποικιοποίηση”, η οποία είχε ως συνέπεια την έλευση αυτών των κινημάτων στην εξουσία. Έτσι, ως τα μέσα του 1960, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι τα κινήματα της Παλιάς Αριστεράς είχαν επιτύχει τον ιστορικό τους στόχο για κρατική εξουσία σχεδόν παντού —τουλάχιστον στα χαρτιά. Τα κομμουνιστικά κόμματα κυβερνούσαν το ένα τρίτο του κόσμου, τα σοσιαλδημοκρατικά ήταν στην εξουσία, ή στην εξουσία εναλλάξ στο περισσότερο από το δεύτερο τρίτο: ήταν ο πανευρωπαϊκός κόσμος. Επιπρόσθετα, η κύρια πολιτική των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων —το κράτος πρόνοιας— ήταν αποδεκτή και είχε υιοθετηθεί και από τους συντηρητικούς αντιπάλους. Τα εθνικο-απελευθερωτικά κινήματα είχαν κατακτήσει την εξουσία στο μεγαλύτερο κομμάτι του πρώην αποικιοκρατούμενου κόσμου, όπως είχαν κάνει και τα λαϊκιστικά κινήματα στην Νότιο Αμερική. Πολλοί αναλυτές και ακτιβιστές σήμερα θα κριτίκαραν την αποδοτικότητα αυτών των κινημάτων, αλλά αυτό θα σήμαινε ότι ξεχνούν τον φόβο που γέμιζε τα πιο πλούσια και πιο συντηρητικά στρώματα του κόσμου απέναντι σε ό,τι τους έμοιαζε για ένα κύμα καταστροφικού εξισωτισμού, εξοπλισμένου με κρατική εξουσία.

Η παγκόσμια επανάσταση του 1968 τα άλλαξε όλα. Τρία θέματα κυριάρχησαν στις πολλαπλές της εξεγέρσεις: το πρώτο ήταν ότι η ηγεμονική εξουσία των ΗΠΑ είχε απλωθεί πέραν του σημείου αντοχής της και ήταν ευάλωτη—στο Βιετνάμ η επίθεση Τετ εκλήφθηκε ως το κύκνειο άσμα των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι επαναστάτες επετέθηκαν επίσης κατά του ρόλου της Σοβιετικής Ένωσης, την οποία έβλεπαν ως συνένοχο και συμμέτοχο στην ηγεμονία των ΗΠΑ —συναίσθημα το οποίο αυξανόταν παντού, τουλάχιστον από το 1956. Το δεύτερο θέμα ήταν ότι τα κινήματα της Παλιάς Αριστεράς είχαν αποτύχει να εκπληρώσουν τις ιστορικές τους υποσχέσεις. Και οι τρεις εκδοχές τους είχαν βασιστεί στην λεγόμενη στρατηγική δύο σταδίων—πρώτα κατάκτησε την κρατική εξουσία, μετά άλλαξε τον κόσμο. Οι ακτιβιστές έλεγαν ουσιαστικά: “Πήρατε την κρατική εξουσία αλλά δεν αλλάξατε τον κόσμο. Αν θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο, χρειαζόμαστε κανούργια κινήματα και νέες στρατηγικές.” Η κινεζική Πολιτισμική Επανάσταση εκλήφθη από πολλούς ως μοντέλο αυτής της δυνατότητας. Το τρίτο θέμα ήταν ότι η Παλιά Αριστερά είχε αγνοήσει τους ξεχασμένους —αυτούς που καταπιέζονται εξαιτίας της φυλής τους, του φύλου τους, της εθνικότητάς τους, ή της σεξουαλικότητάς τους. Οι ακτιβιστές επέμεναν ότι οι απαιτήσεις για ίση μεταχείριση δεν μπορούσαν να περιμένουν άλλο —αποτελούσαν κομμάτια του επείγοντος παρόντος. Με  πολλούς τρόπους, το κίνημα Black Power στις ΗΠΑ ήταν το κλασικό παράδειγμα.

Η παγκόσμια επανάσταση του 1968 ήταν εξίσου τεράστια πολιτική επιτυχία και τεράστια πολιτική αποτυχία. Αναδύθηκε σαν φοίνικας, φεγγοβόλησε σε όλο τον πλανήτη, αλλά ως τα μέσα του 1970 έμοιαζε να έχει σβήσει σχεδόν παντού. Τι είχε πετύχει τούτη η ανεξέλεγκτη πυρκαγιά; Ο κεντρώος φιλελευθερισμός είχε εκπαραθυρωθεί ως κυρίαρχη ιδεολογία του παγκόσμιου συστήματος, και είχε καταλήξει ως απλώς μια εναλλακτική ανάμεσα σε άλλες· τα κινήματα της Παλιάς Αριστεράς καταστράφηκαν ως μέσα κινητοποίησης για οποιoδήποτε είδος ουσιώδους αλλαγής. Αλλά το θριαμβευτικό ύφος του 1968 αποδείχθηκε επιφανειακό και μη βιώσιμο. Η παγκόσμια δεξιά απελευθερώθηκε εξίσου από κάθε δεσμό με τον κεντρώο φιλελευθερισμό. Εκμεταλλεύθηκε την παγκόσμια οικονομική στασιμότητα και την κατάρρευση της Παλιάς Αριστεράς για να εξαπολύσει μια αντεπίθεση, αυτή της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Πρωταρχικοί της στόχοι ήταν να ανατραπούν όλα τα κέρδη των χαμηλότερων στρωμάτων κατά τη διάρκεια της A φάσης Kondratieff: να μειωθεί το κόστος της παραγωγής, να καταστραφεί το κράτος πρόνοιας και να επιβραδυνθεί η παρακμή της αμερικανικής ισχύος. Η προέλασή του έμοιαζε να φτάνει σε κορύφωση το 1989, καθώς το τέλος του σοβιετικού ελέγχου πάνω στους αναταλικοευρωπαϊκούς δορυφόρους του και η διάλυση της ίδιας της ΕΣΣΔ οδήγησε σε ένα νέο θριαμβευτισμό της δεξιάς. 


Εικόνα: friendlyfirecollective.org

12 σχόλια:

Greek Rider είπε...

Αντώνη καλησπέρα. Έχω την εντύπωση ότι ο Βάλλερστάιν θεωρεί την πτώση της ΕΣΣΔ ως την αρχή της κατάρρευσης του καπιταλισμού, η άλλη όψη του οποίου θεωρούσε ότι ήταν ο υπαρκτός σοσιαλισμός.

Δεν ξέρω αν όντως ισχύει ή όχι κάτι τέτοιο από πολιτική άποψη, ίσως όμως ισχύει και από ψυχολογική άποψη, καθώς μετά την εξαφάνιση του αντιπάλου η καπιταλιστική επιθετικότητα - μέσω π.χ. των χρηματοοικονομικών παραγώγων- επιτάχυνε τις κανιββαλιστικές του διαθέσεις συντομεύοντας τον ιστορικό του χρόνο.

Μια δεύτερη παρατήρηση έχει να κάνει με κάτι που έχεις σε μπόλτ:

"Αλλά οι περισσότεροι επιχειρηματίες παίρνουν αποφάσεις που μεγιστοποιούν το βραχυπρόθεσμο κέρδος —στα επόμενα τρία χρόνια, ας πούμε— και αφήνουν το μέλλον στους θεούς. "

Σήμερα οι αποφάσεις στις μεγάλες πολυεθνικές έχουν 3μηνιαίο ορίζοντα και το πολύ 2ετη στόχευση-στρατηγική. Αυτό νομίζω ότι όντως ισχύει και είναι ένα τρελό χαρακτηριστικό του καπιταλισμού.

Τα στελέχη καλούνται να πάρουν βραχυπρόθεσμες αποφάσεις που μεγιστοποιούν την αξία των μετόχων, αυτός είναι ο στόχος τους.

Αν μεταθέτουν-αποκρύπτουν στο πιο μεσοπρόθεσμο μέλλον (ακόμη και τόσο σύντομα όσο 6 χρόνια) κάτι ιδιαίτερα αρνητικό είναι κάτι που όλοι θεωρούν φυσιολογικό. Αυτό είναι από τα χειρότερα χαρακτηριστικά του καπιταλισμού σε σχέση με την κοινωνία.

Το ότι επί τόσες μέρες τρέχει πετρέλαιο από γεώτρηση της BP στον κόλπο του Μεξικού μπορεί να οφείλεται στο πολύ απλό ότι κατά τα προηγούμενα χρόνια οι στόχοι των περιφερειακών διευθύνσεων της BP μπορεί να ήταν τόσο απαιτητικοί που αν κάποιος διευθυντής περιοχής έκανε εισήγηση για τόσο δαπανηρές επιδιορθώσεις να μην έπιανε τους στόχους του και έτσι να έχανε για πάντα τη σκάλα της ιεραρχίας.

Και με αυτό το σκεπτικό όσοι πέρασαν από το πόστο αυτό να ευχόταν απλά να μην συμβεί πάνω τους! Τα ίδια ισχύουν και για χημικές βιομηχανίες με επικίνδυνα χημικά δυστυχήματα.

Στα θέματα αυτά είναι πολύ διαφωτιστικό το βιβλίο των εκδόσεων Καστανιώτη: "Ηθικοί Λαβύρινθοι" του Τζακάλ (διευθυντής σειράς Χ.Τσούκας) ο οποίος εστιάζει στα οργανωσιακά χαρακτηριστικά και την εμετική κουλτούρα των μεγάλων επιχειρήσεων.α

Αντωνης είπε...

@GR: Δεν βλέπω από που προκύπτει η συνάρτηση που κάνεις με ΕΣΣΔ από το κείμενο. Αυτό που λέει το κείμενο είναι ότι κομμάτι της ακτιβιστικής αριστεράς του 68 έκανε αυτή τη σύνδεση, ο Wallerstein όμως, κατά τη γνώμη σωστά, συνδέει τη δράση αυτής της ακτιβιστικής αριστεράς με την αποδόμηση της δομής της παλιάς αριστεράς και την απελευθέρωση της δεξιάς από ένα παλιότερου τύπου φιλελευθερισμό που αποδεχόταν την ανα΄γκη του κράτους πρόνοιας (σύγκλιση αντιεξουσιασμού-νεοφιλευθερισμού, συνεπώς).

Ενδιαφέρουσες οι παρατηρήσεις πάνω στο short-term planning των επιχειρήσεων. Ο λόγος που το boldαρισα εγώ έχει να κάνει με το γεγονός ότι θεωρώ ότι κανείς φορέας του διεθνούς κεφαλαίου δεν νιώθει ότι χρειάζεται να νοιάζεται για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές του τι μέλλει γενέσθαι και ότι, συνεπώς, η στρατηγική τους πρέπει να αντιμετωπιστεί ως τακτική χωρίς κανένα μακροπρόθεσμο όραμα άλλο από την εκμετάλλευση άμεσων δεδομένων και συνθηκών για συσσώρευση (περλιμαβανομένης, βέβαια, της δυνητικά καταστροφικής συνέχειας της αισχροκέρδειας σε βάρος των κρατικών οικονομιών). Αυτός που επιφορτίζεται με την ανάγκη να σκεφτεί μακροπρόθεσμα είναι η αριστερά. Πρόκειται για μια ασυμμετρία με τις δικές της πολιτικές και ιδεολογικές συνέπειες.

imwrong είπε...

χονδρικά δηλαδή ο θείος Μανώλης μας λέει ότι τα κινήματα του '68 απέσπασαν από τις επόμενες γενιές τη δυνατότητα να βάζουν την παραδοσιακή επαναστατική προοπτική ως αίτημα.

Δεν έχει κι άδικο. Ειδικά αν δεις το βαθμό ενσωμάτωσης των μελών αυτών των κινημάτων σε κάθε χώρα.

Αντωνης είπε...

@imwrong: youareright. ;-)

Αλλά δεν αποδίδει πρόθεση σ' αυτό. Η ανάλυσή του μου φαίνεται κλασική χρήση της "Πανουργίας του Λόγου". Άλλα θέλανε τον Μάη (ριζοσπαστικοποίηση της αριστεράς), και άλλα πετύχανε (ριζοσπαστικοποίηση της δεξιάς, κατάρρευση της δύναμης της κομμουνιστικής και σοσιαλδημοκρατικής αριστεράς).

Όπως και να χει, νομίζω ότι έχει αυτό που λέμε compelling argument, το οποίο αξίζει συζήτησης και το οποίο διαφέρει από το συντηρητικό "backlash thesis" (ο Μάης το παράκανε, και προκάλεσε αντίδραση). Η εμφάνιση του νεοφιλελευθερισμού στην δική του ερμηνεία δεν ήταν απλώς αντίδραση στον Μάη, αλλά αντίδραση στην δραστική συρρίκνωση του περιθωρίου κέρδους που είχε φέρει το κράτος πρόνοιας. Απλώς, ο νεοφιλελευθερισμός εκμεταλλεύτηκε την κρίση νομιμοποίησης της παραδοσιακής αριστεράς που είχε επιφέρει ο Μάης, αλλά και την κατάρρευση του παραδοσιακού φιλελευθερισμού.

celin είπε...

O gr εμπνευστηκε τη φραση "ΥΠΑΡΚΤΟΣ (ΝΕΟ)ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ"
Επι παγκοσμιας κυριαρχιας υπαρκτου νεοφιλελευθερισμου λοιπον,ποιοι ειναι οι ενδεδειγμενοι τροποι αντιδρασης?πως μπορουμε να αντισταθουμε σε αυτη τη νεοφιλελευθερη λαιλαπα?

Αντωνη λες οτι το 68 ηταν μια τεραστια επιτυχια κ αποτυχια μαζι,ετσι?κ εγω αυτο νομιζω.Αν χρειαζομαστε λοιπον κατι σημερα,δεν ειναι μια επαναληψη του,
πρεπει να δημιουργησουμε κατι καινουριο,διχως να μιμηθουμε τιποτα απο το ενδοξο[κ λιγοτερο ενδοξο]παρελθον.

Μπορει η αντισταση να φερει καρπους αν γινει μονο σε μια χωρα,πχ εδω?
οχι,δεν ειναι αρκετο σε συνθηκες παγκοσμιοποιημενης οικονομιας.
Απο την αλλη ομως,δε πρεπει απο καπου να ξεκινησει?Γιατι,αν περιμενουμε να ωριμασουν οι συνθηκες παγκοσμιως,
θα μετατραπουμε σε Εστραγκον που περιμενει εναν Γκοντο,
θα θυμησουμε εκεινον που κατα τον Πεσσοα
"περιμενει για παντα να του ανοιξουν μπροστα απο ενα τοιχο,διχως πορτα"
Κ μιας που βομβαρδιζω με τσιτατα,αν οχι τωρα,ποτε?
Η απαντηση σε αυτο ειναι ΤΩΡΑ.

Το ξερω οτι ολα αυτα ειναι κοινοτοπιες που ουσιαστικα δε κομιζουν τιποτα καινουριο η ουσιαστικο.Αλλα νομιζω πως πρεπει να ξεκινησουμε απο τα απλα κ εν συνεχεια να φτασουμε στα συνθετα.
Κ τα απλα ειναι,
η προσπαθεια για ριζοσπαστικοποιηση οσο δυνατον περισσοτερων ανθρωπων.Η συνεχης καταδειξη απο τον καθενα μας στο μετρο των προσωπικων του δυνατοτητων οτι στο πλαισιο του υπαρκτου νεοφιλελευθερισμου,οι μαζες ολοενα θα υποφερουν.
Κ αυτο πρεπει να οδηγησει σε ενα μονο συμπερασμα,οτι δε μπορουνε μικρες ομαδες να αντισταθουνε απο μονες τους.Χρειαζεται πιστη,ενοτητα,κοινη γραμμη.
Αν θελουμε να γινει η ανατροπη,πρεπει να ειναι συντεταγμενη,οργανωμενη,πειθαρχημενη στον ενα κ μοναδικο σκοπο.

Ολοι τα βαζουν με τα κομματα της Αριστερας,κ εγω εχω πολλα ραμματα για τη γουνα τους.
Αλλα αν δεν ειναι αυτα ο φορεας της αντιδρασης κ της αλλαγης,τοτε,τι μπορει να ειναι?
Οι μικρες αυτοοργανωμενες κοινοτητες των 50-100-1000 ατομων?

Εκει που θελω να καταληξω ειναι στην ενιαια Αριστερα.Πασοκιζοντες κ ρεφορμιστες,δεν εχουν θεση,δεν υπαρχουν περιθωρια για διαλογο με το Καθεστως ουτε για στηριξεις οποιωνδηποτε Καθεστωτικων προτασεων τυπου ψηφου στον Παπουλια[οπως πχ προτεινε ο Κουβελης]
Διαλογος με το Καθεστως σημαινει συμβιβασμος,συμβιβασμος σημαινει αδιεξοδο κ αδιεξοδο σημαινει εμμεση στηριξη στο Καθεστως.
Φαυλος κυκλος

Αντωνης είπε...

@celin: Δεν το λέω βέβαια, ο Wallerstein το λέει, αλλά συμφωνώ.

Αντίσταση τώρα, αλλά ετοιμαστείτε για μια περιοδικότητα που κρατάει ΠΟΛΥ. Όχι αντίσταση τώρα και αν δεν κάτσει να επιτευχθούν άμεσα αποτελέσματα τα παρατάμε. Θα δεις και στην συνέχεια ότι η μεταβατική εποχή που μόλις άνοιξε θα διαρκέσει πολλά χρόνια. Και φυσικά και οι συγκρούσεις που θα επιφέρει.

Είπαμε, πίσω στη λάσπη της ιστορίας. Ζούμε το νέο interregnum.

celin είπε...

Aντωνη,συμφωνω.Κ νομιζω οτι η πλειοψηφια εχει παρει χαμπαρι τι παιζεται.
Η μη αντιδραση ακομα δεν οφειλεται δηλαδη στο οτι δεν εχει συνειδητοποιησε ακομα που το παει το Καθεστως.
Η μη αντιδραση θεωρω οτι οφειλεται στο οτι η πλειοψηφια πιστευει οτι καθε αντιδραση ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΜΑΤΑΙΗ Κ ΟΤΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΕΙ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΟΥΣ.

Δεν υπαρχει δηλαδη ελπιδα στις καρδιες των πολλων.Συντομα η Αναγκη μπορει να φερει την Ελπιδα,
αυτος δηλαδη που τα χανει ολα,δεν εχει να χασει τιποτα,επομενως θα αντισταθει

Αντωνης είπε...

Στην καλύτερη, φίλε celin, η διάλυση του κοινωνικού συμβολαίου, θα πονέσει ΠΟΛΥ. Ακόμα ο κόσμος στην Ελλάδα δεν έχει νιώσει τι σημαίνει αυτό. Το κατανοεί θεωρητικά, το βλέπει να έρχεται, αλλά το βάθος του δεν το έχει νιώσει ακόμα. Παίρνει χρόνο αυτό.

Τα πράγματα θα φτάσουν σε πολύ άσχημο σημείο. Και έξοδος δεν θα προκύψει έτσι απλά και δια μαγείας. Δεν υπάρχει exit plan. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό αυτό.

celin είπε...

Aκριβως ετσι εχουν τα πραγματα

Greek Rider είπε...

Η αναφορά που έκανα στην ΕΣΣΔ έχει να κάνει με την αντίληψή του Βαλλερστάιν ότι ο κομμουνισμός που είδαμε κυνήγησε την ανάπτυξη πρώτα και μετά -σε δεύτερο πλάνο-την ισότητα, αποτέλεσε έτσι την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος (το κυνήγι της με κάθε μέσο απεριόριστης ανάπτυξης έστω λόγω διεθνούς ανταγωνισμού).

Το ίδιο έκανε και ο καπιταλισμός που λίγα χρόνια μετά το 1989 εκτροχιάστηκε και ο ίδιος. Έμεινε και αυτός από καύσιμα παρά τις προσδοκίες περι του αντιθέτου.

Γι' αυτό νομίζω ότι το δομικό στοιχείο του προβλήματος, που εκφράζεται με διαφορετικές όψεις κάτω από διαφορετικά οικονομικά συστήματα, είναι το ίδιο: η φαντασίωση της απεριόριστης οικονομικής ανάπτυξης η οποία εκφράζεται επι του πρακτέου σήμερα με την άμεση εμμονή στο βραχυπρόθεσμο κέρδος που ανέφερες.

Ανώνυμος είπε...

demos

@GR
«επιτάχυνε τις κανιβαλικές του διαθέσεις»
Θυμήθηκα και τα Dead Peasants ασφαλιστήρια ζωής (για να μην ξεχνάμε και το «δικαίωμα» στην ζωή ως «αυταξία»).

@αντώνη
επιφυλάσσομαι μέχρι να ολοκληρωθεί. Η πρόσβαση στο άρθρο δεν είναι ακόμα ελεύθερη.
Το μόνο που θα πω ότι το άρθρο μάλλον treads on dangerous ground.
[Tο «αναδύθηκε σαν φοίνικας, φεγγοβόλησε σε όλο τον πλανήτη...» δεν δηλώνει αμηχανία;
«τα κινήματα της Παλιάς Αριστεράς [υποθέτω και στις πρώην αποικίες] είχαν αποτύχει να εκπληρώσουν τις ιστορικές τους υποσχέσεις» (οι σφαγές στην Ινδονησία το 65; Μπαγκλαντές· λες και τα αντιαποικιακά κινήματα είχαν carte blanche να εφαρμόσουν ό,τι πρόγραμμα ήθελαν· και γιατί να θεωρήσω τη «σοσιαλιστική» δυναστεία Νεχρού «Αριστερά»;)
«αλλά ως τα μέσα του 1970 έμοιαζε να έχει σβήσει σχεδόν παντού» δεν έσβησε από μόνη της, τόσοι «διανοητές» τής «κεντροαριστεράς» συνέβαλαν σ’αυτό (να αναφέρω τον Χάμπερμας [νομίζω η Ν.Φρέιζερ είχε πει αναφορικά με τα βιβλία του ότι είναι σαν να διαβάζεις το Κεφάλαιο γραμμένο από τον Φρίντμαν {παρεμπιπτόντως τα ανανεωτικά εξαπτέρυγα φαίνεται να ανακοίνωσαν ότι αναζητούν νέες πηγές επανάστασης στον Βέμπερ}]; τους νέους φιλοσόφους/ το συρφετό των πολιτισμικών σπουδών που μια εικοσαετία, λες και η διαφήμιση δεν ήταν αρκετή, ήθελαν να κάνουν «επανάσταση» μέσω της κατανάλωσης (ξεχάσαμε τόσο γρήγορα ότι το καταναλωτικό υποκείμενο είχε ανακηρυχθεί σε υποκείμενο τής επανάστασης και της ανατροπής;)]

--- Για το προετοιμαζόμενο «πραξικόπημα» (σύμφωνα με την Ουμανιτέ) στη Γαλλία (με τις ευλογίες τού (σοσιαλιστή) rectoris provinciae graecae , δες μετάφραση http://www.humaniteinenglish.com/
spip.php?article1538

Αντωνης είπε...

@demos: Δεν νομίζω ότι λέει κάτι ουσιαστικά διαφορετικό εδώ ο Wallerstein από ότι λέει ο Badiou στο κείμενο για τους Γάλλους αποστάτες του 68, κοιτώντας όμως την ευρύτερη, πλανητική εικόνα του 68 (κάτι που ο Badiou δεν κάνει για τον απλό λόγο ότι δεν την γνωρίζει αρκετά καλά). Για τα παγκόσμια sixties, να συστήσω Chris Connery, "The World Sixties", που μπορείς να βρεις στο Γράμμα, τομ. 13 και στον τόμο The Worlding Project.


Φυσικά ο Μάης δεν έσβησε μόνος του και δεν νομίζω ότι το κείμενο προσπαθεί να συγκαλύψει τον ρόλο των διανοητών της κεντροαριστεράς, ούτε όμως και αυτόν μεγάλης μερίδας της μετανοημένης, πρώην "μαοϊκής" αριστεράς (βλ. Badiou αναλυτικότερα).

Ούτε εγώ θα χαρακτήριζα τη δυναστεία Νεχρού αριστερή (!), αλλά ο Wallerstein κάνει λόγω και για σοσιαλδημοκρατία και για εθνικο-απελευθερωτικά κινήματα, και όχι μόνο για κομμουνιστικά. Το αν ο διαχωρισμός αυτός ή αν η αντιδιαστολή των τριών ρευμάτων με τον κεντρώο φιλελευθερισμό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα είναι κάτι που έχει ιστορικό ενδιαφέρον. Το κείμενο είναι πολύ μικρό για να μπει σε λεπτομέρειες.