Τετάρτη, 21 Απριλίου 2010

Κριτικός λόγος και εξαχρείωση: Μια απάντηση στην βιβλιοκριτική του Φώτη Τερζάκη (τρίτο μέρος: Μαθαίνοντας απ' το Internet)

Περνάμε ευθύς αμέσως συνεπώς στο ψαχνό της τρίτης παραγράφου:

Ο Αλαίν Μπαντιού, γεννημένος το 1937 στη Ραμπάτ του Μαρόκου, ξεκίνησε τη θεωρητική του σταδιοδρομία ως μαθηματικός. Ο προσηλυτισμός του στον μαρξισμό έγινε υπό την επιρροή τού Λουί Αλτουσέρ, επιτονισμένη με ισχυρές, και ισόβιες, όπως φαίνεται, μαοϊκές συμπάθειες. Δεν είναι του παρόντος να σχολιάσουμε την πολιτική σημασία τού εγχειρήματος του Αλτουσέρ (ό,τι ο Καστοριάδης στη ριζοσπαστική του νιότη αποκαλούσε πνευματωδώς «νέο-πρώην-νέο-σταλινισμό»)· εν πάση περιπτώσει, ένα βιβλίο του γραμμένο εκείνη την εποχή (1970), που έτυχε να μεταφραστεί στα ελληνικά, η Διαλεκτική επιστημολογία (Καστανιώτης, 1972), είναι βιβλίο αρκετά σοβαρό και συγκροτημένο επιχειρηματολογικά, που πραγματεύεται κάτι συγκεκριμένο: τη διείσδυση της αστικής ιδεολογίας στα μαθηματικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται στις κοινωνιομετρικές αναλύσεις - και σε αξιοσημείωτη απόκλιση, πρέπει να προσθέσουμε, από τον ίδιο τον Αλτουσέρ, ο οποίος αντιδιέστελλε δογματικά την «επιστήμη» προς την «ιδεολογία»... Το σαράκι τού μεγάλου στοχαστή φαίνεται ότι ξύπνησε στην ψυχή του Μπαντιού γύρω στα μέσα της δεκαετίας του '80, ύστερα από την καταβύθιση του τελευταίου θορυβώδους θεωρητικού ρεύματος που πρυτάνευσε στην παρισινή σκηνή έως τη δεκαετία του '70 και ορισμένοι συνόψισαν υπό την αμφίλογη έννοια του «μεταμοντέρνου», οπότε άρχισε να καταστρώνει και το πιο φιλόδοξο έργο του: Είναι και συμβάν (1988). Η σκέψη του έκτοτε περιστρέφεται γύρω από ανάπτυξη της έννοιας του συμβάντος (evenement), που αυτός όσο και οι οπαδοί του θεωρούν την πιο προσωπική φιλοσοφική του συμβολή. Το «συμβάν» διαστέλλεται προς το Είναι, όπως το «γίγνεσθαι» διαστέλλεται προς το Είναι στον Χέγκελ, ο «χρόνος» διαστέλλεται προς το Είναι στον Χάιντεγκερ και το «μηδέν» διαστέλλεται προς το Είναι στον Σαρτρ: μέσα από τη ρητορική τού τίτλου, εμφανώς, ο Μπαντιού διεκδικεί μια ισότιμη θέση στη χορεία των παραπάνω στοχαστών. Τι περισσότερο έχει όμως να πει με την κατασκευή του;

Τώρα, το ότι ο Badiou γεννήθηκε το 1937 στο Μαρόκο είναι όντως αναμφισβήτητο. Το ότι "ξεκίνησε την θεωρητική του δραστηριότητα ως μαθηματικός" όμως --και ότι συνεπώς, μετά την γνωριμία του με τον Althusser "είδε φως και μπήκε" στη φιλοσοφία-- είναι μάλλον ελέγξιμο. Εικάζω ότι ο Φώτης Τερζάκης άντλησε την πρωτοφανή αυτή πληροφορία από το site του European Graduate School, όπου διδάσκει ο Badiou, και όπου αναφέρεται αυτολεξί: "Trained as a mathematician, Alain Badiou is one of the most original French philosophers today." Με το δεύτερο μισό της πρότασης ο Τερζάκης προφανώς δεν συμφωνεί, και δεν έχει καμμία υποχρέωση να συμφωνεί εφόσον έχει λόγους. Το πρώτο όμως το υιοθετεί. Χάθηκε μια επίσκεψη στην wikipedia όπου αναφέρεται ρητώς ότι ο Badiou είναι απόφοιτος της σχολής της φιλοσοφίας στην ENS; Είναι όμως η υπόθεση του τι σπούδασε ο Badiou αναγώγιμη σε EGS vs wikipedia; Ας δούμε τι λέει ο ίδιος ο Badiou σε ένα κειμενάκι με τίτλο "Η φιλοσοφία ως βιογραφία", αν και βέβαια ως τσαρλατάνος που είναι μπορεί να λέει και ψέμματα:

Ο Νίτσε έγραφε ότι η φιλοσοφία είναι πάντοτε βιογραφία του φιλοσόφου. ... Ο πατέρας μου ήταν απόφοιτος της École Normale Superieure στα μαθηματικά· η μητέρα μου ήταν απόφοιτος της École Normale Superieure στη λογοτεχνία. Και εγώ είμαι απόφοιτος της École Normale Superieure και πτυχιούχος, ποιου πράγματος, της φιλοσοφίας, δηλαδή του μόνου τρόπου να αναλάβεις την διπλή καταγωγή και να κυκλοφορήσεις ελεύθερα ανάμεσα στην μαθηματική πατρότητα και τη λογοτεχνική μητρότητα.

Η πρώτη μου, στοιχειώδης απορία είναι η εξής: ποιος γράφει εξειδικευμένη κριτική στο έργο κάποιου χωρίς να γνωρίζει τα στοιχειώδη για αυτόν; Αν ένας φοιτητής μαθήματος φιλοσοφίας μπέρδευε το "trained as a mathematician" (απ΄τον πατέρα του και τον κύκλο του βέβαια)  αρκετά ώστε να βγάλει τον Badiou μαθηματικό που μεταπήδησε στη φιλοσοφία, και αν είχε τόσο κακές ερευνητικές συνήθειες ώστε να αρκεστεί σ' αυτό για να εξάγει συμπεράσματα επί της ουσίας, θα έπαιρνε καλό βαθμό; Και αν κάποιος φοιτητής αγνοούσε τόσο βαθιά το θέμα του ώστε να γράψει ότι ο Badiou προσηλυτίστηκε στον μαρξισμό από τον Althusser, με τον οποίο η σχέση του αρχίζει το 1967, ενώ ήταν ιδρυτικό μέλος του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSU) που ιδρύθηκε το 1960, και ενώ από 19 ετών τουλάχιστον υπήρξε ενεργός στο αντιαποικιοκρατικό κίνημα για την Αλγερία, θα θεωρούνταν ότι έκανε το απαραίτητο και στοιχειώδες διάβασμα για μια έστω εισαγωγική βιογραφία του συγγραφέα με τον οποίο διάλεξε να ασχοληθεί; Διότι και αυτές οι πληροφορίες δεν απαιτούν υπομονετική συλλογή βιογραφικών θραυσμάτων από το ίδιο το έργο του Badiou (που είναι πολύ ευθύ και αναλυτικό σε ό,τι αφορά το πολιτικό παρελθόν του)· μια ματιά στο διαδίκτυο και ο μαθητής θα είχε περάσει τον πρώτο και τον πιο εύκολο σκόπελο με μια κάποια σχετική επιτυχία.

Πώς πάνε τα πράγματα για την εργασία πρωτοετούς μας μετά από αυτό το πρόωρο ναυάγιο;  Όχι και τόσο καλά. Η διαλεκτική επιστημολογία (γαλλικό πρωτότυπο La Concept de modèle) είναι το πρώτο δημοσιευμένο βιβλίο του Badiou (γράφτηκε το 1969), και όχι "ένα από τα βιβλία του", ενώ εντύπωση προκαλεί η θετική του υποδοχή ("αρκετά σοβαρό και συγκροτημένο επιχειρηματολογικά"), τη στιγμή που είναι, μαζί με το Le Nombre et les nombres και το Είναι και συμβάν, το πιο μαθηματικο-κεντρικό βιβλίο του --και η μαθηματικοποίηση της ορολογίας και της μεθόδου είναι από τα πράγματα που εξοργίζουν τον Τερζάκη στην δύσμοιρη έκδοση Πατάκη. Πώς γίνεται να προκρίνεται ως σοβαρό και έγκυρο ένα βιβλίο που πραγματεύεται την υλιστική επιστημολογία στα μαθηματικά το 1969 και ως κωμικός μονόλογος ελληνικού κινηματογράφου ένα βιβλίο που χτίζει πάνω στην ίδια ακριβώς βάση για να θεμελιώσει μια διαφορετική θεώρηση της οντολογίας; Είναι ένα θέμα στο οποίο θα επιστρέψω αργότερα, όταν και επιστρέφει ο ίδιος ο Τερζάκης σ' αυτό.

Συνεχίζουμε λοιπόν, μετά από βαθιά, μελαγχολική ανάσα: "Το σαράκι τού μεγάλου στοχαστή φαίνεται ότι ξύπνησε στην ψυχή του Μπαντιού γύρω στα μέσα της δεκαετίας του '80". Με βάση το εξόχως παραπλανητικό αφήγημα που έχει χτιστεί ως τώρα, ο Badiou λοιπόν είναι ένας μαθηματικός που ασχολούνταν με τα μαθηματικούλια του και ξαφνικά, μια ωραία πρωϊα γύρω στο 1984-85, του τη βάρεσε να τη δει φιλόσοφος. Μάλιστα. Και το Théorie de la contradiction του 1975 τι ήτανε; Το De l' ideologie (1976); Το Le Noyau rationnel de la dialectique hégélienne (1977); Το La situation actuelle sur le front de la philosophie (1977);

Εν ολίγοις, η δουλειά που προηγήθηκε του πρώτου από τα τρία "μεγάλα" έργα του Badiou, του Théorie du sujet (1982), τι ήταν; Εργασίες άσχετες με την φιλοσοφία; Πώς είναι δυνατόν να παραχαράζει κάποιος την δεδομένη, δημοσιευμένη δουλειά κάποιου άλλου και να παραπληροφορεί με τόσο ανεύθυνο τρόπο όχι για την ποιότητα αυτής της δουλειάς, αλλά για το γεγονός καν ότι υπάρχει; Πώς γίνεται να αποκρύπτει το γεγονός ότι αυτή η δουλειά συνιστά μια φυσιολογική, έντονα παραγωγική πορεία για έναν άνθρωπο που συνδύασε από πολύ νωρίς την εκπαίδευση στη φιλοσοφία, τον πολιτικό ακτιβισμό και το ενημερωμένο ενδιαφέρον για τα μαθηματικά, έχοντας καταγωγή από πατέρα επίσης μαθηματικό και πολιτικό ακτιβιστή της αριστεράς, έχοντας αναπτύξει το αντιαποικιοκρατικό αίσθημα μέσα από την βιωμένη εμπειρία του Μαρόκο, έχοντας, μέσα στο οικογενειακό του περιβάλλον, τα αξιοζήλευτα εκείνα πολλαπλά ερεθίσματα που κάποιοι έχουν την τύχη στη ζωή τους να έχουν; Και επειδή εμείς δεν είχαμε αυτή την τύχη, θα τον κόψουμε και θα τον ράψουμε στα μέτρα μας για να αισθανθούμε και ανώτεροι; Πριν την "κατάστρωση" του Είναι και συμβάν του 1988, την οποία ο Τερζάκης παρουσιάζει ως κάτι σε στυλ επεισοδίου κρίσης ταυτότητας, ο Badiou είχε ήδη γράψει 4 βιβλία, είχε συνυπογράψει 3, και είχε επιμεληθεί 1. Είχε δηλαδή ήδη καταθέσει για το θέμα της φιλοσοφίας, της πολιτικής θεωρίας και των μαθηματικών έναν επαρκέστατο αριθμό έργων. Δεν είναι ντροπή να εξαλείφεται με το έτσι θέλω αυτή η στοιχειώδης αναγνώριση ότι δεν πρόκειται για ημίτρελο μαθηματικό ή διάττοντα αστέρα; Και από βήμα το οποίο διαβάζει και εμπιστεύεται τόσος κόσμος;

Τέλος, είναι γεγονός ότι ο τίτλος του Είναι και συμβάν παραπέμπει ευθέως στο Είναι και χρόνος του Heidegger. Αλλά είναι και κάτι που ο ίδιος ο Badiou δεν έκρυψε ποτέ ότι αντικατοπτρίζει τη φιλοδοξία του για το συγκεκριμένο έργο: "Σύντομα θα συμπληρωθούν είκοσι χρόνια αφότου δημοσίευσα το βιβλίο αυτό στη Γαλλία. Τον καιρό εκείνο είχα αρκετή επίγνωση ότι είχα γράψει ένα 'σπουδαίο' βιβλίο φιλοσοφίας. Ένιωσα ότι πράγματι πέτυχα αυτό το οποίο προσπάθησα να κατορθώσω. Όχι χωρίς περιφάνεια, σκέφτηκα ότι έγραψα το όνομά μου στην ιστορία της φιλοσοφίας" (Being and event xi). Μακριά από ψευδο-ταπεινοφροσύνες, ο Badiou δηλώνει ο ίδιος ότι η φιλοδοξία που βλέπει ο Τερζάκης ήταν μέρος του εγχειρήματος. Δεν το δήλωσε για το βιβλίο το οποίο ο ίδιος ο Τερζάκης εγκρίνει, ούτε για κάποιο από όσα το ακολούθησαν στην δεκαετία του 1970. Ναι, το θεωρεί εξίσου σημαντικό με το Είναι και χρόνος, βιβλίο που επίσης έτυχε υποδοχής από πολλούς ως ένα από τα πιο ακατάληπτα που γράφτηκαν ποτέ και ως έργο τσαρλατάνου και απατεώνα. Αυτό το γνωρίζει καλά όχι μόνο ο Τερζάκης αλλά και ο Badiou. Το ζήτημα είναι αν η υψηλή αυτοεκτίμηση του Badiou για το συγκεκριμένο βιβλίο έχει βάση.

Το άλλο ζήτημα είναι ότι το "γίγνεσθαι" δεν "διαστέλλεται προς το Είναι" στον Χέγκελ αλλά σε όλη την ελληνική φιλοσοφία που προηγήθηκε αιώνες του Γερμανού. Η αντιδιαστολή αυτή αποτελεί βασική διάσταση της φιλοσοφικής οντολογίας και κυριαρχεί, για παράδειγμα, στην πρόσληψη του Πλάτωνα, τουλάχιστον εξ όσων γνωρίζει ένας απλός φιλόλογος όπως εγώ. Η ενασχόληση με το Είναι είναι βασικά απλώς η αρχαιότερη ενασχόληση στην δυτική φιλοσοφία, και το ότι ο Badiou ξεκινά το Είναι και συμβάν αναστοχαζόμενος το Είναι και τα Όντα, το Ένα και τα πολλά, είναι ένας βασικός τρόπος με τον οποίο δηλώνει έμπρακτα το ότι είναι φιλόσοφος, αυτό δηλαδή που του αρνείται ότι είναι ο Τερζάκης. Το να ασχολείται κανείς εκτεταμένα με τα θεμελιώδη προβλήματα της φιλοσοφικής μεταφυσικής δεν τον καθιστά βέβαια από μόνο του ούτε πρωτότυπο ούτε άθλιο αντιγραφέα --όχι περισσότερο από ό,τι κατέστησε τον Χέγκελ το γεγονός ότι τον απασχόλησαν θέματα που απασχολούσαν και τον μακαρίτη τον Παρμενίδη.  Απλά, συνήθως, τον καθιστά κάτι που προσομοιάζει με φιλόσοφο. 

10 σχόλια:

Godel είπε...

Επιτέλους βρέθηκε κάποιος να απαντήσει στον πνευματικό ελιτισμό μιας αντιεξουσιαστικής ψυχολογίας που
πιστεύει ότι καινοτομεί την στιγμή που δεν λέει τίποτα. Η σκέψη του Τερζάκη είναι σεβαστή, ο προσανατολισμός της παραμένει αδιευκρίνιστος και σίγουρα η κριτική ικανότητα της σκέψης αυτής δεν έχει συνείδηση των περιορισμών που την χαρακτήρίζουν.

Αυτά όχι γιατί έκανε κριτική στο Μπαντιού αλλά γιατί προσπαθεί να παρουσιάσει ως κριτική τον σχολιασμό του. Και επειδή δεν γνωρίζει σχολιάζει.

Από την άλλη μεριά αυτή είναι η μοίρα του έργου εν ζωή σημαντικών στοχαστών στην Ελλάδα. Από το πόσα και ποιά βιβλία και πότε θα εκδοθούν και απο ποιούς και με ποιά παρουσίαση , στην Ελλάδα διαμορφώνονται μόδες και αντι-μόδες, μία πνευματική φαρσοκωμωδία δίχως τέλος. Μήπως ο Μπαντιού είναι ο πρώτος; Με το έργο του Αλτουσέρ ξέρει κανείς τι έγινε; Μεταδόθηκε σαν αντι-σταλινικός την εποχή της ανανεωτικής αναζήτησης των αριστερών ευρωκομμουνιστών, έγινε must για πάσης φύσεως αντιεξουσιαστικές αναμείξεις θεωριών και αναζητήσεων.
Η συνολική εκτίμηση ενός έργου σκέψης απαιτεί την συνολική έκδοση και επιμέλεια σε μια γλώσσα, μέσα στο πλαίσιο της εποχής της, δίνοντας το δικαιώμα στον καθένα να ασκήσει κριτική γνωρίζοντας σφαιρικά το αντικείμενο που αποτελεί η σκέψη καθενός στοχαστή..πόσο μάλλον αυτή η σκέψη να έχει να κάνει με την Αριστερά, τον Ριζοσπαστισμό, τις ιδέες της χειραφέτησης..εκεί αν χρειάζεται σφαιρικότητα.

Αντωνης είπε...

Δυστυχώς μια τέτοιου είδους και ύφους βιβλιοκριτική, φίλε Godel, συνδράμει τα μάλα στο να μην πραγματοποιηθεί ποτέ αυτή η συλλογική έκδοση την οποία και εσύ, όπως και εγώ βρίσκω στοιχειώδη για να διεξαχθεί σοβαρή συζήτηση πάνω σε ένα σώμα δουλειάς.

Όταν γράφεις "τζάμπα το χαρτί και το μελάνι", πχ, έχεις, από ένα ιδιαίτερα ορατό βήμα, προτείνει την πλήρη αγνόηση του έργου ως ανάξιου λόγου. Ειλικρινά, αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που ώθησε σε μια τέτοιου ύφους προσέγγιση. Θα μπορούσε να γραφτεί κάτι χλιαρό, εάν δεν ενθουσιαζόταν κάποιος με την πρώτη--πράγμα που είναι ΟΚ, ρε αδερφέ. Γιατί τέτοια σφοδρότητα και μένος;

Disdaimona είπε...

Ο godel συνόψισε μέσα σε μια πρόταση το μέχρι τώρα έργο του Τερζάκη : "Η σκέψη του Τερζάκη είναι σεβαστή, ο προσανατολισμός της παραμένει αδιευκρίνιστος και σίγουρα η κριτική ικανότητα της σκέψης αυτής δεν έχει συνείδηση των περιορισμών που την χαρακτήρίζουν".

Αυτό ακριβώς συμβαίνει! Άλλο να είσαι φιλόσοφος και άλλο να είσαι ένας γκουρού της φιλοσοφίας.Γιατί ακόμα κι αν είσαι χρήσιμος ως γκουρού για κάποιους που ψάχνονται γενικώς και αορίστως αλλά πάντα αντι-εξουσιαστικώς, σίγουρα δεν είσαι σε θέση πια -εφόσον καταδέχεσαι να κυκλοφορήσεις ένα άρθρο βασικά λασπολογώντας για ένα φιλοσοφικό έργο-να θεωρηθείς έμπιστος ως προς την υπεράσπιση ακόμα κι αυτών που υπερασπίζεσαι.

αυτό.ο godel νομίζω μας έδωσε τη σύνοψη του θέματος!

Αντωνης είπε...

Αγαπητή Δεισδαιμόνα, θα διαφωνήσω. Γνώσεις περιορισμένες έχουμε όλοι, για το ένα ή για το άλλο πράγμα. Και όπως εξήγησα εισαγωγικά, ούτε εγώ είμαι φιλόσοφος, και μάλιστα έχω δικαιώμα να επικαλούμαι την φιλοσοφία λιγότερο, τυπικά, από ό,τι ο Τερζάκης. Και ούτε ήταν ποτέ στόχος μου να πω σ' αυτό το ιστολόγιο "άμα δεν ξέρετε από φιλοσοφία, μη μιλάτε." Το αντίθετο, στόχος μου ήταν πάντα το μοίρασμα και ο εκδημοκρατισμός της γνώσης, κάτι στο οποίο πιστεύω σε βαθμό που με φέρνει σε κόντρα ακόμα και με τον Μπαντιού (μια και πιστεύω ότι υποτιμά το αντιδραστικά αντιδημοκρατικό στοιχείο στον Πλάτωνα).

Όμως εδώ το θέμα δεν είναι η φιλοσοφική γνώση κόντρα στην φιλοσοφική άγνοια. Δεν απαιτούνται φιλοσοφικές γνώσεις για να κατανοήσεις ότι το να υβρίζεις κάποιον ή να τον κοροϊδεύεις δεν συνιστά πράξη που δείχνει κριτικό ήθος και αξιοπρέπεια. Δεν απαιτούνται φιλοσοφικές γνώσεις για να μην παραχαράζεις το βιογραφικό των σπουδών και της εργογραφικής πορείας κάποιον, παρουσιάζοντάς τον λίγο πολύ ως άσχετο. Τιμιότητα απαιτείται, καλή θέληση, στοιχειώδης υπευθυνότητα απέναντι στο καθήκον του δημόσιου λόγου. Εάν επρόκειτο απλώς περί δυσκολίας κατανόησης δεν θα θύμωνα. Δεν είναι ούτε αμάρτημα ούτε ντροπή να πεις, "σε ό,τι αφορά τα Χ ή Ψ στοιχεία του έργου του τάδε δεν έχω τις γνώσεις για να επεισέλθω και για αυτό το λόγο θα τα αποσιωπήσω." ΤΟΣΟ δύσκολο είναι αυτό; ΤΟΣΟ αφόρητο ως προοπτική; Πρέπει, σώνει και καλά, να βαφτιζόμαστε εξπέρ επί παντός για να μας θαυμάζει το πόπολο ("μπράβο ρε, του τα χωσε του καραγκιόζη ο γάτος") με κάθε κόστος απέναντι στην ακρίβεια και την αξιοπιστία μας;

Αν με ενδιαφέρει κάτι, αν τρώω τον χρόνο μου για να γράψω αυτή την μακροσκελή απάντηση, δεν είναι το να βάλω τον Τερζάκη στη θέση του, ούτε για να γίνω σουλτάνος στη θέση του σουλτάνου. Ούτε επιθυμώ να έχω τον ρόλο πολιτσμάνου για το "who is who" εν Ελλάδι. Σκοπός μας εδώ, όσων συμμετέχουν ενεργά και διαδραστικά και με όρους αμοιβαίας αποδοχής της ισότητας, είναι να συνδράμουμε για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια πιο υγιή (λιγότερο εγωκεντρική και εγωπαθή, λιγότερο ναρκισιστική, λιγότερο ανεξέλεγκτη, περισσότερο ενημερωμένη, περισσότερο υπεύθυνη απέναντι στην ακρίβεια, περισσότερο ουσιώδη) δημόσια σφαίρα. Γράφουν εδώ άνθρωποι αξιολογότατοι (Godel, demos, Δημήτρης, για να αναφέρω τρεις), που προσφέρουν τον κάματό τους δωρεάν από αγάπη για αυτό που κάνουν, χωρίς να διεκδικούν ούτε δάφνες ούτε δόξες. Υπάρχουν εδώ ψήγματα έμπρακτου πνευματικού κομμουνισμού, δείγματα του τι σημαίνει γνώση πέρα από την μίζερη ανταγωνιστικότητα του μικροαστισμού. Αυτό μου αρέσει, το αγαπάω, και θέλω να το θρέψω. Θέλω ο όποιος Τερζάκης να το δει να ριζώνει και να κατανοήσει ότι οι μέρες των γκουρού τελειώνουν, ότι δεν έχει ανάγκη η κοινωνία πλέον γκουρού. Έχει ανάγκη συμμετόχους, συντρόφους, συνομιλητές που δεν μπαίνουν στο χώρο για να αποκομίσουν συμβολικό πρεστίζ ως μελλοντικοί καθοδηγητές κάνοντας θόρυβο εναντίον άλλων. Που έχουν το θάρρος να υπερασπιστούν κάποιες αρχές με παραγωγική εργασία και δεν αρκούνται στην ευκολία του να κράζουν ως δυσαρεστημένοι και βαριεστημένοι καταναλωτές. Αυτό έχει ανάγκη η κοινωνία. Απ' τα άλλα έχει μπουχτίσει σε βαθμό αηδίας.

Αντωνης είπε...

Και κάτι ακόμα: Έχουμε μια κοινωνία όπου οι αντιεξουσιαστές έχουν συνηθίσει να λειτουργούν ανενόχλητοι ως πατεράδες/πατριάρχες, όπου η νεολαία έχει μάθει να τρέμει να δοκιμάσει τον εαυτό της σε οτιδήποτε, μην τυχόν και πέσει επάνω της ο αλύπητος πέλεκυς του συμβολικού πατρικού υπερεγώ.

Έχουμε μια κοινωνία όπου η αριστερά των δεκαετιών 50-70 έχει στρογγυλοκαθήσει στον ρόλο του symbolic father που τρώει τα παιδιά του. Έχουμε μια κοινωνία παραλυμένη απ' τον φόβο του λάθους, με μηδενικά κουράγια για τον πειραματισμό και διερεύνηση, με συντετριμμένη την αίσθηση της χαράς της ελευθερίας και της δημιουργικότητας που δίνει η αυτοπειθαρχία, το δικαίωμα να καθορίζεις εσύ, ελεύθερα, τα όρια στα οποία κινείσαι.

Έχουμε μια κοινωνία όπου το πρώτο πράγμα που μαθαίνεις ως νέος είναι να σκέφτεσαι ως γέρος, να περιμένεις να πεθάνουν οι γέροι για να πάρεις τη θέση τους ως ένας άλλος γέρος που θα φυλάει τα δικά του προνόμια πνιγμένος στην μνησικακία και την απογοήτευση για τα χαμένα νιάτα. Έχουμε κατά συνέπεια μια κοινωνία στην οποία η άρνηση της εκ των άνωθεν πειθαρχίας μπορεί να βρει έκφραση κυρίως ως τσογλανισμός και αυθάδεια, και σπανίως ως άφοβη, χωρίς εχθρότητα και μίσος ανάληψη κριτικής ευθύνης απέναντι σε οποιονδήποτε, ως θάρρος να διεκδικήσουμε το δικαίωμα στον δικό μας λόγο και την δική μας πράξη.

Δεν είναι καιρός να γυρίσουμε σελίδα; Δεν είναι καιρός να ζήσουμε τον δικό μας Μάη σ' αυτή τη χώρα; Τη δική μας --τρόμος, τρόμος--Πολιτισμική Επανάσταση;

Disdaimona είπε...

Αντωνη, δεν είπα πως ο Τερζάκης δεν ξέρει φιλοσοφία. Κατακρίβειαν διερωτούμαι πια και ποιός ξέρει ή ποιος μπορεί να πει πως ξέρει.Ή πόσο ανόητο είναι να πει πως ξέρει.Περί αυτής της ανοησίας λοιπόν πρόκειται.Νομίζω ζούμε σε μια εποχή που οι φιλοσοφοκές έννοιες έχουν "ρευστοποιηθεί" και είναι εις γνωσην μας!
Επίσης διευκρίνησα πως ο Τερζάκης είναι ενας εργάτης της φιλοσοφίας και δεν χρησιμοποιησα αυτό τον όρο τυχαία.

Απο εκεί και πέρα,υπάρχουν και κάποιες αρχές.
Πρώτη αρχή, να αναγνωρίζεις την εποχή σου. Και εφόσον είσαι "φιλόσοφος" να αναγνωρίζεις την κρίση στη δική σου ερευνητική περιοχή.Και να εργαστείς προς διερεύνηνση της περιοχής που κρίνεται και τελει υπό κρίσην.Νάσαι δηλαδή και εραστής όχι μόνο εργάτης άρα να εργάζεσαι με προσοχή και όχι με κομπορρημοσύνη!
Δεύτερο, να σέβεσαι αυτό επαγγέλεσαι,πόσο μάλλον όταν ήδη είσαι γνωστός και καταξιωμένος άρα,δεν παίζεις πια μόνο με τις έννοιες μιας "κλειστής" επιστήμης αλλά παίρνεις στο λαιμό σου και κόσμο.
Τρίτο, να μην χρησιμοποιείς ως φιλόσοφος απαξιωτικές συμπεριφορές για άλλους φιλοσόφους και για την ίδια τη φιλοσοφία στην τελική.
Τέταρτο,να είσαι τίμιος και ναι να κάνεις επίθεση όπως εσύ νομίζεις χωρίς όμως να παίρνεις σβάρνα κεφάλια κατά το δοκούν.Αν θέλεις να γράψεις π.χ μια κριτική μελετη για τον Νίτσε κάντο,αλλά με επίγνωση τουλάχιστον ποιού το κεφαλι θα πάρεις.
Πέμπτο,δεν συζητάμε για τις νέες τιμές στην αγορά ακινήτων και πέσαμε έξω και δεν πειράζει!
Ξέρουμε όλοι πολύ καλά πως η αριστερά περνά ίσως και αισίως από θεμελιακού τύπου πια δονήσεις και αυτό μας καθιστά διπλά υπεύθυνους να μην "φτύνουμε" από λάθος τα μούτρα μας.

Ο Τερζάκης είναι ένας μελετητής ο οποίος με κράτησε μεν "μέσα" για να τελείωσω το βιβλίο του αλλά δυστυχώς δεν με έπεισε, τι να κάνουμε.

Οπωσδήποτε η δική μου θέση όπως έχει καταγραφεί εδώ, δεν αφορούσε καθόλου το αίτημα να παραστήσουμε τους φιλοσόφους αλλά το ακριβώς αντίθετο.Να σταματήσουμε να τους παριστάνουμε!Και δεν εννοώ βεβαίως μόνο τον Τερζάκη.Eννοώ να έχουμε επίγνωση ότι πια τα διπλώματα μας είτε στο τοίχο τα βάλουμε είτε στο συρτάρι δεν αποτελουν την όποιαδήποτε εγγύηση ότι κρατάμε τη γνωση και τη ζωή απ΄τα μαλλιά!
Αυτή είναι η μόνη ειλικρινής παραδοχή.Αλλιώς θα κινδυνεύουμε συνέχεια να διαβάζουμε δηλώσεις του τύπου "αν δεν διάβαζα το άρθρο σου,θα τον πίστευα" που σημαίνει Αντώνη πάρα πολύ απλά ότι ακόμα κι ο Τερζάκης οφείλει να αντιλαμβάνεται τη σκόνη που αφήνει πίσω του.

Αντωνης είπε...

"Απο εκεί και πέρα,υπάρχουν και κάποιες αρχές.
Πρώτη αρχή, να αναγνωρίζεις την εποχή σου. Και εφόσον είσαι "φιλόσοφος" να αναγνωρίζεις την κρίση στη δική σου ερευνητική περιοχή.Και να εργαστείς προς διερεύνηνση της περιοχής που κρίνεται και τελει υπό κρίσην.Νάσαι δηλαδή και εραστής όχι μόνο εργάτης άρα να εργάζεσαι με προσοχή και όχι με κομπορρημοσύνη!
Δεύτερο, να σέβεσαι αυτό επαγγέλεσαι,πόσο μάλλον όταν ήδη είσαι γνωστός και καταξιωμένος άρα,δεν παίζεις πια μόνο με τις έννοιες μιας "κλειστής" επιστήμης αλλά παίρνεις στο λαιμό σου και κόσμο.
Τρίτο, να μην χρησιμοποιείς ως φιλόσοφος απαξιωτικές συμπεριφορές για άλλους φιλοσόφους και για την ίδια τη φιλοσοφία στην τελική.
Τέταρτο,να είσαι τίμιος και ναι να κάνεις επίθεση όπως εσύ νομίζεις χωρίς όμως να παίρνεις σβάρνα κεφάλια κατά το δοκούν.Αν θέλεις να γράψεις π.χ μια κριτική μελετη για τον Νίτσε κάντο,αλλά με επίγνωση τουλάχιστον ποιού το κεφαλι θα πάρεις.
Πέμπτο,δεν συζητάμε για τις νέες τιμές στην αγορά ακινήτων και πέσαμε έξω και δεν πειράζει!
Ξέρουμε όλοι πολύ καλά πως η αριστερά περνά ίσως και αισίως από θεμελιακού τύπου πια δονήσεις και αυτό μας καθιστά διπλά υπεύθυνους να μην "φτύνουμε" από λάθος τα μούτρα μας."

Πώς θα μπορούσα να διαφωνήσω μ' αυτό; Αυτό θα ήθελα να το τοιχοκολλήσω ηλεκτρονικά ως "σαβουάρ βιβρ" για τους επισκέπτες εδώ. Σ' ευχαριστώ που το έγραψες. Με καλύπτει απόλυτα.

Disdaimona είπε...

Επίσης δεν νομίζω ότι κατάλαβα σε τι ακριβώς διαφωνείς μαζί μου.
Εκτός από τη λέξη "διαφωνία" δεν εντόπισα κάτι στην απάντηση σου που εγώ τουλάχιστον να διαφωνώ ή κάτι που να εξάγεται ως αντιθεση σε κάτι που είπα.
εκτός αν το "διαφωνώ" διαμορφώθηκε από μια "εντύπωση" από άυτά που είπα.ή δεν ξέρω από μια γενικότερη εντύπωση;ελπίζω πως όχι.

Αντωνης είπε...

Νόμιζα ότι ήταν ξεκάθαρο από την αρχική απάντησή μου. Διαφωνώ με το ότι το πρόβλημα εδώ είναι απλώς ότι "Άλλο να είσαι φιλόσοφος και άλλο να είσαι ένας γκουρού της φιλοσοφίας". Το πρόβλημα, είπα, είναι κατ' αρχάς πρόβλημα νοοτροπίας και όχι πρόβλημα γνώσεων, που όπως είπα, είναι περιορισμένες για όλους μας. Όπως εξήγησα, ο Τερζάκης θα μπορούσε κάλλιστα να αφήσει σκοπιές του έργου του Badiou για τις οποίες δεν γνωρίζει αρκετά χωρίς να παραμορφώσει την αλήθεια για πράγματα που ένας 15 χρονος με 10 λεπτά στο google μπορεί να γνωρίζει. Δεν έχει, εξήγησα, αυτό να κάνει με το αν ο Τερζάκης είναι φιλόσοφος ή κάποιος που χρησιμοποιεί φιλοσοφικές ιδέες στο έργο του, αλλά με στοιχειώδη επαγγελματική δεοντολογία.

Ελπίζω τώρα να έγινα κατανοητός.

Disdaimona είπε...

αυτό εδώ ήταν "εσωτερικό παιχνίδι" του διαδικτύου.γιατί εγώ έγραψα συνεχόμενες τις δύο απαντήσεις και μετά είδα ενδιάμεσα τη δική σου απάντηση.
οπότε,εννοείται πως δεν χρειαζόταν αλλη διευκρίνηση.