Τετάρτη, 28 Απριλίου 2010

Κήρυξη πτώχευσης τώρα! (Και γιατί)

Μετά το μιξ τοξικής μνησικακίας και απέραντης μπαρουφολογίας διαφόρων opinion makers του τελευταίου τριημέρου, διάβασα με μεγάλη ανακούφιση το λιτό, συγκρατημένα ρεαλιστικό κείμενο του καθηγητή οικονομικής θεωρίας Γιάννη Βαρουφάκη. Όχι γιατί έχει καλά νέα να πει: καλά νέα για την ελληνική οικονομία και το άμεσο μέλλον της δεν υπάρχουν.[1] Αλλά γιατί δεν αναλώνεται στην καλλιέργεια εντυπώσεων και τον αισχρό πολιτικαντισμό του κάθε νεοφιλελεύθερου λακέ, του οποίου η βασική προσέγγιση εξαντλείται, για να ανατρέξω σε μια παλαιότερη ανάρτηση, στον όψιμο και εκδικητικό για τις μάζες ηθικισμό. Αρχική δημοσίευση στο protagon.gr:

Το πρώτο τανγκό στην Ευρωζώνη;
του Γιάννη Βαρουφάκη

Κάποιες φορές ο κόμπος φτάνει τόσο κοντά στο χτένι που απαιτεί καθαρές κουβέντες: Η "πτώχευση" του ελληνικού δημοσίου, έτσι όπως βαίνουν τα πράγματα, είναι επιθυμητή επειδή είναι αναπόφευκτη. Δεν πρέπει να μας φοβίζει η προοπτική της άμεσης "πτώχευσης". Όχι επειδή είναι ανώδυνη αλλά επειδή είναι πολύ καλύτερη από μια "πτώχευση" σε δύο χρόνια. Κατ' αρχήν, ένα κράτος ποτέ δεν πτωχεύει όπως πτωχεύει μία επιχείρηση που κλείνει και χάνεται δια παντός στην ιστορική λήθη.

Ένα κράτος, όσο έχει μη ρευστοποιούμενους πολίτες, δεν μπορεί να πτωχεύσει πραγματικά. Απλά, κηρύσσει στάση πληρωμών και έτσι αρχίζει μια διαπραγμάτευση με τους δανειστές του. Κι όταν χρωστά 300 δις ευρώ, η διαπραγματευτική του ισχύς δεν είναι αμελητέα.

Προφανώς το κόστος μιας στάσης πληρωμών είναι τεράστιο και μάλιστα δύσκολο να προβλεφτεί. Για να μην παρεξηγηθώ, αν δηλώνω ότι πρόκειται για "επιθυμητή" εξέλιξη το κάνω όχι επειδή μας υπόσχεται καλύτερες μέρες αλλά ακριβώς επειδή είναι αναπόφευκτη και συνεπώς θα μας φέρει ενώπιον χειρότερων ημερών αν συμβεί στο μέλλον. Να το πω πιο απλά: Από το να κηρυχθεί στάση πληρωμών σε δύο χρόνια, όταν το δημόσιο θα χρωστά πάνω από 400 δις, καλύτερα να γίνει σήμερα που το χρέος είναι 300 δις. Από τη στιγμή που στην περίπτωση "πτώχευσης" η ακολουθούσα διαπραγμάτευση συνήθως καταλήγει στην αποπληρωμή του 80% του χρέους, προτιμότερο είναι να επιστρέψουμε το 80% των 300 δις παρά το 80% των 400 δις και βάλε.

Γιατί όμως ισχυρίζομαι ότι ή "πτώχευση" είναι αναπόφευκτη; Για τον απλούστατο λόγο ότι δεν βγαίνουν τα νούμερα: Για να αποφύγουμε την στάση πληρωμών τα επόμενα πέντε χρόνια πρέπει να πληρώσουμε σε τόκους το ένα από αυτά τα πέντε ΑΕΠ! Και αυτό εφόσον οι επίσημες προβλέψεις για το ΑΕΠ βγουν, ανέλπιστα, ακριβείς. Όμως ήδη γνωρίζουμε ότι η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 20%, η οικοδομική δραστηριότητα ακόμα περισσότερο, η πραγματική ανεργία επιδίδεται σε πρωταθλητισμό και, γενικά, η πίτα μειώνεται πολύ πιο γοργά απ' ότι υπολογίζει τόσο η κυβέρνηση όσο και η ΕΕ. Σε μια τέτοια κατάσταση βαθειάς ύφεσης, αν καταφέρει η κυβέρνηση να μετατρέψει ένα πρωτογενές έλλειμμα του 7% σε πρωτογενές πλεόνασμα του 6% θα αποτελεί πρωτόγνωρο θαύμα στην παγκόσμια οικονομική ιστορία (με πιθανή εξαίρεση την Τζαμάϊκα της δεκαετίας του 1970, τότε που οι περικοπές στις κρατικές δαπάνες οδήγησαν σε πλήρη κοινωνική κατάρρευση).

Και το πακέτο στήριξης του ΔΝΤ-ΕΖ (Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου - Ευρωζώνης) δεν θα βοηθήσει; Όχι μόνο δεν θα βοηθήσει αλλά κινδυνεύει να αποβεί καταστροφικότερο από την άμεση πτώχευση. Κατ' αρχήν, το ΔΝΤ θα εξαντλήσει τις δυνατότητές του μέσα σε μερικούς μήνες, καθώς το Ταμείο δεν μπορεί να μας δανείσει πάνω από 15 δις σε μια χρονιά που μέχρι τα τέλη της χρειαζόμαστε μόνο για αποπληρωμές 20 δις. Μετά τι;

Αν συζητάμε σήμερα περί ΔΝΤ ο λόγος είναι ότι οι άνθρωποί του ήρθαν έτοιμοι, με συγκεκριμένα ποσά, συμβόλαια και επιτόκια. Αντίθετα, η ΕΖ ακόμα συν-σκέπτεται για το αν, για τον ποσόν, για το επιτόκιο. Και δεδομένου ότι ούτε οι ίδιοι οι Γερμανοί δεν γνωρίζουν τι και αν θέλουν να μας προσφέρουν ως αρωγή, το μεγάλο μέρος του πακέτου (30 δις) ακόμα υπάρχει μόνο στην συλλογική μας φαντασία. Αν μάλιστα οι εταίροι μας επιμείνουν στο επιτόκιο του 5%, καλύτερα να κατεβάσουμε τα ρολά σήμερα.

Το ΔΝΤ δεν με φοβίζει καθώς, υπό τον Στρος-Καν, τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να εξιλεωθεί για τα πρότερα εγκλήματά του στην Αφρική, στην Λ. Αμερική και στην Ν.Α. Ασία. Αυτό που με φοβίζει είναι ότι η ΕΖ παίζει στην περίπτωσή μας τον ρόλο που έπαιξε το ΔΝΤ στην Αργεντινή την περίοδο 1998-2002. Πράγματι, η ΕΖ επέλεξε να εμπλέξει το ΔΝΤ μόνο και μόνο για να μοιραστεί με αυτόν τον "στιγματισμένο" οργανισμό την ενοχή.

Ας δούμε λοιπόν τον ρόλο του ΔΝΤ πριν μια δεκαετία στην κρίση της Αργεντινής ώστε να αναδειχθεί ο λόγος που φοβάμαι ότι, σήμερα, αντίστοιχο ρόλο παίζει η ΕΖ στην περίπτωση της Ελλάδας: Εκείνη την εποχή η Αργεντινή πέρασε μια κρίση που κυριολεκτικά κατέστρεψε ολόκληρη την μεσαία τάξη, έφερε την απόλυτη φτώχεια στις λαϊκές τάξεις και συγκλόνισε την χώρα με τρόπο που ακόμα δεν έχει ξεπεραστεί. Πως ξεκίνησε αυτή η εξέλιξη;

Να θυμίσω ότι στην δεκαετία του 1980 η Αργεντινή, με σκοπό να υπερβεί το δυσάρεστο προηγούμενο του πληθωριστικού της παρελθόντος, "έδεσε" το νόμισμά της με το Αμερικανικό δολάριο επιβάλλοντας την ισοτιμία ένα-πέσος-προς-ένα δολάριο. Η φαεινή αυτή ιδέα δεν ήρθε ουρανοκατέβατη στην Αργεντινή: της την πρότειναν οι "τεχνοκράτες" του ΔΝΤ.

Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός συγκρατήθηκε, τα επιτόκια έπεσαν και η χώρα άρχισε να αναπτύσσεται με 4% ετησίως, από το 1998 τα προϊόντα της Αργεντινής έδειχναν σημάδια μειωμένης ανταγωνιστικότητας απέναντι στα εισαγόμενα λόγω της σταθερής ισοτιμίας μεταξύ πέσος και δολαρίου (σας θυμίζει κάτι αυτή η ιστορία;). Όταν το εμπορικό ισοζύγιο μπήκε βαθειά στο κόκκινο και η εγχώρια οικονομία σε ύφεση, οι πλουσιότεροι Αργεντινοί και οι ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην χώρα φοβήθηκαν ότι η σταθερή ισοτιμία κινδυνεύει.

Άρχισαν λοιπόν να μετατρέπουν τα χρήματά τους σε δολάρια (με την σταθερή ισοτιμία ένα προς ένα) εξαφανίζοντας λίγο-λίγο τα αποθέματα δολαρίων του κράτους. Τότε, το ΔΝΤ, αντί να παραδεχτεί το σφάλμα του, προσέφερε το ένα δάνειο μετά το άλλο στην κυβέρνηση της Αργεντινής με σκοπό να προστατευτεί η ισοτιμία δολαρίου-πέσος. Την περίοδο 1998-2002 η Αργεντινή δανείστηκε το αστρονομικό ποσό των 50 δις δολαρίων για να διατηρήσει την ισοτιμία αυτή.

Το 2002, και αφού όλοι οι "έχοντες" είχαν χρησιμοποιήσει την ευκαιρία που τους έδινε η συγκεκριμένη ισοτιμία (που κρατιόταν εν ζωή με τα δάνεια του ΔΝΤ) για να εξάγουν τον πλούτο τους από την Αργεντινή (μετρητά και έσοδα από πωλήσεις ακινήτων) στην Νέα Υόρκη ή το Λονδίνο, η ισοτιμία κατέρρευσε. Σύντομα ένα δολάριο αντιστοιχούσε σε 4 πέσος, η ανεργία εκσφενδονίστηκε στα ουράνια και μεσοαστές κυρίες έβγαζαν τα έπιπλά τους στα πεζοδρόμια όπου τα προσέφεραν για μια πλαστική σακούλα λαχανικών. Όσο για το τεράστιο χρέος προς το ΔΝΤ, το κληρονόμησαν εκείνοι που δεν είχαν χρήματα να βγάλουν στο εξωτερικό όσο τα δολάρια του ΔΝΤ εισέρρεαν στα ταμεία του κράτους.

Από το 2005 η Αργεντινή άρχισε να ανακάμπτει επωφελούμενη από την ραγδαία υποτίμηση του πέσος και, κυρίως, από την διογκούμενη ζήτηση των αγροτικών της προϊόντων στην ανερχόμενη Κίνα - ιδίως της σόγια. Πρώτο μέλημα της νέας κυβέρνησης ήταν η αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ έτσι ώστε η χώρα να μην χρειαστεί να ξαναδεί μπροστά της τους "τεχνοκράτες" του, ακόμα και αυτούς με το νέο image που προωθεί ο Στρος-Καν. Όμως, παρά την ανάκαμψη, το τραύμα της περιόδου 1998-2002 παραμένει νωπό.

Επιστρέφοντας στα δικά μας, ο φόβος μου είναι ότι οδεύουμε στον δρόμο που χάραξε η Αργεντινή του 2002. Κάθε μέρα που περνά τα δάνεια που παίρνουμε, είτε από τις αγορές είτε αυτά που υποτίθεται ότι θα μας δώσει ο μηχανισμός ΔΝΤ-ΕΖ, μου θυμίζουν τα δάνεια του ΔΝΤ προς την Αργεντινή της περιόδου 1998-2002: Δάνεια που μας κρατούν εντός του ευρώ προσωρινά αλλά τα οποία κάποια στιγμή δεν θα μπορέσουμε να αποπληρώσουμε. Και τότε;

Το 2002 η χώρα του τάνγκο (ας με συγχωρήσουν οι φίλοι Ουρουγουανοί που το διεκδικούν) προέβη και σε στάση πληρωμών αλλά και σε απώλεια ενός (ουσιαστικά) κοινού νομίσματος δολαρίου-πέσος με τέσσερα χρόνια και 50 δις δολάρια μεγαλύτερη καθυστέρηση από όσο έπρεπε. Το 2012 τι επιφυλάσσει σε εμάς; Νομίζω ότι μας επιφυλάσσει ένα εκ των ακόλουθων δύο σεναρίων:

(1) Στάση πληρωμών που όμως θα έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος λόγω ενός απίστευτα αναποτελεσματικού δανεισμού δεκάδων δις ευρώ του οποίου η μόνη λογική εν τέλει είναι η καθυστέρηση της στάσης πληρωμών ώστε να διασωθούν οι Γερμανικές τράπεζες που θα χρησιμοποιήσουν τον χρόνο που εμείς "αγοράζουμε" (δανειζόμενοι) εκ μέρους τους ώστε να προλάβουν να πουλήσουν τα ομόλογά μας.

(2) Την συνειδητοποίηση εκ μέρους της Γερμανίας ότι, αν θέλουν να κρατήσουν το ευρώ ως έχει, δηλαδή να αποτρέψουν αλυσιδωτές κρίσεις τύπου Αργεντινής εντός της ευρωζώνης, θα πρέπει επί τέλους να κατανοήσουν ότι μία πραγματική οικονομική ενοποίηση, ιδίως μετά από μια παγκόσμια οικονομική κρίση τύπου 1929 ή 2008, απαιτεί ανακύκλωση των πλεονασμάτων - δηλαδή, πολιτική και δημοσιονομική ενοποίηση.

Αν κρίνουμε από τις έως τώρα συμπεριφορές των βορείων εταίρων μας, οδεύουμε ολοταχώς προς το πρώτο σενάριο. Και αν πραγματικά μας ενδιέφερε να συμβάλουμε προς την προώθηση του δεύτερου σεναρίου, η κυβέρνησή μας δεν θα έπρεπε να είχε εμπλακεί σε μια διαπραγμάτευση με την κα Μέρκελ. Οι βέλτιστες υπηρεσίες του πρωθυπουργού τόσο στην ελληνική όσο και στην γερμανική κοινωνία, η οποία μακροπρόθεσμα θα θιγεί από την κατάργηση του ευρώ, θα προσφέρονταν αν έθετε την κα Μέρκελ προ ενός απλού διλήμματος: Άμεση στάση πληρωμών (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ευρώ) ή πραγματική οικονομική ενοποίηση της Ευρωζώνης.

Δυστυχώς, αντί για αυτό, έχουμε εμπλακεί σε μια ατέρμονη διαπραγμάτευση που μας σέρνει όλο και κοντύτερα σε ένα Αργεντίνικο τάνγκο εντός της ευρωζώνης, με την υποχρεωτική συμμετοχή και άλλων δεινοπαθούντων χωρών (π.χ. Ισπανία, Πορτογαλία - ακόμα και Γαλλία), του οποίου η λογική κατάληξη είναι ο προαναγγελθείς θάνατος του ευρώ.

*Ο Γιάννης Βαρουφάκης διδάσκει οικονομική θεωρία και πολιτική οικονομία στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

[1] Πόσο κακά είναι τα κακά νέα όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρωζώνη ευρύτερα; Για εχθές Τρίτη, ως εξής.

Εικόνα: Καρέ από το 'Last Tango in Paris', σκην. Bernardo Bertolucci, www.bravo.co.uk

15 σχόλια:

Greek Rider είπε...

Αντώνη καλησπέρα.

Εγώ δεν έχω πεισθεί για το τι είναι καλύτερο να κάνουμε διαχειριστικά.

Και το λέω αυτό επειδή πιστεύω ότι η ελίτ δεν ξέρει ούτε αυτή τι είναι καλύτερο να κάνει για τον εαυτό της ώστε εγώ να σκεφτώ ανάποδα από αυτήν...

Είμαστε σε φάση που και η τύχη και οι συγκυρίες παίζουν μεγάλο ρόλο.

Μπορεί πολύ εύκολα αυτοί που σκάβουν το λάκκο του λαού ετοιμάζοντας πογκρόμ, να πέσουν οι ίδιοι μέσα. Και έχω μια προαίσθηση ότι προς τα εκεί πάμε γιατί είναι εγκλωβισμένοι από όλες τις πλευρές.

Να σημειώσω ότι ο Βαρουφάκης είναι από τους λίγους που έχουν αντίληψη των αδυναμιών της οικονομικής.

Αντωνης είπε...

"Μπορεί πολύ εύκολα αυτοί που σκάβουν το λάκκο του λαού ετοιμάζοντας πογκρόμ, να πέσουν οι ίδιοι μέσα."

Πολύ σωστά. Τα πάντα είναι στην κόψη του ξυραφιού, και η Ελλάδα στο μάτι του κυκλώνα. Εν τη απουσία όμως "της Ευρώπης των λαών" από το σκηνικό (δέσμιοι όλοι μας της τρομοκρατίας της επιβίωσης μέσω της μισθωτής εργασίας), τα πράγματα περιορίζονται στην επιλογή μεταξύ του κάκιστου (χρεοκωπία τώρα) και του χειρότερου απ' το κάκιστο (χρεοκωπία μετά από ακόμα μεγαλύτερο δανεισμό σε λίγο).

Αν, όπως λέγεται υπάρχουν αυτοί που ποντάρουν σε χρεοκωπία τώρα για να βγάλουν κέρδος, υπάρχουν και αυτοί που ποντάρουν σε τράβηγμα του ανούσιου δανεισμού για ένα διάστημα. Είναι νομίζω απολύτως βέβαιο πλέον ότι η προοπτική της χρεοκωπίας είναι αναπόφευκτη, μιας και η ίδια η αντίδραση των αγορών σπρώχνει τη χώρα κάθε μέρα κοντύτερα σε αυτήν την προοπτική.

Οι λαοί της Ευρώπης, και όχι μόνο ο Ελληνικός βρίσκονται με το πιστόλι στον κρόταφο μέσα σε πολύ λίγο χρόνο μετά την έλευση της κρίσης στην Νότια Ευρώπη. Θα τολμούσα να πω ότι η διαχείριση της κρίσης από τους Αμερικάνους, που την δοκίμασαν πρώτοι, μπροστά σ' αυτή των Ευρωπαϊκών κυβερνήσεων φαντάζει σχεδόν 'σοσιαλιστική' [!!!] Απίστευτη "τοπικιστική" στενομυαλιά και απουσία διεθνούς συντονισμού, πλήρης παράδοση στην ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία, πλήρης πολιτική ανευθυνότητα. Όλες οι αδυναμίες της απουσίας πραγματικής πολιτικής ενότητας στην Ευρώπη στο προσκήνιο, με καταστροφικό ρόλο.

Και επειδή σε άλλο ιστολόγιο προέκυψε κουβέντα περί λαού και λαϊκισμού: η διαλεκτική ειρωνεία είναι ότι υπό τις συνθήκες πλήρους κατάρρευσης αναδύεται εκ νέου η ύπαρξη "λαού" και όχι "πολιτών". Η πολτοποίηση της πρώην αστικής τάξης δημιουργεί εκ νέου τις προοπτικές για ένα ευρύ, αδιαφοροποίητο σώμα "μη προνομιούχων", που αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με αυτό της προ-νεωτερικής κοινωνίας παρά με αυτό που συνηθίσαμε να λέμε "μεταμοντέρνα" κοινωνία.

Ανώνυμος είπε...

Θα ηθελα να γινει και μια αναφορα βεβαια των συνεπειων της στασης πληρωμων. Οπως βεβαια και μια αναφορα ποιοι θα βγουνε κερδισμενοι με τους συγκεκριμενους συσχετισμους που υπαρχουν σημερα. Το ποσο κοντα ή μακρυα ειμαστε στη χρεωκοπια ειναι κατι που πρεπει να αποδειχθει με επιχειρηματα. Και οπως γραφει πολυ σωστα σε αυτο το μπλογκ, η "πραγματικοτητα" ειναι η πιο απολιτικη εννοια. Αρα οι τελεολογικες παρατηρησεις που βασιζονται στη "πραγματικοτητα" του Κου Βαρουφακη εχουν και πολιτικη χροια. Σταση πληρωμων απο ποιους και για ποιους."Εθνικη" σωτηρια και καταβαραθρωση της κοινωνιας? Ή συντονισμος των λαων της Ευρωπης και ανατροπη των κανονων της Ε.Ε? Αποδοχη της "αναποτρεπτης" μοιρας μας ή οργανωση και αντισταση στις πολιτικες που αποφασιζονται για μας χωρις εμας? Ο πληθυντικος που χρησιμοποιει ο καθηγητης ειναι το προβλημα. Θα πληρωσουμε, θα χρεωκοποησουμε, θα μας δανεισουνε. Η ταξικη διαστρωματωση και οι επιπτωσεις που θα εχουν οι εργαζομενοι δεν υπαρχουν στο κειμενο του. Ολοι θα υποφερουμε το ιδιο. Αμ δεν ειναι ετσι ομως. Πριν λοιπον ταισουμε και μεις τη προπαγανδα περι της συντελειας του κοσμου ασ δουμε μηπως υπαρχει και καποια αλλη λυση.
Χρηστος

Αντωνης είπε...

@ Χρήστος: Έχεις απόλυτο δίκαιο σε ό,τι αφορά τα εγγενή όρια της προσέγγισης Βαρουφάκη, που είναι όμως όρια κάθε απλώς οικονομικής προσέγγισης (όπως, για να είμαστε δίκαιοι, και καθώς απλώς πολιτικής προσέγγισης δεν λαμβάνει υπόψη τα οικνομικά δεδομένα --στην τελική, ένα στοιχειώδες πρόβλημα είναι η παραμονή του χάσματος ανάμεσα σε πολιτική και οικονομία σε όλες τις σύγχρονες αναλύσεις, εφόσον οικονομία σημαίνει ΜΟΝΟ καπιταλισμός και πολιτική την δυνατότητα για κάτι διαφορετικό).

Για τις πρακτικές συνέπειες της πτώχευσης της στάσης πληρωμών θα αναζητήσω κάτι σχετικά αξιόλογο. Σίγουρα, είναι επίσης πολύ βαριές.

Για τα σενάρια σπεκουλαρίσματος, απαντώ και πιο πάνω. Και στην μία περίπτωση (πτώχευση αργότερα) και στην άλλη (πτώχευση τώρα) κάποιοι θα βγάλουν κέρδος.

Τέλος, για τα αναδραστικά εφέ του πεσιμισμού (όσο χειρότερα νομίζουμε ότι είναι τα πράγματα τόσο χειρότερα θα γίνονται), δυστυχώς δεν αναιρούνται από την δική μας αισιοδοξία. Ρυθμιστικό ρόλο στην συνεχιζόμενη εκτίναξη π.χ των spread παίζουν κοινωνίες και οικονομίες εκτός της δικής μας, η δική τους ψυχολογία, τα δικά τους κίνητρα, και η δική τους πολιτική. Είναι μάταια ελπίδα να θεωρούμε ότι το "εθνικό κλίμα" μπορεί μόνο του να αναιρέσει αυτό το γεγονός. Για αυτό και είναι αναγκαία τόσο για την Ελλάδα όσο και για την επόμενη Ελλάδα να υπάρξει πολιτικός συντονισμός. Για να σωθεί, βέβαια, ό,τι μπορεί να σωθεί από την προϋπάρχουσα καπιταλιστική κοινωνία, και οι άνθρωποι που είναι εγκλωβισμένοι σε αυτήν μαζί. Το τρομερό δίλημμα αυτή τη στιγμή για την αριστερά είναι αν θα μπει στη θέση να σώσει τον καπιταλισμό απ' τον εαυτό του για να περιοριστούν οι τρομακτικές ανθρώπινες συνέπειες.

Ανώνυμος είπε...

Αρχιζοντας αναποδα, απο το τελος δηλαδη, πιστευω πως η αριστερα εχει τη μεγαλη ευκαρια να θεσει ζητηματα σοσιαλισμου στη σημερινη συγκυρια. Εννοω οτι μετα τη παταγωδη αποτυχια του νεοφιλελευθερισμου εχουμε το πολιτικο και ιδεολογικο πλεονεκτημα να μιλησουμε με κοινωνικους ορους και να αναδειξουμε την υπεροχη αυτων που οραματιζομαστε. Αν θα το κανουμε κι θα το κανουμε επιτυχως δε το γνωριζω. Αυτο που πρεπει παντως να γινει αμεσα ειναι η εξηγηση της κρισης και οι εναλλακτικες λυσεις. Και στη δικια μου οπτικη δεν υπαρχει η σταση πληρωμων και η χρεωκοπια ως λυση. Γιατι αυτο σημαινει, με τους σημερινους συσχετισμους, πληρη εξανδραποδισμο της κοινωνιας. Σημαινει μετατροπη της χωρας σε οικοπεδο με ευτελη τιμη.Στο οικοπεδο συμπεριλαμβανω και τους πολιτες που για το κεφαλαιο ειναι απλα αριθμητικα νουμερα. Εαν υπηρχε αλλη πολιτικη κατασταση στη χωρα θα μπορουσα να το συζητησω.
Χρηστος

Αντωνης είπε...

Δεν θα συφωνούσα ότι τα πράγματα δείχνουν ότι "έχουμε το ιδεολογιό πλεονέκτημα." Την ιδεολογική υποχρέωση ναι. Το πλεονέκτημα νομίζω όχι. Συν τοις άλλοις, μην αγνοείς την ασφυτική πλέον πίεση του χρόνου στη λαϊκή ψυχολογία. Μιλάμε καθημερινά για το μέχρι πότε θα υπάρχουν χρήματα να πληρώνονται μισθοί. Πολιτική με το πιστόλι στον κρόταφο είναι πολύ δύσκολο να κάνεις.

Τα μειονεκτήματα της άμεσης κύρηξης χρεοκωπίας πρέπει να συζητηθούν διεξοδικά και να υπάρξει επαρκής και ξεκάθαρη πληροφόρηση. Αλλά τα πράγματα δείχνουν πλέον να έχουν ξεφύγει τελείως απ' τον έλεγχο, με την ΕΕ σε ρόλο παρατηρητή. Είναι μια κατάσταση μάλλον πρωτόγνωρη στα οικονομικά χρονικά της μεταπολεμικής Ευρώπης.

Ανώνυμος είπε...

Μιλωντας για ιδεολογικο πλεονεκτημα εννοω πως μπορουμε με, επιπονη δουλεια δεν αμφιβαλλω, επιχειρηματα και επεξηγησεις να αποδειξουμε οτι ολο ιδεολογικο και πολιτικο εγχειρημα του νεοφιλελευθερισμου εχει καταρευσει.
Οσον αφορα τη σταση πληρωμων και τη χρεωκοπια επισημαινω ξανα οτι με τους σημερινους πολιτικους συσχετισμους αυτο θα καταληξει σε κοινωνικη ισοπεδωση. Συζηταμε δηλαδη μια λυση την οποια θα τη διαχειριστει το σημερινο κυβερνητικο προσωπικο με τις συγκεκριμενες πολιτικες και και ιδεολογικες τοποθετησεις. Αρα μιλαμε για μια προσπαθεια να επωφεληθει το κεφαλαιο για μια ακομα φορα. Με οτι αρνητικο κι αν σημαινει αυτο για το κοσμο της εργασιας.
Χρηστος

Αντωνης είπε...

Καταλήγουμε συνεπώς στο φλέγον ερώτημα: Ποια είναι τα πολιτικά alternatives αυτή τη στιγμή, και ενώ το χρέος καλπάζει κάθε μέρα και τα ταμεία αδειάζουν με ρυθμούς αστραπιαίους;

Εδώ εγώ τραβάω μπλανκ.

Αντωνης είπε...

@Χρήστος: Δες όμως και το κείμενο του Δουζίνα: http://vlemma.wordpress.com/2010/04/28/douzinas-social-contract/

Ανώνυμος είπε...

Δυστυχως δεν εχω προσβαση στο κειμενο απο αυτον τον υπολογιστη. Θα το δω το απογευμα. Δε σου κρυβω παντως πως με ξενιζει ο τιτλος του κειμενου. Πατριωτικο μετωπο??
Χρηστος

Αντωνης είπε...

@Χρήστος: Μη μασάς, ο Δουζίνας δεν έχει καμμία σχέση με αυτό που φοβάσαι:-) Ουσιαστικά, το "πατριωτικό" εδώ σημαίνει "λαϊκό", κόντρα στον νεοφιλελευθερισμό. Προφανώς λεκτική επιλογή που στοχεύει στο να μην αφήσει τον "πατριωτισμό" σε ταξικούς εχθρούς σαν αυτούς των οποίων τα τσιτάτα φιλοξενήσαμε τις τελευταίες μέρες εδώ.

Ανώνυμος είπε...

Αντωνη να με συγχωρας αλλα μπαινοντας στο συγκεκριμενο blog τρομαξα απο τη θεματολογια του. Το κειμενο θα το δω το απογευμα αλλα επιμενω πως ο "πατριωτισμος" με οποιαδηποτε εκδοχη του μου ακουγεται καπως. Μπορει να κανω και λαθος.
Χρηστος

Αντωνης είπε...

@Χρήστος: Τρόμαξες από τη θεματολογία του vlemma;! Μου κάνει μεγάλη εντύπωση. Είναι ένα πολύ αξιοπρεπές blog, ενός ανθρώπου που έχει την καρδιά στη σωστή θέση.

Πάρε λίγο χρόνο να δεις την ανάρτηση (και το blog) και ξανασυζητάμε αν θέλεις πιο συγκεκριμένα.

Αντωνης είπε...

ΥΓ. Για τον "πατριωτισμό", και γω βρήκα κάπως οφ τον τίτλο του Δουζίνα, αλλά νομίζω δες το κείμενο πρώτα.

Ανώνυμος είπε...

Διαβασα το κειμενο γρηγορα και διαγωνια, μιας και οι εξελιξεις ειναι πλεον ραγδαιες. Συμφωνω κατα βαση σε οσα λεει με μικρες διαφοροποιησεις. Θεωρω πως στη παρουσα κατασταση οποιαδηποτε κουβεντα για σταση πληρωμων ειναι πισω απο τις εξελιξεις και κανει κακο στις αντιστασεις που προσπαθουμε να υψωσουμε γιατι αποπροσανατολιζει το κοσμο. Η αντικειμενικη παρουσιαση της καταστασης και οι πολιτικες που μπορουν να μας βγαλουν απο τη κριση νομιζω οτι εχουν ειπωθει απο ενα κομματι τη αριστερας. Μπορουμε να κανουμε κουβεντα επι αυτων.
Χρηστος