Τετάρτη, 21 Απριλίου 2010

Κριτικός λόγος και εξαχρείωση: Μια απάντηση στην βιβλιοκριτική του Φώτη Τερζάκη (τέταρτο μέρος: Η ιστορία της φιλοσοφίας ως σαλάτα)

Παράγραφος τέταρτη και πιο ορολογικά εξειδικευμένη ως τώρα:

Η προβληματική αυτή ξεκινάει από τον τρόπο που ο Χέγκελ χρησιμοποίησε τις τροπικές κατηγορίες του υπαρκτού/δυνατού για να παραγάγει όλο τον δυναμισμό που διέπει τα διάφορα επίπεδα του συστήματός του - τόσο στο πεδίο της λογικής έκπτυξης της Εννοιας όσο και στον αντεστραμμένο κόσμο της Φύσης, κι εντέλει της ίδιας της Ιστορίας. Η χειρονομία αυτή συνιστά την καρδιά της εγελιανής διαλεκτικής, πρέπει όμως να γίνεται κατανοητή υπό δύο διευκρινιστικούς όρους: πρώτον, το «Είναι» που γίνεται αντικείμενο άρνησης, εδώ εννοείται ως Είναι-διορισμένο· και, δεύτερον, η άρνηση του Είναι συνιστά πάντα διαλεκτική άρνηση (Aufhebung): δηλαδή, επανακαθορισμό του καθορισμένου, που αποδεσμεύει τις ενυπάρχουσες σε αυτό, αλλά μη ενεργοποιημένες ακόμα, δυνατότητες - άρση εδραιωμένων διορισμών που ανοίγει ένα (ορίσιμο μάλλον, παρά αόριστο, και πάντως πεπερασμένο) πεδίο εφικτών μετασχηματισμών. Στην ιστορικοποιημένη διαλεκτική του Μαρξ αυτό ακριβώς είναι το έργο της επανάστασης. Οταν ο Ερνστ Μπλοχ και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν έδιναν σε αυτή την ιδέα έναν μεσσιανικό επιτονισμό, δεν έκαναν άλλο από να τονίζουν την αξιακή προτεραιότητα του ελευσόμενου έναντι του υπαρκτού, ως τέτοιου που υπάρχει. Κληρονόμοι της φαινομενολογικής παράδοσης, όπως ο Χάιντεγκερ και ο Σαρτρ, από την άλλη πλευρά, προσπαθούσαν να μεταγράψουν σε οντολογική γλώσσα αυτή την προτεραιότητα του καθορίσιμου (ύπαρξη) έναντι του καθορισμένου (ουσία), ενώ ο Μπεργκσόν αναδιέτασσε το ίδιο ζεύγμα υπό τη διαστολή του οργανικού/ζωικού προς το «ανόργανο». Υπόδειγμα του ανόργανου για τον Μπεργκσόν ήταν ακριβώς η λογιστική διάνοια, τα μαθηματικά, τα οποία επίσης για τον Χέγκελ αντιπροσώπευαν την κατώτερη, στατική μορφή τού νοείν (Verstand), η οποία αδυνατεί να συλλάβει το πέρασμα από το Είναι στο γίγνεσθαι.

Απορία πρώτη:  ποια "προβληματική" ξεκινάει από τον τρόπο με τον οποίο ο Χέγκελ χρησιμοποίησε τις τροπικές κατηγορίες του υπαρκτού/δυνατού; Το ότι το συμβάν του Badiou διαστέλλεται προς το είναι; Με άλλα λόγια, η αντιδιαστολή είναι και συμβάντος είναι εγελιανή; Τότε γιατί επιμένει τόσο επανελειμμένα στον αντιδιαλεκτικό χαρακτήρα του συμβάντος ο Badiou, γιατί μαθηματικοποιεί το Είναι ως μη παραστάσιμη πολλαπλότητα, γιατί αρνείται κάθε Aufhebung, κάθε σύνθεση και κάθε τελεολογία; Γιατί προσανατολίζεται, όπως ο ίδιος ο Τερζάκης λέει, στον γνωστό αντι-εγελιανό Αλτουσέρ; Γιατί θεμελιώνει το βασικό πλαίσιο του Είναι και συμβάν όχι στον Χέγκελ αλλά α)στην χαϊντεγγεριανή κριτική της φιλοσοφίας ως λήθης του Είναι β) στον μαθηματικό φορμαλισμό της σχολής της Βιέννης γ) στο "μετα-καρτεσιανό δόγμα του υποκειμένου" του οποίου οι απαρχές είναι "μη φιλοσοφικές πρακτικές" (Being and Event 1), ξεκαθαρίζοντας επίσης ότι το δικό του εγχείρημα συνίσταται στην διαγραφή μιας "διαγωνίου" ανάμεσα σε αυτές τις τρεις προτάσεις, που θα επιχειρήσει να άρει τα αδιέξοδα της κάθε μιας (Being and Event 2); 

Απορία δεύτερη: Για ποιο λόγο λοιπόν χρειάζεται μια εξήγηση της εγελιανής διαλεκτικής εφόσον, ήδη από το Θεωρία του Υποκειμένου, ο Badiou εξηγεί αναλυτικότατα τις φιλοσοφικές του διαφωνίες με τον Χέγκελ; Προσφέρει κάτι στην κατανόηση, π.χ, του "forçage" ή του "soustraire" που τόσο παιδεύουν τον Τερζάκη;

Απορία τρίτη: Τι σχέση έχει ο Μπλοχ και ο Μπένγιαμιν και ο μεσσιανικός τους επιτονισμός της επανάστασης; Αναφέρεται πουθενά ο Badiou στους Μπλοχ και Μπένγιαμιν; Ήταν οι Μπλοχ και Μπένγιαμιν φιλόσοφοι; Έγραψαν οντολογίες; Είναι μήπως Oι απαρχές του Γερμανικού τραγικού δράματος οντολογία;  Ή Η αρχή της ελπίδας; Ή το Passagenwerk; Ήταν ο Μαρξ συγγραφέας οντολογίας; Ποιας; Με ποια κριτήρια αποφασίζεται ότι πρέπει να αναφερθούν εδώ ως πρόγονοι του Badiou, και μάλιστα πρόγονοι των οποίων το έργο αποκαλύπτει ότι το δικό του δεν μας λέει τίποτε καινούργιο; Υπάρχει μείζων γερμανός φιλόσοφος μετά τον Χάϊντεγκερ τέλος πάντων ο οποίος μας κληροδότησε οντολογία συγκρίσιμη σε συστηματικότητα και εύρος με αυτή του Badiou; Πολύ θα ήθελα να τον μάθω.

Απορία τέταρτη και τελευταία: Η συνάφεια του Μπεργκσόν με τον Badiou ποια είναι; Εδώ τουλάχιστον, η μόνη συνάφεια που αναφέρεται είναι η κακή γνώμη του Μπεργκσόν για τα μαθηματικά, τη "λογιστική διάνοια" (και άρα, μαθαίνουμε ότι αν ζούσε ο Μπεργκσόν, δεν θα τρελαινόταν με τον Badiou. Χρήσιμο αυτό για την ιστορία της φιλοσοφίας). Ο Peter Hallward βέβαια έχει ήδη εξετάσει τις επαφές και τα χάσματα ανάμεσα σε Μπεργκσόν-Ντελέζ και Badiou, μιλώντας για "αριστοτελικά" (Leibniz, Bergson, Deleuze) και "πλατωνικά" (Descartes--βλέπε δομή Είναι και συμβάν ως φόρο τιμής στα Meditations--, Mallarmé, Badiou) (A Subject to Truth, σ. 179) ρεύματα. Και ο Badiou έχει ήδη κάνει το ίδιο σε ό,τι αφορά τις διαφορές του με τον Ντελέζ στο Η αναταραχή του Είναι. Αυτές οι πηγές, που θα είχαν κάποιο νόημα στην εξέταση της θέσης του Badiou μέσα στη γαλλική φιλοσοφία, ούτε αναφέρονται ούτε αποτελούν βάση για το τι γράφεται. Φρανκφούρτη ξέρουμε, Φρανκφούρτη πετάμε, κολλάει δεν κολλάει.

Εν ολίγοις, είναι αυτό που παρατίθεται πιο πάνω συνεπές και ξεκάθαρο λογικό επιχείρημα που αποδεικνύει ότι ο Badiou είναι αντιγραφέας γνωστών και δεδομένων θέσεων; Ή μήπως είναι μια εκδοχή της ιστορίας της φιλοσοφίας για αυτούς που δεν μπορούν να διαχωρίσουν την ακολουθία βαρύγδουπων ονομάτων από την ιστορία των φιλοσοφικών εννοιών; Ο Badiou διαπράττει το ατόπημα της επιπόλαιας αναπαραγωγής και σαλατοποίησης της ιστορίας της φιλοσοφίας (με άφθονη παραπλανητική dressage από πάνω); Ή ο εγχώριος κριτικός του; 

23 σχόλια:

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Αντώνη
Προκαταβολικά καταθέτω την ημιμάθεια μου για το σύνολο του έργου του Badiou, αλλά και την ανικανότητα μου να το προσπελάσω (αντιστοίχως για όλους μεγάλους πχ Heidegger,Hegel,Kant).Παίρνω το λόγο ως ο τολμητίας προσέγγισης του.
Τι κατάλαβα
Σε αντίθεση με τους Negri,Zizek όπου το έργο τους είναι προσπελάσιμο στον μέσο φιλότιμο αναγνώστη ο Badiou είναι ερμητικός. Προϋποθέτει μια εισαγωγή από κάποιον άλλο. Προφανώς αυτό δεν είναι το θέμα, αλλά αυτό δημιουργεί ένα άλλο θέμα. Πώς το project του συνάδει με τις πολιτικές που προωθεί ή εμπνέει.
Για μένα είναι άγνωστη η σύνδεση
Τώρα με δεδομένη την ομολογημένη δυσκολία (λέγε με έλλειψη καλής κατάρτισης) καταφεύγω στους σχολιαστές του.
Ο Zizek στο “The ticklish subject” παραθέτει για μένα την πιο κατανοητή ανάπτυξη των εννοιών του Badiou.(The politicks of Truth or A.Badiou as reader of St.Paul).Εκεί διαβάζω την έννοια του «συμβάντος» που κατά Ζιζεκ σημαίνει κομβικά το « θαύμα είναι δυνατό»
Μετά διαβάζω τον ίδιο τον B στο «St.Paul the foundations of Universalism” και βρίσκω μια καταπληκτική ανάλυση,ιστορικο φιλοσοφικής φύσεως που όμως αφήνει την ίδια εντύπωση.Το Συμβάν είναι τόσο μεγάλο και εγώ τόσο μικρός
Μετά διαβάζω τον τόμο των Zizek Milbank Theology and the Political οπου δύο θεολόγοι που φαίνεται να έχουν «ξεσκονίσει» τον Badiou, λένε κομβικά ότι το σύμπαν των εννοιών του είναι καθαρή θεολογία. Με τις ίδιες έννοιες και την ίδια άρθρωση οικοδομείται η Ανάσταση!
Μετά έρχεται το τελευταίο τεύχος των Θεσεων οπου ο Π.Σωτήρης στην ουσία τον αποδομεί,με βάση ένα κριτήριο που για μένα τον ημιμαθή είναι σημαντικό.Το φιλοσοφικό σύμπαν τι σημαίνει πολιτικά.
Μετά όμως έρχεσαι εσύ και μας μεταφράζεις μέρη του Peter Hallawrd και μου ανοίγεις ένα παράθυρο (καταπληκτικό το απόσπασμα για την οικονομική α-δυνατότητα του σοσιαλισμού).Με έχεις βάλει στην πρίζα να το αγοράσω.
Πάρα ταύτα η γεύση που έχω είναι ενός ερμητικού έργου, που είναι περίτεχνο αλλά δεν με βοηθά (εμένα τον ερασιτέχνη) το από πού στο πού. Τέλος με ενοχλεί η μπαρόκ υπερδιογκωμένη Μπαντιουλογία του Ζίζεκ που δεν παραπέμπει σε ισότιμη αναγνώριση,αλλά σε οφειλόμενη τιμή.
Τώρα αν δεν είχα δει το κείμενο σου και είχα διαβάσει τον Τερζάκη μάλλον θα συμφωνούσα μαζί του.Αν τον δω τον Alain θα του το πω .Αν υπάρχει μια περίπτωση να τον συμπαθήσω είσαι μόνο εσύ.

Δημήτρης είπε...

Πολύ καλή απάντηση. Αλήθεια γιατί δεν αναφέρεται καθόλου ο Τερζάκης στην προβληματική του Συμβάντος που εισάγει ο Μπαντιού; Τη διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους τα "ασυνεπή" στοιχεία μίας κτάστασης γίνονται ορατά. Δεν συνιστά αυτό μία προσπάθεια γεφύρωσης της εμμένειας του Είναι και της κλειστής διαλεκτικής του Χέγκελ με την έμφαση των υπαρξιστών (Χάιντεγκερ, Σαρτρ) στον μη ντετερμινιστικό χαρακτήρα του γίγνεσθαι; Και μέσα από αυτή την προβληματική δε ξεπηδούν τα ίχνη μίας θεωρίας του υποκειμένου (οι πιστοί στο Συμβάν) κάτι που λείπει ιδιαίτερα από τον Αλτουσέρ;

Τέλος εκτός από τις ανακρίβειες που εντοπίζεις υπάρχουν και αυτά ποου καταλογίζει στον Αλτουσέρ αναφορικά με το Μάη του 68. Δεν έχει διαβάσει την αυτοβιογραφία του τελευταίου για να διαπιστώσει τη θέση του για το 68 και τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να παραμείνει στο ΚΚΓ παρά τη στάση του απέναντι στα γεγονότα.

Είναι σοβαρή θεωρητική στάση αυτή ή η κατεξοχήν έκφραση του μικροαστικού διανοουμενισμού που συσζητάγαμε σε άλλη ανάρτηση;

Ανώνυμος είπε...

demos
@LLS
[1] Τα περί θαύματος είναι Ζιζεκισμός με Σμιτ βινεγκρέτ ;-) («το θαύμα είναι δυνατό»)
Αυτό που θεωρείς «θαύμα» προϋποθέτει:
α) an evental site
(πχ. μια συνοικία από μετανάστες χωρίς χαρτιά, πληθυσμός δούλων, επισφαλείς μπλοκάκηδες, «μη παραγωγικοί» φοιτητές, γενικότερα έναν αριθμό στοιχείων που εκφεύγουν από την αντιπροσωπευτική λειτουργία τού Κράτους τής Κατάστασης ή που έχουν ωθηθεί εκτός «αντιπροσώπευσης»).
β) να σημειωθεί ότι το συμβάν δεν είναι μαγειρική συνταγή συμβάντος, δεν θα βρεις στον Μπαντιού κατασκευή μιας αιτιώδους ακολουθίας που θα δικαιολογούσε το γιατί συμβαίνει το συμβάν (αν και το συμβάν μπορεί να «περιγραφεί» φορμαλιστικά με όρους τής θεωρίας των συνόλων).--- Όταν παρομοιάζει το συμβάν με την ιδεατότητα της Ιδέας [ιδέα του Αγαθού], αναφέρει χαρακτηριστικά [πβ. σε προηγούμενο κείμενο, το ερώτημα «γιατί η παρομοίωση χωλαίνει;»] ότι το συμβάν x είναι υπό έκλειψη, δεν υπάρχει «νοητός ήλιος της δικαιοσύνης» [εξού και δεν μπορείς να πεις ότι αναβιώνει κάποια μορφής θεολογίας], παρά μόνο εκλάμψεις ως αφανή ίχνη πρότερων συμβάντων (68, σπαρτακιστικές και Σπάρτακος).

---- Προσπαθώ να βρω το κείμενο του Σωτήρη στις Θέσεις, αλλά δεν το έχουν αναρτήσει ακόμη. Έχει δημοσιευθεί πουθενά αλλού;

Αν αυτἠ είναι η θέση Σωτήρη «Το φιλοσοφικό σύμπαν τι σημαίνει πολιτικά», ποιος ή τι παρέχει τα κριτήρια τού «πολιτικού» [τι είναι πολιτική κατά Σωτήρη;]

Αντωνης είπε...

@Δημήτρης και LLS: Δεν τελείωσε ακόμα η βιβλιοκριτική. Κάποια σημεία ελπίζω να διαλευκανθούν/προστεθούν εκεί, τα υπόλοιπα θα τα πιάσουμε ένα-ένα. Έχουμε ακόμα τρεις παραγράφους να απαντήσουμε, περιλαμβανομένης αυτής για τα μαθηματικά/θεωρία συνόλων.

Όμως Δημήτρη, αυτά που σωστά και ενημερωμένα βλέπεις ότι έχουν προφανές "ψωμί" δυστυχώς όπως είδες δεν τυγχάνουν κάποιας στοιχειώδους προσοχής.

LLS, τα όσα γράφει ο demos από κάτω είναι πολύ χρήσιμα. Και εγώ δυστυχώς δεν έχω ακόμα το κείμενο Σωτήρη.

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

@Demos
@Antonis
Προφανώς δεν σας αφορά ως ζήτημα ή ως οπτική αλλα το πρόβλημα μου παραμένει.
-Ο Β "φαινεται" να είναι μια σκέψη να μην μπορεί να φωτίσει ζητήματα πολιτικής οπτικής μεσοπρόθεσμου χαρακτήρα
-Οι ίδιες οι πολιτικές προτάσεις του (οχι οι φιλοσοφικές) είναι σχεδόν προβληματικές
Εξηγούμαι
-Η διερεύνιση του Συμβάντος με αυτή την σύνθετη άρθρωση εννοιών, τελικά αφορά τήνΠαυλικιανή Οικουμενικότητα,την Γαλλική Επανάσταση,την Οκτωβριανή Επανάσταση.Σωστά
Αλλά τότε είναι τόσο "μεγάλη" εννοια σχεδόν υπερβατική
Δεστε τι έγινε τον Δεκέμβρη του 08 στην Αθήνα.
Η "Συμβαντολογία" ως υπόστρωμα μιας συγκυρίας ήταν τελείως μα τελείως αποπροσανατολιστική.Με μία αυστηρή ανάγνωση του Β τότε όλοι μα όλοι καλώς ώθησαν τα πράγματα στα άκρα,και κακώς κάκιστα σταμάτησαν.
Εννοώ το Συμβαν είναι μια έννοια που μπορεί να τεκμηριωθεί ως θεώρημα μόνο εξ των υστέρων.Αλλιώς είμαστε υπεχρεωμένοι να το κυνηγάμε αενάνως,χωρίς αίσθηση συγκυρίας,timing,ανάλυσης κλπ
-Η διακυρηγμένη δυσπιστία του Β στους θεσμούς αντιπροσώπευσης σχεδόν ολική υποτίμηση των εκλογών,μου φαίνεται θεωρητκά αιωρούμενη και πολιτικά αδιανόητη
Καθώς οι "Θεσεις" είναι ενα περιοδικό με επιρροή,και η κριτική του Σωτήρη σχεδόν κατεδαφιστική ,θα συμβάλατε αν ασχοληθείτε λίγο.

Ανώνυμος είπε...

demos
@LLS
«Προφανώς δεν σας αφορά ως ζήτημα ή ως οπτική αλλά το πρόβλημα μου παραμένει».
«Καθώς οι "Θέσεις" είναι ένα περιοδικό με επιρροή,και η κριτική του Σωτήρη σχεδόν κατεδαφιστική ,θα συμβάλατε αν ασχοληθείτε λίγο.»

Πουθενά δεν ανέφερα ότι δεν με αφορά προσωπικά η κριτική Σωτήρη. Απλά έγραψα ότι δεν έχω πρόsβαση στο κείμενο (είμαι στο Κεντ). Γιατί δεν δίνεις μια περίληψη της κατεδάφισης Σωτήρη αντί να μας αφήνεις να κάνουμε υποθέσεις για ένα κείμενο που δεν έχουμε δει;

Τώρα προσωπικά για το εξής «Η διακηρυγμένη δυσπιστία του Β στους θεσμούς αντιπροσώπευσης σχεδόν ολική υποτίμηση των εκλογών,μου φαίνεται θεωρητκά αιωρούμενη και πολιτικά αδιανόητη», θα σου δώσω ένα παράδειγμα: το 91 στην εξεταστική στη Νομική, μας έβαλαν το εξής θέμα: Κατά πόσο το Σύνταγμα προστατεύει την «ελευθερία των αγορών» [το υπονοούμενο και ζητούμενο βεβαίως δεν ήταν η «ελευθερία» των αγορών, ούτε η «δημοκρατία», αλλά η σκοπούμενη τότε «φιλελευθεροποίηση» τής οικονομίας (The Chronicles of Simitis)], δηλ. οι συντάκτες του Συντάγματος [founding fathers] μας απαγόρευσαν ή όχι να οραματιστούμε κάτι άλλο --- εντός ή εκτός των ορίων του AC/DC τού δικομματισμού;. ---Όσο περί κοινοβουλευτισμού, πρέπει κανείς να'ναι τυφλός για να θεωρεί πλέον τον λαό κυρίαρχο μέσω τής ψήφου. Γιατί δεν ανατρέχεις στο μικρό βιβλίο του Αγκαμπέν για την κατάσταση ανάγκης; Επίσης θα συνιστούσα το βιβλίο του Βενιζέλου (τον δικό μας της Αμύνης) για το «δημόσιο συμφέρον» [ψάξε εκεί την απόφαση για τα παγώματα μισθών στα τέλη της δεκαετίας του 80 και θα καταλάβεις γιατί όλοι οι Πασόκοι κόπτονται σήμερα για το «δημόσιο συμφέρον» και τι ακριβώς εννοούν] και κάνε την αντιπαράθεση με το βιβλίο του Αγκαμπέν.

Αντωνης είπε...

Φίλε LLS,

Νομίζω πως έχεις κατανοήσει κάποια βασικά πράγματα λάθος. Κατ' αρχάς, όπως υποδεικνύει ξεκάθαρα ένα βιβλίο όπως το Ηθική (και συζητά και αναλυτικά ο Σταυρακάκης στο Η Λακανική Αριστερά), το συμβάν έχει χρόνο μετά. Δεν είναι στιγμιαίο. Η στιγμιαία αντίληψη του συμβάντος, η θαυματουργική ή θεολογική αντίληψη, είναι κομμάτι της αντίληψης του Ζίζεκ και όχι του Μπαντιού. Σου το έγραψε και ο demos, το συζητά και ο Σταυρακάκης (θα προσπαθήσω να δημοσιεύσω το σχετικό απόσπασμα).

Για να μιλήσουμε απτά, για τον Δεκέμβρη. Τι θα πει ότι σύμφωνα με τον Μπαντιού καλώς ώθησαν όλοι τα πράγματα στα άκρα και κακώς σταμάτησαν; Θα πει ότι θεωρείς ότι για τον Μπαντιού το συμβάν Δεκέμβρης ήταν ουσιαστικά η βίαιη εξέγερση. Με άλλα λόγια, το ίδιο θα ίσχυε, π.χ και για την Γαλλική Επανάσταση όπου το πρόβλημα με την Τρομοκρατική περίοδο κατά Μπαντιού θα ήταν ότι σταμάτησε, Μα ο Μπαντιού, ήδη στο θεωρία του Υποκειμένου, αναπτύσσει μια κριτική της Τρομοκρατίας, και στο Ηθική εντάσσει μια τέτοια κριτική στις "καταστροφές" που δημιουργούνται από την προσπάθεια να ολοκληροποιηθεί η αλήθεια του συμβάντος. Επιστρέφοντας στα του Δεκέμβρη: Πριν καιρό, είχα γράψει μια ανάρτηση όπου έλεγα ότι η απόπειρα αναβίωσης του Δεκέμβρη του 08 "επετειακά" ήταν απόπειρα αντικατάστασης του συμβάντος από ένα ψευδο-συμβάν. Η κριτική αυτή στάση είναι, νομίζω, απόλυτα συμβατή με την οπτική της σκέψης του Μπαντιού. Τούτο δεν σημαίνει ότι η πιστότητα στον Δεκέμβρη είναι αδύνατη. Στην πραγματικότητα, και αυτό νομίζω το είχε παρατηρήσει ο nikoxy στο vlemma πολύ σωστά, ο Δεκέμβρης έφερε στην επιφάνεια, στο κατόπι του, ένα σπέκτρουμ φωνών που διατηρήθηκαν στην δημόσια σφαίρα εξαιτίας της ανάγκης τους να κρατήσουν πιστότητα με αυτό που συνέβει τότε. Με λίγα λόγια ο Δεκέμβρης υποκειμενοποίησε μια σειρά ανθρώπων, τους έδωσε πρόσβαση στην πολιτική υποκειμενικότητα, αφαιρώντας τους από την κατεστημένη κατάτμηση του πολιτικού (κόμματα, οργανώσεις, κλπ). Αυτό δεν το έκανε φυσικά δίνοντας τους την οδηγία "ξανασπάστε την Αθήνα". Αυτή θα ήταν πραγματικά εχυδαϊστική παρανάγνωση των διακυβευμάτων του Δεκέμβρη. Το έκανε λέγοντάς τους "είναι εφικτή μια άλλη σχέση της συλλογικής δράσης από ό,τι οι εκλογές, υπάρχει δυνατότητα για κάτι άλλο από παθητική υπακοή, δεν είμαστε πεθαμένοι."

Το Radical Desire, θα μπορούσα να πω, πέρασε σε ένα εντελώς νέο στάδιο εξαιτίας του Δεκέμβρη, και αυτό είναι παρατηρητέο από την αλλαγή πορείας στις αναρτήσεις του --έγιναν πολύ λιγότερο προσωπικές, πολύ πιο ευθέως διακηρυξιακές, πολύ πιο ανοιχτά πολιτικές. Όλα αυτά είναι μορφές εκδήλωσης πιστότητας όπως δεν θα ήταν η μηχανική επιθυμία "να επαναλάβουμε τον Δεκέμβρη."


-Η διακυρηγμένη δυσπιστία του Β στους θεσμούς αντιπροσώπευσης σχεδόν ολική υποτίμηση των εκλογών,μου φαίνεται θεωρητκά αιωρούμενη και πολιτικά αδιανόητη

Συμφωνώ ότι η θέση περί απόστασης από το κράτος είναι προβληματική από τη σκοπιά της πρακτικής πολιτικής. Εξίσου ένοχος υποτίμησης του αναπόδραστου του χώρου της κλασικής πολιτικής όμως είναι και ο Νέγκρι.

Καθώς οι "Θεσεις" είναι ενα περιοδικό με επιρροή,και η κριτική του Σωτήρη σχεδόν κατεδαφιστική ,θα συμβάλατε αν ασχοληθείτε λίγο.

Ελπίζω να είναι με βάση σοβαρή δουλειά η κριτική, γιατί έχουν γίνει κάπως κουραστικές οι τσαπατσουλιές και οι επιπόλαιες αναγνώσεις. Το λέω γιατί το να απαντήσεις στοιχειωδώς σε όσα αβασάνιστα γράφει, πχ ο Τερζάκης, θέλει κείμενα πενταπλασίου τουλάχιστον μεγέθους αν θέλεις να αναδείξεις τα πραγματολογικά και λογικά σφάλματα. Και αναρωτιέμαι καθώς το κάνω αν αξίζει καν τον κόπο σε μια χώρα όπου δεν υπάρχει τελικά παράδοση εκ του σύνεγγυς ανάγνωσης ως δεδομένης πρακτικής όταν μιλάμε για κείμενα.

Ανώνυμος είπε...

demos
@LLS [αντώνης]
«Συμφωνώ ότι η θέση περί απόστασης από το κράτος είναι προβληματική από τη σκοπιά της πρακτικής πολιτικής.»

Αν επίσης μπορείς να κοιτάξεις σε πρόσφατα κείμενα του Partha Chaterjee για το «Στρατό του Σίβα» (οι Χρυσαυγίτες της Ινδίας; πχ. σε συγκεντρώσεις τους, προτάθηκε ευνουχισμός των Μουσουλμάνων της Ινδίας κ.λπ.), θα δεις ότι σε μια κοινωνία με πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την Ελλάδα (πχ. comprador bourgeoisie, την εμμονή στην κατ' επίφαση δημοκρατία, την μυθολογία της απελευθέρωσης), οι υποτιθέμενοι «προοδευτικοί» θεωρητικοί προσπαθούν τώρα να διαχειρισθούν το πρόβλημα του φασισμού/πολιτικής βίας εκτός ελέγχου για δυο δεκαετίες (δεν αναφέρομαι στους tribals, που έχουν κάθε δίκιο με το μέρος τους), χωρίζοντας τον κοινωνικο-πολιτικό χώρο στα δύο: στους αστούς (μεσαίους και άνω στρώματα τής αστικής τάξης), δηλ. σε όσους έχουν ακόμη πρόσβαση στο κράτος πρόνοιας (κακά τα ψέματα, ο κύριοι αποδέκτες των παροχών του «κράτους πρόνοιας» ήταν οι μεσαίες τάξεις, όχι οι μη εκπροσωπούμενοι), και σ' έναν υποτιθέμενο χώρο «πολιτικών» διεκδικήσεων εκτός συνταγματικής νομιμότητας. Αν αυτό είναι το μέλλον και για τη γηραιά Ελλάδα, καλύτερα να προετοιμαζόμαστε.

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Demos
Σαφέστατα παρενόησες το αίτημα για τις Θεσεις,που είχε χοντρά το εξής νόημα
"Παιδία εσείς που ασχολειστε με το θέμα,διαφωτίστε και κάποιους που κάνουν πιο εμπειρικές αναγνώσεις"
Δεν ήταν κριτική το αντίθετο.
Σχετικά με την κριυική των θεσμών αντιπροσωπευτικότητας όλα είναι γνωστά.
Αλλά εδώ αρχίζει το δικό μου πρόβλημα.
Εγω ψηφίζω και θα συνεχίζω να ψηφίζω φανατικά.
Κατανοώ την κριτική αυτή ως ερεθιστικό θεωρητικό οικοδόμημα,που τελικά δεν με προσανατολίζει.
Ας είμαι ωμός
Δηλαδή προτείνουμε την συνειδητή αποχή από όλες τις θεσμισμένες εκλογές;

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Αντωνη
Εχω εξ αρχής δηώσει ότι εχω προσβαση στον Β μέσω άλλων.
Είναι πιθανον να ΄το είδα διεθλασμένο μέσω Ζιζεκ.
Σχετικά με τον Δεκέμβρη
Τα κείμενα σου είναι τα καλυτερα απο όσα είχα δει.
Δεν αναφέρθηκα σε αυτά
Αναφέρομαι σε μια σειρά κειμένων που δημοσιεθυ\ηκαν εντός Αυγης,για να τεκμηριώσουν την αμφιλεγόμενη σταση Συριζα.΄
Ολα είχαν αναφορά στο Συμβαν αλλα Β.
Αυτη η συζήτηση μου προκάλεσε το ενδιαφέρον και το ξαναείδα
Το απλοικό ίσως χαζό ερώτημα μου παραμένει
Σύμφωνα με μια τετοια άρθρωση του Συμβάντος,πρέπει να είμαι κάθε μέρα στους δρομους,πρεπει κάθε στιγμή να συμβάλω σε μια "εκρηξη" που εκ των υστέρων,και εν τω γεννάσθαι θα αποκαλυφθεί ως Συμβαν.
Και πάλι ο Β δεν με προσανατολίζει
Τελικά βλεποντας τον πολύ εμπειρικά,ίσως χάνω το project του.Αλλα επαναλαμβανω κουραστικά τέτοιο ζήτημα δεν μου προκύπτει ουτε με Ζιζεκ ουτε με Νεγκρι.Ο πολιτικός προσανατολισμός τους μου είναι σαφέστεροσ

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Demos ,RD
Η φραση "το προβλημα μου δεν σας φορά" έχει την έννοια
Φίλοι δεστε τις αντιρρήσεις μου ως απορίες ένος μέσου αναγνωστη και όχι ως καποιου με μεγάλη εξοικείωση με τον Β

Ανώνυμος είπε...

demos
@LLS

Μια παράκληση, θα μπορούσες να μπεις στον κόπο να κάνεις ένα ρεζουμέ τής παρουσίασης Σωτήρη [με αυτούσια αποσπάσματα, αν είναι δυνατόν]; Προσωπικά, το βρίσκω πολύ κουραστικό να διαβάζω ανάμεσα στις γραμμές προσπαθώντας να ανασυστήσω κάποιο νόημα για κείμενα που δεν έχω διαβάσει και για τα οποία δεν δίνεται κάποιο λινκ/απόσπασμα. ---Μάλλον, αυτό αφορά σε όλους σχολιάζουν εδώ, και υποθέτω ότι και εγώ είμαι ένοχος τέτοιων πρακτικών.

Αντωνης είπε...

@LLS: Μπορείς να μου λινκάρεις τα κείμενα της Αυγής που αναφέρεις; Ίσως εκεί να βρεθεί μια άκρη για το τι συμβαίνει με τον Μπαντιού ως "player" της αριστεράς στην Ελλάδα --πώς ερμηνεύεται, από ποιους, κλπ. Υπάρχουν πολλά που αγνοώ για αυτό το θέμα.

Για τις Θέσεις [Σωτήρης], δεν νομίζω ότι υπάρχει παρεξήγηση. Εγώ θα προσπαθήσω να βρω το χρόνο να το τσεκάρω σύντομα, μιας και νομίζω ότι έχουμε το περιοδικό στη βιβλιοθήκη μας, και εν πάσει περιπτώσει θα ξαναβρεθώ Ελλάδα σύντομα. Απλά, όντως θα βοηθούσε προκαταρκτικά την κουβέντα που εξελίσσεται τώρα αν έδινες μια εικόνα του σε τι συνίσταται η "κατεδάφιση" Μπαντιού από Σωτήρη.

Τώρα, για το "κάθε μέρα στους δρόμους", κλπ. Οι μορφές πιστότητας σε ένα πολιτικό συμβάν δεν είναι οι ίδιες για όλους. Για τον Αντώνη, μπορεί να είναι ο δημόσιος λόγος. Για τον Κώστα, η συμμετοχή σε μια οργάνωση. Για τη Μαρία, το να ηγηθεί μιας απεργίας. Για την Ελένη, το να εισάγει ένα νέο μάθημα για την πολιτική ανυπακοή στην διδασκαλία της. Έχω την αίσθηση ότι ο κόσμος που υποκειμενοποιήθηκε από τον Δεκέμβρη πολιτικά δεν είναι όπως τον περιγράφεις σε διαρκή αγωνιώδη αναζήτηση τρόπων πιστότητας μην και χάσει επαφή με το συμβάν. Έχει σε σημαντικό βαθμό ήδη αποφασίσει τους τρόπους αυτούς, που όπως είχα πει και στην ανάρτηση που ανέφερα πριν, δεν έχουν να κάνουν με την επανάληψη των επεισοδίων, αλλά με την συνέχιση μιας διαδικασίας με άλλα μέσα.

Είναι λίγο δύσκολο να πεις σε κάποιον ότι ο Χ φιλόσοφος καθυπαγορεύει πρακτική πολιτική. Για μένα ο Μπαντιού καθυπαγορεύει πρακτική πολιτική. Αλλά δεν μπορώ να το κάνω αυτό για σένα. Και δεν έχω εξ ορισμού πρόβλημα με το ότι για σένα ο Νέγκρι, πχ καθυπαγορεύει καλύτερα πρακτική πολιτική. Απλά για μένα ο Μπαντιού είναι μια χαρά μπούσουλας σε ό,τι αφορά τον δικό μου πολιτικό προσανατολισμό σε καθημερινό επίπεδο, και αυτό προσπαθώ να εκφράσω. Ότι δεν είναι αφηρημένα πράγματα τα όσα λέει για μένα, αλλά πολύ απτά.

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Demos
θα προσπαθήσω για Σωτήρη αργότερα

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Αντωνης
Για αυτό αν έχω διαφωνία μαζί σου την καταθέτω
Γιατί τελικά συζητάς και πας ένα βήμα παραπέρα
Με κάλυψες ΑΠΟΛΥΤΑ!!!!

Ανώνυμος είπε...

demos
@αντώνης

Αντώνη, με κάποια επιφύλαξη. Δεν νομίζω ότι η έννοια της genericity στον Μπαντιού ανταποκρίνεται στο generic στο λινκ που δίνεις (http://planetmath.org/encyclopedia/SetTheory.html). Το ακόλουθο μάλλον δηλώνει την έννοια «γένους».

S7. If two properties F(x) and G(x) of a set x are equivalent, then the ``generic'' set having the property F , is the same as the generic set having the property G .

Καλύτερα να αφαιρεθεί το λινκ ή να δοθεί στις υποσημειώσεις, και να παραπέμψεις στις σελίδες του Being and Event όπου προκύπτει ο όρος (Cohen)?

Ανώνυμος είπε...

demos

Being and Event
pp.327-387 και κυρίως pp.338-39

Αντωνης είπε...

@demos: Δεν είπα ότι το λινκ παρουσιάζει πώς χρησιμοποιεί τον όρο ο Badiou, αλλά ότι ο όρος generic υφίσταται στο λεξιλόγιο των μαθηματικών και δεν είναι αποκύημα της φαντασίας του ίδιου ή των μεταφραστών του. Όμως καλό θα είναι να προσθέσω το πώς χρησιμοποιεί τον όρο ο ίδιος, ίσως σε υποσημείωση όπως λες.

Ανώνυμος είπε...

Αφού έχω το βιβλίο μπροστά:
p.339 B&E
«Τhis part is anonymously that which has no other mark apart from arising from presentation, apart from being composed of terms which have nothing in common that could be remarked, save belong to this situation which is its being qua being»

«[T]he indiscernible part solely possesses the 'properties' of any part whatsoever. It is rightfully declared generic, because if one wishes to qualify it, all one can say is that its elements are. The part thus belongs to the supreme genre ...»

Δεν νομίζω ότι χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση, ήδη έκανες πολύ καλή δουλεία (the ball's in FT's court).

Ανώνυμος είπε...

demos
Νομίζω ότι αυτό που υπονοεί ο ΦΤ στο εξής:
«κοντολογίς, μιαν «αλήθεια» τόσο ασύλληπτη, α-διανόητη, μη διακρίσιμη και ανεπίδεκτη διορισμού, που είναι ακριβώς σαν να μην υπάρχει!»

είναι ότι η έννοια της genericity δεν ταυτίζεται με την έννοια τής universality (Discourse ethics, Habermas). Είναι απλά εξοργιστικό κάποιος να γράφει δελφικούς χρησμούς σε μέσο μαζικής ενημέρωσης χωρίς να διευκρινίζει από ποια βάση προσεγγίζει το αντικείμενό του.

Αντωνης είπε...

Δήμο, δες την νέα υποσημείωση 1 στην τελευταία ανάρτηση και πες μου. Έχεις απόλυτο δίκαιο φυσικά ότι genericity δεν σημαίνει χαμπερμασιανή οικουμενικότητα. Το ότι αυτό την καθιστά ανύπαρκτη είναι λίγο περίεργο ως επιχείρημα.

Ανώνυμος είπε...

demos

Perfect.

Άπλά προσπαθούσα να μπω στη θέση του «μέσου αναγνώστη» και καλό θα ήταν να αποφευχθούν παρεξηγήσεις.

«Το ότι αυτό την καθιστά ανύπαρκτη είναι λίγο περίεργο ως επιχείρημα»

Ό,τι έγραψα παραπάνω περί δελφικών χρησμών ;-)

Δημήτρης είπε...

Δεν είμαι σίγουρος πως ο Δεκέμβρης του 2008 συνιστά Συμβάν. Μάλλον πρόκειται για Σύμπτωμα. Η προσπάθεια χιλιάδων νέων να κάνουν αισθητή την παρουσία τους μέσω μίας fatic communication (επικοινωνία που απλά στοχεύει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις της επικοινωνίας, όπως όταν συναντάμε κάποιον στο δρόμο και του λέμε"έι γεια") γι αυτό και το κοινό και ηγεμονεύων στοιχείο έκφρασης του Δεκέμβρη, το οποίο ήταν και αυτό που έστω τις ημέρες εκείνες ενοποιούσε όλα εκείνα τα υποκείμενα που συμμετείχαν δεν ήταν άλλο από το "αντιμπατσικό" και τα σπασίματα.

Βέβαια το Συμβάν εμπεριέχει το Σύμπτωμα, αλλά είναι κάτι παραπάνω: η δημιουργία ενός νέου συμβολικού πεδίου που επιτρέπει στους "πιστούς στο Συμβάν" να αναδιατάξουν την πραγματικότητα που οδήγησε στο σύμπτωμα.

Νομίζω πως στους κινητοποιηθέντες το Δεκέμβρη έλειπε αυτό που ο Ζίζεκ (δανειζόμενος από τον Jameson) περιγράφει ως cognitive mapping: η αδυναμία τους να εντάξουν την εμπειρία τους σε ένα κατανοητό Όλον. Και γι αυτό η δράση τους μάλλον συνιστούσε ένα passage a l' act.

Δεν ξέρω αν νομιμοποιούμαστε να προβάλλουμε τη δική μας ανάγνωση για το Δεκέμβρη ως την ποιότητα του Δεκέμβρη. Ο τελευταίος έλεγε πολλά και διαφορετικά πράγματα για πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους. Δεν είναι όμως όλες οι ερμηνείες ίδιες και ίσες. Κατόπιν μίας χρονικής αποστάσεως ασφαλείας από το γεγονός νομίζω πως είμαστε σε θέση να δούμε ποια ερμηνεία του κατέστη κυρίαρχη και έχω την αίσθηση πως δεν είναι η δική μας. Έχω την αίσθηση πως ο Δεκέμβρης ενσωματώθηκε από το υπάρχον συμβολικό ενισχύοντάς το και όχι υπονομεύοντας το...