Κυριακή, 7 Μαρτίου 2010

Δελτίον καιρού, ή για πέντε λέξεις του Δημήτρη Δημητριάδη

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δύο έννοιες για την χρονικότητα:  χρόνος και καιρός. Η πρώτη σηματοδοτούσε την "φυσιολογική" κατάσταση του χρόνου, τον χρόνο ως ασταμάτητη γραμμική αλληλουχία, αυτό που αργότερα, μετά τις Θέσεις για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας του Walter Benjamin, θα ονομάζαμε ιστορικιστικό χρόνο, "ομοιογενή, άδειο χρόνο." Προς τον χρόνο, ο καιρός υπέχει την θέση μιας "κατάστασης εξαίρεσης" (βλ. Carl Schmitt, Die Diktatur· και Πολιτική Θεολογία, εκδ. Κριτική) ή, με τους συγγενικούς αλλά όχι ταυτόσημους όρους του Walter Benjamin, μιας "κατάστασης έκτακτης ανάγκης" (βλ. Michael Löwy, Walter Benjamin, Προμήνυμα Κινδύνου: Μια ανάγνωση των Θέσεων "Για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας", εκδ. Πλέθρον, 2004). Με άλλα λόγια, ο καιρός επισυμβαίνει ως άρση της ισχύος του χρόνου. Η άρση αυτή δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι προσωρινή ή μόνιμη. Γιατί ο καιρός δεν έχει χρόνο: δεν είναι μετρήσιμος χρονικά, εφόσον δεν έχει στην πραγματικότητα διάρκεια. Και συνεπώς, δεν μπορεί ποτέ να είναι ο χρόνος που καθορίζει πότε είναι καιρός να είναι καιρός (αυτή είναι η φράση του Δημήτρη Δημητριάδη). Ο καιρός δεν είναι γέννημα του χρόνου. Είναι αυτό που γεννιέται μέσα στον χρόνο χωρίς να του ανήκει, ένα χάσμα που διαστέλλει τον χρόνο εκ των ένδον. Αυτό που γεννάει τον καιρό είναι ο εαυτός του: είναι καιρός όταν είναι καιρός, και συνεπώς το σημάδι της έλευσης του καιρού εμφανίζεται πάντα σε ένα υποκείμενο και δεν μπορεί να έχει ποτέ αντικειμενική υπόσταση, δεν μπορεί ποτέ να αποδειχθεί ή να αναπαρασταθεί "αντικειμενικά". Ή μάλλον, για να ακολουθήσουμε την σκέψη του Badiou, ο καιρός συγκροτεί το υποκείμενο, το υποκείμενο αναδύεται στην ύπαρξη μόνο σε συνάρτηση με την έκλαμψη του καιρού που το συνταράσσει από επιθυμία να αρπαχτεί απ' αυτόν, γιατί ο καιρός είναι ήδη το αρχαίο όνομα του μπαντιουϊκού συμβάντος, ή ακριβέστερα της χρονικότητας την οποία αφορά το συμβάν.

Ο καιρός αρπάζεται: η αρχαιότητα τον φαντάστηκε, κυριολεκτικά, σαν κάτι που πιάνεις απ' τα μαλλιά. Ιδού το εύγλωττο επίγραμμα του Ποσείδιππου, χαραγμένο πάνω στο μπρούτζινο άγαλμα του Καιρού που στεκόταν στην ελληνιστική Σικυώνα (έργο, υποτίθεται, του Λύσιππου): "Ποιος και από που ο γλύπτης; Απ' τη Σικυώνα. Και τ' όνομά του; Λύσιππος. Και ποιος είσαι; Ο καιρός που υποτάσσει όλα τα πράγματα. Και γιατί στέκεσαι στα ακρόνυχα; Γιατί πάντοτε τρέχω. Γιατί φοράς φτερά στα πόδια; Πετώ με τον άνεμο. Γιατί κρατάς ξυράφι με το δεξί σου χέρι; Για να δείξω τους ανθρώπους πως είμαι πιο κοφτερός και από την πιο κοφτερή κόψη. Και γιατί καλύπτουν το πρόσωπό σου τα μαλλιά σου; Για να με αρπάξουν από τις μπούκλες μου. Και γιατί, για όνομα του Θεού, είσαι φαλακρός στο πίσω μέρος του κεφαλιού; Επειδή κανείς από αυτούς που ξεπέρασα με τα φτερωτά μου πόδια, όσο και να θελήσει, δεν μπορεί να με πιάσει από πίσω."

Με άλλα λόγια, η επαφή με τον καιρό είναι πάντοτε βίαια: η βίαια γέννηση ενός υποκειμένου που συγκροτείται ως επίκαιρο, ως ανταποκρινόμενο προς τον καιρό, αντικατοπτρίζεται, βρίσκει το εικονογραφικό της παραπλήρωμα, στην βίαια αρπαγή του καιρού από το υποκείμενο. Που σημαίνει επίσης ότι ο καιρός δεν μπορεί παρά να είναι το όνομα μιας επαναστατικής χρονικότητας. Τι είναι μια επαναστατική χρονικότητα; Είναι μια χρονικότητα που εμφανίζεται πάντοτε με τη βία του "πολύ νωρίς", του πρόωρου. Ο καιρός δεν έχει χρόνο: βιάζεται διαρκώς, και η παραμικρή καθυστέρηση εκ μέρους μας τον κάνει να μας ξεπερνά, να μας αφήνει πίσω του χωρίς να μπορούμε πλέον να τον αδράξουμε. Η βασική θέση του Τι να κάνουμε; του Λένιν, όπως μας θυμίζει ο Badiou, είναι ότι δεν υπάρχει και δεν θα υπάρξει ποτέ σωστός χρόνος για επανάσταση. Η επανάσταση έρχεται πάντοτε πρόωρα, εκτός χρόνου, είναι πάντα βίαια όχι απλώς επειδή ασκεί ισχύ αλλά επειδή είναι πάντα αναπόφευκτα βιαστική, αποτελώντας μια χειρονομία αρπαγής του καιρού απ' τα μαλλιά  (και ιδού γιατί δεν υπάρχει, όπως θα ήθελε να πιστεύει ο ημιμαθής κύριος Καρατζαφέρης, καμμία διαφορά ανάμεσα σε μια "καθεστωτική" και σε μια "επαναστατική" ερμηνεία του "βία" [ως βιασύνης ή ως άσκησης βίας] στον "Ύμνο προς την ελευθερία"). Η επανάσταση είναι μια εμμενώς βεβιασμένη ενέργεια η οποία δημιουργεί εκ των υστέρων την χρονική της αναγκαιότητα, πλαστογραφεί δηλαδή ex post facto την έλευσή της "στη σωστή στιγμή." Αλλά η πλαστογραφία αυτή είναι αναπόδραστη, μη αναγώγιμη στο ψεύδος: "Καιρός για επανάσταση" δεν σημαίνει ποτέ "επανάσταση στη σωστή στιγμή". Η "σωστή στιγμή" δεν υφίσταται παρά ως το αναδρομικό παιδί της καιρικής ρήξης. Είναι ένα παιδί που θα έχει ήδη πάντα γεννηθεί ή που θα έχει ήδη πάντα παραμείνει ασύλληπτο.

Η φιλοσοφική γενεαλογία του καιρού είναι νόθα. Παραβιάζει κάθε γραμμική, ιστορικιστική κατασκευή που θα λεγόταν "ιστορία της φιλοσοφίας" και θα εστιαζόταν στην μία ή την άλλη "σχολή." Ποιοι είναι οι θεμελιώδεις στοχαστές του καιρού; Οι σοφιστές (ο Γοργίας, κυρίως), με την έμφασή τους στην ανάγκη προσαρμογής σε διαρκώς μεταβαλλόμενες, απρόβλεπτες συνθήκες, αλλά και ο Αριστοτέλης, στην Ρητορική του. Και μετά; O Παύλος, στην Επιστολή προς Εφεσίους ("εξαγοραζόμενοι τον καιρόν..."); Και μετά τον Παύλο ούτε ο Καρτέσιος, ούτε ο Μπέικον, ούτε ο Καντ, ούτε ο Χέγκελ, αλλά o Μακιαβέλι, του οποίου ο Πρίγκηπας αποτελεί έναν μάλλον μελαγχολικό στοχασμό πάνω στις άστατες διαθέσεις του καιρού (fortuna) απέναντι στις οποίες κανείς, ούτε και ο πιο προικισμένα διορατικός πολιτικός, δεν μπορεί να ανταπεξέρχεται για πάντα. Και στον εικοστό αιώνα ο Λένιν (του Τι να κάνουμε;) ο Χάϊντεγκερ (και το Augenblick, το φαινόμενο, η απο-κάλυψη της στιγμής), και συνάμα ο Benjamin των Θέσεων (JetzZeit, ο καιρός του τώρα). Και πιο πρόσφατα ο Negri του Καιρός για επανάσταση, o Agamben (κυρίως στο Ο χρόνος που απομένει, για την επιστολή του Παύλου προς Ρωμαίους), και ίσως πιο έμμεσα, ο Badiou.

Ας κλείσουμε με τον Παύλο, με τη φράση της επιστολής προς Εφεσίους: τι σημαίνει "εξαγοραζόμενοι τον καιρόν"; Στα αγγλικά, μία από τις εκδοχές του οικονομικού "εξαγοράζω" είναι "redeem", που ως γνωστόν σημαίνει επίσης "λυτρώνω", δηλαδή πληρώνω τα λύτρα, όπως κάνει ο Ιησούς στον σταυρό σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη αμαρτία. "Εξαγοράζω" δεν σημαίνει "αγοράζω"· είναι μια οικονομική πράξη σκοπός της οποίας είναι η  απελευθέρωση, η απόσπαση (-εξ) ενός οποιουδήποτε αγαθού από τον οικονομικό κλοιό, από το σύμπαν των οικονομικών συναλλαγών. Η χριστιανική εξ-αγορά της αμαρτίας, για παράδειγμα, δεν είναι λογιστική πράξη δούναι και λαβείν αλλά αποτέλεσμα χάριτος, καθ' υπερβολήν δούναι που δεν γνωρίζει αντιστοιχία σε κανένα λαβείν. Εξ-οικονόμηση, εκστατική οικονομία, άστεγη, εξόριστη από την οικονομία πράξη: Η εξαγορά ενός ομήρου ή ενός σκλάβου, η απολύτρωσή του μετά την καταβολή λύτρων, δεν οδηγεί στην μετατροπή του σε μέσο αποζημίωσης για τα χρήματα που ξοδεύτηκαν. Τα χρήματα των λύτρων ξοδεύονται για να εξαγοράσουν όχι αξία αλλά ζωή. Και συνεπώς, είναι χρήματα που ξοδεύονται κυριολεκτικά: εξαφανίζονται, αφαιρούνται από την αγορά σε ό,τι αφορά τον δότη. Παυλικά, "εξαγοράζω" σημαίνει αφαιρώ από την αριθμητική οικονομία του χρόνου, ανακηρύσσω την ανεξάλειπτη διαφορά ενός οποιουδήποτε πράγματος σε σχέση με την αγοραία αριθμητική της "κανονικής" κατάστασης πραγμάτων. 

Ο καιρός, γνώριζε ο Παύλος, δεν είναι κάτι που αγοράζεται. Δεν είναι αγαθό που αποκτάται με συναλλαγές. Ο καιρός εξ-αγοράζεται, προκύπτει ως αποτέλεσμα μιας αφαίρεσης από την οικονομία της κυρίαρχης χρονικότητας. Γιατί ο καιρός είναι πάντα ήδη αυτό που μας εξ-αγοράζει, που μας ξεριζώνει απ΄τον χρόνο. Δηλαδή, ήδη, απ' το χρήμα. Ο χρόνος, η χρονικότητα της "κανονικής κατάστασης", δουλεύει πάντοτε για το Κεφάλαιο: εργατικές ώρες, λογάριθμοι της μετατροπής της εργασίας σε αξία, "ελεύθερος χρόνος" ξοδεμένος στην κατανάλωση της πάντοτε μετρήσιμης παραγωγής. Ο καιρός όμως, η εξ-αίρεση του χρόνου, δουλεύει για μας. Ποιοι είμαστε εμείς; Αυτοί που ταυτοποιούνται στο πρώτο πληθυντικό ελέω καιρού, αυτοί που λένε "εμείς" επειδή υπάρχει καιρός, αυτοί για τους οποίους είναι πάντα καιρός να είναι καιρός.

Εικόνα: www.jimmcdowall.org.uk

24 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

'Το φως του Χριστού να σε φωτίσει'

http://aktines.blogspot.com/2009/06/1516.html

Ανώνυμος είπε...

εξαιρετικό radical.
(μέσα στο μυαλό μου είσαι. ξεκαθάρισες έννοιες που με ταλαιπωρούσαν τις τελευταίες μέρες.)
το βυτίο

Ανώνυμος είπε...

Στο άκρως ενδιαφέρον αλεξανδρινό σου άρθρο, συμβάλλω με το βιωμένο από όλους μας "μια φορά κι έναν καιρό" που ορίζει υποκείμενο σημείο εκτός της γραμμής του χρόνου και εκτός χρονικών συντεταγμένων.
Σ.

Ανώνυμος είπε...

demos ως advocatus diaboli
Γιατί τώρα θυμήθηκα το Le Part Maudit τού Μπατάιγ και το εξής από τον Μπένγιαμιν;

«Die Engel werden, neue jeden Augenblick, [nach ihr] geschaffen, um, kaum dass sie vor Gott ihren Hymnus gesungen haben ihre Stimme erhoben haben, aufzuhören und in Nichts zu vergehen. Ist dieser Hymnus nun Klage, Anklage oder Lobsegesang?»

«[Σύμφωνα μ’ ένα Ταλμουδικό θρύλο] σε κάθε νέα στιγμή, δημιουργούνται αναρίθμητες στρατιές αγγέλων, έτσι ώστε, πριν καλά καλά κάνουν τη φωνή τους να ακουστεί και ψάλλει τον ύμνο τους ενώπιον τού Θεού, να σταματούν και να εξαφανίζονται [in Nichts zu vergehen]. Είναι ο ύμνος τους αυτός θρήνος, μομφή ή δοξολογία;» [Χιούμορ και Δίκαιο (;)].

Αντώνη, έχεις βρει κάπου κάποιο σχόλιο για το απόσπασμα αυτό;

Αντωνης είπε...

@Demos: Ναι βέβαια, στο "Walter Benjamin and his Angel" του Gershom Scholem, στο "Benjamin and the Demonic" του Agamben, και στο "The Angel of History" του Stéphane Mosès.

Disdaimona είπε...

Γιατί ο καιρός είναι πάντα ήδη αυτό που μας εξ-αγοράζει, που μας ξεριζώνει απ΄τον χρόνο...

Πως να το διαβάσω αυτό;...1700 χρόνια ξεριζωμού της φιλοσοφικής σκέψης,είναι αρκετή εξ-αγορά αυτή για τον Παυλικό χρόνο;...

Αντωνης είπε...

@Disdaimona: 1700 χρόνια ξεριζωμού γιατί; Γενικώς, κρατάω πάντα επιφυλάξεις απέναντι σε ρητά ή υπόρρητα αφηγήματα της "πτώσης", περιλαμβανομένου βέβαια του γνωστού του Χάϊντεγκερ για την "πτώση" από τους προσωκρατικούς στον Πλάτωνα.

Disdaimona είπε...

οφείλω να παραδεκτώ πως δεν περίμενα αυτή την ερώτηση : 1700 χρόνια ξεριζωμού γιατί;;;...ίσως να περιοριστώ στο σχόλιο του πρώτου ανώνυμου για να φωτίστώ και να μην θέτω 'ακυρα ερωτήματα; όσο για την "πτώση" ίσως ο Παύλος να μας εξηγούσε καλύτερα, γιατί οι προσωκρατικοί ουδεμία σχέση έχουν με ασκήσεις εδάφους.

Disdaimona είπε...

"είναι καιρός να είναι καιρός" το έμαθα από σένα. Δεν έμαθα ότι "είναι καιρός να είναι χρόνος"

αυτά είναι τα 1700 δικά μου χρόνια.

Αντωνης είπε...

Για τον Παύλο βέβαια η πτώση είναι ευτυχής, είναι ευτύχημα. Χωρίς την πτώση δεν θα υπήρχε η δυνατότητα της Ανάστασης. Αξίζει να το κρατήσει κανείς αυτό το χριστολογικό στοιχείο νομίζω. Γράφει καλά για αυτό ο Ζίζεκ στο The Puppet and the Dwarf.

Αντωνης είπε...

Και αναρωτιέμαι, a propos και της τελευταίας μου ανάρτησης: Δεν είναι ο Δημητριάδης που ξεκινάει με την απόλυτη συντριβή το 1980 και φτάνει στην πίστη και την ελπίδα το 2010, ο Παύλος μας σήμερα; Και όχι μόνο επειδή ο Ευαγγελισμός είναι τόσο ρητή αναφορά στον Παύλο;

Disdaimona είπε...

Δεν θέλω να παίξω με τις λέξεις...αλλά το ερώτημα "1700 χρόνια γιατί;" ακυρώνει το άρθρο και δεν μπορώ να το δεχτώ με την όποιαδήποτε ερμηνεία!Και η πτώση είναι ευτυχής όταν ακυρωθεί ο "κόσμος" της για να επέλθει η ανάσταση. Δεν θα υποκλιθώ σε κανένα κόσμο της πτώσης επειδη προμηνύει μιαν ανάσταση όμως, και δεν ευαγγελίζομαι τον Ευαγγελισμό!!! της Κασσάνδρας κατά τον Δημητριάδη, για να υπενθυμίσουμε και τη διπλή ερμηνεία του όρου "Ευαγγελισμός".
Δεν θέλω να παίξω με τις λέξεις...

Αντωνης είπε...

Ομολογώ ότι δεν κατανοώ γιατί η ερώτησή μου ακυρώνει το άρθρο, φίλη Δεισδαιμόνα, και θα με ενδιέφερε ιδιαίτερα να μου ξεκαθαρίσεις το γιατί. Ούτε καταλαβαίνω γιατί το ζητούμενο της ανάρτησης ή της ερώτησης είναι "να υποκλιθείς" σε οποιοδήποτε κόσμο πτώσης.

Αντωνης είπε...

Και για να εξηγηθώ εγώ όσο το δυνατόν εναργέστερα: Το κείμενο ισχυρίζεται ότι η φιλοσοφική γενεαλογία του καιρού ως έννοιας συνδέει πολύ ετερόκλητους κατά τα άλλα στοχαστές: Γοργία, Αριστοτέλη, Παύλο, Μακιαβέλι, Λένιν, Σμιτ, Μπένγιαμιν, Αγκάμπεν, Νέγκρι (και έμμεσα Μπαντιού). Αν ισχύει αυτή η γενεαλογία, αν είναι αποδεκτή και δεν αποκλείει κάποιον, δεν υφίσταται χρονικά κενό 1700 ετών αλλά περίπου 1400 (απ' τον Παύλο στον Μακιαβέλι). Εξού και η ερώτηση. Απ' τον Μακιαβέλι στον Λένιν (και οφείλουμε στον Γκράμσι την σύνδεσή τους) περνάνε άλλα 500 περίπου.

Disdaimona είπε...

Γιατί ο καιρός είναι πάντα ήδη αυτό που μας εξ-αγοράζει, που μας ξεριζώνει απ΄τον χρόνο...

"Πως να το διαβάσω αυτό;...1400!!! χρόνια ξεριζωμού της φιλοσοφικής σκέψης,είναι αρκετή εξ-αγορά αυτή για τον Παυλικό χρόνο;..."

καταλαβαίνεις ότι εστιάσαμε σε διαφορετικά σημεία του άρθρου.Λυπάμαι που δεν έκανα την πρόσθεση για να αποφευχθεί και η σχετική ερώτηση "1700" χρόνια γιατί; εσύ είδες τον αριθμό εγώ είδα το γιατί.και το γιατί που είδα ακύρωνε το άρθρο.

όσο για το υποκλίνομαι δεν αναφερόμουν στην ανάρτηση αλλά στην ερμηνευτική της πτώσης με βάση τα πιο πάνω.
το ερώτημα λοιπόν περί του χρόνου στις επιστολές του Παύλου έχει απαντηθεί από τον Δημητριάδη ικανοποιητικά,δεν χρειάζεται να πούμε κάτι άλλο. από κει και πέρα δεν επιλέγω να δω στο πρόσωπο του Δημητριάδη ένα σύγχρονο Παύλο.

και βέβαια θα ήταν παράλειψη να μην πω ότι λυπάμαι αν το ύφος μου δεν ήταν το αρμόζων ως προς τη φιλοξενία του blog

Αντωνης είπε...

@Disdaimona: Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, απλώς δεν θέλω να δημιουργείται η αίσθηση ότι "παίζουμε με τις λέξεις" όταν δεν παίζουμε με τις λέξεις αλλά προσπαθούμε, κατά το δυνατόν, να ακριβολογούμε. Το να παίζεις με τις λέξεις είναι, ως γνωστόν, ένας από τους ορισμούς της σοφιστείας, και εδώ προσπαθούμε να μην λειτουργούμε ως σοφιστές (όλοι μας προσπαθούμε).

Τώρα, αν λάβεις υπόψιν τη βάση του τι λέει η ανάρτηση για τον καιρό, δηλαδή ότι "ο καιρός δεν έχει χρόνο", ότι αποτελεί εξαίρεση στην χρονική αλληλουχία του "ενός πράγματος μετά το άλλο", τότε γίνεται ελπίζω κατανοητό ότι το πότε είναι καιρός να είναι καιρός--και συνεπώς, πότε είναι καιρός για την ίδια την σκέψη για τον καιρό να αναδυθεί--δεν είναι ποτέ θέμα χρόνου, εκατονταετιών ή χιλιετιών. Ο καιρός είναι μια άχρονη αιωνιότητα και το κενό--1400 χρόνια, 1700, 500, οτιδήποτε--δεν σημαίνει, από τη σκοπιά του καιρού και όχι του χρόνου--ΤΙΠΟΤΑ.

Disdaimona είπε...

Ο καιρός είναι μια άχρονη αιωνιότητα και το κενό--1400 χρόνια, 1700, 500, οτιδήποτε--δεν σημαίνει, από τη σκοπιά του καιρού και όχι του χρόνου--ΤΙΠΟΤΑ.

...τότε γιατί "είναι καιρός να είναι καιρός;" ΕΙΝΑΙ καιρός να είναι καιρός...
ειλικρινά δεν θέλω να σε κουράζω, βλέπεις όμως είναι τόσο εύκολο "να παίξουν οι λέξεις μαζί μας". Δεν σου ζητώ να μου απαντήσεις. Απλά δεν θα ήθελα καθόλου να παρεξηγηθώ ως προς το ζήτημα των "λεκτικών παιχνιδιών" του μπλογκ.Το λέω με κάθε ειλικρίνια.

Αντωνης είπε...

Σκέψου, φίλη Δεισδαιμόνα, τι σημαίνει "Είναι καιρός να είναι καιρός". Όλη η ανάρτηση είχε το στόχο να εξηγήσει ότι δεν είναι ο χρόνος, η ιστορία, που καθορίζει αυτό το πρόταγμα. 'Εγραψα ότι ο καιρός είναι γέννημα του εαυτού του και το ότι μόνο εκ των υστέρων εμφανίζεται ως 'σωστή' ή 'λάθος' η προσπάθεια να αρπάξεις τον καιρό απ' τα μαλλιά, το εγχείρημα της ρήξης. Ο Μακιαβέλι, αδικημένος από την ιστορία όσο λίγοι--του μεινε ένα ατιμωτικό επίθετο προς "τιμήν" του--ήξερε, με βαθιά μελαγχολία είναι η αλήθεια, ότι το γεγονός ότι είναι ΠΑΝΤΑ καιρός να είναι καιρός δεν προσφέρει ΚΑΜΜΙΑ απολύτως εγγύηση επιτυχίας.

Γίνομαι κατανοητός; Δεν είναι καιρός να είναι καιρός ΕΠΕΙΔΗ έχουμε μία ακόμα κρίση στους κύκλους του καπιταλισμού. Η κρίση του καπιταλισμού ξαναδημιουργεί τις συνθήκες για να έλθουμε αντιμέτωποι με την διάσταση αυτή που υπάρχει πάντοτε στον χρόνο, όντας μέσα του αλλά όχι δική του, που λέγεται καιρός.

Αν ερμηνεύαμε το πρόταγμα ως απλώς "τώρα με την κρίση είναι μια ευ-καιρία για επανάσταση" θα ήμασταν απλώς καιρο-σκόποι της κακιάς ώρας, οπορτουνιστές, και συνάμα ένοχοι του πιο ανόητου μηχανικισμού. Όταν μιλάμε για την στιγμή μιλάμε για την αιωνιότητα, φίλη Δεισδαιμόνα, δεν μιλάμε για απλούς τακτικισμούς. Μπροστά σ' αυτή την αιωνιότητα, είμαστε όλοι γυμνοί και ανυπεράσπιστοι, δεν έχουμε εκ των προτέρων ούτε όπλα, ούτε μεθόδους, ούτε συνταγές. Έχουμε μόνο την επιθυμία για ρήξη, τη διάθεση να ρισκάρουμε αυτό που είμαστε και αυτό που γνωρίζουμε.

Disdaimona είπε...

Σε ευχαριστώ για την εκτενή απάντηση,μπορείς σε παρακαλώ να δεχτείς ότι ξέρω αυτό που μου αναλύεις, ότι γι αυτό διαβάζω τις αναρτήσεις σου και ότι δεν διαφωνώ καθόλου με ότι αναλύεις εδώ;Το ακριβώς αντίθετο!!!
Δεν ερμήνευσα έτσι το "είναι καιρός να είναι καιρός" ως τακτικισμό ή ως ένα ιστορικό ρολόϊ που μετρά τον σωστό και τον λάθος χρόνο.(δεν συζητώ το ότι θα σήμαινε εκ μέρους και μια νοητική ανεπάρκεια αυτό)ο καιρός όμως "είναι"... στην επιθυμία για ρήξη, στη διάθεση να ρισκάρουμε αυτό που είμαστε και αυτό που γνωρίζουμε.ΕΙΝΑΙ καιρός. Το έγραψα με κεφαλαία γι αυτό το λόγο.

Ξανα-απολογούμαι λοιπόν για την όποια παρεξήγηση για την οποία βεβαίως οφείλω να αναλάβω και την ευθύνη.

Αντωνης είπε...

Απολογούμαι αν παρανόησα την αιτία της όποιας σύγχυσης προθέσεων. Δεν είναι πάντα εύκολος ο διάλογος. Ευχαριστώ για την κουβέντα, που ήταν αρκετά παραγωγική για μένα για να με οδηγήσει σε μια ξεχωριστή ανάρτηση όπως θα δεις.

Eriugena είπε...

Αυτή η ανάρτηση με έχει καταβασανίσει απο τότε που υπάρχει και με ανάγκασε να ξαναματαδιαβάσω τις επιστολές του Παύλου και να συμβουλευτώ φίλους με γνώσεις στην ελληνιστική γλώσσα και φιλοσοφία, και πάλι δύσκολα τα πράγματα: αυτό το "εξαγοραζόμενοι τον καιρόν", δεν εννοείται βέβαια το "επωφελούμενοι του χρόνου" που έχει η μετάφραση της ιεράς συνόδου, η οποία πάντως είναι προτιμότερη απο αυτή του ανεκδιήγητου Τρεμπέλα..έχω μεγάλες αντιρρήσεις που απορρέουν απο την καχυποψία μου απέναντι στην υπερερμηνεία που γίνεται στα "ιερά" κείμενα στην προσπάθεια να αποσπασθούν απο την "νεο"χριστιανική ερμηνεία-μετάφραση, αλλά και γενικά απο την επίσημη θεολογία..Νομίζω πως η "ταύτιση" εξαγοράς λύτρωσης, δια της αγγλικής λέξεως, αν και δόκιμη, αφού όλα τα αρχαία λεξικά την αναφέρουν, ακυρώνει τον υπερκαθορισμό της χριστιανικής αλλά και ευρύτερα υστερορωμαικής θεολογίας απο την "ανταλλάκτική" διεργασία, έστω στην υπερπερίπλοκη μορφή της, της ενσάρκωσης-θυσίας..προτείνω να διαβαστει η πρός Εβραίους επιστολή και η πρός Ρωμαίους και να μπεί στη μέση η πρός Εφεσίους..αν δεί κανείς πως εννοείται η "δωρεά"-Λύτρωση στον Παύλο θα δεί την συνάφεια της με την απόλυτη συμπλοκή διαθήκης-κληρονομιάς-αιματηρής θυσίας(λέει δεν υπάρχει διαθήκη χωρίς θάνατο του θέτοντος). Η δωρεά του χριστού είναι μια δωρεά του σώματος του προς "διαθήκη" ( του λόγου) άρσης της αμαρτίας, αφού κάθε άρση αμαρτίας είναι εφικτή μόνον δια του αίματος..λίγο ζόμπι καταστάσεις, ας μου επιτρέψει ο Παύλος, διότι σημαίνουν την έμμεση αποκατάσταση της ανθρωποθυσίας, για την κριτική της παγανιστικής θυσίας ζώων και της ειδωλο-λατρεία αλλά και για κριτική του ιουδαισμού..η εξαγορά βέβαια των πιστών γίνεται ΑΦΟΥ έχει επιτελεσθεί η θεανθρωποθυσία..άρα συντελείται ουσιαστικά ως συντεμνειν το χρόνου πάνω σε ένα συντέμνειν θυσιαστικό..δες την έννοια του συν-τομου (χρονικη έννοια) σε συνάφεια με την ετυμολογική αλλά και νοηματική ρίζα του συντέμνειν..λέει ο Παύλος, παναθεμά τον: προς Ρωμαίους 9, 28-30: "το κατάλλειμα σωθήσεται, λόγον γαρ συντελών και συντέμνων εν δικαιοσύνη, ότι λόγον συντετμημένον ποιήσει κύριος επι της γής.." μετάφρ: "μονον ένα υπόλλειμα θα σωθεί, συντέμνοντας(συντομεύοντας αλλά όχι μόνο συν-Τέμνοντας τον χρόνο..σύντμηση=τα κοινά στοιχεία συνόλων, το κοινό νόημα) και συντελώντας(αποφασίζοντας με την τελεστική ΠΙΑ έννοια) ο Λόγος (ο Κύριος;)εν διακαιοσύνη(και εν θυσία αιματηρή) και μάλιστα διότι ο Κύριος θα ποιήσει Λόγο συντετμημένονεπι της γής..συμπέρασμα: η εξαγορά του χρόνου είναι μια απόσπαση απο τον χρόνο αλλά όντας ο μεσσιανικός χρόνος ως το μέσο μεταξύ ΔΥΟ υπερβατικών συν-τμήσεων, που είναι απλά ΜΙΑ σε δύο φάσεις...ας μου επιτρέψει ο υπέροχος Δημητριάδης, αλλά η κατάσταση στον νόθο μεσσιανισμό των πρωτοχριστιανών είναι βουτηγμένη στο αίμα, το δικό τους βεβαίως..

Αντωνης είπε...

@Eriugena:

Γράφεις:

"Νομίζω πως η "ταύτιση" εξαγοράς λύτρωσης, δια της αγγλικής λέξεως, αν και δόκιμη, αφού όλα τα αρχαία λεξικά την αναφέρουν, ακυρώνει τον υπερκαθορισμό της χριστιανικής αλλά και ευρύτερα υστερορωμαικής θεολογίας απο την "ανταλλάκτική" διεργασία"

Για ποιο λόγο θεωρείς ότι η εξαγορά ως λύτρωση (δηλαδή πληρωμή λύτρων) ακυρώνει την "ανταλλακτική διεργασία"

Αργότερα λες:

"αν δεί κανείς πως εννοείται η "δωρεά"-Λύτρωση στον Παύλο θα δεί την συνάφεια της με την απόλυτη συμπλοκή διαθήκης-κληρονομιάς-αιματηρής θυσίας(λέει δεν υπάρχει διαθήκη χωρίς θάνατο του θέτοντος)"

Ναι, συμφωνώ, αλλά δεν νομίζω ότι η ανάγνωση της φράσης στο πιο πάνω κείμενο αντιβαίνει στην ιδέα μιας εξαγοράς της οικουμενικής μοίρας του θανάτου μέσω της αιματηρής θυσίας ενός ενικού σώματος όπου, με εγελιανούς όρους, ο Θεός πληρώνει το τίμημα του περάσματος από την Ιδέα στην περατότητα της ενσώματης ζωής.

Περισσότερα στο εγγύς μέλλον, σκέφτομαι να ανεβάσω σχετικά κείμενα Μπαντιού και Μίλμπανκ-Ζίζεκ περί Χέγκελ και νοήματος της σταύρωσης.

Eriugena είπε...

Άνοιξε φίλε μου αυτό τον "φάκελλο", θα σε συντροφέψω σε κάθε βήμα..το κάνω ήδη, με τη μελέτη..ξέχασα να σου πω πως η ανάρτηση για την εμπειρία και η ανάρτηση για την πραγματική υπαγωγή, σε συνάφεια με όλα τα δυνατά σημεία της πολιτικής θεολογίας που κάνεις λ.χ εδώ ελπίζω να μας βγάλουν σε ξέφωτο, χωρις να περιβάλλεται απο μέλανες δρυμούς..επιφυλάσσομαι για εδώ αφού διαβάσω τις αναρτήσεις που υποσχέθηκες..

Αντωνης είπε...

@Eriugena:

Το μπλογκ είναι ένα ανοιχτής πρόσβασης διανοητικό ημερολόγιο, ανάμεσα σε άλλα πράγματα, ένας χώρος για να δοκιμάζω ιδέες, κάποιες από τις οποίες εξελίσσονται σε κατευθύνσεις που δεν μου είναι πάντα εκ των προτέρων γνωστές. Αυτή είναι και η χαρά της διαδικασίας, άλλωστε.

Όσο για τον μπούσουλα, πιστεύω πια πως η διαίσθηση είναι κάτι που καλλιεργείται από την εμπειρία (να τη η εμπειρία πάλι!), και ελέγχεται διαρκώς από τον κριτικό αναστοχασμό. Και έτσι εμπιστεύομαι αυτή την διαίσθηση για μπούσουλα.