Τετάρτη, 10 Μαρτίου 2010

Σχόλια πάνω στο ανοιχτό σεμινάριο του Alain Badiou, 19/10/05 (πρώτο μέρος)


Εισαγωγικά: Θεωρώντας ότι το κείμενο της διάλεξης της 19ης Οκτώβρη 2005 που μετέφρασε και παραχώρησε ευγενικά στο ιστολόγιο ο φίλος demos αποτελεί μια ιδιαίτερα εύληπτη και ευσύνοπτη εισαγωγή στο φιλοσοφικό έργο του Alain Badiou, κυρίως δε στις πιο πρόσφατές του εργασίες, θα επιχειρήσω εδώ να διαλευκάνω με τον ευκρινέστερο δυνατό τρόπο το κείμενο αυτό. Ο Badiou είναι σίγουρα ένας απαιτητικός φιλόσοφος, καθώς η ανάγνωση των μεγάλων, θεμελιωδών του έργων (Θεωρία του Υποκειμένου, Είναι και Συμβάν, Λογικές των Κόσμων) προαπαιτεί εκτεταμένες και εξειδικευμένες γνώσεις στην ιστορία της φιλοσοφίας, την μαθηματική σκέψη, την τέχνη, την πολιτική ιστορία, την οντολογία, και την μεταφυσική. Έχει όμως επανειλημμένα δείξει ότι είναι επίσης ένας φιλόσοφος που επιθυμεί να γίνει ευρύτερα κατανοητός, αναλαμβάνοντας ο ίδιος την "εκλαίκευση", αν μπορούμε να την πούμε έτσι, των πιο αμιγώς φιλοσοφικών του έργων (σε έργα όπως η Ηθική), καθώς και την παρέμβαση στην πολιτική καθημερινότητα (σε έργα όπως η σειρά βιβλίων κάτω από τον γενικό τίτλο Περιστάσεις). Σε όσα ακολουθούν, το κείμενο του Badiou θα είναι με πλάγια στοιχεία και το δικό μου με κανονικά· οι εμφάσεις, τόσο στο κείμενο του Badiou όσο και στο δικό μου, θα δηλώνονται με έντονα στοιχεία.

Η σειρά αναρτήσεων που θα ακολουθήσει σε αυτήν την ενότητα αφιερώνεται στον φίλο Left Liberal Synthesis, μαζί με την φράση "πίστις, ελπίς, αγάπη, τα τρία ταύτα· μείζων δε τούτων η αγάπη". 
----------------------------------------

Ως χαρακτηρισμό τής σημερινής κατάστασης πραγμάτων είχα προηγουμένως προτείνει τον όρο «δημοκρατικό υλισμό» (πβ. Οκτώβριος 2003), η βασική θέση τού οποίου σας υπενθυμίζω είναι η ακόλουθη: υπάρχουν μόνον σώματα και γλώσσες. Με άλλα λόγια, το σύνολο των υπάρξεων απαρτίζεται από σώματα που σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό δέχονται την επίδραση γλωσσών.


"Δημοκρατικός υλισμός" είναι ο όρος που ο Badiou  επιλέγει στο Logiques des mondes  για να χαρακτηρίσει την κυρίαρχη ιδεολογία του ύστερου καπιταλισμού, το φιλοσοφικό οικοδόμημα πίσω από τον λεγόμενο καπιταλο-κοινοβουλευτισμό των σύγχρονων αστικών δημοκρατιών. Όπως προδίδει ο ίδιος ο όρος, τα συστατικά του "δημοκρατικού υλισμού" είναι δύο: πρώτον, η "υλιστική" επιμονή ότι το πεδίο του υπαρκτού, του πραγματικού, συναπαρτίζεται αφενός από την υλικότητα του σώματος και αφετέρου από την εξίσου υλική πραγματικότητα της γλώσσας, δηλαδή ουσιαστικά από σώματα και από αναπαραστάσεις οι οποίες προέρχονται από (ανθρώπινα) σώματα, επιτρέπουν στα σώματα αυτά να αυτο-συγκροτηθούν ως οντότητες, και έχουν οι ίδιες υλικό σώμα (προκύπτουν μέσω της εγγραφής, του ίχνους, της χάραξης, κλπ). Ο υλισμός αυτός χαρακτηρίζεται "δημοκρατικός" όχι λόγω του ρητού ιδεολογικού του περιεχομένου, αλλά εξαιτίας της ίδιας του της μορφής: εφόσον υπάρχουν μόνο σώματα και γλώσσες, εφόσον δεν υπάρχει κανένα σώμα που να είναι κάτι παραπάνω από σώμα και καμμία γλώσσα που να είναι παραπάνω από γλώσσα, τότε όλα τα σώματα και όλες οι γλώσσες μπορούν να εξισωθούν μεταξύ τους "δημοκρατικά", δηλαδή το πεδίο της ύπαρξης είναι απόλυτα ομοιογενές. Αυτός, σε ένα βαθμό, είναι ήδη ο κορμός του δημοκρατικού υλισμού του μονισμού του Σπινόζα, δηλαδή του μεγάλου φιλοσοφικού αντιπάλου της διαλεκτικής του Χέγκελ. Ο μονισμός αυτός αποτελεί πράγματι κυρίαρχο στοιχείο στη φιλοσοφία της ύστερης νεωτερικότητας, τη φιλοσοφία που απορρίπτει την μεταφυσική (από τον Χάϊντεγκερ και δώθε). Ο συντάκτης θεωρεί την φιλοσοφία του Deleuze την κατεξοχήν έκφανση αυτού που ο Badiou εδώ ονομάζει "δημοκρατικό υλισμό", εφόσον η φιλοσοφία αυτή, ακολουθώντας τον Σπινόζα, διακηρύσσει την απόλυτη εμμένεια (absolute immanence), δηλαδή τη θέση ότι "δεν υπάρχει έξω", θέση εκτός του μονήρους οντολογικού πεδίου. Όπως όμως θα έχουν παρατηρήσει οι αναγνώστες των Hardt-Negri, αυτή η θέση ότι "δεν υπάρχει έξω", ότι δεν υπάρχει σημείο εξαίρεσης από την απόλυτη ομοιογένεια του πεδίου της ύπαρξης, δεν είναι απλώς οντολογική. Αποτελεί επίσης μια πρόταση για τις συνέπειες της "πραγματικής απορρόφησης" (real subsumption) κάθε ετερογένειας (παράδοση, κουλτούρα, ελεύθερος ή μη παραγωγικός χρόνος, κλπ) από την ομοιογενοποιητική, εγκολπωτική δράση του Κεφαλαίου. Συνεπώς οι Hardt-Negri, ακολουθώντας στα χνάρια του Deleuze, και πριν, του Σπινόζα, προσπαθούν να σκεφτούν την επαναστατική υποκειμενικότητα παίρνοντας ως δεδομένη την αναπόδραστη πραγματικότητα της απόλυτης εμμένειας, και άρα να την σκεφτούν ως κάτι που προκύπτει μέσα στον ίδιο τον παγκοσμιοποιημένο κόσμο του Κεφαλαίου, μέσα στην λεγόμενη Αυτοκρατορία. Ο Badiou εκπροσωπεί μια δραστική στροφή έξω από αυτή την κατεύθυνση, χωρίς όμως, όπως θα δούμε, να αρνείται το "υλιστικό" στοιχείο του δημοκρατικού υλισμού, χωρίς δηλαδή να αντιπροτείνει στον "δημοκρατικό υλισμό" μια ορθόδοξα "υπερβατική" θεώρηση της οντολογικής πραγματικότητας.

Τον περασμένο χρόνο καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι έχει πλέον εκπνεύσει το σχήμα τής διαλεκτικής, εφόσον αυτό ερμηνευθεί ως σχήμα ταυτοποίησης τής εναντιότητας [l’adversité] [πρόκειται για σχήμα στο οποίο η καταπίεση αποτελεί προϋπόθεση τής χειραφέτησης, έτσι ώστε αυτή να εξασφαλίζεται με τη μορφή τής διπλής άρνησης· η ταυτότητά σας εκπορεύεται από τον «άλλον», η ταυτότητα και η εναντιότητα ανήκουν στο ίδιο γίγνεσθαι, το οποίο ταυτίζεται με το γίγνεσθαι τής αντίφασης]. Αν επιθυμούμε ένα επίκαιρο πρωτόκολλο ταυτοποίησης τού αντιπάλου, διαφοροποιούμενο από το κορεσμένο σχήμα τής διαλεκτικής, πρέπει να δομήσουμε ένα ιδεολογικό σκηνικό το οποίο θα παρεντεθεί στην κυριαρχία τού δημοκρατικού υλισμού.

Στη δεύτερη αυτή παράγραφο, ο Badiou στρέφεται προς την άλλη πλευρά της φιλοσοφικής κληρονομιάς, στον μεγάλο αντίπαλο του σπινοζικού μονισμού, δηλαδή την εγελιανή διαλεκτική, για να ξεκαθαρίσει ότι η δική του φιλοσοφική θέση κόντρα στον "δημοκρατικό υλισμό" δεν αποτελεί στροφή πίσω προς τον Χέγκελ. Σε αυτό το επίπεδο, ο Badiou παραμένει πιστός στον αντι-εγελιανισμό του δασκάλου του Luis Althusser. Η μπαντιουϊκή κριτική στην κυρίαρχη μορφή του μονισμού ("δημοκρατικός υλισμός") δεν προϋποθέτει λοιπόν την αναστύλωση του λεγόμενου "διαλεκτικού υλισμού" που κυρίαρχησε ως συνώνυμος του ορθόδοξου μαρξισμού επί Στάλιν. Βασικό στοιχείο απόρριψης της εγελιανής διαλεκτικής, και βασική συνεπώς διάσταση της ανάγνωσης των θεωρητικών υπονοημάτων της, είναι η άρνηση (negation). Στον Χέγκελ, ισχυρίζεται ο Badiou, η χειραφέτηση είναι συνάρτηση  του αρνητικού αυτού καθαυτού, εφόσον είναι συνέπεια της άρνησης της άρνησης (negation of the negation), δηλαδή διπλά απομακρυσμένη από την κατάφαση, από την θέση ενός καταφατικού προτάγματος. Αυτό μπορεί να στοιχειοθετηθεί αρεκτά ξεκάθαρα από τα περίφημα εδάφια για την διαλεκτική αφέντη και δούλου στην Φαινομενολογία του Πνεύματος του Χέγκελ, όπου η χειραφέτηση του δούλου προϋποθέτει την άρνηση της άρνησης της ανθρωπιάς του δούλου που ενσαρκώνει ο αφέντης. Σύμφωνα με αυτό το σχήμα η επανάσταση είναι μια μορφή καταστροφής μιας κατάστασης πραγμάτων που βιώνεται η ίδια ως καταστροφική, μια μορφή καταστολής αυτού που γίνεται αντιληπτό ως ήδη κατασταλτικό, και ούτω κάθε εξής. Για τον Badiou, η φιλοσοφική επικύρωση της κατάφασης που ενώνει φιλοσόφους από τον Σπινόζα στον Νίτσε ή τον Deleuze  είναι πολύτιμη εφόσον δεν θέλουμε να καταλήξουμε σε μια καθαρά αρνητική νομιμοποίηση της αναγκαιότητας της πολιτικής εξέγερσης, εφόσον δηλαδή επιθυμούμε να αποκαταστήσουμε φιλοσοφικά τον καταφατικό, δημιουργικό και επινοητικό χαρακτήρα της επαναστατικής πολιτικής πράξης. Αφού λοιπόν με την κριτική στον "δημοκρατικό υλισμό" ο Badiou  απομακρυνθεί τα μέγιστα από στοχαστές όπως ο Negri, θα τους ξαναπλησιάσει στη βάση της ταυτόχρονης κριτικής του στο μοντέλο της εγελιανής άρνησης. Αν η συντακτική δύναμη [constituent power] είναι το καταφατικό, θετικό σημείο από το οποίο μπορεί κανείς να σκεφτεί την πολιτική πράξη για τον Negri, για τον Badiou το ανάλογο σημείο είναι η αλήθεια ως διαδικασία που υποκειμενικοποιεί. Αυτό είναι και το πεδίο στο οποίο ο συντάκτης του παρόντος ιστολογίου θεωρεί ότι συναντιέται η σκέψη του Badiou με αυτή του Negri:  η κοινή αποδοχή μιας επινοητικότητας που ανήκει στους πολλούς, μιας ικανότητας για την δημιουργία του νέου που δεν αποτελεί το αποκλειστικό προνόμιο ειδικών (φιλοσόφων, τεχνοκρατών, κλπ) αλλά είτε όλων όσων μετέχουν της ζωής του υποκειμένου που συγκροτείται γύρω από μια "οικουμενική αλήθεια" (Badiou), είτε, με τους διαφοροποιημένους όρους του Negri, όλων όσων μετέχουν  του "πλήθους" [multitudo] το οποίο επιφορτιζόταν πάντα με την υλική εργασία της αναπαραγωγής της ζωής και του κόσμου, και το οποίο είναι το μόνο καθαρά δημιουργικό υποκείμενο (σε αντιδιαστολή με την εξουσία του κράτους, των νόμων, του Συντάγματος, κλπ που για τον Negri είναι αρνητική, κατασταλτική και συνεπώς παρασιτική σε σχέση με την καθαρά καταφατική δημιουργικότητα του πλήθους).

Είναι δύσκολο να αποφύγω τον πειρασμό να προσθέσω, με αφορμή τα πρόσφατα σχόλια του νεγκριστή φίλου μου LLS για το κείμενο των έντεκα θέσεων για την υπαρκτή αριστερά: το κοινό σημείο ανάμεσα σε Badiou και Negri δεν είναι τίποτε άλλο από την ανάδειξη της εμπιστοσύνης της σκέψης στο λαό --στον καθένα, στον οποιονδήποτε, στον quodlibet, στους πληβείους, στο multitudo, στον n' importe quoi, στο "rien" που είναι ταυτόχρονα "tout". Η εμπιστοσύνη αυτή δεν είναι μέσο αποκήρυξης ή αποφυγής της στοχαστικής εργασίας, δεν αποτελεί μαοϊστική γραφικότητα ή λαϊκίστικη υπεκφυγή· είναι, μάλλον, ο ζωτικός πυρήνας κάθε σκέψης που επιχειρεί να είναι κάτι άλλο από διαχείριση σωμάτων εκ των άνωθεν, κάθε διανοητικής εργασίας που επιχειρεί να αποκαταστήσει στους πολλούς την δύναμη της δράσης με την οποία δημιουργούν τον κόσμο.

Εικόνα: Wassily Kadinsky, "Τετράγωνα με ομόκεντρους κύκλους"
nyugradhalls.files.wordpress.com

18 σχόλια:

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Με χαρά δεκτή η αφιέρωση και η επέκταση του σχολιασμού.Σε ανύποπτο χρόνο εχω επισημάνει την αφοπλιστική δωρεά του RD.Ως δωρεά ειναι και μη ανταλλάξιμη,θα παραμείνει εσαεί μονόπλευρη....
Και μια μικρή συμβολή στο project Badiou που αναπτύσσεται ζωντανα μπροστα μας μέσω του RD.Τελευταίο τευχος των "Θεσεων" οξεία ,σχεδόν ριζική αμφισβητηση του εργου του απο τον Π.Σωτήρη.Αν βρεθεί η ευκαιρία θα αξιζε ενα σχολιασμό.
Συνεχίζουμε.....

Αντωνης είπε...

Θα προσπαθήσω να αποκτήσω το τεύχος στις προσεχείς μέρες που θα βρεθώ στην Ελλάδα. Για τις Θέσεις δεν θέλω να πω κάτι παραπάνω δημόσια.

Disdaimona είπε...

Το σημερινό κείμενο ήταν άρκετά διαφωτιστικό για τη disdaimona σχετικά με τα σημεία 8 9 και 10 της προχθεσινής συζήτησης για την "υπαρκτη αριστερά" και ένα ερωτηματικό που τη βασάνισε.
Έτσι, η disdaimona οφείλει να παραδεχτεί στο RD, πως στο βήμα 9 προς 10- άρχισε να negriζει, υιοθετώντας την αρχή της "απόλυτης απορρόφησης"- έχοντας μάλιστα δηλώσει λίγο πριν πως κατα κύριο λόγο διαφωνεί με τον Νέγκρι.Διπλή αντίφαση!
(p.s Η disdaimona επιθυμεί επίσης να αποκαλυφθεί ως προς το πείσμα της-ίσον με το πείσμα πέντε παιδιών της προδημοτικής-να μη χρησιμοποιεί τον ακαδημαϊκό λόγο στις "δημόσιες εμφανίσεις" της.Αντ΄αυτού θέλει να παιδεύει το φτωχό της μυαλό(και τους άλλους) με τις πιο πρόχειρες λέξεις που βρίσκει μπροστά της, κάτι το όποίο εν γνώση της, κάνει δυσχερέστερο ένα ωραίο διάλογο. Η απόφαση αυτή ελήφθη όταν η εικοσάχρονη κάποτε disdaimona αποκύρηξε τον μεγάλο της έρωτα Hegel καθώς και τη διπλωματική της εργασία στο παρα πέντε. Έκτοτε επιθυμεί να παλεύει τα φαντάσματα της γυμνή χωρίς σπουδαία ενδύματα όταν μιλά για σπουδαία θέματα με σπουδαίους ανθρώπους)

Αντωνης είπε...

Αγαπητή Δεισδαιμόνα: αν κατανόησα σωστα (δεν είμαι σίγουρος), λες πως το πέρασμα από την θέση 9 στη θέση "νεγκρίζει" διότι υιοθετεί την αρχή της "πραγματικής απορρόφησης"; (φαντάζομαι εννοείς "πραγματικής" όχι "απόλυτης");

Επειδή δεν βλέπω, επανεξετάζοντας τις θέσεις 9 και 10 που και πώς εμφανίζεται η υιοθέτηση αυτής της αρχής, μου το εξηγείς λίγο περισσότερο;

Ως μπαντιουϊκός, δεν πιστεύω στην αρχή μιας αδιαφοροποίητα απόλυτης εμμένειας γιατί μια τέτοια αρχή θα καθιστούσε αδύνατα τα βασικά στοιχεία της σκέψης που υιοθετώ. Οπότε με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η κριτική σου --και σχολαστικά, διότι το πρόβλημα αυτό με απασχολεί για το βιβλίο που γράφω.

Disdaimona είπε...

Καταρχήν χαίρομαι που ακούω ότι ετοιμάζεις ένα βιβλίο (συγνώμη δεν γωνρίζω, όπως καταλαβαίνεις, αν έχεις εκδόσει κάτι άλλο)

Για την 9 και 10 θέση.Οχι, είπα πως η disdaimona άρχισε να "νεγκρίζει" στην ανάγνωση του σημείου 10 με αποτέλεσμα να θέσει το ερωτηματικό για την συγκρότηση του υποκειμένου.Δεν ήταν λάθος του κειμένου ήταν λάθος της δικής μου ανάγνωσης.Όφειλα να το ξεκαθαρίσω εφόσον το έθεσα και κυρίως γιατί μετά από αυτό το δικό μου "θεωρητικό σφάλμα" μπήκαμε σε μια ασυνεννοησία που εμένα ε, εντάξει με στεναχώρησε.

Επιτρέπεται να ρωτήσω ποιό είναι ακριβώς το θέμα του βιβλίου;

Αντωνης είπε...

Αγαπητή Δεισδαιμόνα,

Ευχαριστώ για την διευκρίνηση, λυπάμαι όμως για την στενοχώρια. Δεν ήταν παρά μια παρεξήγηση από αυτές που συμβαίνουν συχνά λόγω των ορίων του διαδικτυακού λόγου, μην δίνεις σημασία.

Το βιβλίο μου λέγεται Figures of Utopia και το τελευταίο κεφάλαιο (θα) αφορά τον Badiou και το πρόβλημα της διαπραγμάτευσης του ριζικά νέου χωρίς πρόσβαση στην κατηγορία του υπερβατικού και χωρίς, ταυτόχρονα, επιστροφή στη θέση περί απόλυτης εμμένειας.

Έχω συνεπιμεληθεί τρία βιβλία, αλλά αυτό είναι το πρώτο καθαρά δικό μου.

Disdaimona είπε...

Τι άλλο θα λεγόταν; :-)
Πολύ ωραία.Είμαι απόλυτα σίγουρη για την αξία αυτού του βιβλίου και επίσης σίγουρη πως θα κάνει αίσθηση στους Μαρξιστικούς κύκλους και θα δημιουργήσει και κάποιες "αναταραχές".Αναπόφευκτα.Πόσο καλοδεχούμενες είναι αυτές οι αναταραχές για μας!!!Χρειάζεται Αντώνη, όσο τίποτα περισσότερο σήμερα το αριστερό "σώμα", καλή πνευματική τροφή.

Αντωνης είπε...

"Πόσο καλοδεχούμενες είναι αυτές οι αναταραχές για μας!!!"

You bet!

Σ' ευχαριστώ για την ενθάρρυνση και το θετικό πνεύμα:-)

Disdaimona είπε...

Η ενθάρυνση και το θετικό πνεύμα για ένα μπαντιουϊκό βιβλίο είναι πέραν από δεδομένες. Από κει και πέρα, φαντάζομαι υποψιάζεσαι, πως το βιβλίο θα γίνει φύλλο και φτερό και πως δεν θα μείνει τίποτα ασχολίαστο! :-)

νασαι καλά

Αντωνης είπε...

@LLS: Αν και διαφωνώ σε σημαντικά σημεία με τον Νέγκρι, όπως έχω πει αρκετές φορές, θαυμάζω απεριόριστα το θάρρος του, τις αντοχές του, την μαχητικότητά του και το οξύ πνεύμα του. Ο Νέγκρι είναι ένας αληθινός σύντροφος και τέτοιος θα παραμείνει, όποιες και αν είναι οι επί μέρους διαφωνίες μας. Το αυτό ισχύει και δι υμάς, αγαπητέ LLS. We're in this together.

Αντωνης είπε...

Προς όλους: αναρωτιέμαι αν βρίσκετε χρήσιμες τέτοιου είδους αναρτήσεις, δηλαδή αναρτήσεις που φιλοσοξούν να είναι λίγο-πολύ βασικές, εισαγωγικές διαλέξεις πάνω σε ένα υλικό, ώστε να κάνουν ένα απαιτητικό κείμενο πιο προσβάσιμο σε ένα ευρύτερο ανγνωστικό κοινό. Αξίζει πιστεύετε τον κόπο της συγγραφής και της ανάγνωσης αυτού του είδους η δουλειά;

Ρωτάω γιατί το έχω αποπειραθεί ουσιαστικά μόνο μια φορά ως τώρα σε μικρότερη κλίμακα στο "Σύντομο σχόλιο πάνω στο "θεολογικο-πολιτικό σπάραγμα" του Walter Benjamin. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η τροπικότητα "ανοιχτό παν/μιο" για το ιστολόγιο αλλά θα ήθελα να ξέρω κατά πόσο ενδιαφέρει και τους αναγνώστες του.

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Rd
Προφανώς υπάρχει ενδιαφέρον
Καλώς η κακώς ......το rd είναι ένα ανοικτό εργαστήριο σκέψης
Το πως θα το μορφοποιησεις πιο πέρα ας το αφήσουμε στην επιλογή σου.

Αντωνης είπε...

Καλό δεν είναι το "ανοιχτό" του εργαστηριού; Κακό γιατί να είναι;

Ανώνυμος είπε...

demos περί λαού και αλήθειας/Ιδέας:

17/12/2008 Badiou

Τι είναι όμως η αρχή για τον Πλάτωνα; Για ένα δεδομένο ζήτημα, έχετε εκείνους που εκφράζονται «υπέρ» και εκείνους που εκφράζονται «κατά». Αυτή η εναλλαγή μεταξύ τού υπέρ και κατά είναι τυπική για το καθεστώς τής γνώμης. Η προσέγγιση τής αρχής επιτυγχάνεται όταν αυτή η διαζευκτική επιλογή ενσωματωθεί σε μια ευρύτερη κατασκευή καταφατικού χαρακτήρα. Ο Πλάτωνας έχει την τάση να χρησιμοποιεί χωρικές μεταφορές και κάνει λόγο για την κατασκευή ενός χώρου τής Ιδέας. Η κατασκευή ενός ιδεατού χώρου έχει ως προϋπόθεση την αποσύνδεσή μας από την επιλογή τού υπέρ/κατά· αυτός είναι και ο λόγος που ξεκίνησα λέγοντας προ ολίγου ότι η πολιτική (και, γενικότερα, η απαρχή μιας ριζικής αλλαγής) συνίσταται πάντοτε στην υπερκέραση ενός αντι-κατασταλτικού αισθήματος [affect anti-répressif] που παραμένει δέσμιο τής λογικής των γνωμών. Ο Πλάτωνας χαρακτηρίζει αυτήν την υπερκέραση τής δόξας με τον όρο διαλεκτική.

Θα πάρω το παράδειγμα, κάπως έμμεσο, τής πτώσης τού Σάχη τού Ιράν. Τι προκάλεσε την πτώση αυτή; Οφείλουμε να επιδοκιμάσουμε την εντυπωσιακή διορατικότητα τού Μισέλ Φουκό, αρχικά ο μόνος που φώναζε ότι πρόκειται για ένα εντελώς ξεχωριστό φαινόμενο. Μπορούμε να πούμε ότι, στη δεδομένη περίπτωση, ο χώρος τής Ιδέας εντοπιζόταν στην ύπαρξη διαδηλώσεων στους δρόμους, διαδηλώσεων γιγαντιαίων διαστάσεων και αδιάπτωτης έντασης: εκείνο που προκαλούσε έκπληξη δεν ήταν ακριβώς το γεγονός ότι γινόταν πολυάριθμες διαδηλώσεις, αλλά το ότι ο λαός, σε καθημερινή βάση, συγκεντρωνόταν στον δρόμο, παρουσία μαζική και ανένδοτη, απ’ όπου γεννήθηκε η πεποίθηση ότι η πτώση τού Σάχη ήταν δυνατή κάτω από την καταλυτική επίδραση μιας υπέρτερης δύναμης. Αυτό ήταν η Ιδέα και οι διαδηλώσεις, υπερκεράζοντας το καθεστώς τής δόξας που έβρισκε έκφραση στη διαζευκτική επιλογή «υπέρ ή κατά τού Σάχη», δομούσαν τον χώρο τής Ιδέας αυτής.

Αντωνης είπε...

@demos: Ευχαριστούμε και για αυτήν την προσφορά--χρήσιμο πολύ το απόσπασμα, ιδιαίτερα σε ότι αφορά την επανεξέταση του περίφημου πλατωνικού δόξα vs επιστήμη από την πλευρά των μαζών.

LEFT LIBERAL SYNTHESIS είπε...

Όχι κακώς αλλά «κακώς.....,.»
Αναμένουμε.,,..,,

Ανώνυμος είπε...

demos @αντώνη

the world turned upside down ;-)

Είναι πολύ καλή αυτή η διάλεξη, περιέχει αποσπάσματα από τη «μετάφραση» τής Πολιτείας από τον Μπαντιού (μετάφραση όπως θα την εννοούσε ο Χάιντεγκερ [πβ. Λακού-Λαμπάρτ και σια]). Νομίζω θα την έχω έτοιμη για την επομένη εβδομάδα.

Περί εμμένειας, είχα γράψει ένα post-grad δοκίμιο για τη σχέση Μπαντιού-Ντελέζ (σε academese). Δεν σκοπεύω να το μεταφράσω αλλά αν τυχόν το θεωρείς χρήσιμο θα κοιτάξω να το βρω.

Αντωνης είπε...

@demos: Αχ, ο μακαρίτης ο Christopher Hill;)

Βεβαίως θα με ενδιέφερε μια εργασία για Ντελέζ-Μπαντιού και εμμένεια, και μάλιστα ιδιαίτερα.