Τρίτη, 23 Φεβρουαρίου 2010

Το σωτήριον έτος

Μια φορά και ένα καιρό, οι οικονομολόγοι συμφωνούσαν σε ένα πράγμα: ότι η αξία είναι παράγωγο της εργασίας. Έκτοτε, η οικονομολογία έκανε τεράστια βήματα προόδου: τώρα είναι βέβαιοι ότι η αξία είναι παράγωγο τρομακτικά πολύπλοκων και πολυεπίπεδων μηχανισμών που μόνο οι ίδιοι μπορούν να γνωρίζουν και να κατανοούν. Ας πούμε, ότι αξία παράγει το χρέος, ή μάλλον η αγορά του, το πακετάρισμά του σε κομψά μπογαλάκια, και η μεταπώλησή του σε άλλους. Οι μηχανισμοί αυτοί έχουν αποσπαστεί τόσο από την σφαίρα της καθημερινής μας δραστηριότητας που η σχέση τους μ' αυτή έχει γίνει μυστήρια, νεφελώδης, απειλητική. Τα ξόρκια του Κάρολου πήγανε στράφι. Είχανε ξαμοληθεί εκ νέου τα φαντάσματα της πολιτικής οικονομίας, με τα οποία επικοινωνούν, σε ακατάληπτες γλώσσες, μόνο οι οικονομολόγοι. 

Οι οποίοι, ως μέντιουμ και μεταφραστές των δυσνότητων επιταγών των φαντασμάτων για μας τους κοινούς θνητούς, ζητούν αποκλειστική είσοδο μέσα στα στοιχειωμένα δωμάτια της οικονομίας, και εξέρχονται, ζητώντας περισσότερες θυσίες για να εξευμενιστούν τα φαντάσματα. Πώς γίνεται και θυμόμαστε ότι είναι οι ίδιοι που διέδιδαν ότι δεν υπάρχουν φαντάσματα εκτός από αυτό του Κάρολου, και ότι αυτοί, με τις βαθιές τους γνώσεις, διεισδύουν βαθιά μέσα στην φύση της πραγματικότητας και βλέπουν πως όλα είναι καλώς καμωμένα, κανείς δεν ξέρει. Οι οικονομολόγοι μας, λέμε στο τέλος-τέλος, είναι με τις διαθέσεις τους. Όταν τα πράγματα πάνε καλά, ζητούν συγχαρητήρια γιατί είναι οι δικές τους δυνάμεις που τα κάνουν να πηγαίνουν καλά. Όταν πάνε άσχημα, φωνάζουν ότι αυτοί πάντα έλεγαν ότι είμαστε ανάξιοι να ζούμε σαν άνθρωποι, τέτοιοι αγροίκοι και ανεπίδεκτοι μαθήσεως που είμαστε.

Μερικοί όμως στο χωριό λένε ότι οι οικονομολόγοι είναι οι ίδιοι μέρος του τι πάει άσχημα, και ότι σε ένα κόσμο όπου όποιος δουλεύει τρώει, όπου κανείς που δουλεύει δεν μένει πεινασμένος, και όπου αυτοί που δεν δουλεύουν αλλά μόνο διατάζουν όσους δουλεύουν δεν τρώνε, δεν θα υπήρχαν οικονομολόγοι. Οι άνθρωποι αυτοί λέγονται κομμουνιστές. Οι οικονομολόγοι μας προειδοποίησαν, με βαριές απειλές, να μην τους δίνουμε σημασία. Και αφού επικαλέστηκαν το ηθικό μας καθήκον απέναντι στα πνεύματα της οικονομίας που είχανε θυμώσει και με το ζόρι πια τα εξευμενίζαμε όσο και αν δουλεύαμε, μας άρχισαν πάλι στις λιτανείες για να ξεπληρωθούν τα κρίματά μας. Κοντά κι οι δικηγόροι, που απεφάνθησαν ότι η έλλειψη ενθουσιασμού με την κατάστασή μας --είχαν αδειάσει τα σπίτια μας από τα υπάρχοντά μας τα φαντάσματα, ήτανε λέει θυμωμένα με την ασέβειά μας-- ήταν παράνομη και αντέβαινε σε τριακόσια ογδόντα οκτώ άρθρα και τέσσερις χιλιάδες ενιακόσιες παραγράφους του αστικού δικαίου.

Καμμιά φορά νομίζαμε ότι εμείς τα χαμε φτιάξει όλα αυτά που μας πνίγανε: τους οικονομολόγους, τους δικηγόρους, τα φαντάσματα, τους νόμους, τον πλούτο τον ίδιο. Αλλά μετά μας έπιανε ο φόβος για τον εαυτό μας, γιατί αν εμείς φτιάξαμε τέτοια πράγματα, εμείς οι αστοιχείωτοι και οι απελέκητοι, εμείς τα ασήμαντα αμνοερίφια των ειδικών, τότε ποιοί είμαστε εμείς; Και έτσι διαβάζαμε  πάλι τους χρησμούς και τις διαρκώς ανανεώσιμες --αναλόγως των περιστάσεων-- προφητείες των οικονομολόγων, να δούμε τι ήταν αυτό που μας διέφευγε και ήμασταν πάλι με τα λουριά περασμένα στο λαιμό και άφραγκοι. Και έτσι περνούσε άλλο ένα σωτήριο έτος, και ήταν 340, 780, 910, 1300, 1580, 1760, 1880, 1930, 2010. 

Εικόνα: www.minimatescentral.com

10 σχόλια:

Greek Rider είπε...

Αντώνη καλησπέρα, νομίζω ότι ούτε και οι οικονομολόγοι πλέον μπορούν να βγάλουν άκρη, τα τελευταία 15 χρόνια οι φυσικοί και οι μαθηματικοί ήταν αυτοί που κυριάρχησαν επί των οικονομολόγων στα υποτιθέμενα δικά τους χωράφια.

Δηλαδή τα πράγματα είναι ακόμη πιο ακατάληπτα από όσο περιγράφεις.

Αντωνης είπε...

Όταν Ιώβ αναρωτιέται τι έχει κάνει και αξίζει όλα τα βάσανα που του χει στείλει ο Θεός, ο Θεός εμφανίζεται και τον αρχίζει ο ίδιος στις ερωτήσεις. Όταν τα ερωτήματα γίνονται άλυτα, απαντώνται μόνο όταν κάποιος τους απαντήσει με ακόμα πιο άλυτα ερωτήματα. Του στυλ: από πού έρχεται μια εξέγερση; Τι είναι μια οικονομία χωρίς εργαζόμενους; Τι είναι ο νόμος μπροστά στη γενική απεργία;

herrkstories είπε...

"Και αποφασίζει: όλοι και Πλούσιοι και Φτωχοί, και Δημοκράτες και Αριστεροί να χαράξουν έναν Αριθμό. Κι όποιος δεν έχει χαραγμένο τονομα του Θεριού να μην δικαιούται ουτε να αγορασει ουτε να πουλησει τίποτα"
(Ηλιού του Πετροπούλου του προφήτου - και με το παρντον αν διαφωνείς με τη σύγκριση)

the Idiot Mouflon είπε...

Τελάλης τα Μέσα Μαζικής Εξαθλίωσης, ο καθρέφτης μας ντε...

Αντί τη Βίβλο εγώ θα αρπάξω τον Δαρβίνο.

Ξέρεις, "οικονομία" φτιάχνουνε και τα πιθηκάκια μέσω της ιεραρχίας τους.

Φαντάσου τώρα το Β πιθηκάκι να διαβάζει σε φυλλάδα "γιατί δίκαια είναι αυτό Β και κάποιο άλλο Α"... πως μπορεί να γίνει και αυτό Α, τι πρέπει να θέλει...

Δεν χρειάζονται όμως φυλλάδες τα πιθηκάκια.

Αρκεί το πλήρωμα του χρόνου και μια μεγάλη μπανάνα / μια συναρπαστική μαϊμούνα.

Ελπίζω... τα κόκκινα πιθηκάκια να εννοούν πραγματικά την μη-ιεραρχία και όχι απλώς την αλλαγή τρόπου ιεράρχησης.

Monkey wanna banana.

S G είπε...

τοσα ενδιαφεροντα πραγματα μας λες για τους οικονομολογους αλλα ουτε μια παραπομπη σε αυτα που *οντως λενε*.

Υποψιαζεται κανεις παντως οτι εχεις μπερδεψει τα χρηματοοικονομικα με τα οικονομικα και τον κομμουνισμο με τις ελευθερες αγορες.

Συμφωνα με τους ακραιους οπαδους της ελευθερης αγορας, οι οικονομολογοι ειναι οντως αχρηστοι. Συμφωνα με καθε κομμουνιστη (=κεντρικο σχεδιαστη) οι οικονομολογοι ειναι *απαραιτητοι* για να σχεδιαζουν την οικονομια.

"Μερικοί όμως στο χωριό λένε ότι οι οικονομολόγοι είναι οι ίδιοι μέρος του τι πάει άσχημα"

παντα υπηρχαν οι δεισιδαιμονες που οταν ο γιατρος τους λεει οτι πασχουν απο μια αρρωστια, αντι να παρουν τον φαρμακο πυροβολανε τον γιατρο και ψαχνουν λυσεις στο βουντου.

Νοσφεράτος είπε...

Τι ειναι φαντασμα;
Φαντασμα ειναι το πνευματικό οταν υλοποιειται, οταν αποκτα μια σχεδόν υλική μρφή ως εκτοπλασμα..


Σημερα εκεινο που Απουλοποιειται ολο και περισσοτερο ειναι η Αξια
γινεται κατι σχεδόν μεταφυσικό - τι σχεδόν , σκετα μεταφυσικό,πλαστικό χρημα ,πιστωτικές χαρτες νουμερα που εξατμιζονται με την ιδια ευκολια με την οποια σωσρευονται


Και εκεινο που υλοποιεται στην θεση της εξαυλουμενης αξιας -της εργασιας - ειναι το Φαντασμα της Κρισης

''εσεις φταιτε ! πληρωστε !
και ο Ιωβ ρωτάει ..Γιατί Κυριε; Δεν εκανα οτι επρεπε ;.Δεν ημουν πιστος στις εντολές του νεοφιλελευθερισμου; Δεν αγοραζα διαρκώς ολες αυτες τις μαλακιες που μου πουλουσες;; δεν δεχτηκα ολες τις νορμες σου; Δεν εγινα ευλιγιστος και ευελικτος οταν Εσύ μου το ζητησες; ''
Μονο που ο Ιωβ δεν ξερει οτι δεν απευθυνεται στον Αληθινό θεό , αλλά στο σκοτεινό Δημιουργόπου δημιουργησε ολη αυτη την αυταπάτη , στο φαντασμα πουπηρε τη θεση του..

Disdaimona είπε...

Σχόλιο στο "ατυχές" σχόλιο του s g :"παντα υπηρχαν οι δεισιδαιμονες που οταν ο γιατρος τους λεει οτι πασχουν απο μια αρρωστια, αντι να παρουν τον φαρμακο πυροβολανε τον γιατρο και ψαχνουν λυσεις στο βουντου".

"Το κλειδί για την κατανόηση όλων των πλευρών της καπιταλιστικής κοινωνίας πρέπει να αναζητηθεί στην επίλυση του αινίγματος της εμπορεματικής δομής. Η δομή αυτή αποτελεί "αρχέτυπο" κάθε μορφής ύπαρξης των αντικειμένων και κάθε μορφής υποκειμενικότητας. Ως ουσία της εμπορευματικής δομής ορίζεται το ότι μια σχέση μεταξύ προσώπων αποκτά πραγμώδη χαρακτήρα,ο οποίος με την αυστηρή-και φαινομενικά πλήρως κλειστή και ορθολογική-αυτονομία του,συγκαλύπτει κάθε ίχνος της θεμελιακής ουσίας του,δηλαδή της σχέσης μεταξύ προσώπων"
G.Lukacs "Geschichte und Klassenbewusstein"

Αντωνης είπε...

@Disdaimona: Ναι, αλλά ο Λουκάτς ήταν φιλόσοφος, όχι οικονομολόγος. Κοίτα μια σύμπτωση ρε παιδί μου! Να μην τα βλέπουν ποτέ σαν τον Λουκάτς οι οικονομολόγοι!

@Nosferatos: Αν δεν ήταν εξοργιστικό θα ήταν αστείο, n' est pas?

@sg: Χαίρομαι που ήρθες γιατί είχα μια απορία για δική σου ανάρτηση και ήθελα να σε ρωτήσω ως ειδικό στο θέμα. Όταν έγραφες, στις 23/11/08, στο ιστολόγιο αναμόρφωση τα ακόλουθα:

"Πριν λιγες μερες εγραφα για την κριση στις ΗΠΑ και σκεφτομουν οτι οι αμεσες επιπτωσεις στην Ελλαδα δεν εχουν κανενα λογο να ειναι μεγαλες. Η Ελλαδα εχει ισχυρη αναπτυξη (πανω απο το 3% για αρκετα χρονια) και ενδογενη αναπτυξη, με την εννοια οτι δεν βασιζεται στις εξαγωγες.* Αυτο σημαινει οτι μια κριση στις δυτικες αγορες δεν θα επηρεασει την Ελλαδα παρα πολυ αμεσα, μπορει να μειωσει την αναπτυξη στο 2% ας πουμε αλλα δεν θα φερει υφεση."

σε ποια επιστημονικά στοιχεία βασιζόσουν; Το ρωτάω ως μη οικονομολόγος αυτό και με δεδομένο ότι ένα πράγμα που περνάει κρίση αυτή τη στιγμή φαίνεται να είναι α) η επιστημονική φύση και β) η αξιοπιστία της οικονομολογίας ως κλάδου.

Αν είναι να πειστούμε νομίζω ότι η αποκύρηξη του κλάδου ως πέρα για πέρα ιδεολογικού (vs επιστημονικού) και ως εξαρτημένου, ως τρόπου σκέψης, από το ίδιο το κεφάλαιο και τις προτεραιότητές του, είναι "δυσειδαιμονία", θα πρέπει να υπάρξουν κάποιες πειστικές απαντήσεις για ερωτήματα όπως το πιο πάνω.

S G είπε...

αντωνη δεν νομιζω οτι ειναι παραλογο την συζητηση επι ενος κειμενου να την κανουμε κατω απο το κειμενο, για λογους τοσο πρακτικοτητας αλλα και δεοντολογιας (υποψιαζομαι ας πουμε οτι αυτο που ρωτας απαντιεται στο ιδιο κειμενο).

"Ναι, αλλά ο Λουκάτς ήταν φιλόσοφος, όχι οικονομολόγος. Κοίτα μια σύμπτωση ρε παιδί μου! Να μην τα βλέπουν ποτέ σαν τον Λουκάτς οι οικονομολόγοι!"

στην αρχη που το διαβαζα λεω, οκ, καταλαβε επιτελους οτι επι οικονομικων πρεπει να διαβαζεις οικονομολογους. Αποτι φαινεται ομως εσφαλλα, εσεις πιστευετε οτι επι μιας επιστημης πρεπει να διαβαζεις καθε αλλον παρα τους ειδικους.

την παραθεση λουκατς ουτε την πολυκαταλαβα, ουτε βλεπω τι σχεση εχει με αυτα που λεω. (να μην αναφερω οτι η κριτικη καποιου που πεθανε το 71 δεν ειναι ακριβως επικαιρη για τα οικονομικα του 2010, τεσπα)

Νοσφεράτος είπε...

H κριση εχει να κανει
-με το αναποφευκτο ξεφουσκωμα της τουρμποκαπιταλιστικής φουσκας
-με τις συνεπειες μιας εικοσαετιας νεοφιλελευθερης απορρυθμισης
-με την εξαντληση των οριων επεκτασης του καπιταλισμου καθως καταναλωθηκε οτι σχεδον μπορουσε να αποικιοποιηθει για να βγαλει κερδος
- με τον Πολεμο Αφαγνισταν- Ιρακ και το αδιεξοδο των ΗΠΑ

- με το οτι η Ευρωπη διαλεξε το 2004 την επεκταση -διευρυνση και οχι την εμβαθυνση.Με το Οτι ουσιαστικά δεν υφισταται πια η προοπτική της ΕΕ
- με την ενδογενή παθογενεια της ελληνικής οικονομιας και τις συνεπειες της συναντησης ενος σχεδόν προνεωτερικου προστατευτισμου με τον μετανεωτερικο καπιταλισμο της εξατμισης ...

Για την Ελλαδα ειδικα ειναι
και συνεπεια

α)της επιλογής των Ολυμπιακών αγωνων απο τον νεοπλουτιστικο πασοκικο Σημιτισμο
και β) το οτι επι μια εξαετια ειχαμε ως κυβερνηση την πιο παρακμιακή , απληστη νεοφιλελευθερα ανεγκεφαλη δεξια που θα μπορουσαμε ποτε να ονειρευτουμε (στους εφιαλτες μας)