Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2010

Ντοσιέ: Θρησκεία και Πολιτική: Συμβάντα: Αρχές του Μεσσιανικού


Εισαγωγικά (Radical Desire)

Ένα ακόμη απαιτητικό, γεμάτο διανοητική φλόγα και λάμψη κείμενο του Gödel. Προτείνεται, για την καλύτερη και πληρέστερη κατανόησή του, να διαβαστεί σε συνδυασμό με το απόσπασμα από την "Κριτική της Βίας" του Walter Benjamin που δημοσιεύτηκε αντί επιλόγου στην ανάρτηση "Το βίαιο αίτημα της Κωνσταντίνας Κούνεβα", το δικό μου "Σύντομο σχόλιο πάνω στο 'Θεολογικο-πολιτικό σπάραγμα' του Walter Benjamin", το απόσπασμα από το Homo Sacer του Giorgio Agamben, και την θέση 6 στο "Θέσεις εκτός σκότους" του ίδιου του Gödel. 

Πρόκειται, μαζί με το σημερινό "Νέος Νόμος", για θραύσματα ενός γαλαξία επαναστατικού/ουτοπικού μεσσιανισμού, ο οποίος, στην τολμηρή σκέψη του Gödel --αυτή τουλάχιστον είναι η αντίληψη του συντάκτη-- έρχεται σε εκρηκτική επαφή με την "μηδενική οντολογία" (zero ontology) του θεωρησιακού ρεαλισμού (speculative realism) και της μη-φιλοσοφίας. Το δεύτερο τμήμα είναι ένα φιλοσοφικό ποίημα σπάνιας, στην αντίληψη του γράφοντος,  έντασης και ομορφιάς. Για το τέταρτο τμήμα, "Η βεβήλωση", βλ. ακόμα Walter Benjamin,  "Θεολογικο-πολιτικό σπάραγμα" και Μωυσής Μπουντουρίδης, "Giorgio Agamben: Διαθετικότητα και βεβήλωση", όπως επίσης και (σε ό,τι αφορά το "Υποκείμενο-Άτομο" των αστικών επαναστάσεων) τα Masses, Classes, Ideas (1994) και "Citizen Subject" του Etienne Balibar (στο Cadava, Connor, Nancy, επιμ. Who Comes After the Subject?, 1991). Τέλος, για την αναφορά στην "καπιταλιστική θρησκεία βλ.  Walter Benjamin, "Ο καπιταλισμός ως θρησκεία".

Θεωρώ ότι με την προσθήκη του παρόντος κειμένου το "Ντοσιέ: Θρησκεία και Πολιτική" αποκτά μια σημαντική πυκνότητα ως αρχικό ερευνητικό εργαλείο για όσους ενδιαφέρονται για ζητήματα Νόμου, δικαιοσύνης, επανάστασης και Ουτοπίας. 

Θα ήθελα τέλος να απευθύνω ανοιχτή πρόσκληση στον Gödel και όποιον άλλον ενδιαφέρεται, να συμμετάσχει στο διεθνές συνέδριο με θέμα "Ουτοπία, Κρίση, Δικαιοσύνη" που θα οργανώσω, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Σπουδών για την Ουτοπία, στην Λευκωσία της Κύπρου την δεύτερη εβδομάδα του Ιούλη του 2011. Περισσότερες λεπτομέρειες θα δωθούν από εδώ όταν γίνουν διαθέσιμες. Επειδή ακόμη ψάχνω artwork για το πόστερ του συνεδρίου και δεν έχω βρει κάτι ικανοποιητικό πάνω στο θέμα, οι προτάσεις σας είναι ευπρόσδεκτες. Καλλιτεχνική δουλειά που να έχει κάποια σχέση με την Κύπρο είναι προτιμητέα. Περιγραφή των θεμάτων του συνεδρίου (call for papers) στα αγγλικά είναι ήδη διαθέσιμη για όποιον επιθυμεί να έρθει σε επαφή μαζί μου.

Εικόνα: Χειρόγραφη παρτιτούρα από τον "Μεσσία" του Χάντελ, από το voix-des-arts.blogspot.com



Συμβάντα (Gödel)

ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΣΙΑΝΙΚΟΥ

Το Μεσσιανικό είναι:

1 αρχή. Η δομή του Απ-Όντος

Το Μεσσιανικό είναι η δομή του Απ-Όντος, η χωρικότητα του δεν υπάρχει ούτε στο Μεταφυσικό, ούτε στον κόσμο-φαινόμενο, και δεν υπάρχει σημαίνει δεν υπάρχει σε αυτό το συγκεκριμένο "εκεί" που αποτελεί ο ήδη-κόσμος, ο οποίος ταυτίζει θανάσιμα το Υπάρχον με την παρουσία στην χωρικότητα που συνιστά ο ίδιος ως φαινόμενο ή μάλλον ως Αρχι-φαινόμενο. Όμως το Μεσσιανικό δεν είναι φαινόμενο, που σημαίνει ότι αποδίδει τον εαυτό του στο χωροχρόνο της ρήξης, του χάσματος με τον ήδη-κόσμο.

Θα λέγαμε για αυτό πως το Μεσσιανικό είναι η απούσα αλήθεια που εμφανίζεται βίαια και υπό τον όρο ότι εξαφανίζει την παρουσία του ήδη-κόσμου. Για το λόγο αυτό το Μεσσιανικό είναι επέκεινα της φιλοσοφίας και για αυτό η φιλοσοφία προσπαθεί να το κατατάξει στο χώρο της θεολογίας (παρακλάδι της) ώστε να το ταυτίσει με το Υπερφυσικό. Όμως ο τρόμος της φιλοσοφίας προς το Μεσσιανικό παραμένει, ακριβώς γιατί αυτό που επέρχεται Μεσσιανικά είναι πάντα το Πραγματικό, το Ένα δίχως Είναι.

Ο χρόνος που απομένει μέχρι το Μεσσιανικό είναι ο μόνος χρόνος που σχετίζεται με την αλήθεια και τον Άνθρωπο. Το "απομένει" δεν δείχνει μία μέτρηση προς την προκαθορισμένη στιγμή εμφάνισης, γιατί τέτοια δεν υπάρχει για κανένα Συμβάν. Το "απομένειν" γίνεται ιδιότητα του χρόνου που ανατρέπει το γραμμικό-φαινομενολογικό του υπόβαθρο. Ο χρόνος τίθεται ενώπιον του πάντα ενδεχόμενου αφανισμού του.

Είναι σε μία αέναη προσμονή του τέλους του, "απομένει" όμως, κατοικεί ακόμα στον ήδη-κόσμο. Δεν κατοικεί παρόλα αυτά σαν ένα οποιοδήποτε αντικείμενο, ο χρόνος δεν υπάρχει απλά μαζί με τον χώρο ώστε να προσφέρει τις συντεταγμένες των Όντων. Ο χρόνος αν και είναι εντός του ήδη-κόσμου, αν και γραμμικός, αν και χρόνος των συσσωρευμένων φαινομένων, είναι ο πρώτος τόπος του ήδη-κόσμου που δέχεται το καταστροφικό Συμβάν του Μεσσιανικού.

Το Μεσσιανικό έρχεται και μας λέει: ''Δεν υπάρχει Μεσσίας γιατί υπάρχει ως συμβάν". Τι εγκαθιστά τότε το Μεσσιανικό με τον ερχομό του; Αυτό που παραμένει είναι ο Άνθρωπος-Άλλος. Άλλος σημαίνει Ξένος προς την ήδη-κόσμο, αυτός συγκροτείται απο το Μεσσιανικό. Η πράξη του δεν μπορεί να αφορά παρά την εκ του μηδενός Ίδρυση της Πολιτείας του Άλλου. Ο Άνθρωπος δεν είναι επερωτήσιμος, δεν είναι οντολογικός, επειδή δεν είναι ο "Άνθρωπος" που έχει η φιλοσοφία στα λεξικά της. Ένας  Άνθρωπος οντολογικά αδιάφορος σε ανθρωπισμό και αντι-ανθρωπισμό, ο θεωρητικός Ξένος για το Είναι και για τον ήδη-κόσμο, ο εχθρός της φιλοσοφικής απόφασης. Αυτός ο Άνθρωπος είναι η δομή του Μεσσιανικού, είναι η δομή του Απ-Όντος, η εξέγερση του.


Το Μεσσιανικό είναι:

2 αρχή. Το ποίημα της καταστροφής

Το βέλος που έρχεται απο το πουθενά, παγωμένα ερείπια που δεν σας αγγίζει Ιερεμίας, δεν φτερουγίζει το κάλεσμα, δεν βλέπει κανείς το νυχτερινό πλοίο στο λιμάνι του χρόνου. Ο ερχόμενος δεν έχει όνομα, δεν έχει φυλή, δεν έχει ενικό ή πληθυντικό αριθμό, δεν έρχεται για να φύγει...

Στο χρόνο που απομένει, ποιά καταστροφή θα προαναγγείλει την καταστροφή; Ας μάθουμε τώρα γιατί τότε ούτε ο χρόνος θα υπάρχει στα αλήθεια. Ο σεισμός θα ανοίξει στα δύο τον κόσμο για να έρθει ο Άλλος κόσμος, πύρινα λάβαρα θα σηκώσει η σιωπή της προσμονής και απο το όρος των Αοράτων, θα ακουστεί η μουσική που θα ανοίξει την τελετή του πολέμου.

Καταστρέφω σημαίνει ανοίγω χώρο στην εγκατάσταση του Άλλου, ζωγραφίζω την εικόνα του Άλλου, καταστρέφω σημαίνει προσφέρω την αλήθεια που θα υπάρξει...

Το τραγικό ποίημα της εξαφάνισης σου, ο διάλογος των σκιών των νεκρών ζώων,
στις εκβολές του αναρίθμητου τέρατος, λάφυρα δίνει ο λυγμός των ουρανών...στην καταιγίδα θα βαφτιστεί η σύναξη των ονείρων.

Το μάτι που κοιτάς δεν είναι ο ήλιος, ούτε η όραση κάποιου θεού, δεν είναι το χάος, ούτε η όραση κάποιου θνητού...το μάτι που κοιτάς σε κοιτάζει απ΄ τα έγκατα της θυσιασμένης γης, κρούει τη θύρα του μέλλοντος ο μεταμφιεσμένος σε Άνθρωπο ποταμός.

Δεν είμαι το πέρασμα του νυχτερινού στρατού, δεν είμαι το υπόγειο της αποκάλυψης που κρύβεις, δεν είμαι ο ναός που θα ακουστεί ο θρήνος του σκύλου,
δεν είμαι το όρος που θες να αγναντεύεις τον κόσμο από κει πάνω, δεν είμαι η σιωπή που μουρμουρίζουν τα φαντάσματα, δεν είμαι το τέλος
είμαι η αρχή γιατί δεν είμαι...επέρχομαι.

Το Μεσσιανικό είναι:

3 αρχή. Η μίμηση του Απείρου

Το Μεσσιανικό είναι μίμηση όχι απομίμηση του Απείρου. Όπως το Άπειρο δεν είναι αντικείμενο σύμμετρο προς τη σκέψη που το σκέφτεται, έτσι και το Μεσσιανικό είναι άσκεφτο και προκαλεί χάος στη φιλοσοφία που προσπαθεί να το κατηγοριοποιήσει. Μίμηση του Απείρου, δηλαδή, υπάρχει ως το μη-αριθμήσιμο που όμως επιβάλλει την αρίθμηση του, ανεξάντλητο Συμβάν ως προς τις συνέπειες που επιφέρει στην τάξη του ήδη-κόσμου, στον κόσμο-φαινόμενο.

Το Μεσσιανικό δεν μπορεί να αποδοθεί σε κανένα πεδίο του ήδη-κόσμου (ιστορία-φιλοσοφία-τέχνη-πολιτική) και για αυτό δεν είναι μόνο ιστορικό ή μόνο φιλοσοφικό ή μόνο καλλιτεχνικό ή μόνο πολιτικό (παρόλο που στο πολιτικό πεδίο συγκεντρώνει τις απειλητικότερες εμφανίσεις του για τον ήδη-κόσμο). Είναι η βεβήλωση αυτών των πεδίων από τη σκοπιά του να αποκαλυφθεί το Ένα που αυτά τα πεδία αποκρύπτουν απο τον Άνθρωπο μέσω της πολλαπλότητας τους. Το Άπειρο υπάρχει εντός του Μεσσιανικού γιατί το τελευταίο αποτελεί μίμηση του, παράγει κόσμους και την ίδια στιγμή συνιστά ένα Απροσπέλαστο για την φιλοσοφία.


Το Μεσσιανικό είναι:

4 αρχή. Η βεβήλωση

Κάθε βεβήλωση του ήδη-κόσμου, βεβήλωση της πολλαπλότητας της τάξης, βεβήλωση της φαινομενολογίας, βεβήλωση της θεωρίας-κόσμος αλλά και της ψευτοπράξης του ήδη-κόσμου, είναι η πράξη του Μεσσιανικού. Η βεβήλωση εδώ αποδίδεται όπως την περιγράφει η φράση του Κάρλ Μάρξ "Κάθε τι ιερό βεβηλώνεται, αυτός είναι ο νόμος της Ιστορίας". Ο ήδη-κόσμος είναι ένα ιερό, χωρικότητα των αντικειμένων-ανθρώπων, των ανθρώπων που βίαια γίνονται αντικείμενα. Όλες οι τελετές των θεσμών επιχειρούν να ενισχύσουν το τετελεσμένο πως αυτός ο κόσμος είναι ιερός γιατί κόσμος σημαίνει ακριβώς αυτόν τον ήδη-κόσμο. Ο νόμος της Ιστορίας είναι η βεβήλωση, η βεβήλωση του ιερού που, ακριβώς επειδή υπάρχει πάνω στην ιστορία και το νόμο ως ιερό, αξίζει βεβήλωσης. Νόμος εδώ πάει να πει δικαιοσύνη, την δικαιοσύνη της Ιστορίας να αποσχιστεί από τον ήδη-κόσμο μέσω μίας βεβήλωσης και από Ιστορία να γίνει ο Χρόνος-που απομένει.

Οι βεβηλώσεις του ήδη-κόσμου δεν εκφράζονται από την απομίμηση του Μεσσιανικού που γέννησε με το όνομα Μεσσιανισμός η φιλοσοφία. Η κλωνοποίηση μίας φιλοσοφικής λογικής για το Συμβάν και το Πραγματικό, μέσω του Μεσσιανισμού επικεντρώθηκε στην θρησκευτική ερμηνεία και τη φυλάκιση του Μεσσιανικού μέσα στις έννοιες Υποκείμενο, Χριστός, Άτομο. Δεν είναι τυχαίο πως η καπιταλιστική θρησκεία επιβλήθηκε χρησιμοποιώντας την θεολογική-εκκλησιαστική φιλοσοφία του Χριστιανισμού αλλά και την οντοθεολογία της φιλοσοφίας ώστε να παρουσιάσει το Απόλυτο Υποκείμενο, τον Απόλυτο Χριστό, το Άτομο, αρχής γενομένης με την περίφημη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη στη Γαλλική Επανάσταση. Αυτό το μίγμα ατόμου και ανθρώπου, που ουσιαστικά καταλήγει στο Υποκείμενο-Άτομο, ιδρυτή της αγοράς και της ελευθερίας της, είναι το ακραίο επίτευγμα του Μεσσιανισμού που σκοτώνει το Μεσσιανικό.

Οι βεβηλώσεις του ήδη-κόσμου, δεν είναι το Μεσσιανικό ως τέτοιο, ως τελική επικράτηση, αλλά οι εκδηλώσεις του· είναι οι ομολογίες του Μεσσιανικού ότι είναι ο Άγγελος της καταστροφής.


Το Μεσσιανικό είναι:

5 αρχή. Η πρόσκληση για Ίδρυση

Η Ίδρυση, αυτό είναι το μετά-Μεσσιανικό Συμβάν. Ο Άνθρωπος-Άλλος, αυτός που δεν θα θρηνήσει στα ερείπια του παλιού κόσμου, είναι ο Ιδρυτής. Ιδρυτής της Πολιτείας, της Κοινότητας του Ενός, του Πραγματικού. Ιδρυτής μιας χωρικότητας και χρονικότητας της αλήθειας, της Ιδέας του Ενός στην πράξη. Το Μεσσιανικό είναι η καταστροφή που αναζητά την Ίδρυση. Και εδώ στο "Ίδρυση" κυοφορούνται τα στοιχεία του νέου, του θεμελίου, της έγερσης, του αντικρύσματος του Ενός ως ορίζοντα της Ίδρυσης.

Στην Ίδρυση, το Μεσσιανικό έχει πάψει να είναι το Συμβάν-Τρόμος, έχει πάψει να είναι η Νύχτα, έχει πάψει να είναι η βεβήλωση. Το Μεσσιανικό μας διδάσκει πως από το Δύο γυρίζουμε στο Ένα μέσω της σύγκρουσης των Δύο και της επικράτησης του Ενός...όμως το Μεσσιανικό είναι η επικράτηση, δεν είναι η επικράτεια του Ενός, που είναι έτοιμη να υποδεχτεί την Κοινότητα-που απομένει.

σ.κ

Βοηθητική βιβλιογραφία:

1. The time that remains: a commentary on the letter to the Romans, Agamben Giorgio.
2. Saint Paul: The Foundation of Universalism, Badiou Alain. Σημ.: μετάφραση στο Radical Desire, παράλληλη δημοσίευση στο Συμβάντα.
3. The Monstrosity of Christ, Zizek S,-Milbank.J
4. Future Christ: A Lesson in Heresy, Laruelle F.



Δεν υπάρχουν σχόλια: