Δευτέρα, 25 Ιανουαρίου 2010

Ντοσιέ: Θρησκεία και Πολιτική: Jacques Lacan, Ο θρίαμβος της θρησκείας

Jacques Lacan, O θρίαμβος της θρησκείας (απόσπασμα)
Μτφρ.: Radical Desire

Αν η θρησκεία θριαμβεύσει, θα είναι επειδή θα αποτύχει η ψυχανάλυση. [...] Αν η ψυχανάλυση δεν θριαμβεύσει επί της θρησκείας, θα είναι επειδή η θρησκεία είναι ανεξάντλητη. Η ψυχανάλυση δεν θα θριαμβεύσει, απλά είτε θα επιβιώσει είτε όχι. [...] Η θρησκεία δεν θα θριαμβεύσει απλώς επί της ψυχανάλυσης, θα θριαμβεύσει επίσης επί πολλών άλλων πραγμάτων. Ούτε καν μπορεί να φανταστεί κανείς πόσο δυνατή είναι η θρησκεία.

Μόλις μίλησα για το Πραγματικό. Καθώς η επιστήμη ασχολείται με το Πραγματικό, θα προεκταθεί, και η θρησκεία θα βρει μέσα της ακόμη περισσότερους λόγους για να παρηγορήσει τις καρδιές. Η επιστήμη σημαίνει νέα πράγματα, και θα εισάξει μέσα στη ζωή του καθενός από μας πολλά πράγματα που μας αναστατώνουν. Αλλά η θρησκεία, και κυρίως η αληθινή [χριστιανική] θρησκεία, έχει μέσα που δεν μπορούμε να φανταστούμε καν. Τη στιγμή αυτή, μπορεί κάποιος να δει πώς σφύζει από ζωή. Είναι εντελώς εκπληκτικό!

Οι ιερείς δεν βιάζονται, αλλά κατάλαβαν αμέσως που βρίσκονται οι ευκαιρίες για αυτούς σε ό,τι αφορά τη θρησκεία. Στόχος τους θα είναι να προσφέρουν ένα νόημα για όλες τις αναστατώσεις που δημιουργεί η επιστήμη. Και σε ό,τι αφορά το νόημα, ε, ξέρουν κάτι για αυτό [οι ιερείς]. Μπορούν πολύ καλά να δώσουν νόημα σε οτιδήποτε. Να δώσουν νόημα στην ανθρώπινη ζωή, για παράδειγμα. Έχουν εκπαιδευτεί κατάλληλα για αυτό. Από την αρχή, ό,τι είναι θρησκεία συνίσταται στην προσφορά νοήματος σε πράγματα που κάποτε ήταν φυσικά. Αν, χάρη στο [επιστημονικό] Πραγματικό, τα πράγματα γίνονται λιγότερο φυσικά, δεν θα σταματήσει κανείς να βγάζει νόημα από αυτά. Η θρησκεία θα δώσει νόημα στις πιο παράξενες εμπειρίες, σε αυτές που αρχίζουν να μεταφέρουν στους ίδιους τους επιστήμονες μια αίσθηση αγωνίας. Η θρησκεία θα προσφέρει σε όλα αυτά μπόλικο, ζουμερό νόημα.

[...] Για μια σύντομη στιγμή, ήταν εφικτό να αντιληφθεί κανείς κάτι που ήταν η παρείσφρυση του Πραγματικού. Ο ψυχαναλυτής στέκεται εκεί. Βρίσκεται εκεί ως σύμπτωμα. Μπορεί να συντηρηθεί μόνο ως σύμπτωμα. Αλλά θα δείτε ότι η ανθρωπότητα θα θεραπευτεί από την ασθένεια της ψυχανάλυσης. Πνίγοντας την ανθρωπότητα στο νόημα, στο θρησκευτικό νόημα φυσικά, θα καταφέρει κανείς να καταστείλει το σύμπτωμα. [...] Η θρησκεία είναι φτιαγμένη για να το φέρει σε πέρας αυτό: να θεραπεύσει τους ανθρώπους, δηλαδή, να βεβαιωθεί ότι δεν δίνουν σημασία σε ό,τι δεν λειτουργεί ομαλά.

Εικόνα: exodus2006.com

4 σχόλια:

grsail είπε...

Είναι τόσο κυνική και τόσο, ας το τολμήσω να πω, χυδαία αυτή η τοποθέτηση αλλά ταυτόχρονα και τόσο υπαρκτή ! Ο εξαιρετικός εγκέφαλος του Lacan δεν θα μπορούσε να παραβλέψει το … ‘πραγματικό’ 

Ο πάπας συζητώντας με τον Hawkin του είπε [ … να ερευνάτε τα πάντα εκτός από το μικροδευτερόλεπτο του Bing Bang. Αυτό αφήστε το διότι εκεί βρίσκεται ο Θεός …].

Να λοιπόν που και η Μεγάλη Έκρηξη αποκτά το ‘νόημά’ της …

Η παράγραφοι που επέλεξες προσομοιάζουν τόσο με τραγική προφητεία ώστε να θέτουν κάθε ελπίδα σε δοκιμασία.

Αντωνης είπε...

Σε αυτή ακριβώς την εντολή αναφέρεται και αυτην συζητάει στο ίδιο πλαίσιο και ο Ζίζεκ στο βιβλίο για το Τερατώδες του Χριστού, από το οποίο μετέφρασα το απόσπασμα από τον Θρίαμβο της Θρησκείας του Λακάν (κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 2005).

Ανώνυμος είπε...

Ο Λακαν το ειχε δοκιμασει και προσωπικα. Μεγαλωσε σε βαθια καθολικη οικογενεια και στα νιατα του εκανε τα παντα να μεταπεισει τον αδερφο του να γινει ιερεας, ματαιως ομως. Οσο για το σχολιο σχετικα με τη ελπιδα, συμφωνω απολυτα αλλα νομιζω οτι εχει να κανει με την ιδιαιτεροτητα της επιθυμιας του αναλυτη, να αρθρωνει, να αναλυει, να καθοδηγει αναλυσεις απελπισμενων υποκειμενων χωρις ομως ναστηριζει την επιθυμια του στην ελπιδα. Το συγκεκριμενο κειμενο ειναι ολο πολυ καλο και σχετικα απλο για τους γαλλοφωνους
Μαρινα Φ

Αντωνης είπε...

@Μαρίνα Φ: Ευχαριστώ για το σχόλιο. Δεν είχα ιδέα για το γεγονός ότι θέλησε να κάνει τον αδερφό του ιερέα.