Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2010

.65, .67: Κόμμα, Αξιωματική ισότητα, ταυτοτισμός, πειθαρχία



Από το throughtheloophole. Εικόνα: jessicabuchleitner.files.wordpress.com.

65. Κόμμα
Πολιτικό κόμμα: Το τελευταίο προπύργιο του μοντερνισμού;

Η λενινιστική σύλληψη του κόμματος είναι για την πολιτική ότι ο Οδυσσέας του Joyce για την λογοτεχνία: η ενσάρκωση της μεταμόρφωσης της ακραιφνούς εικονοκλασίας σε νέο κλασικισμό, σε κλασικισμό του νέου. Στην περίπτωση της πολιτικής, αυτός ο κλασικισμός δεν ξεπεράστηκε ποτέ. Ούτε ο κινηματισμός, ούτε η "κοινωνία των πολιτών", ούτε η ακροαριστερή τρομοκρατία, ούτε ο "τρίτος δρόμος", ούτε καμμία από τις χλιαρές και χωρίς κατεύθυνση προσπάθειες "ανανέωσης" της αριστεράς δεν απετέλεσε ποτέ ουσιαστική απειλή για την πρωτοκαθεδρία του κόμματος και της κομματικής πειθαρχίας ως αξεπέραστης δομής της πολιτικής νεωτερικότητας.

Ουσιαστικά, ο πολιτικός μεταμοντερνισμός είναι η προσπάθεια να εκβιαστεί η έλευση ενός πολιτικού "μετά" με μη πολιτικά μέσα: αισθητική, ηθική, ψυχανάλυση, φιλοσοφία. Αυτή η προσπάθεια δεν πέτυχε και δεν μπορεί να πετύχει. Το κόμμα είναι η έκφραση ενός πολιτικού Καθολικισμού που συνθλίβει άκοπα κάθε Μεταρρύθμιση, εξαναγκάζοντας τους πιο άκαμπτούς του εχθρούς στην έξοδο από την ίδια την αρένα της αναμέτρησης για εξουσία.

Εδώ βρίσκεται το πιο αδύναμο σημείο του Μπαντιού, το σημείο που τον επιστρέφει σε μια αμηχανία που δεν του ταιριάζει και που έχει σε κάθε άλλο επίπεδο σχεδόν αφήσει πίσω του: στο ότι το μοναδικό πράγμα που εξακολουθεί να μπορεί να αντικαταστήσει το κόμμα --πηγή πολιτικής αποτελεσματικότητας επειδή είναι πηγή σταθεροποιητικής αδράνειας, μαγνητικός πόλος που επιτρέπει στη μάζα να συγκεντρωθεί, να βρει το βάρος της και τα πατήματά της στην πολιτική διαδικασία-- είναι ένα άλλο κόμμα. Στην πολιτική, δεν έχουμε ακόμα βρει τον τρόπο να γίνουμε μεταμοντερνιστές.


67. Αξιωματική ισότητα, ταυτοτισμός, πειθαρχία
Γιατί πρέπει ένας κομμουνιστής σήμερα να επιμένει, ακόμα και συγκρουσιακά, ακόμα και με το κόστος σύγκρουσης με κομμάτια της αριστεράς, πάνω στην απόλυτη ισότητα όλων, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, σεξουαλικότητας; Για λόγους αρχής, φυσικά. Ένας κομμουνισμός που έχει απεμπολήσει την σφοδρή επιθυμία για αξιωματική ισότητα, που την έχει, με τον ένα ή άλλο τρόπο, εκχωρήσει σε αυτή ή την άλλη στρεβλά εννοούμενη μορφή "πολιτικού ρεαλισμού", δεν αξίζει το όνομά του.

Αλλά και για λόγους βιώσιμης πολιτικής στρατηγικής: η τάση του ιστορικού κομμουνισμού να εκτοπίσει κάθε είδους ενασχόληση με την σεξουαλική, έμφυλη ή φυλετική διαφορά στο όνομα της πρωταρχικότητας του προλεταριάτου έδωσε απλώς τον χώρο στον φιλελευθερισμό να ασκήσει πολιτισμική, και σε τελική ανάλυση ιδεολογική, ηγεμονία πάνω στις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, τους μετανάστες, για τους οποίους οι αγκάλες του φάνηκαν ανοιχτότερες από τις δικές μας --στον βαθμό βέβαια που μπορούσαν να εγκολπωθούν κοινωνικά ως καταναλωτές.

Ο ταυτοτισμός, ο κατακερματισμός δηλαδή της κοινωνίας σε ομάδες ουσιοκρατικά εννοούμενων συμφερόντων, είναι δημιούργημα αυτής ακριβώς της εκχώρησης. "Καμμία παραχώρηση στον ταυτοτισμό" δεν σημαίνει οχύρωση πίσω από αντίπαλους ταυτοτισμούς. Σημαίνει ενεργητικό αγώνα στο όνομα της κομμουνιστικής υπόσχεσης για όλους (ας μην ξεχνάμε την σημασία των γυναικείων δικαιωμάτων για τις πρώιμες, πολιτικά ενεργές κομμουνιστικές αλληλουχίες στη Σ. Ένωση, την Κούβα ή την Κίνα, ή την στενή ιστορική σύνδεση, στην Βρετανία, τις Η.Π.Α., την Ιταλία, την Ελλάδα ή τις Φιλιππίνες, ριζοσπαστικής αριστεράς και ομοφυλοφιλικής έκφρασης). Δεν αντιπαλεύουμε τον φιλελευθερισμό μόνο με την ανυποχώρητη αντιπαράταξη μαζί του, αλλά και διεκδικώντας πίσω την πολιτισμική ηγεμονία που του εκχωρήσαμε σταδιακά παντού. Ο κομμουνιστής σήμερα δεν έχει δικαίωμα να μην είναι επίσης μαχητικά φεμινιστής, υπέρμαχος των δικαιωμάτων και μορφών έκφρασης των σεξουαλικών μειονοτήτων, υπέρμαχος των δικαιωμάτων και μορφών έκφρασης των μεταναστών.

Και από την άλλη, η αυθεντική οικουμενικότητα της κομμουνιστικής υπόσχεσης, η δυνατότητά της να αποτελέσει βάση υποκειμενικοποίησης για κάθε άνθρωπο, είναι η μόνη βάση πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί μια νέα συλλογική πειθαρχία. Αυτό θα αποκτήσει τεράστια σημασία στην (πιθανή) περίπτωση μακροχρόνιας καπιταλιστικής κρίσης. Δεν πρέπει, σε μια τέτοια περίπτωση, η ελευθερία έκφρασης της "ταυτότητας της ετερότητας" να αποτελέσει το τελευταίο προπύργιο αντίστασης ενός αδιέξοδου μοντέλου κοινωνικής οργάνωσης.

Δεν υπάρχουν σχόλια: