Τετάρτη, 30 Δεκεμβρίου 2009

Οι σκισμένες σελίδες

Γιάννη Κορδάτου, Ιστορία του Ελληνικού Εργατικού Κινήματος, Εκδόσεις Μπουκουμάνη, 1977, σελίδα 84, υποσημείωση 2:

Όταν ξαναβγήκε το Επί τα Πρόσω [σημ.: αναρχο-σοσιαλιστική εφημερίδα που πρωτοκυκλοφόρησε στην Πάτρα το 1896] οι εκδότες του είχαν μεγάλες απενταρίες. Γράψανε λοιπόν στον Πύργο και ζητούσαν ψιλά. Στην Πάτρα δυο αδελφές εργάτριες-ράφτρες, που παίρναν τη μέρα 1.20, δήλωσαν πως κάθε Σαββατόβραδο θα δίνανε για τη συντήρηση της εφημερίδας 3.50 η καθεμιά. Στον Πύργο πάλι ο Πάνος Γιαννόπουλος ή Μαχαιράς μαζί με τον Μπατούνα πήγαν σ' ένα αριστοκρατικό καφενείο και βγάλανε μαντίλι για μια φτωχειά οικογένεια. Έτσι μάζεψαν 35 δραχμές (σπουδαίο ποσό για την εποχή εκείνη) και τις στείλανε στη σύνταξη του Επί τα Πρόσω. Οι παραπάνω εργάτριες, ύστερα από ένα χρόνο, πέθαναν και οι δυο φθισικές, ωστόσο όμως ίσαμε τα τελευταία τους δείχνανε παραδειγματική αφοσίωση στην ιδέα τους και με την προπαγάνδα τους προσπαθούσαν να ξυπνήσουν και τις άλλες εργάτριες.

Χωρίς όνομα, χωρίς προσωπική προϊστορία, χωρίς επεξήγησιμη πολιτική γενεαλογία, δυο φυματικές εργάτριες της Πάτρας που ξοδεύουν τον τελευταίο χρόνο της ζωής τους συντηρώντας μια από τις πρώτες αναρχο-σοσιαλιστικές εφημερίδες της χώρας, περισσότερα από εκατό χρόνια πριν.

Τα βιβλία μας είναι γεμάτα σκισμένες σελίδες, εδάφια που λείπουν, ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ, ή μάλλον, που εμφανίζονται σαν ανεπίλυτα αινίγματα μιας ιστορικής Σφίγγας. Η ριζοσπαστική ιστοριογραφία δεν είναι ποτέ μόνο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη. Είναι αγώνας ενάντια στη λήθη για το γεγονός ότι η λήθη είναι ανεξάλειπτη, ότι δεν μπορεί να υπερκεραστεί  γιατί είναι μέρος των συνθηκών που δημιουργούν την υποτέλεια, δηλαδή την ταξική ιστορία ως τέτοια. Σ' αυτές τις πνιγμένες φωνές δεν μπορείς ποτέ να δώσεις ξεκάθαρο περιεχόμενο. Μπορείς μόνο να αποκαταστήσεις το ποσοστό αδιαφάνειάς τους, να τους επιστρέψεις το δικαίωμα να ζουν για πάντα στο μεταίχμιο του εκ των υστέρων κατανοητού, μισοβυθισμένες και μισοφανερές, επίμονες απαιτήσεις να ξεθαφτεί κάτι που δεν έχει όνομα και που δεν είναι θαμμένο πουθενά.

Για αυτούς τους άγνωστους προγόνους γράφει κανείς όταν μιλάει για ιστορία, μ' αυτούς υπογράφει μια μυστική συμφωνία, από αυτούς παραλαμβάνει μια κρυπτογραφημένη υπόσχεση, απ' τα μάτια τους βλέπει το μέλλον. Τι είναι το μέλλον; Εκεί που οι ράφτρες θα έχουν πάλι όνομα. Εκεί που θα ράβουν και θα ράβουν τις σκισμένες σελίδες με μια λαμπερή κόκκινη κλωστή.

Την ίδια στιγμή...



4 σχόλια:

Nikolas Defteras είπε...

ένα αέναο passage a l'acte...τρομακτικό - τρομοκρατικό για μερικούς "ευαίσθητους" - έως ότου καταστεί προφητικό ενός/του παρόντος.

καλωδιο είπε...

Καλή χρονιά, Αντώνη.

Την εξαιρετική ανάρτησή σου την είχα διαβάσει στην ώρα της και σήμερα σε επισκέπτομαι για τις ευχές μου.

Θεία Θ είπε...

Στις σκισμένες σελίδες γράφεται η πραγματική ιστορία των ηρώων της καθημερινότητας- μια ιστορία κοινή για όλους τους λαούς.
Καλή Χρονιά- πιο δίκαιη, πιο ανθρώπινη- είθε η κόκκινη κλωστή να υφάνει τα όνειρά μας και να τα κάνει πραγματικότητα.

Αντωνης είπε...

Νικόλα, Καλώδιο, Θεία Θ., σας ευχαριστώ και εύχομαι μια ελπιδοφόρο και σημαίνουσα χρονιά για όλους.