Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2009

Ντοσιέ: Οι κόρες της Αντιγόνης: Ρόζα Λούξεμπουργκ (πρώτο μέρος)






Elzbietta Ettinger


Σύντροφε και εραστή: Οι επιστολές της Ρόζα Λούξεμπουργκ στον Leo Jogiches [αποσπάσματα]


New German Critique 17, ειδικό τεύχος για τον Walter Benjamin, άνοιξη 1979.
Μτφρ. Radical Desire

Έρωτας και εργασία, η ένωση ψυχών και νου ήταν το όνειρο της Ρόζα Λούξεμπουργκ και αυτό για το οποίο πάλεψε κατά την δεκαπενταετή, θυελλώδη σχέση της με τον Leo Jogiches. Ήταν κομμάτι ο ένας του άλλου όχι επειδή το ήθελαν, αλλά επειδή δεν μπορούσαν να μην το θέλουν. [...] Χώρισαν, αγαπώντας ο ένας τον άλλο, ηττημένοι.

Η σχέση κουβαλούσε μέσα της τους σπόρους της καταστροφής εξ αρχής. [...] Ο καθένας τους αρνήθηκε στον άλλο την ελευθερία την οποία και οι δύο επιζητούσαν για την ανθρωπότητα. Προσελκύστηκαν από τον σοσιαλισμό από την ανάγκη τους να αλλάξουν τον κόσμο. Αυτή η ίδια ορμή, εφαρμοσμένη στην προσωπική τους σχέση, αποδείχθηκε μοιραία.

[...] Η παράδοση [στον άλλο] σήμαινε για τον καθένα διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικά χρονικά σημεία, όπως και η επανάσταση. Η παράδοση μπορούσε να εξισωθεί με την αγάπη, και η επανάσταση με την απουσία αγάπης, αλλά μπορούσε επίσης να είναι μια ευκαιρία επικυριαρχίας στον άλλο μέσω της πρόκλησης ενοχών. Ο καθένας είχε απαιτήσεις από την ανεξαρτησία του άλλου, αν και για τους δυο η διατήρηση της ανεξαρτησίας ήταν ζωτικό θέμα. Δεν κατόρθωσαν ποτέ να αποκτήσουν την ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά της ελευθερίας και τον περιορισμό της.

[...] Οι επιστολές της Λούξεμπουργκ (αυτές του Jogiches δεν σώζονται) αντανακλούν τα διαφορετικά και αλληλοεπικαλυμμένα στάδια της πάλης: ο δάσκαλος και ο μαθητής, αυτός που λατρεύει και αυτός που λατρεύεται, η σχέση παιδιού/γονέα, και τα αντίστροφα της κάθε μίας. [...] Οι επιστολές αποκαλύπτουν τα όπλα τους: έρωτας, αποπλάνηση, πρόκληση, ανταμοιβή και τιμωρία, και τα υπόγεια ερωτικά ρεύματα της κάθε περίπτωσης. [...] Οι επιστολές λειτούργησαν επίσης ως ένα εργαστήρι όπου αναπτυσόταν πολιτικές στρατηγικές, γινόταν διαπραγματεύσεις για συμμαχίες, αξιολογούνταν οι δυνάμεις του αντιπάλου, συν-παραγόταν πυρομαχικά (άρθρα και ομιλίες). Και δείχνουν ότι σε ό,τι αφορά την πολιτική είναι αδύνατο να ξέρουμε που άρχιζε η Λούξεμπουργκ και πού τέλειωνε ο Jogiches.

[...] [H Λούξεμπουργκ] αρνήθηκε να συμφιλιωθεί με την έννοια της ζωής του επαναστάτη όπως την όρισαν οι Μπακούνιν και Νετσάεφ στην Επαναστατική κατήχηση: "ο επαναστάτης είναι χαμένος· δεν έχει δικά του συμφέροντα, δεν έχει δικούς του σκοπούς, δεν έχει αισθήματα, συνήθειες, υπάρχοντα· δεν έχει καν όνομα. Το κάθε τι μέσα του το απορροφά ένα και μόνο αποκλειστικό συμφέρον, μια και μόνο σκέψη, ένα και μόνο πάθος--η επανάσταση...Όλα τα τρυφερά αισθήματα της οικογενειακής ζωής, της φιλίας, της αγάπης, της ευγνωμοσύνης, και ακόμη και της τιμής, πρέπει να καταπνιγούν μέσα του από ένα και μόνο ψυχρό πάθος--τον επαναστατικό σκοπό." Αν και και ο Jogiches δεν ακολούθησε τούτες τις φράσεις κατά γράμμα, ωστόσο αυτές βρισκόταν αρκετά κοντά στα ιδανικά του και τις ανάγκες του.

Απρόθυμη να δεχτεί την πρωταρχικότητα της επιλογής αυτής, η Λούξεμπουργκ δεν σταμάτησε να ανταγωνίζεται την μοναδική της αντίζηλο--την ανθρωπότητα. "Οι επιστολές σου δεν περιέχουν τίποτε παρά το Δίκαιο του Εργάτη", τον αποπήρε σε πρώιμο στάδιο της σχέσης τους. [...] "'Οταν ανοίγω τις επιστολές σου και βλέπω έξι σελίδες για τις διαφωνίες σχετικά με το σοσιαλιστικό κόμμα της Πολωνίας", έγραψε όταν η σχέση τους ήταν πλέον δεκαετής, "αλλά ούτε μια λέξη για την ... καθημερινή ζωή, μου ρχεται λιποθυμία."

[Η Λούξεμπουργκ] δεν αναζήτησε τη λύτρωση παρεμποδίζοντας τα φυσικά της ένστικτα, ούτε προσπάθησε να απαλύνει τον πόνο άλλων προκαλώντας τραύματα στον εαυτό της. Όχι μόνο ήταν ξένος στη φύση της ο ασκητισμός, αλλά τον έβλεπε σαν κάτι καταστροφικό. Η προσωπική ευτυχία, την οποία ο Jogiches αντιμετώπιζε σχεδόν σαν αμαρτωλή σπατάλη, ήταν για αυτή μια φυσική προέκταση του αγώνα της για το δικαίωμα στην ευτυχία και την εκπλήρωση όλων. "Παρά τα όσα μου έχεις πει" του έγραψε "...συνεχίζω να σιγοπαίζω τον παλιό, φθαρμένο σκοπό, αναζητώντας την προσωπική ευτυχία. Ναι, έχω μια καταραμένη επιθυμία για ευτυχία, και είμαι έτοιμη να παζαρέψω για την καθημερινή μου μερίδα ευτυχίας με το πείσμα μουλαριού."







Δεν υπάρχουν σχόλια: