Δευτέρα, 2 Νοεμβρίου 2009

Απ' τον Νοέμβρη στον Δεκέμβρη;




Και πριν καλά-καλά αποπερατώσω τη μετάφραση του άρθρου Balakrishnan, ήρθαν τα θλιβερά μαντάτα του Νοέμβρη για την ελληνική οικονομία. Αναρωτιέμαι ποιες μπορούν να είναι οι νόμιμες προσδοκίες των Ελλήνων από την (οποιαδήποτε) κυβέρνηση απέναντι σε αυτά τα δεδομένα. Τι είδους απάντηση στην κρίση έχει να δώσει το κοινοβουλευτικό σύστημα; Αναρωτιέμαι επίσης τι σημαίνει για την ωριμότητα της ελληνικής κοινωνίας το γεγονός ότι ο κλάδος λιανικής που πλήγηκε περισσότερο από όλους από την κρίση στην Ελλάδα ήταν το βιβλίο (-50.3%), την στιγμή που κλάδοι όπως αυτός της ένδυσης-υπόδησης παρουσίασαν έστω παροδική άνοδο. Αναρωτιέμαι, τέλος, πόσο θα αντέξει στην πίεση ο ήδη διάτρητος ιστός της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας πριν ξαναδούμε Δεκεμβριανά. Όλες οι ειδήσεις από την Καθημερινή:


Βουτιά των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο
Σε ύφεση βρίσκεται ο κλάδος του λιανικού εμπορίου, με τον όγκο των πωλήσεων να καταγράφει πτώση τον Ιανουάριο, για έβδομο συνεχή μήνα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (ΕΣΥΕ), ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο, στον υπολογισμό του οποίου συμπεριλαμβάνονται πλέον τα καύσιμα και τα λιπαντικά αυτοκινήτων, υποχώρησε κατά 10,8% τον Ιανουάριο του 2009 σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2008.

Η κατάσταση αυτή απεικονίζει τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η αγορά και τα οποία απορρέουν από τη διεθνή οικονομική κρίση. Παράλληλα, η παραπάνω πτώση των πωλήσεων είναι ενδεικτική της υποχώρησης της κατανάλωσης, που επηρεάζει άμεσα και τον ρυθμό ανάπτυξης, ο οποίος επιβραδύνεται το τελευταίο διάστημα.

Είναι πλέον ξεκάθαρο, ότι τα νοικοκυριά δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν εύκολα στις οικονομικές υποχρεώσεις τους και να είναι «κουμπωμένα» σε ό,τι αφορά τις αγορές τους. Από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το ΑΕΠ, δηλαδή του τετάρτου τριμήνου του 2008, προκύπτει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης υποχώρησε στο 2,4%, με την τελική κατανάλωση να αυξάνεται μόλις κατά 1%, όταν στο ίδιο τρίμηνο του 2007 είχε αυξηθεί κατά 3,8%, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά της κατανάλωσης των νοικοκυριών ήταν 0,9% και 2,7%. Οι χθεσινές ανακοινώσεις για την πορεία του λιανικού εμπορίου, δημιουργούν έντονο προβληματισμό για το πόσο τελικά θα υποχωρήσει η κατανάλωση στο πρώτο τρίμηνο του 2009, συμπαρασύροντας αρνητικά και τον ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ.

Πάντως, τον πρώτο μήνα του 2009, ο τζίρος του λιανεμπορίου μειώθηκε κατά 10% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2008, όταν τον Ιανουάριο του 2008 έναντι του Ιανουαρίου του 2007, είχε αυξηθεί κατά 12,4%. Ο όγκος των πωλήσεων (σε σταθερές τιμές) κατέγραψε πτώση 10,8%. Η πτώση αυτή προήλθε από την υποχώρηση των πωλήσεων στα καταστήματα καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων κατά 38,1%, των καταστημάτων βιβλίων - χαρτικών κατά 24,8% και των καταστημάτων επίπλων - ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού κατά 15,5%. Αντιθέτως, αύξηση παρουσίασαν οι πωλήσεις των καταστημάτων ένδυσης - υπόδησης (12,1%), των πολυκαταστημάτων (5,8%) και των καταστημάτων τροφίμων, ποτών και καπνού (2,3%).

Kατά τη μηνιαία σύγκριση των στοιχείων, η πτώση του όγκου των πωλήσεων είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς από τον Δεκέμβριο του 2008 στον Ιανουάριο του 2009, μειώθηκαν κατά 22,6%, ενώ ο τζίρος στο λιανεμπόριο υποχώρησε κατά 23,5%. Σε μηνιαίο επίπεδο, η μεγαλύτερη κάμψη πωλήσεων, καταγράφηκε στα καταστήματα βιβλίων - χαρτικών και ειδών δώρων (50,3%) και ακολούθησε η μείωση στον όγκο των πωλήσεων στα καταστήματα επίπλων - ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού κατά 32,2% και των καταστημάτων τροφίμων - ποτών και καπνού κατά 23,1%.



Στα 36 δισ. ανήλθε ο δανεισμός στο Δημόσιο
Σωτηρης Nικας

Το ποσό των 7 δισ. ευρώ δανείστηκε τελικά το Δημόσιο χθες από την κοινοπρακτική επανέκδοση των 5ετών ομολόγων που είχε αρχικά εκδώσει τον φετινό Ιανουάριο, πληρώνοντας ωστόσο υψηλότερο επιτόκιο κατά 2,25% σε σχέση με το μέσο κόστος δανεισμού της Ευρωζώνης στη διάρκεια αυτή. Μέσα σε τρεις μήνες, ο ΟΔΔΗΧ έχει αντλήσει από τις αγορές 36 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 82% του συνολικού φετινού δανειακού προγράμματος, με δεδομένο τις επίσημες ανακοινώσεις ότι αυτό θα φτάσει στα 43,7 δισ. ευρώ. Ωστόσο, υπάρχουν εκτιμήσεις που ανεβάζουν τον πήχυ των φετινών δανεικών σε επίπεδα υψηλότερα των 50 δισ. ευρώ. Το αν είναι σωστές ή όχι αυτές οι εκτιμήσεις θα φανεί το καλοκαίρι, οπότε και θα υπάρχει εικόνα από την πορεία των εσόδων και τις επιπλέον ανάγκες του προϋπολογισμού του 2009.

Σε ό,τι αφορά τη χθεσινή κοινοπρακτική έκδοση, η Ελλάδα κλήθηκε να καταβάλει επιτόκιο 4,98% για να δανειστεί τα 7 δισ. ευρώ, ενώ οι προσφορές έφτασαν τα 10,7 δισ. ευρώ. Τον Ιανουάριο, η απόδοση των ίδιων τίτλων είχε διαμορφωθεί στο 5,61%. Η υποχώρηση αυτή οφείλεται στη μείωση της διαφοράς απόδοσης (spread) των ελληνικών 5ετών τίτλων με τους αντίστοιχους γερμανικούς, καθώς στις 20 Ιανουαρίου το spread ήταν στις 315 μονάδες βάσης και χθες στις 268 μονάδες βάσης. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι στην ΗΔΑΤ, η απόδοση των 5ετών ελληνικών τίτλων είναι η δεύτερη υψηλότερη μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης. Η απόδοση των 5ετών ομολόγων της Ελλάδας ήταν χθες στο 4,89% και ακολουθούσε η Ιρλανδία με 4,55%, ενώ η μεγαλύτερη ήταν της Μάλτας (7%) και η μικρότερη της Γερμανίας (2,23%).

Το 57% των 7 δισ. ευρώ κατέληξε σε ελληνικά χαρτοφυλάκια. Το 35% της έκδοσης, δηλαδή τα 2,45 δισ. ευρώ, κατέληξε σε τράπεζες, το 33% σε διαχειριστές κεφαλαίου και το 28% σε ασφαλιστικά ταμεία.

Πλέον, ο ΟΔΔΗΧ θα προχωρήσει εντός του Απριλίου στην έκδοση εντόκων γραμματίων 13, 26 και 52 εβδομάδων, με στόχο να δανειστεί τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ.


Εκτίναξη δαπανών για το ασφαλιστικό προβλέπει ο ΟΟΣΑ
Του Σωτηρη Nικα

Στο 16,8% του ΑΕΠ εκτιμά ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ότι θα εκτιναχθούν το 2050 οι δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις και την υγειονομική περίθαλψη. Οι προβλέψεις αυτές προκαλούν έντονο προβληματισμό για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος, κάτι το οποίο έχει επανειλημμένως επισημάνει η Κομισιόν προς την κυβέρνηση, ενώ ταυτόχρονα φέρνουν «προ των πυλών» νέες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα σημειώνει τη μεγαλύτερη αύξηση στις δαπάνες της για το ασφαλιστικό της από το 2005 στο 2050, μεταξύ των 21 χωρών που εξετάζει ο Οργανισμός. Από το σύνολο του 16,8% του ΑΕΠ, στις συντάξεις αντιστοιχεί το 10,3% και στην υγειονομική περίθαλψη το υπόλοιπο 6,5%. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι το υπουργείο Οικονομίας έχει προχωρήσει σε ακόμα πιο απαισιόδοξες προβλέψεις με το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΠΣΑ), σύμφωνα με τις οποίες μόνο οι δαπάνες για συντάξεις θα φθάσουν το 24% του ΑΕΠ το 2050.

Ωστόσο, ο ΟΟΣΑ επισημαίνει για την Ελλάδα, ότι δεν έχει άλλα περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών, ενώ το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξηθεί το 2010 στο 109,8% από 103% πέρυσι. Μάλιστα, υποστηρίζει ότι για να διατηρηθεί έως το 2050 το χρέος στα επίπεδα του 2008, θα πρέπει η ελληνική οικονομία να παρουσιάζει πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 7,5% με 8% του ΑΕΠ της.

Την ίδια ώρα, που ο ΟΟΣΑ ανακοίνωνε τις δυσοίωνες εκτιμήσεις του για το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος της Ελλάδας και των δημοσιονομικών της μεγεθών, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (ΕΣΥΕ) έστειλε χθες το απόγευμα τα τελικά στοιχεία για την πορεία του ελλείμματος του 2008 στην Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Εurostat).

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι ελληνικές αρχές αναθεώρησαν -προς τα πάνω- για πέμπτη φορά την εκτίμησή τους για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2008. Οπως όλα δείχνουν το έλλειμμα διαμορφώθηκε σε επίπεδα υψηλότερα του 4% του ΑΕΠ, ίσως και λίγο παραπάνω από το 4,2% του ΑΕΠ. Πρόκειται για σημαντική αύξηση, αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι στα τέλη Ιανουαρίου με το επικαιροποιημένο ΠΣΑ υπολογιζόταν στο 3,7% του ΑΕΠ.

Στα τέλη Απριλίου, η Eurostat θα ανακοινώσει τις δικές της εκτιμήσεις για την πορεία των μεγεθών, καθώς και τις συστάσεις της για το πού υπήρξαν προβλήματα και το τι πρέπει να γίνει από εδώ και στο εξής. Πάντως, ήδη υπάρχουν ενστάσεις από την πλευρά της Κομισιόν για την ποιότητα των στατιστικών στοιχείων που παρέχει η Ελλάδα.

Τα ερωτήματα που εγείρουν οι κοινοτικές αρχές αφορούν τη σημαντικά αυξημένη «άσπρη τρύπα», δηλαδή τα πλεονάσματα των ΟΤΑ, των νοσοκομείων και των ασφαλιστικών ταμείων, σε μια περίοδο που οι τιμές των μετοχών που κατέχουν οι παραπάνω φορείς μειώνονται και τα νοσοκομεία δεν μπορούν να αποπληρώσουν τους προμηθευτές τους.

Πλέον, θεωρείται δεδομένη η λήψη νέων μέτρων για την έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την επιτήρηση που θα ανακοινωθεί και τυπικά στο τέλος της εβδομάδας. Αυτό γιατί η κυβέρνηση έχει υπολογίσει ότι το έλλειμμα του 2008 και του 2009 θα ήταν το ίδιο (3,7% του ΑΕΠ). Τώρα καλείται να προχωρήσει σε μεγαλύτερη προσαρμογή -της τάξης περίπου των 3,8 δισ. ευρώ- για να μειώσει το έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ μέσα στο 2010.


Βρόχος τα δάνεια για 176.000 εταιρείες
Με θηλιά που σφίγγει ολοένα και περισσότερο μοιάζουν πλέον τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια για δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, ενώ την ίδια ώρα οι τράπεζες κλείνουν τη στρόφιγγα του περαιτέρω δανεισμού, με συνέπεια η αγορά να «στεγνώνει» από ρευστό.

Σύμφωνα με έρευνα που διενήργησε η εταιρεία Κάππα Research για λογαριασμό του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), υπολογίζεται ότι 1 στις 5 επιχειρήσεις αντιμετωπίζει ήδη πρόβλημα στην εξυπηρέτηση των δανείων της, ενώ 1 στις 2 επιχειρήσεις θεωρεί σίγουρο ότι θα αντιμετωπίσει ανάλογο πρόβλημα στο μέλλον. Το παραπάνω πρακτικά σημαίνει, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΕΒΕΑ, ότι 175. 678 επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες, βρίσκονται «στο κόκκινο», ενώ 153.718 επιχειρήσεις εκτιμούν ότι δεν θα μπορέσουν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους μέσα στους επόμενους μήνες.

Την ίδια ώρα, η χορήγηση δανείων και ειδικά κεφαλαίων κίνησης μοιάζει η μοναδική ελπίδα για 3 στις 4 επιχειρήσεις. Ωστόσο, μόλις για το 41% των επιχειρήσεων που έχουν αναζητήσει κεφάλαια στις τράπεζες το τελευταίο εξάμηνο εγκρίθηκε κάποια χρηματοδότηση, ενώ απορρίφθηκε για το 25% των επιχειρήσεων.

Από την έρευνα προκύπτει ότι 6 στους 10 επιχειρηματίες θεωρούν ότι στον τραπεζικό κλάδο δεν λειτουργεί ο υγιής ανταγωνισμός, ενώ το 81% υποστηρίζει ότι οι τράπεζες καθιστούν τον δανεισμό στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις από δύσκολο έως αδύνατο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ τον Μάρτιο του 2007 μόλις το 16,7% των επιχειρηματιών θεωρούσε δύσκολο τον δανεισμό, το αντίστοιχο ποσοστό σήμερα είναι 57,6%.


Μονόδρομος οι απολύσεις λένε 1 στις 4 επιχειρήσεις
Δημητρα Mανιφαβα

Σε μειώσεις προσωπικού έχει προχωρήσει ή θα προχωρήσει το επόμενο διάστημα μία στις τέσσερις λιανεμπορικές επιχειρήσεις προκειμένου να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση. Την ίδια ώρα τα καταστήματα βλέπουν στη συντριπτική πλειονότητά τους τις πωλήσεις και τα κέρδη τους να καταρρέουν. Στα συμπεράσματα αυτά καταλήγει πανελλαδική έρευνα που διενήργησε η VPRC για λογαριασμό της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) το διάστημα Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2009 σε δείγμα 2.000 λιανεμπορικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με την έρευνα το 77% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι έχει επηρεασθεί από την οικονομική κρίση και μάλιστα σημαντικά. Οι επιπτώσεις σε αυτούς αφορούν κυρίως τη μείωση των κερδών (82%), την έλλειψη ρευστότητας (81%), τη μείωση των πωλήσεων (80%), την αύξηση του κόστους του χρήματος (71%), τη δυσκολία στην εξυπηρέτηση των δανείων (49%), την επάρκεια αποθεμάτων (48%), καθώς και τη μείωση προσωπικού για το 27% των επιχειρήσεων. Στο σύνολο του δείγματος η εικόνα είναι ανάλογη με 6 στις 10 επιχειρήσεις να δηλώνει μείωση κερδών. Ο υπ’ αριθμόν 1 παράγοντας που επηρεάζει την οικονομική πορεία των επιχειρήσεων είναι σύμφωνα με την έρευνα η μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών και ακολουθεί η μειωμένη ρευστότητα. Μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης δηλώνει ότι θα λάβει το 44% των ερωτηθέντων, με το 23% αυτών να αναφέρει ως κύρια λύση τη μείωση των ποσοστών κέρδους, ενώ η μείωση προσωπικού αναφέρεται ως «λύση» από το 6%.

Πολλά λόγια, λίγες πράξεις
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Δημήτρης Αρμενάκης άσκησε κριτική στην κυβέρνηση, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «γίνονται πολλές συζητήσεις, αλλά δεν βλέπουμε πολλές αποφάσεις», ενώ αναφερόμενος στα διαγγέλματα του πρωθυπουργού για την οικονομική κρίση δήλωσε με νόημα: «Το θέμα δεν είναι εάν μιλάει, αλλά το τι λέει». Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ δήλωσε κατηγορηματικά ότι οι αυξήσεις 5,5% που προβλέπει η εθνική συλλογική σύμβαση εργασίας θα δοθούν κανονικά, προϊδέασε όμως για ελάχιστες έως μηδενικές αυξήσεις στις επόμενες διαπραγματεύσεις, λέγοντας ότι εάν η συζήτηση πέρυσι γινόταν με τα σημερινά δεδομένα δεν θα προβλέπονταν αυξήσεις 5,5%.




Δεν υπάρχουν σχόλια: