Κυριακή, 20 Σεπτεμβρίου 2009

Για τον αιώνα: Paul Celan/Osip Mandelstam


Paul Celan, Φούγκα του θανάτου (Todesfuge), 1948

Μαύρο γάλα της αυγής σε πίνουµε το βράδυ
σε πίνουµε το µεσηµέρι και το πρωί σε πίνουµε τη νύχτα
πίνουµε και πίνουµε
σκάβουµε έναν τάφο στον αέρα όπου θα ναι ευρύχωρα
ένας άντρας μένει στο σπίτι παίζει με τα ερπετά του γράφει
γράφει όταν σκοτεινιάζει στη Γερμανία
τα χρυσά σου µαλλιά Μαργαρίτα
το γράφει και βγαίνει απ' το σπίτι κι όλα τ' αστέρια λάμπουν
σφυρίζει στα λυκόσκυλά του να πλησιάσουν καλεί τους Εβραίους του να μπουν στη σειρά
τους βάζει να σκάψουν έναν τάφο στη γη
µας διατάζει εμπρός, παίξτε για το χορό

Μαύρο γάλα της αυγής σε πίνουµε τη νύχτα
σε πίνουµε το πρωί και το µεσηµέρι σε πίνουµε το βράδυ
πίνουµε και πίνουµε
ένας άντρας μένει στο σπίτι και παίζει µε τα ερπετά του γράφει
γράφει όταν σκοτεινιάζει στη Γερμανία
τα χρυσά σου µαλλιά Μαργαρίτα
τα σταχτί σου µαλλιά Σουλαμίθ
σκάβουµε έναν τάφο στον αέρα όπου θα ναι ευρύχωρα
φωνάζει σκάψτε πιο βαθειά το χώµα και σεις οι άλλοι τραγουδήστε και παίξτε
αρπάζει το καμτσίκι από τη ζώνη του και το στριφογυρνάει τα µάτια του είναι γαλάζια
χώστε βαθύτερα τα φτυάρια σας και σεις οι άλλοι συνεχίστε να παίζετε για το χορό

Μαύρο γάλα της αυγής σε πίνουµε τη νύχτα
σε πίνουµε το µεσηµέρι το πρωί σε πίνουµε το βράδυ
πίνουµε και πίνουµε
ένας άντρας μένει στο σπίτι τα χρυσά σου μαλλιά Μαργαρίτα
τα σταχτί σου μαλλιά Σουλαμίθ παίζει µε τα ερπετά του
φωνάζει παίξτε πιο γλυκά το θάνατο ο θάνατος είναι ένας αφέντης απ' τη Γερμανία
φωνάζει γραντζουνίστε πιο σκοτεινά τις χορδές σας ν' ανέβετε μετά καπνός απάνω στους αιθέρες
θα 'χετε τότε έναν τάφο στα σύννεφα εκεί δεν θα 'στε στριμωγμένοι

Μαύρο γάλα της αυγής σε πίνουµε την νύχτα
σε πίνουµε το µεσηµέρι ο θάνατος είναι ένας αφέντης απ' τη Γερμανία
σε πίνουµε το βράδυ και το πρωί πίνουµε και πίνουµε
ο θάνατος είναι ένας αφέντης απ' τη Γερμανία το µάτι του είναι γαλάζιο
σε πυροβολεί µε σφαίρα από μολύβι σε πυροβολεί με ακρίβεια
ένας άντρας μένει στο σπίτι τα χρυσά σου μαλλιά Μαργαρίτα
αμολάει πάνω μας τα λυκόσκυλά του µάς παραχωρεί έναν τάφο στον αέρα
παίζει µε τα ερπετά του και ρεμβάζει
ο θάνατος είναι ένας αφέντης απ' τη Γερμανία
τα χρυσά σου μαλλιά Μαργαρίτα
τα σταχτί σου μαλλιά Σουλαμίθ.



Osip Mandelstam, Ποίημα 286 [Το επίγραμα για τον Στάλιν], 1933

Δε νιώθουνε γη κάτω απ' τα πόδια τους πια οι ζωές μας
Στα δέκα βήματα οι λέξεις μας δεν ακούγονται

Όποτε όμως προκύψει καμμιά κουβέντα
γυρνά στον ορειβάτη του Κρεμλίνου

δέκα χοντρά σκουλήκια τα δάχτυλα του
τα λόγια του σαν μέτρα για το ζύγι

οι γιγάντιες κατσαρίδες που γελάνε στο πάνω χείλος του,
το απαστράπτον της μπότας του

Στεφανωμένος τη γλίτσα αφεντικών με αδύναμους λαιμούς
παίζει με τις επωδές λειψών ανθρώπων

Ο ένας σφυράει, ο άλλος νιαουρίζει, ο τρίτος μυξοκλαίει
Προτάσει το δάχτυλο του και μόνο αυτός εκρήγνυται

Σφυρηλατεί διαταγές στη σειρά σαν πέταλα αλόγων
Μια για το βουβώνα, μια για το μέτωπο, τον κρόταφο, το μάτι

Στριφογυρνάει τις εκτελέσεις στη γλώσσα του σα βατόμουρα
Θα 'θελε να τις αγκάλιαζε σα φίλους καρδιακούς απ' την πατρίδα.



Δεν υπάρχουν σχόλια: