Πέμπτη, 11 Ιουνίου 2009

Περί της παρεκτροπής ως καταστατικής συνθήκης





Μια απ' τις πιο απατηλές παγίδες που ενεδρεύουν στο δρόμο των μαρξιστών είναι η αναζήτηση της στιγμής της Πτώσης, όταν τα πράγματα πήραν τη λάθος πορεία στην ιστορία του μαρξισμού: Ήταν μήπως ο ύστερος Έγκελς με την περισσότερο θετικιστική-εξελικτική κατανόησή του του ιστορικού υλισμού; Ήταν ο ρεβιζιονισμός και η ορθοδοξία της Δεύτερης Διεθνούς; Ή μήπως ήταν ο ίδιος ο Μαρξ στην ύστερη δουλειά του, όταν εγκατέλειψε τον νεανικό του ανθρωπισμό (όπως ισχυρίστηκαν κάποιοι 'μαρξιστές ανθρωπιστές' πριν από δεκαετίες); Πρέπει να απορριφθεί η όλη αναζήτηση: δεν υπάρχει αντίθεση εδώ· η Πτώση πρέπει να εγγραφεί στις ίδιες τις απαρχές. [...] Αυτό που υπαγορεύει αυτή η θεώρηση είναι ότι ακόμα και αν--ή, μάλλον, ιδιαίτερα αν--υποβάλλει κανείς το μαρξιστικό παρελθόν σε αλύπητη κριτική, πρέπει πρώτα να το αναγνωρίσει ως "δικό του", αναλαμβάνοντας την πλήρη ευθύνη για αυτό, και όχι απορρίπτοντας με άνεση την "κακή" τροπή που πήραν τα πράγματα αποδίδοντάς την σε κάποιον 'ξένο' εισβολέα (τον 'κακό' Έγκελς που ήταν υπερβολικά βλάκας για να καταλάβει τη διαλεκτική του Μαρξ, τον 'κακό' Λένιν που δεν συνέλαβε τον πυρήνα της μαρξιστικής θεωρίας, τον 'κακό' Στάλιν που χάλασε τα ευγενή σχέδια του 'καλού' Λένιν, κλπ).

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει, επομένως, είναι να υιοθετηθεί πλήρως η εκτόπιση της ιστορίας του μαρξισμού που συνοψίζουν δύο μεγάλα περάσματα (ή μάλλον βίαιες τομές): το πέρασμα από τον Μαρξ στον Λένιν, και το πέρασμα από τον Λένιν στο Μάο [...] Όπως ο Χριστός χρειάστηκε την 'προδοσία' του Παύλου για να γίνει ο χριστιανισμός οικουμενική θρησκεία (θυμηθείτε ότι από τους δώδεκα αποστόλους, ο Παύλος αντικαθιστά τον Ιούδα), ο Μαρξ χρειάστηκε την 'προδοσία' του Λένιν για να πραγματοποιήσει την πρώτη μαρξιστική επανάσταση: είναι η εσωτερική λογική της 'αρχικής' διδασκαλίας να υποτάσσεται στην προδοσία και να επιβιώνει απ' αυτή, να επιβιώνει από την βίαια πράξη του ξεριζώματός της από τα αρχικά της συμφραζόμενα και της εγκατάστασής της σε ένα ξένο τοπίο, όπου πρέπει να επανεφευρεθεί--έτσι μόνο γεννιέται η οικουμενικότητα.

Slavoj Žižek, "Mao Tse-Tung, the Marxist Lord of Misrule"




Δεν υπάρχουν σχόλια: